హైదరాబాద్‌ను చూసి British వాళ్లు ఎందుకు భయపడ్డారు? 🤔 || The Real Story of Hyderabad
Author Name:TeluguOnKnowledge
Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@TeluguOnKnowledge
Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=ll4Gd-p44N8
Title: హైదరాబాద్‌ను చూసి British వాళ్లు ఎందుకు భయపడ్డారు? 🤔 || The Real Story of Hyderabad
Author Name: TeluguOnKnowledge
Description: Hyderabad History చాలా interesting! ఈ వీడియోలో Golconda Fort, Kakatiya Dynasty, Qutb Shahi Dynasty, Mughals, Aurangzeb, Asaf Jahi Dynasty మరియు Nizams గురించి తెలుసుకుందాం.
అలాగే British East India Company & Hyderabad State మధ్య ఉన్న సంబంధం, Subsidiary Alliance అంటే ఏమిటి? British వాళ్లు Hyderabadను ఎందుకు direct గా rule చేయలేదు? అనే interesting questions కి కూడా సమాధానం తెలుసుకుందాం.
ఈ వీడియోలో Last Nizam Mir Osman Ali Khan, ఆయన wealth, lifestyle మరియు Hyderabad State చివరి రోజులకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన historical facts కూడా తెలుసుకుందాం.
🇮🇳
---------------------------------------------------------------------
Topics Covered:
History of Hyderabad State and Golconda Fort
Kakatiya Dynasty and Delhi Sultans in Deccan
Qutub Shahi Dynasty (Builders of Charminar & Hyderabad)
Mughal Emperor Aurangzeb's invasion of Golconda
The rise of the Asaf Jahi Dynasty (Nizam ul Mulk)
British East India Company vs Hyderabad State
The Subsidiary Alliance explained in Telugu
The wealth, airplanes, and lifestyle of the Last Nizam (Mir Osman Ali Khan)
----------------------------------------------------------------------
Queries Solved:
How was Hyderabad State formed?
Who ruled Hyderabad before the Nizams?
Why did the British not rule Hyderabad?
How did the Nizam of Hyderabad become so rich?
What is the history of the Asaf Jahi dynasty?
Who was the last Nizam of Hyderabad?
Untold history of Golconda and Deccan Plateau
----------------------------------------------------------------------
⏱️ Video Chapters
00:00 – Hyderabad State Introduction
01:45 – Kakatiyas & Delhi Sultans
04:20 – Golconda & Qutb Shahis
07:15 – Mughals & Aurangzeb's Invasion
09:50 – Asaf Jahi Dynasty & Nizams
12:30 – French & British Influence
15:10 – British వాళ్లు Hyderabadను ఎందుకు ఆక్రమించలేదు?
18:25 – Last Nizam & His Wealth
21:15 – Fall of Nizams & Final Days
22:30 – Conclusion
👍 Video నచ్చితే Like చేయండి.
🔔 ఇలాంటి History Videos, Telugu Facts & Unknown Historical Stories కోసం మా Channel ని Subscribe చేయండి.
📤 ఈ వీడియోని Friends & Familyతో Share చేయండి.
----------------------------------------------------------------------
🔎 SEO Keywords
Hyderabad History, Hyderabad History Telugu, Nizam History, British Hyderabad, Telangana History, Golconda Fort History, Qutb Shahi History, Asaf Jahi Dynasty, Last Nizam, Mir Osman Ali Khan, Telugu History, Indian History, History Facts Telugu
Hashtags
#HyderabadHistory #NizamHistory #TeTeluguOnKnowledge #TelanganaHistory #TeluguHistory #GolcondaFort #QutbShahi #AsafJahi #IndianHistory #HistoryFacts #Hyderabad
----------------------------------------------------------------------
Copyright Disclaimer:
Some contents are used for educational purpose under fair use.
Copyright Disclaimer Under Section 107 of the Copyright Act 1976,
allowance is made for "fair use" for purposes
such as criticism, comment, news reporting, teaching, scholarship, and research.
Fair use is a use permitted by copyright statute that might otherwise be infringing.
Non-profit, educational or personal use tips the balance in favor of fair use.
