Why Humans Believe They Are Separate From Everything మనుషులు ప్రపంచం నుండి వేరుగా ఎందుకు భావిస్తారు?
Author Name:The Wisdom Compass
Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@TheWisdomCompass
Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=o5RsN34cYrg
Transcript:
(00:05) మనం ఎప్పుడో ఒక దేహం లోపల ఉండి ఆ బయటఉన్న ఈ విశాలమైన ప్రపంచాన్ని మన కళ్ళ ద్వారా ఒక కిటికీలోనుంచి చూస్తున్నాం అనే ఒక బలమైన నమ్మకంతో బతుకుతాం కదా ఒకసారి ఆలోచిస్తే ఆ నేను ఇక్కడ లోపల ఉన్నానో ప్రపంచం అక్కడ బయట ఉంది అనే ఈ భావన మన ప్రతి ఆలోచనకు మన ప్రతి చర్యకు అసలు మన మునికికే పునాది. అవును కచ్చితంగా ఎవరైనా సరే ఉదయం నిద్ర లేవగానే ముందుగా ఫీల్ అయ్యేది అదే కానీ అసలు ఈ ఆలోచన వాస్తవం కాకపోతే ఇది కేవలం మన మెదడు మన మనుగడ కోసం సమాచారం అత్యంత వేగంగా ప్రాసెస్ చేయడం కోసం సృష్టించిన ఒక భ్రమ మాత్రమే అయితే ఈరోజు మనం చేయబోయే ఈ లోతైన విశ్లేషణలో సరిగ్గా ఈ
(00:48) వింత అయినా మరియు ఆసక్తికరమైన పారడాక్స్ గురించే మాట్లాడుకోబోతున్నాం. మనిషి తనను తాను మిగతా ప్రపంచం నుండి ఎందుకు వేరుగా చూసుకుంటాడు అనే విషయాన్ని మనం బ్రేక్ డౌన్ చేద్దాం. నిజానికి ఇది వినడానికి కొంచెం వింతగా అనిపించిన మనిషి అస్తిత్వాన్ని ప్రశ్నించే మొట్టమొదటి ఆసక్తికరమైన ప్రశ్న ఇదే అంటే భౌతిక శాస్త్రం లేదా జీవశాస్త్రం పరంగా కొంచెం లోతుగా గమనిస్తే ప్రకృతిలో ఏదీ కూడా దేనికదే విడిగా ఒక మూసివేయబడిన వ్యవస్థలా ఉండదు.
(01:18) ఒక మూసివేయబడిన వ్యవస్థలా ఉండదు అంటే మనం ఒక ఐసోలేటెడ్ ఐలాండ్ కాదు అంటారు. ఖచ్చితంగా కాదు ఉదాహరణకు గాలి పీల్చడం చూడండి. మనం తీసుకునే ప్రతి శ్వాస ద్వారా ప్రతి నిమిషం మన చుట్టూ ఉన్న వాతావరణంతో గాలిని పంచుకుంటాము. అంటే వాతావరణం మన ఊపిరితిత్తుల్లోకి వెళ్తోంది. మనలోని గాలి బయటకు వస్తుంది. అక్కడెక్కడా ఒక గోడ లేదు. వావ్ అలా ఆలోచిస్తే అది ఒక నిరంతర ప్రక్రియ అన్నమాట.
(01:47) అవును పైగా మన శరీరంలోని కణాలు ప్రతి ఏడు నుండి 10 సంవత్సరాలకు పూర్తిగా కొత్త వాటితో భర్తీ చేయబడతాయి. ఇక సూక్ష్మజీవుల విషయానికి వస్తే మన శరీరంలో ఉండే మైక్రోబయోలో ఆ మన సొంత మానవ జన్యువుల కన్నా బయటి బ్యాక్టీరియా మరియు వైరస్ల జన్యువులే ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉంటాయి. ఈ దేహం ఒక శిల లాంటిది కాదు అదిఒక నిరంతర ప్రవాహం. అంటే జీవశాస్త్రం ఏమో మనం అందరితో అన్నింటితో కలిసి ఉన్నామని ఒక నిరంతర వలయంలో భాగమని చెబుతోంది భౌతిక శాస్త్రం కూడా అణువుల స్థాయిలో అంతా ఒకదానికొకటి ముడిపడి ఉందంటుంది.
(02:23) కరెక్ట్ కానీ మన రోజువారి అనుభవం మాత్రం ఇందుకు పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంటుంది కదా మనం ఉదయం నిద్రలేసినప్పటి నుండి రాత్రి పడుకునే వరకు ఆ నేను మరియు మిగతా ప్రపంచం మధ్య ఒక స్పష్టమైన ఎవరు చెరపలేని ఒక గోడ ఉన్నట్లు బలంగా అనిపిస్తుంది. ఇంతలా అన్నింటితో కలిసిపోయి ఉన్న ఒక పెద్ద వ్యవస్థలో ఏకాకిగా ఉన్నాను వేరుగా ఉన్నాను అని ఫీల్ అయ్యే ఒక జీవి అసలు ఎందుకు పరిణామం చెందింది అది ఇక్కడ అసలు పాయింట్ అసలు ఈ నేను వేరు అనే భావన ఎక్కడి నుంచి మొదలవుతుంది మన కంటికి కనిపించే మన చర్మం దగ్గరే కదా ఈ సరిహద్దు గీతం ఉంది.
(03:02) సాధారణంగా మనం అలాగే అనుకుంటాము. ఈ వేరుగా ఉన్నాం అనే భావనను అర్థం చేసుకోవాలంటే మనం ముందుగా ఆ మన భౌతిక శరీరం యొక్క అంచు అని మనం భావించే ఈ చర్మాన్ని జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి. ఎందుకంటే అక్కడే నేను ముగుస్తాను ప్రపంచం మొదలవుతుంది అని మన నమ్మకం. అవును కదా నా చర్మం దాటితే అది బయట ప్రపంచం. గమనించండి అది ఒక ఇటుకల గోడలా ప్రపంచాన్ని బయట ఆపేయదు.
