పిల్లలు ఫోన్, ట్యాబ్ లాంటివి గంటలు గంటలు చూస్తుంటే, వాళ్ల మెదడు ఎలా మారుతుందో ఒక్కో అంశాన్ని విడమరిచి చెప్పాలంటే ఇలా చెప్పొచ్చు.

1. మెదడు ఎదిగే దశలో ఏం జరుగుతుంది?

ప్రాథమిక వయస్సులోనే మెదడు లోపలి “వైర్లు” (న్యూరల్ కనెక్షన్లు) వేసుకోవడం పెద్ద పని. ఈ వయస్సులో చూసినది, విన్నది, చేసినది ప్రతీదీ ఒక కొత్త సర్క్యూట్‌ను తయారుచేస్తుంది. ఇప్పుడు అదే సమయంలో తెర ముందు కూర్చోవడం ఎక్కువైతే, ఆ ప్రక్రియకు తగినంత “చేసుకోవడం” జరగదు. ఫలితం: మెదడు సన్నగా, బలహీనంగా వేసుకునే వైర్లతోనే సరిపెట్టుకుంటుంది.

2. “పాసివ్” ఉత్సాహం అంటే ఏమిటి?

వీడియో చూస్తే కళ్లు, చెవులు పనిచేస్తాయి కానీ చేతులు, కాళ్లు, నోరు పనిచేయవు. శరీరం కదలదు, భావోద్వేగాలు బయట పడవు. ఈ నిశ్చల స్థితి మెదడులో “డోపమైన్” అనే రసాయనాన్ని విపరీతంగా విడుదల చేస్తుంది. ఒకసారి అలవాటైతే, బయట ఆట, పుస్తకం చదవడం, ఇతరులతో మాట్లాడటం అన్నీ “స్లో”గా, “బోర్”గా అనిపించడం మొదలవుతుంది. ఇదే “ఇన్‌స్టంట్ గ్రాటిఫికేషన్” వల్లె.

3. ఫోకస్, మెమరీ, భాష మీద ప్రభావం ఎలా పడుతుంది?  

- ఫోకస్: తెరపై రంగురంగుల మార్పులు క్షణానికి ఒకటి వస్తాయి. అలవాటైతే పుస్తకంలో పేజీ మార్చాలంటే కూడా ఓపిక పట్టలేని పరిస్