Transcript:
(00:00) హైదరాబాద్ ఇప్పుడు ఒక నగరం కావచ్చు కానీ గతంలో హైదరాబాద్ అనేది ఒక రాష్ట్రం నిజాం రాజుల పాలనకి ఫలితంగా ఏర్పడ్డ రాష్ట్రం హైదరాబాద్ అయితే గతంలో కాకతీయ రాజులు ఢిల్లీ సుల్తానులు కుదుబ్ షాహీలు మొగల్ చక్రవర్తులు వీరంతా కూడా ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించారన్న విషయం చాలా మందికి తెలియకపోవచ్చు. అలాగే గోల్కొండ రాజ్యం గురించి హైదరాబాద్ రాష్ట్రం గురించి మనం తెలుసుకోవాల్సిన చరిత్ర చాలా ఉంది.
(00:23) కుదుబ్ షాహీలు వేసిన పునాదుల మీద నిజాంలో నిర్మించిన నగరమే హైదరాబాద్ అయితే గోల్కొండ రాజ్యం కావచ్చు హైదరాబాద్ స్టేట్ కావచ్చు ఈ ప్రాంతం అంతా దేశవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న అనేక పరిణామాలకి ప్రభావితమైంది. ఆ క్రమంలో ఈ ప్రాంత పాలన వ్యవహారాలు అనేక చేతులో మారుతూ వచ్చాయి. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ స్టేట్ లో నిజామల పాలన ఎలా మొదలైందో తెలిస్తే మీకు ఆశ్చర్యం కలగకమానదు.
(00:47) కనుక ఎన్నో అద్భుతమైన విషయాలని ఈ వీడియోలో మీకు తెలియజేయబోతున్నాం. అసలు మొగల్ చక్రవర్తుల ఆధీనంలో ఉన్న హైదరాబాద్ స్టేట్ ని నిజామలు ఎలా హస్తగతం చేసుకున్నారు? అసలు హైదరాబాద్ స్టేట్ కి ఉన్న చరిత్ర ఏంటి? హైదరాబాద్ ని పాలించిన నిజాం నవాబులు ఎవరు? బ్రిటిష్ వారికి హైదరాబాద్ నిజాములకు ఉన్న సంబంధం ఏంటి? హైదరాబాద్ స్టేట్ ని బ్రిటిషర్స్ ఎందుకు హస్తగతం చేసుకోలేదు? హైదరాబాద్ ని బ్రిటిషర్స్ ఎలా తమ ఆధీనంలో పెట్టుకున్నారు? ఆఖరి నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ జీవితం ఎలా ఉండేది? ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపన్నమైన వ్యక్తిగా ఈ చివరి హైదరాబాద్ నిజం ఎలా ఎదిగాడు అలాగే ఈ ఆఖరి
(01:17) నిజం హైదరాబాద్ కోసం సముద్ర మార్గాన్ని ఉండేలా గోవాతో జరిపిన రహస్య ఒప్పందం ఏంటి? చివరికి ఆఖరి నిజం ఎందుకని హైదరాబాద్ నుంచి పారిపోయాడు. అసలు ఏం జరిగింది? ఇలా ప్రతి ఒక్క విషయాన్ని ఏది మిస్ కాకుండా చాలా లోతుగా వెళ్లి మరి తెలిపే ప్రయత్నమే ఈ వీడియో. ఈ వీడియోలోని సమాచారం అనేది నిజంగా చాలా చాలా అద్భుతంగా ఉంటుంది. పూర్తిగా చూసిన తర్వాత మీరే మీ అభిప్రాయాన్ని కామెంట్స్ లో చెప్పొచ్చు.
(01:38) కనుక ఎండ్ వరకు మిస్ కాకండి. అండ్ ఇలాంటి మరెన్నో మంచి మంచి ఇన్ఫర్మేటివ్ వీడియోస్ ని వెంట వెంటనే తెచ్చేందుకు మీ సపోర్ట్ గా ఈ వీడియోకి జస్ట్ లైక్ చేయండి చాలు. సో ఇక లేట్ చేయకుండా లెట్స్ గెట్ ఇంటు ద వీడియో [సంగీతం] హైదరాబాద్ స్టేట్ కి చాలా చాలా పెద్ద చరిత్ర ఉంది. గతంలో ఈ ప్రాంతాన్ని కాకతీయులు పాలించారు.