(03:28) అది సూర్యరశ్మిని లోపలికి తీసుకుంటుంది. విటమిన్ డి ని తయారు చేస్తుంది. లోపల ఉన్న వేడిని చెమటను బయటకు పంపుతుంది. మనకు రోగ నిరోధక శక్తిని ఇచ్చే ఎన్నో లక్షల బ్యాక్టీరియాలకు ఆశ్రయం ఇస్తుంది. దీన్ని ఒక కట్టుదిట్టమైన గోడ అనడం కన్నా ఒక బిజీగా ఉండే ఓడరేవులో కస్టమ్స్ చెక్ పాయింట్ లాంటిది అనడం కరెక్ట్. ఒక కస్టమ్స్ చెక్ పాయింట్ అవును ఎప్పుడూ సమాచారం వనరులు లోపలికి వస్తూ ఉంటాయి బయటకు వెళ్తూ ఉంటాయి.
(03:55) ఒక్క నిమిషం ఇది వినడానికి కొంచెం ఆశ్చర్యంగా ఉంది అంటే చర్మం నన్ను కాపాడే ఒక కవచం లేదా ప్రపంచం నుండి నన్ను వేరు చేసే గోడ కాదా జస్ట్ ఒక చెక్ పాయింట్ అంటున్నారా ఒక రకంగా అంతే అయినా ఆ నాకు దెబ్బ తగిలినప్పుడు రక్తం వస్తోంది నొప్పి నాకే తెలుస్తుంది అది నన్ను నేనుగా నిలబెట్టే ఒక కచ్చితమైన బౌండరీ కదా కానీ మీరు కస్టమ్స్ చెక్ పాయింట్ అని చెబుతుంటే నాకు ఇంకో ఆధునిక పోలిక గుర్తొస్తుంది.
(04:20) ఏంటది? మనం వాడే స్మార్ట్ ఫోన్ లాక్ స్క్రీన్ లాగా అంటారా వావ్ ఇది చాలా ఇంట్రెస్టింగ్ గా ఉంది. ఆ పోలికను కొంచెం వివరిస్తారా అంటే మన జేబులో ఉన్న ఫోన్ ఎప్పుడూ ఇంటర్నెట్ తో సెల్ టవర్స్ తో జిపిఎస్ సాటిలైట్స్ తో డేటాను పంచుకుంటూనే ఉంటుంది కదా అది ఎప్పుడు నెట్వర్క్ నుండి భౌతికంగా విడిపోయి ఉండదు. నిజమే కానీ ఆ ఫోన్ ఆపరేటింగ్ సిస్టం మనకు ఒక లాక్ స్క్రీన్ చూపిస్తుంది.
(04:48) ఆ లాక్ స్క్రీన్ చూడగానే ఆ లోపల ఉన్నది నా ఫోన్ ఆ బయట ఉన్నదంతా ఇంటర్నెట్ నెట్వర్క్ అనే ఒక స్పష్టమైన గీత మనకు కనిపిస్తుంది. నిజానికి అక్కడ విడిపోవడం ఏమీ లేదు కానీ యూసర్ కి వాడుకోవడానికి సులువుగా ఉండటానికి అదిఒక ఇంటర్ఫేస్ లాగా పనిచేస్తుంది. మన చర్మం కూడా మన మెదడుకు ఒక యూసర్ ఇంటర్ఫేస్ లాంటిది అనవచ్చా ఇది నిజంగా అద్భుతమైన అనాలజీ కచ్చితంగా అంతే దీన్ని ఒక మనుగడ సాధనంగా చూడండి.
(05:16) అగ్ని ప్రమాదం జరిగినప్పుడు లేదా మన చేతికి వేడి తగిలినప్పుడు మెదడు మొత్తం వాతావరణంలోని ఉష్ణోగ్రతను గాలి వేగాన్ని ఆ చుట్టూ ఉన్న వస్తువుల స్వభావాన్ని లెక్కించాల్సిన అవసరం లేదు. అదంతా లెక్కిస్తే చాలా టైం పడుతుంది కదా అవును ఇది నాకు జరుగుతోంది నా చెయ్యి కాలుతోంది నేను వెంటనే వెనక్కి తగ్గాలి అని ఒక మిల్లీసెకండ్ లో వేగంగా స్పందించడానికి చర్మం అనే ఈ యూసర్ ఇంటర్ఫేస్ ఒక షార్ట్ కట్ గా పనిచేస్తుంది.
(05:44) మొత్తం విశ్వాన్ని లెక్కలోకి తీసుకోకుండా కేవలం ఆ లాక్ స్క్రీన్ లోపల ఉన్న డేటాను మాత్రమే ప్రాసెస్ చేయడం ద్వారా మెదడు మన ప్రాణాలను కాపాడుతుంది. అబ్బా భలే చెప్పారు అంటే సెపరేషన్ అనేది ఒక భౌతికమైన సత్యం కాదు జస్ట్ మన బ్రెయిన్ ఒక అత్యవసర పరిస్థితిలో వేగంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి ఏర్పాటు చేసుకున్న ఒక సెట్టింగ్ అంటారా చాలా ఆసక్తికరంగా ఉంది.
(06:10) కానీ ఈ సరిహద్దు అనేది కేవలం చర్మానికే పరిమితం అవుతుందా? ఇక్కడే అసలు రహస్యం దాగి ఉంది. ఈ సరిహద్దు ఎప్పుడూ ఒకే చోట అంటే చర్మం దగ్గరే స్థిరంగా ఉండదు. అంటే ఈ బౌండరీ మారుతూ ఉంటుందా కచ్చితంగా రోజు కారు నడిపే వ్యక్తిని గమనించండి అతను డ్రైవింగ్ చేస్తున్నప్పుడు కారు అద్దాలు కూడా తన శరీరంలో భాగం అనిపిస్తాయి.
(06:35) పక్కన వెళ్తున్న ఇంకో వాహనం కారు అద్దానికి గీసుకుంటూ వెళ్తే డ్రైవర్ తనకేదో దెబ్బ తగిలినట్లు శారీరకంగా ఉలిక్కి పడతాడు. అవునబ్బవ్వా నా కారుకి గీత పడిందే అని మనమే వణకిపోతాం. అలాగే కంటి చూపు లేని వ్యక్తి చేతిలోని కర్రను గమనించండి. ఆ కర్ర చివర ఏదైనా తగిలితే ఆ స్పర్శ తన చేతికే తగిలినట్లు ఆ వ్యక్తి మెదడు స్వీకరిస్తుంది. అంటే వేరుగా ఉండటం లేదా సరిహద్దు అనేది ఒక ఇటుకల గోడ లాంటి స్థానం కాదు.
