ఒక్కో దేవుడికి ఒక్కో వాహనం ఉంది. అసలీ వాహనాల కధ ఏమిటి దేవుళ్ళకి వాహనాలతో పనేంటి ?

హిందూ ధర్మంలో ఒక్కో దేవతకు ఒక్కో జంతువు లేదా పక్షి వాహనంగా ఉండటం వెనుక చాలా లోతైన ఆధ్యాత్మిక, ప్రతీకాత్మక (Symbolic) మరియు శాస్త్ర సంబంధిత కారణాలు ఉన్నాయి. దేవుళ్ళు సర్వవ్యాప్తులు, వారికి ఒక చోటు నుండి మరో చోటికి వెళ్ళడానికి భౌతికంగా వాహనాలతో పనిలేదు. కానీ, మనకు కొన్ని విషయాలు అర్థం కావడానికి ఈ వాహన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు.

దీని వెనుక ఉన్న ముఖ్య ఉద్దేశాలు:

1. మానవ ప్రవృత్తులకు సంకేతాలు (Symbolism of Traits):

ప్రతి వాహనం ఒక ప్రత్యేకమైన మానవ లక్షణానికి లేదా గుణానికి సంకేతం. ఆ జంతువు మీద దేవుడు కూర్చున్నాడు అంటే.. ఆ గుణాన్ని దేవుడు తన ఆధీనంలో ఉంచుకున్నాడని అర్థం.

వినాయకుడు - ఎలుక: ఎలుక దేన్నైనా కొరుకుతుంది, దాచిపెడుతుంది. ఇది 'చంచలమైన మనసు'కు మరియు 'కోరికల'కు సంకేతం. వినాయకుడు ఎలుకపై కూర్చోవడం అంటే.. బుద్ధి ద్వారా చంచలమైన మనసును, కోరికలను అదుపు చేయాలని అర్థం.

సరస్వతీ దేవి - హంస: హంసకు 'నీరు-పాలు' వేరు చేసే గుణం (నీరక్షీర వివేకం) ఉంటుంది. అంటే జ్ఞానాన్ని ఇచ్చే తల్లి.. ఏది మంచో, ఏది చెడో వివేచించే శక్తిని ఇస్తుందని దీని భావం.

దుర్గాదేవి - సింహం: సింహం కోపానికి, అహంకారానికి, క్రూరత్వానికి సంకేతం. తల్లి సింహాన్ని వాహనంగా చేసుకుంది అంటే.. అహంకారాన్ని, క్రూరత్వాన్ని అదుపు చేసి ధర్మాన్ని రక్షిస్తుందని అర్థం.

2. శక్తుల సమతుల్యత (Balancing Energies):

దేవుడి గుణానికి, వాహనం గుణానికి మధ్య ఒక విచిత్రమైన సమతుల్యత ఉంటుంది.

శివుడు - నంది: శివుడు అత్యంత ప్రశాంతుడు, ధ్యానంలో ఉంటాడు. కానీ నంది (ఎద్దు) అత్యంత శక్తికి, పురుషత్వానికి సంకేతం. అంటే అపారమైన శక్తిని శాంతంతో అదుపు చేయాలని దీని అంతరార్థం.

విష్ణువు - గరుడుడు: విష్ణువు స్థితికారుడు (కాపాడేవాడు). గరుడుడు వేగానికి, ఆకాశంలో ఎత్తుగా ఎగరడానికి సంకేతం. అంటే ఆపదలో ఉన్న భక్తులను కాపాడటానికి దేవుడు అత్యంత వేగంగా వస్తాడని ఇది సూచిస్తుంది.

3. ప్రకృతి పట్ల గౌరవం (Respect for Nature):

దేవతలకు జంతువులను వాహనాలుగా కేటాయించడం ద్వారా.. మన పూర్వీకులు జంతుజాలాన్ని దైవంతో సమానంగా చూడాలని, వాటిని హింసించకూడదని ఒక సామాజిక సందేశాన్ని ఇచ్చారు. దీనివల్ల జీవవైవిధ్యం (Biodiversity) రక్షించబడుతుంది.

4. కొన్ని ప్రముఖ వాహనాలు - వాటి అర్థాలు:

==========================================================

దేవత ——————— వాహనం ————— అంతరార్థం

లక్ష్మీ దేవి — ఏనుగు /ఉలూకం (గూబ) —- ఏనుగు రాజసం-ఐశ్వర్యానికి సంకేతం. గూబ చీకట్లో చూస్తుంది, అంటే సంపద మనిషిని అంధుడిని చేయకూడదని హెచ్చరిక

కుమారస్వామి — నెమలి —- నెమలి అహంకారానికి సంకేతం. పామును (క్రోధం) కాళ్ల కింద తొక్కి ఉంచుతుంది. అంటే అహంకారాన్ని, కోపాన్ని జయించాలని అర్థం

శని దేవుడు —- కాకి —- కాకి శుభ్రం చేస్తుంది, గతాన్ని సూచిస్తుంది. శని దేవుడు మన కర్మలను శుభ్రం చేసి న్యాయం చేస్తాడని అర్థం

యమధర్మరాజు — దున్నపోతు — దున్నపోతు మొండితనానికి, మృత్యువుకు సంకేతం. మృత్యువు ఎవరి మాట వినదు, మొండిగా వస్తుందని దీని భావం

=========================================================

5. పురాణ గాథలు:

చాలా వాహనాలకు వెనుక ఒక కథ ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, గజముఖాసురుడు అనే రాక్షసుడిని వినాయకుడు ఓడించినప్పుడు, ఆ రాక్షసుడు తనను ఎల్లప్పుడూ స్వామి దగ్గరే ఉంచుకోమని కోరగా.. వినాయకుడు అతడిని ఎలుకగా మార్చి వాహనంగా చేసుకున్నాడని పురాణాలు చెబుతాయి. అంటే శత్రువును కూడా సంహరించకుండా, తన సేవలో మలుచుకోవడం భగవంతుని లీల.

చివరగా: దేవుళ్ళకు వాహనాలతో భౌతికమైన అవసరం లేదు. కానీ ఆ వాహనాలు మనకు జీవన పాఠాలను నేర్పుతాయి. మనలోని పశుప్రవృత్తులను (అహంకారం, కామం, క్రోధం, చంచలత్వం) దైవచింతనతో అదుపులో ఉంచుకోవాలనేదే ఈ వాహన వ్యవస్థ వెనుక ఉన్న పరమార్థం.