(02:06) అప్పట్లో దీనిని ఇంగ్లీష్ లో డెక్కన్ ప్రాంతం అని తెలుగులో దక్కన్ ప్రాంతం అని ఇలా పిలిచేవారు. దక్కన్ ప్రాంతం అంటే దక్షిణ భారత దేశంలోని విశాల భౌగోళిక ప్రాంతం అని అర్థం అయితే కాకతీయ రాజుల పాలనలో పరడవెళ్ళిన ఈ ప్రాంతాన్ని 14వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఢిల్లీ సుల్తాన్లు హస్తగతం చేసుకున్నారు అది ఎలా అంటే 1309వ సంవత్సరం అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ సైన్యాధిపతి అయిన మాలిక్ కాఫర్ వరంగల్ కేంద్రంగా ఈ ప్రాంతాన్ని పాలిస్తున్న కాకతీయ రాజు రెండవ ప్రతాప రుద్రుడిని ఓడించడం ద్వారా కాకతీయుల పాలనని అంతమందించాడు.
(02:37) దాంతో కాకతీయ సామ్రాజ్యం ఉన్న ఈ డెక్కన్ ప్రాంతం అంతా ఢిల్లీ సుల్తానుల ఆధీనంలోకి వెళ్ళిపోయింది. అయితే 14వ శతాబ్దం చివరికి వచ్చేసరికి ఢిల్లీ సుల్తానుల ప్రాబల్యం తగ్గిపోయి వారి పతనం మొదలైన తర్వాత దేశంలో ప్రాంతీయ రాజ్యాల పాలన మొదలైంది. దానిలో భాగంగా డెక్కన్ ప్రాంతాన్ని బహమనీ సుల్తానులు పాలించారు. అలా 1347వ సంవత్సరంలో అల్లావుద్దీన్ హసన్ బహమన్ షా గుల్బర్గా రాజధానిగా బహమనీ రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.
(03:04) దాంతో ఢిల్లీ సుల్తాన్ల నుంచి డక్కన్ ప్రాంతం బహమనీ సుల్తాన్ల పాలనలోకి వెళ్ళింది. అలా 150 ఏళ్ల పాటు డెక్కన్ ప్రాంతం బహమనీ సుల్తాన్ల పాలనలోనే కొనసాగింది. అయితే 1518 లో ఈ ప్రాంతాన్ని పాలిస్తున్న బహమని సుల్తాన్ షైబుద్దీన్ మహమ్మద్ షా మరణం తర్వాత బహమని రాజ్యం ఐదు రాజ్యాలుగా విడిపోయింది. అవే అహ్మద్ నగర్, బీజాపూర్, బేరర్, బీదర్, గోల్కొండ.
(03:25) ఇలా 1518 లో బహ్మాని సామ్రాజ్యం ఐదు రాజ్యాలకు విడిపోయింది. బహమనీ సుల్తాన్ల వద్ద ఈస్ట్ డెక్కన్ ప్రాంతానికి గవర్నర్ గా పనిచేసే సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్ షా డెక్కన్ రాజ్యాన్ని హస్తగతం చేసుకొని దానికి గోల్కొండ అని పేరు పెట్టాడు. అలా గోల్కొండ కేంద్రంగా 1518 లో కుతుబ్ షాహీ రాజుల పాలన మొదలైంది. అయితే ఈ గోల్కొండ రాజ్యం ప్రస్తుత తెలంగాణతో పాటు కోస్టల్ ఆంధ్రప్రదేశ్ వరకు విస్తరించి ఉండేది.
(03:50) ఇక 1591లో ఐదవ కుతుబ్ షాహీ రాజైన మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్షా హైదరాబాద్ నగర నిర్మాణాన్ని మొదలుపెట్టాడు. గోల్కొండ రాజ్యంలో హైదరాబాద్ నగర నిర్మాణాన్ని మొదలుపెట్టాడు. అప్పట్లో ఆ నగరానికి హైదరాబాద్ అని పేరు పెట్టింది కూడా మహమ్మద్ కులీ కుదుబ్షానే. హైదర్ అనేది మహమ్మద్ ప్రాఫెట్ మేనల్లుడు. ఖలీఫ్ అలీ ఇబ్ అబీ తాలిబ్ లో ఇవ్వబడిన బిరుదు.