(07:03) ఓహో మెదడుకు ఎక్కడ నియంత్రణ అవసరమో దేనితో అది ఇంటరాక్ట్ అవ్వాలో అక్కడ తనంతట తానుగా ఏర్పాటు చేసుకునే ఒక ఎక్స్టెన్షన్ లేదా ఒక సెట్టింగ్ మాత్రమే మైండ్ బ్లోయింగ్ కదా ఇది అంటే మెదడు తన సరిహద్దులను అవసరాన్ని బట్టి పెంచుకోగలదు తగ్గించుకోగలదు మరి భౌతిక సరిహద్దు కేవలం ఒక ఫ్లక్సిబుల్ సెట్టింగ్ మాత్రమే అయినప్పుడు మన మనసు ఈ నేను అనే భావనను ఎందుకు అంత బలంగా శాశ్వతంగా స్థిరపరిచింది ఈ భ్రమకి అసలు మూల కారణం ఎక్కడఉంది దానికి దానికి సమాధానం మనం మానవ పరిణామ క్రమంలో వెతుక్కోవాలి.
(07:37) ముఖ్యంగా భాష మరియు లావాదేవీల లెక్కల్లో దీనికి సమాధానం దొరుకుతుంది. భాష మరియు లెక్కల అంటే ఏంటి? ఆదిమాన్యముల కాలంలో వనరులు చాలా తక్కువగా ఉండేవి కదా ఆహారం దొరకడం కష్టం ఎవరికి వారు కాపాడుకోవాలి? నమ్మకం అనేది చాలా ఖరీదైన విషయం. ఆ కఠినమైన పరిస్థితుల్లో మన మెదడు అభివృద్ధి చెందింది. సమాజంగా కలిసి మనుగడ సాగించాలంటే ఎవరు వేటాడారు ఎవరు విశ్రాంతి తీసుకున్నారు ఎవరికీ ఆహారంలో వాటా దక్కాలి ఎవరు ఎవరికీ రుణపడి ఉన్నారు అనేది ఖచ్చితంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.
(08:10) అంటే ఒక సామాజిక జంతువుగా బతకడానికి మనమందరం కలిసి ఒక సిస్టం తయారు చేసుకోవాల్సి వచ్చింది అన్నమాట. అవును దీన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక చారిత్రక ఉదాహరణ చూద్దాం. 15వ శతాబ్దంలో వెనీస్ నగరంలో డబుల్ ఎంట్రీ బుక్ కీపింగ్ అనే అకౌంటింగ్ సిస్టం పుట్టింది. డబుల్ ఎంట్రీ బుక్ కీపింగ్ రైట్ అప్పటివరకు వ్యాపారుల దగ్గర సరుకుల గుట్టలు ఉండేవి కానీ ఖచ్చితమైన లెక్కలు ఉండేవి కావు ఒక వ్యాపారం లాభాల్లో ఉందో నష్టాల్లో ఉందో ఎవరికీ సరిగ్గా తెలిసేది కాదు.
(08:42) ఎప్పుడైతే ఈ డబుల్ ఎంట్రీ సిస్టం వచ్చిందో లాభాలుఏంటి నష్టాలుఏంటి ఎవరి అకౌంట్ లో ఎంత ఆస్తి ఉంది ఎంత అప్పు ఉంది అనే ఒక స్పష్టత ప్రపంచానికి వచ్చింది. ఓకే అంటే ప్రతి ట్రాన్సాక్షన్ కి రికార్డు ఉంటుంది. సరిగ్గా అదే నేను అనే పదం కూడా మన మెదడులో సరిగ్గా ఇదే పని చేస్తోంది. ఒక స్పష్టమైన అకౌంట్ లేదా లెడ్జర్ లేకపోతే ఈ ప్రపంచంలో జరిగే లావాదేవీలను మెదడు ఎలా లెక్కిస్తుంది.
(09:12) బాధ్యత ఎవరిది రిస్క్ తీసుకున్నది ఎవరు రేపు ప్రతిఫలం ఎవరికి దక్కాలి ఇవన్నీ లెక్క కట్టడానికి మెదడు నేను అనే ఒక అకౌంట్ ని క్రియేట్ చేసింది. ఇది చాలా లోతైన ఆలోచన నిజంగా నేను అనేది ఒక అకౌంటింగ్ సిస్టం అంటే నాకు ఒక సాధారణ ఉదాహరణ గుర్తొస్తుంది. చెప్పండి ఒక ఏడాది వయసున్న పిల్లాడు పరిగెడుతు కింద పడిపోయాడు అనుకుందాం. వాడు ఆ దెబ్బ తగిలిన సంఘటనకు మాత్రమే ఏడుస్తాడు.
(09:38) ఆ వయసులో వాడికి నేను పడ్డాను అని ఆలోచన ఉండదు జస్ట్ అక్కడ నొప్పి ఉంది ఏడుపవస్తుంది అంతే కరెక్ట్ కానీ అదే పిల్లాడికి రెండేళ్ళు వచ్చేసరికి కొంచెం భాష రావడం మొదలవుతుంది. అప్పుడు ఏడుస్తూ ఆ నేను పడిపోయాను లేదా నాకు దెబ్బ తగిలింది అని అంటాడు. అంటే ఆ చిన్న వ్యాకరణ మార్పు అనేది కేవలం భాష నేర్చుకోవడం మాత్రమే కాదు ఆ పిల్లాడి మెదడులా జరిగిన ఒక ఆర్థిక నిర్మాణం అనొచ్చు కదా ఒక అకౌంటింగ్ సిస్టం స్టార్ట్ అయింది అన్నమాట అక్కడ మీరు చెప్పింది నూటికి నూరు పాళ్ళు నిజం ఆ పిల్లవాడు భాష ద్వారా తన మనసులో ఒక వ్యక్తిగత అకౌంట్ క్రియేట్ చేసుకున్నాడు.
(10:16) ఆ కింద పడటం అనే చర్య మీద ఒక ఓనర్షిప్ తీసుకున్నాడు. ఓనర్షిప్ అదన్నమాట పాయింట్ అవును ఆ ఓనర్షిప్ వల్లే ఒక సొంత అకౌంట్ ఉండటం వల్లే తాను ఈ ప్రపంచం నుండి వేరు అనే ఫీలింగ్ పుడుతోంది. దీన్ని మనం మరింత విశాలమైన కోణంలో ఆలోచిస్తే ఆ ఈనాడు మనం వాడుతున్న సోషల్ మీడియా ప్రొఫైల్స్ బ్యాంక్ అకౌంట్స్ అన్నీ కూడా ఇలాంటి డిజిటల్ లెడ్జర్లే మనం ఆ అకౌంట్ నే మన అసలైన ఉనికి అని నమ్మడం మొదలు పెట్టాము.
(10:43) వావ్ మనఇస్గ ప్రొఫైల్ లాగా మన నేను కూడా ఒక ప్రొఫైల్ అన్నమాట. అవును కానీ ఆ అకౌంట్ కేవలం సమాజంతో లావాదేవీలను వేగవంతం చేయటానికి సృష్టించినది మాత్రమే అది మన నిజమైన జీవశాస్త్రపరమైన అస్తిత్వం కాదు అంటే నేను అనేది ఒక భౌతిక సత్యం కాదు కేవలం లావాదేవులను వేగవంతం చేయటానికి మన పరిణామ క్రమంలో భాష సృష్టించిన ఒక సాఫ్ట్వేర్ ట్రిక్ అన్నమాట ఇది నిజంగా భలే ఆలోచింపజేసే విషయం సరే ఇదంతా ఒక ఎత్తు అయితే నేను అనేది కేవలం ఒక అకౌంట్ మాత్రమే అయితే మరి నా మెదడు ప్రతి ప్రతిక్షణం ఈ ప్రపంచాన్ని ఎలా ప్రాసెస్ చేస్తోంది అంటే ఏ కోణంలో అడుగుతున్నారు
(11:22) అంటే ఇప్పుడు నేను కళ్ళు తెరవగానే ఈ రంగులు ఈ మనుషులు ఈ వస్తువులు అన్ని స్పష్టంగా కనబడుతున్నాయి కదా నేను లోపల ఉండి ఇదంతా ఒక సినిమా లాగా చూస్తున్నాను అన్న ఫీలింగ్ చాలా రియల్ గా ఉంది. నా కళ్ళు ఒక కెమెరా లాగా ప్రపంచాన్ని క్యాప్చర్ చేస్తున్నాయి అనిపిస్తుంది. ఇది ఎలా సాధ్యమవుతుంది? దీనికి సమాధానం మెదడు పని చేసే విధానంలోనే దాగి ఉంది.
(11:45) మనం సాధారణంగా ఏమనుకుంటామఅంటే మీరు చెప్పినట్లు మన కళ్ళు కెమెరాల్లా పనిచేస్తాయి. బయట ఉన్న ప్రపంచాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లు రికార్డ్ చేసి ఒక సినిమా లాగా మెదడుకు చూపిస్తాయని కానీ ఆధునిక న్యూరోసైన్స్ ప్రకారం ఆ మెదడు అలా పని చేయదు. మరి ఎలా పనిచేస్తుంది మెదడు ఒక ప్రిడిక్షన్ ఇంజిన్ అంటే అదొక అంచనాల యంత్రం అదొక చీకటి గదిలో ఉన్న పెట్టె లాంటిది దానికి కళ్ళు చెవులు నేరుగా లేవు ఓకే బ్రెయిన్ స్కల్ లోపల చీకట్లో ఉంటుంది.
(12:14) అవును అది ముందుగా బయట ఏముండచ్చో తన పాత జ్ఞాపకాల ఆధారంగా ఒక అంచనా వేస్తుంది. ప్రిడిక్ట్ చేస్తుంది. ఆ తర్వాత మన ఇంద్రియాల ద్వారా వచ్చే సిగ్నల్స్ తో ఆ అంచనాను సరిచేసుకుంటుంది. తప్పులు ఉంటే సవరించుకుంటుంది. ఒక్క నిమిషం ఆగండి ఇది కొంచెం టెక్నికల్ గా ఉంది పైగా కొంచెం కన్ఫ్యూజంగ్ గా కూడా ఉంది. అంటే మనం చూస్తున్న ఈ ప్రపంచం రియల్ కాదా? నా మెదడు ఒక ఊహను ముందుగా సృష్టించి దాన్ని బయట ప్రపంచంతో మ్యాచ్ చేసుకుంటోందా? నేను హాలసినేట్ చేస్తున్నానా? చెప్పండి జిపిఎస్ ఎలాగో అందులో జిపిఎస్ మ్యాప్ అనేది ఈ విశాలమైన ప్రపంచం అనుకుంటే అందులో మన కదలికలను
(12:52) చూపించే ఒక చిన్న బ్లూ డాట్ ఉంటుంది కదా మ్యాప్ లో ఆ బ్లూ డాట్ మనమే. ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే ఆ బ్లూ డాట్ మ్యాప్ కన్నా నిజమైనది కాదు మ్యాప్ నుండి విడిగా ఎక్కడి నుంచో ఊడిపడినది కాదు అదిఒక కోఆర్డినేట్ మాత్రమే కదా ఆ ఫోన్ లోని అల్గారిథం తాను ఎక్కడుందో లెక్కించడానికి వాడుకునే ఒక పాయింట్ అది బ్రెయిన్ చేసే పని కూడా ఇదేనా చాలా స్పష్టంగా అద్భుతంగా చెప్పారు సరిగ్గా అదే జరుగుతోంది.
(13:18) మన మెదడు సృష్టించే నేను అనే ఈ బ్లూ డాట్ వల్లే ఆ ఏది ఎక్కడ జరుగుతోందో బయట వాతావరణంలో మార్పు మనకు తగిలిందా లేదా అన్నది అంచనా వేయగలుగుతాము. ఓహో ఆ బ్లూ డాట్ ని రిఫరెన్స్ గా తీసుకుంటుంది అన్నమాట. కరెక్ట్ నేను ఈ కప్పు పట్టుకుంటే వేడిగా ఉంటుంది అనుకున్నాను. అవును వేడిగానే ఉంది. సో నా అంచన కరెక్ట్ అని మెదడు లెక్కలు వేసుకుంటుంది.
(13:41) అంటే ఒక వేరుగా ఉన్న వ్యక్తి దేహం లోపల కూర్చుని కిటికీలో నుంచి బయటకు చూస్తున్నాడు అనే ఫీలింగ్ వాస్తవానికే మెదడు తన సెల్ఫ్ మోడల్ ను ఎర్రర్స్ లేకుండా రన్ చేస్తున్నప్పుడు కలిగే ఒక అనుభూతి మాత్రమే. అక్కడ లోపల ఎవ్వరూ కూర్చుని లేరు. ఇది వింటుంటే కొంచెం తల తిరుగుతున్నట్లు ఉందే సరే మరి మనం ఒక విషయంపై ధ్యాస పెట్టినప్పుడు అటెన్షన్ ఇచ్చినప్పుడు ఆ అటెన్షన్ ఇచ్చేది ఎవరు? నేను ఒక పుస్తకం చదువుతున్నాను అంటే ఆ పుస్తకం మీద నా ధ్యాసను కేంద్రీకరించేది ఒక యజమాని ఉండాలి కదా ఒక ఓనర్ లేకుండా అటెన్షన్ ఎలా వస్తుంది ఈ ప్రశ్న చాలా ముఖ్యం అటెన్షన్ అనేది
(14:14) మెదడుకు చాలా చాలా ఖరీదైన విలువైన వనరు మన చుట్టూ జరుగుతున్న అన్ని విషయాలను ఒకేసారి ప్రాసెస్ చేసే శక్తి ఆ మెదడుకు లేదు. కాబట్టి ఒకదానిపై ఫోకస్ చేయడానికి ఒక స్పాట్ లైట్ లాంటిది వేస్తుంది. అవును మనం ఒకేసారి అన్ని చూడలేం కదా కానీ ఇక్కడే ఒక లాజిక్ సమస్య వస్తుంది. స్పాట్ లైట్ ఎవరూ పట్టుకోకుండా దానంతటిదే వెలగడం అనేది మెదడులోని కంప్యూటేషనల్ సిస్టం కి అర్థం కాదు కాబట్టి ఆ ఫోకస్ కి ఒక యజమానిని కృత్రిమంగా సృష్టిస్తుంది.
(14:43) మనం వాడుకునే భాషలోనే చూడండి. నేను నీకు అటెన్షన్ పే చేస్తున్నాను అంటాము. ఐ యమ్ పేయింగ్ అటెన్షన్ అవును పే చేస్తున్నాను అంటే అక్కడ ఇచ్చేవాడు ఒకడు తీసుకునేవాడు ఒకడు అని రెండు ఉన్నాయని మన భాష ముందుగానే ఫిక్స్ చేసేసింది. దీన్ని వింటుంటే నాకు మనం ఫోన్ లో టైప్ చేస్తున్నప్పుడు వచ్చే ఆ ప్రెడిక్టివ్ టెక్స్ట్ గుర్తొస్తుంది.
(15:02) ఎలాగా? మనం ఏదైనా వాక్యం టైప్ చేస్తుంటే తర్వాతి పదం ఏంటో ఫోన్ ముందుగానే ఊహించి మనకు ఆప్షన్స్ ఇస్తుంది కదా అప్పుడు మనక ఏమనిపిస్తుందంటే ఆ ఫోన్ లోపల ఎవరో ఒక చిన్న మనిషి కూర్చుని మనకు సలహాలు ఇస్తున్నట్లు మన ఆలోచనలు పూర్తిగా తెలిసిన ఎవరో ఒకరు హెల్ప్ చేస్తున్నట్లు అనిపిస్తుంది కానీ వాస్తవానికి అక్కడ ఎవరూ లేరు కదా అదంతా మన పాత టైపింగ్ హిస్టరీని బట్టి అల్గారిథం ఆ సిస్టం లోపలే చేస్తున్న ఒక గణన ఒక ప్రాసెస్ మాత్రమే వావ్ సరిగ్గా అదే జరుగుతుంది మెదడులో కూడా ఆ ప్రిడిక్టివ్ టెక్స్ట్ లాగానే మెదడు మన ధ్యాసను తదుపరి ఎక్కడికి తీసుకెళ్ళాదో
(15:35) ముందుగానే అంచనా వేసి ఆ అటెన్షన్ అంతా ఒక నేను అనే అకౌంట్ కి జత చేస్తుంది. అంటే ఒక ఓనర్ ని క్రియేట్ చేస్తుంది. అవును అందువల్ల ఆ సిస్టం లోపలే జరిగే ప్రాసెసింగ్ అంతా చూసి నేను ఈ బయట ఉన్న వస్తువులను చూసే ఒక సబ్జెక్ట్ ని అని మనం బలంగా భ్రమపడతాము. సరే ఇదంతా ఒక యాంగిల్ కేవలం మనుగడ కోసం సమాచారాన్ని వేగంగా లెక్కలు వేసుకోవడం కోసం మన మెదడు లోపల ఏర్పడిన ఈ బ్లూ డాట్ మోడల్ మనకు ఉపయోగపడుతుంది అని అర్థమైంది.
(16:06) కానీ దీనికి మనం చెల్లిస్తున్న మూల్యం ఏంటి? మనం నిజానికి ఒక నిరంతర ప్రవాహం అయితే ఈ బయట సమాజం ఈ బ్లూ డాట్ మోడల్ ను ఎలా మారుస్తోంది సామాజిక నిర్మాణాలు ఈ బ్రమను ఎలా తమ స్వార్థం కోసం వాడుకుంటున్నాయి. ఇక్కడే మనం చాలా జాగ్రత్తగా లోతుగా ఆలోచించాలి. ఒకసారి మానవ మెదడు నేను అనే ఒక మోడల్ ను తయారు చేశాక సమాజం మొత్తం అదే నమూనా ఆధారంగా తన వ్యవస్థలను నిర్మించుకుంటూ వెళ్ళింది.
(16:32) అంటే మన చట్టాలన్నీ కూడానా అవును చట్టం ఏర్పడింది అది వ్యక్తిగత హక్కులను సృష్టించింది. ఆర్థిక వ్యవస్థ ఏర్పడింది. అది ప్రైవేట్ ఆస్తులను సృష్టించింది. ఒక పెద్ద కార్పొరేషన్ను ఉదాహరణగా తీసుకోండి.ఆపిల్ ఆపిల్ లేదా టాటా లాంటి కంపెనీలను చట్టం ఒకే చట్టబద్ధమైన వ్యక్తిగా పరిగణిస్తుంది. అంటే లీగల్ ఎంటిటీ అంటాం కదా అవును ఆ కంపెనీ పేరు మీద ఆస్తులు ఉంటాయి.
(16:54) ఆ కంపెనీలు ఆస్తులు కొనవచ్చు వారిపై ఎవరైనా కేసులు వేయవచ్చు. కానీ ఆ కంపెనీ అంటే నిజంగా ఒక వ్యక్తి కాదు కదా వేలాది మంది ఉద్యోగులు ఎన్నో భవనాలు సాఫ్ట్వేర్లు ప్రపంచవ్యాప్త ఒప్పందాల ఒక పెద్ద కలైక అది. అయినా సరే వ్యవస్థ వేగంగా సులువుగా నడవడానికి దాన్ని ఒకే అకౌంట్ లాగా ఒకే వ్యక్తిలా చూస్తారు. నిజమే మనం కూడా మనల్ని మనం సరిగ్గా అలాగే చేసుకున్నాం కదా మనం నిజానికి ఎన్నో ట్రిలియన్ల బ్యాక్టీరియాలు మన తల్లిదండ్రులు ఇచ్చిన జ్ఞాపకాలు మన సంస్కృతి నేర్పిన భాష ఈ భూమి మీద పండిన ఆహారం ఇవన్నీ నిరంతరం ఒకదానితో ఒకటి కలిసే ఒక పెద్ద బహుళ వ్యవస్థ
(17:33) అవును జీవశాస్త్రంలో దీన్ని ఏమంటారో తెలుసా? నాకు గుర్తున్నంత వరకు హోలో బయాంట్ అనుకుంటా కదా కరెక్ట్ హోలో బయాంట్ ఒక్క నిమిషం దీన్ని కొంచెం క్లియర్ గా వివరిస్తాను మన శ్రోతలకు అర్థం అవ్వడానికి మనం కేవలం మనుషులం కాదు మన లోపల మన చర్మం మీద ఎన్నో సూక్ష్మజీవులు కలిసి బతుకుతున్న ఒక నడిచే అడవి లాంటి వాళ్ళం కదా దాన్ని హోలో బయాండ్ అంటారు.
(17:57) కానీ మనం ఒక బ్యాంకు కు వెళ్ళినా లేదా ఒక సోషల్ మీడియా అకౌంట్ ఓపెన్ చేసినా ఆ వాళ్ళకు మనం కేవలం ఒక సింగిల్ యూసర్ ఐడి ఒక పాస్వర్డ్ మాత్రమే సరిగ్గా చెప్పారు. అంటే మన చుట్టూ ఉన్న ఆధునిక వ్యవస్థలు మనం వేరుగా ఉన్నామనే భావనను కేవలం నమ్మడమే కాదు మనం అలా వేరుగానే ఒక ఐసోలేటెడ్ ఐలాండ్ లాగానే ప్రవర్తించాలని డిమాండ్ చేస్తున్నాయ అన్నమాట.
(18:22) అవును దీన్ని మనం మరింత విశాలమైన కోణంలో చూస్తే ఈ భ్రమకి మనం ఎంత పెద్ద మూల్యం చెల్లిస్తున్నామో ఇది ఎంత ప్రమాదకరంగా మారుతుండో అర్థమవుతుంది. ఎప్పుడైతే మనం మ్యాప్ నే నిజమైన ప్రపంచంగా భ్రమపడతామో ఆ బ్లూ డాట్ ని కాపాడుకోవడమే జీవితం అనుకుంటామో అప్పుడు అసలు సమస్యలు మొదలవుతాయి. ఎలాంటి సమస్యలు అంటారు ఆర్థిక శాస్త్రంలో ఒక ఫ్యాక్టరీ గురించి ఆలోచించండి.
(18:44) ఒక ఫ్యాక్టరీ తన సొంత అకౌంట్ లో లాభాలు చూసుకుంటుంది. కానీ పక్కనే ఉన్న నదిని రసాయనాలతో కలుషితం చేస్తుంది. ఎందుకంటే ఆ నది తన అకౌంట్ కి బయట ఉంది అది నాది కాదు అని ఆ ఫ్యాక్టరీ అనుకుంటుంది కాబట్టి ఆ వేరు చేసి చూడటం వల్ల వచ్చే నష్టాన్ని పర్యావరణ పరిభాషలో ఎక్స్టర్నాలిటీస్ అంటారు. ఓకే ఎక్స్టర్నాలిటీస్ మనిషి విషయంలో కూడా సరిగ్గా ఇదే జరుగుతుంది కదా మనిషి తను తాను వేరు చేసుకున్నాడు కాబట్టే తన వ్యక్తిగత సంతోషం తన బ్యాంక్ బాలన్స్ తన సేఫ్టీ మాత్రమే చూసుకుంటాడు.
(19:17) తన చుట్టూ ఉన్న ప్రకృతిని సమాజాన్ని, మానవ బంధాలను తన అకౌంట్ కి బయట ఉన్నాయని నిర్లక్ష్యం చేస్తాడు. నూటికి నూరు పాళ్ళు నిజం అందుకే నేడు ఆధునిక సమాజంలో కనిపిస్తున్న విపరీతమైన ఒంటరితనం మానసిక ఆందోళన పర్యావరణ సంక్షోభం ఇవన్నీ కేవలం మనుషుల నైతిక వైఫల్యాలు కావు ఇవన్నీ ఒక అకౌంటింగ్ సిస్టం ని ఒక మోడల్ ని అత్యంత నిజమని నమ్మడం వల్ల వచ్చిన అకౌంటింగ్ ఎర్రర్స్ మాత్రమే అబ్బా అకౌంటింగ్ ఎర్రర్స్ అంటే ఒక అకౌంటింగ్ ఎర్రర్ వల్ల మానవాళకి ఇంత నష్టం జరుగుతుందా మనం భౌతికంగా ప్రకృతిలో ఒక నెట్వర్క్ అనే ఒక ప్రవాహం అని తెలిసాక సమాజం మనల్ని ఎలా ఒక చిన్న ఐడి లాగా కుదించేస్తుందో అర్థమయ్యాక మరి ఈ నేననే
(20:02) భావనను అసలు ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి ఇది చాలా ముఖ్యమైన ప్రశ్న ఎందుకంటే ఇది లేకపోతే బతకలేము అలాగని దీన్ని పట్టుకుంటేనేమో ఈ విపరీతమైన వంకరితనం ఇక్కడే ఈ చర్చ్ కి సంబంధించిన అతి పెద్ద అహా మూమెంట్ వస్తుందని నేను అనుకుంటున్నాను. నిజమే ఇక్కడ మనం తెలుసుకోవాల్సిన ఒక్కటే స్పష్టమైన సత్యం ఏమిటంటే వేరుగా ఉండటం అనేది ఒంటరితనం అంటే ఐసోలేషన్ కాదు అది కేవలం ఒక విశాలమైన ప్రదేశంలో ఒకచోట ఫోకస్ చేయబడటం లేదా కేంద్రీకరించబడటం మాత్రమే దాన్ని లోకలైజేషన్ అనొచ్చు.
(20:33) లోకలైజేషన్ ఇది చెప్పడానికి నాకు కంప్యూటర్ కర్సర్ ఉదాహరణ అద్భుతంగా సరిపోతుంది అనిపిస్తుంది. కర్సర్ ఉదాహరణ భలే ఉంది చెప్పండి. స్క్రీన్ మీద ఒక చిన్న బాణం గుర్తూ అదే కర్సర్ అటు ఇటు తిరుగుతూ ఉంటుంది కదా అవును ఒక చిన్న పిల్లాడిని అడిగితే ఆ కర్సర్ ఒక స్వతంత్రమైన వస్తువు అని దానికి ప్రాణం ఉందని అది వేరే ఐకాన్స్ ని వెళ్లి టచ్ చేస్తుందని అనుకుంటాడు అవును వాళ్ళకు అలా విడిగా ఉన్నట్లే కనిపిస్తుంది కానీ మనకు తెలుసు కంప్యూటర్ హార్డ్వేర్ లోపల ఆ కర్సర్ అంటూ విడిగా భౌతికంగా ఏమీ లేదు అని కంప్యూటర్ తనను తాను నియంత్రించుకోవడానికి తన ఫోల్డర్లతో తాను
(21:11) ఇంటరాక్ట్ అవ్వడానికి స్క్రీన్ మీద ఏర్పాటు చేసుకున్న ఒక చిన్న పాయింట్ మాత్రమే ఆ కర్సర్ అంటే ఇది ఏదో పోలిక కోసం చెబుతున్నది కాదు సుమ. అక్షరాల గణన పరంగా చూస్తే ఈ ప్రకృతి అనే ఒక పెద్ద సిస్టంలో మనమే ఆ కర్సర్. ఎంత గొప్పగా చెప్పారు ఈ అనంతమైన విశ్వం లేదా ప్రకృతి అనే ఒక మహా నిరంతర ప్రవాహంలో ఒక నిర్దిష్ట స్థానం వద్ద జరుగుతున్న మార్పులను ప్రాసెస్ చేయడానికి ఒక కోఆర్డినేట్ కావాలి.
(21:40) ఆ కోఆర్డినేట్ నే మనం ఉనికి లేదా నేను అంటాము. అద్భుతం మనం వేరుగా ఉన్నామని మనకు ఎందుకు అనిపిస్తోందంటే ఒక కర్సర్ ఫోల్డర్ మీద క్లిక్ చేయాలంటే ఆ ఫోల్డర్ కన్నా వేరుగా కనిపించాలి కదా అలాగే సిస్టం పని చేయాలన్నా విషయాలను అర్థం చేసుకోవాలన్నా ఒక సరిహద్దు కావాలి. అంతే తప్ప మనం నిజంగా ఈ విశ్వం నుండి ఎన్నటికీ విడిపోయి లేము. ఇది వింటుంటే నిజంగా మనసు చాలా తేలిక పడుతుంది కదా దీన్ని అర్థం చేసుకున్న మరక్షణం ఒంటరితనం అనే పదాన్నే మనం చూసే తీరు మారిపోతుంది.
(22:11) నాకు ఒంటరిగా అనిపిస్తుందంటే నేను ఈ ప్రపంచం నుండి శాశ్వతంగా విడిపోయాను అని కాదు నాలోని ఆ సెల్ఫ్ మోడల్ ఎర్రర్ లేకుండా ఎంత పర్ఫెక్ట్ గా పనిచేస్తుందో చెప్పడానికి అది ఒక నిదర్శనం అన్నమాట. మనం ఒక పెద్ద సిస్టం లోపల లావాదేవీల కోసం ఒక అకౌంట్ ని మెయింటైన్ చేస్తున్నాం. జస్ట్ అంతే కచ్చితంగా ఈ ఒక్క విషయం మనకు లోతుగా అర్థమైతే అసలు జీవితం పట్ల మన ప్రశ్నలే మారిపోతాయి.
(22:36) నేను ఈ విశ్వంతో ఎలా ఏకం అవ్వాలి ఎలా కలవాలి అని మనం అడగం ఎందుకంటే మనం ఎప్పుడూ విడిపోలేదు కాబట్టి వావ్ మనం ఎప్పుడూ విడిపోలేదు కాబట్టి దానికి బదులు ఈ మ్యాప్ వేరు ఆ బ్లూ డాట్ వేరు కాదు అని మెదడు గ్రహిస్తే ఏమవుతుంది అని ఆలోచిస్తాం. అప్పుడు మనం మాయమైపోము. బ్లూ డాట్ అక్కడే ఉంటుంది కర్సర్ పాయింట్ చేస్తూనే ఉంటుంది కానీ ఆ మ్యాప్ మొత్తానికి వ్యతిరేకంగా ఆ ఒక్క డాట్ ని రక్షించుకోవాలి అన్న విపరీతమైన ఆరాటం ఆ భయం పోతుంది.
(23:05) మొత్తం కంప్యూటర్ స్క్రీన్ కి వ్యతిరేకంగా ఆ చిన్న కర్సర్ ని కాపాడాలి అని మనం ఎప్పుడూ అనుకోం కదా అంటే మన చర్మం మన ఆస్తి మన దేశం ఇలా మనం గీసుకున్న సరిహద్దులన్నీ అంతిమ సత్యాలు కావు అవి కేవలం మనం వాడుకునే టూల్స్ ఇంటర్ఫేసెస్ మాత్రమే అని స్పష్టమవుతుంది. అవసరమైనప్పుడు ఆ సరిహద్దులను లెక్కల కోసం రోజువారి పనుల కోసం వాడుకోవాలి. ఆ పని అయిపోగానే నేను వేరు అనే ఆ భారాన్ని దించేయాలి.
(23:31) ఇదేదో మాయాజాలం కాదు దీన్ని కేవలం ఒక కాగ్నిటివ్ హైజీన్ లేదా మానసిక పరిశుభ్రత అనొచ్చు. అయితే మనం ఇప్పుడు ఇంత సైంటిఫిక్ గా మాట్లాడుకుంటున్న ఈ అద్భుతమైన సత్యం ఈనాటిది మాత్రమే కాదు. ప్రాచీన జ్ఞానం ఎప్పటి నుంచో ఎన్నో ఏళ్లుగా ఇదే సత్యాన్ని వేరు వేరు రూపాల్లో చెబుతోంది. అవును మన ప్రాచీన తత్వశాస్త్రం కూడా ఇదే చెబుతుంది.
(23:52) ఉపనిషత్తులు చెప్పిన తత్ త్వం అసి అంటే అది నీవే అయి ఉన్నావు అనే మహావాక్యం వెనుక ఉన్న అసలు అర్థం ఇదే నువ్వు దేవుడిని అవుతావు అని కాదు ఆ అనంతమైన ప్రవాహంలో నువ్వు ఒక సహజమైన భాగమే నువ్వు వేరుగా ఉన్నామనేది కేవలం ఒక ఊహ ఒక మోడల్ మాత్రమే అని దాని అర్థం. బౌద్ధమతంలో కూడా దీని గురించే పరస్పర ఆధారిత ఆవిర్భావం డిపెండెంట్ అరైజింగ్ అని చెబుతారు కదా అంటే ఏది తనంతట తానుగా విడిగా పుట్టదు అన్ని ఒకదానికి ఒకటి ముడిపడి ఒకదానిపై ఒకటి ఆధారపడే ఉనికిలోకి వస్తాయని జంతత్వ శాస్త్రం కూడా ఈ విడిపోవడం అనే భ్రమ గురించి ఆ కర్సర్ పాయింట్ లాంటి ఉనికి
(24:33) గురించి చాలా గొప్పగా చెబుతోంది. ఇవన్నీ ఈ వేరుగా ఉండటం అనేది మన సౌలభ్యం కోసం మెదురు వాడుకునే సాధనం మాత్రమే కానీ అదే అంతిమ సత్యం కాదని వేరు వేరు మార్గాల్లో ఆనాడే వివరించాయి కదా అవును ఆ ప్రాచీన తత్వవేత్తలు కేవలం గుడ్డి నమ్మకం గురించి చెప్పలేదు వారు మానవ అనుభవాన్ని లోతుగా పరిశీలించి ఒక వాస్తవాన్ని ప్రపంచానికి చూపించారు.
(24:56) వాళ్ళు ధ్యానం ద్వారా లోతైన విశ్లేషణ ద్వారా తెలుసుకున్న విషయాన్ని ఈరోజు మనం న్యూరోసైన్స్ సిస్టమ్స్ థియరీ ఇంటర్ఫేస్ అనే ఆధునిక పదాలతో మరింత స్పష్టంగా తెలుసుకుంటున్నాం. కాలం మారుతోంది. మనం వాడే భాష మారుతోంది. కానీ వాస్తవం మారలేదు. భలే చెప్పారు వాస్తవం మారలేదు. చివరగా ఈ చర్చ ద్వారా మనందరం గుర్తుంచుకోవాల్సిన ఒక ముఖ్యమైన ప్రశాంతమైన విషయం ఏంటంటే ప్రకృతి అంతటితో ఏకమవ్వడానికి మనం కొత్తగా ఏమి ప్రయత్నించాల్సిన అవసరం లేదు ఎందుకంటే మనం ఎప్పుడూ దాని నుండి వేరు కాలేదు అంచనాలు వేయాల్సినప్పుడు రోజువారి లావాదేవీలు లెక్కలు చూసుకోవాల్సినప్పుడు మాత్రమే ఈ
(25:36) నేను అనే సరిహద్దులను ఆ బ్లూ డాట్ ని వాడుకుందాం. అవును అప్పుడు మాత్రమే వాడుకుంటే సరిపోతుంది. మిగతా సమయంలో ఆ భారాన్ని ఆ సరిహద్దులను సడలించేద్దాం. వసంత కాలంలో చెట్టు నుండి ఆకులు ఎలాగైతే సహజంగా పుట్టుకొస్తాయో మనం కూడా ఈ భూమి మీద బయట నుండి ఊడిపడిన ప్రయాణికులం కాదు. మనం ఈ భూమి యొక్క ఒక సహజమైన వ్యక్తీకరణ. ఆకాశంలో మేఘాలు ఎలాగో భూమి మీద మనుషులు అలాగా.
(26:06) మనం ఈ విశ్వంలో ఉన్న ఒక చిన్న బిందువు కాదు. ఆ బ్లూ డాట్ కాదు మొత్తం మ్యాప్ మనమే ఎంత అందమైన ముగింపు ఇచ్చారు ఒకసారి ఆలోచించండి ఈ నేను అనే భ్రమను ఇన్ని రోజులు కేవలం మనకే అంటే మనుషులకే పరిమితం చేశాం. కానీ ఈ రోజు మనం మనం సృష్టించే ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ కి కూడా భారీ స్థాయిలో మన భాషే నేర్పుతున్నాం కదా మరి రేపు ఆ ఏఐ కూడా ఈ భాష ద్వారా తనకంటూ ఒక అకౌంట్ క్రియేట్ చేసుకుని మెమొరీని బేస్ చేసుకుని నేను అని ఫీల్ అవ్వడం మొదలుపెడితే అప్పుడు ఆ కర్సర్ ఎవరి చేతిలో ఉంటుంది అది మనుగడ సాగిస్తుందా లేక కొత్త భ్రమల ప్రపంచాన్ని సృష్టిస్తుందా ఈ లోతైన ఆలోచనతో కాసేపు గడపండి. నిరంతరం
(26:47) అన్వేషిస్తూ ఉండండి. మళ్ళీ మరో లోతైన విశ్లేషణతో కలుద్దాం.
No comments:
Post a Comment