(04:12) ఇక హైదర్ అంటే సింహం అని అర్థం. అబాద్ అంటే పెర్షియన్ లాంగ్వేజ్ లో సిటీ అని అర్థం. మహమ్మద్ ప్రాఫెట్ మానలుడు గౌరవార్థం నూతనంగా నిర్మించిన ఈ నగరానికి హైదరాబాద్ అనే పేరుంచుకున్నారు. హైదరాబాద్ నిర్మాణంలో భాగంగానే 1591 లో చార్మినార్ నిర్మాణం జరిగింది. అయితే 1518 లో మొదలైన కుతుబ్ షాహీల పాలన 1687 వరకు అంటే దాదాపుగా 179 ఏళ్ల పాటు సాగింది.
(04:37) ఈ 170 ఏళ్లలో ఎనిమిది మంది కుతుబ్ షాహీ రాజులు గోల్కొండ రాజ్యాన్ని పాలించారు. వీరిలో ఆఖరివాడు అబ్దుల్ హసన్ కుతుబ్ షా ఇతన్నే తానార్షా అని కూడా అంటారు. అయితే 1526 లో మన దేశంలో మొగల్ సుల్తానుల పాలన మొదలైంది. చాలామంది ఢిల్లీ సుల్తానులన్నా మొగలు సుల్తానులన్నా ఒకటే అనుకుంటారు. కాదు ఢిల్లీ సుల్తానులు వేరు మొగల్ సుల్తానులు వేరు 1526 లో బాబర్ ద్వారా మొదలైన మొగలు సుల్తానుల పాలన దేశ వ్యాప్తంగా విస్తరించడం మొదలైంది.
(05:04) రెండవ మొగల్ సుల్తాన్ హుమాయున్ రాజ్య విస్తరణని పెద్దగా చేయకపోయినా కూడా మూడవ మొగల్ చక్రవర్తి అక్బర్ మాత్రం మొగల్ సామ్రాజ్య సరిహద్దులని భారీగా విస్తరించాడు. ఇక నాలుగో మొగల్ చక్రవర్తి జహంగీర్ ఐదవ మొగల్ చక్రవర్తి షాజహాన్ వీరిద్దరు మొగల్ పాలల్ని విస్తరించే ప్రయత్నం చేశారు. అయితే ఆరో మొగల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు మొగల్ సింహాసనాన్ని డెక్కన్ ప్రాంతం అంతటా విస్తరించే ప్రయత్నం చేశాడు.
(05:27) ఆ క్రమంలో డెక్కన్ ప్రాంతాన్ని హస్తగతం చేసుకోవడం కోసం ఔరంగజేబు ముందుగా 1686 లో సికిందర్ ఆదిల్షా పాలిస్తున్న బీజాపూర్ రాజ్యం మీద దండయాత్ర చేసి దానిని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. అనంతరం 1687 లో ఔరంగజేబు గోల్కొండ రాజ్యాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్నాడు. 1687 లో తానాషా పాలనలో ఉన్న గోల్కొండ మీద ఔరంగజేబు దండయాత్ర చేశాడు.
(05:53) తానాషా ఎనిమిది నెలల పాటు ఔరంగజేబు ను నియంత్రించగలిగాడు కానీ ఆ దండయాత్రలో ఔరంగజేబుదే పైచేయ అయింది దాంతో 1687 లో మొగల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు గోల్కొండ రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకొని దానిని మొగల్ సింహాసనం లో 21 వ సుభా గా మార్చాడు కాంటెంపరరీ సినారియోలో చెప్పాలంటే సుభా అంటే రాష్ట్రం అని అర్థం అప్పట్లో మొఘల్ చక్రవర్తులు రాజ్యాలను ఆక్రమించి వాటిని సుభాలుగా పిలిచేవారు సుభా అనేది మొగలు సింహాసనంలో భాగం ఆ శుభ ను చూసుకునే అధికారిని సుభేదార్ అనేవారు అలా 1687లో గోల్కొండా రాజ్యం మొగల్ సుల్తాన్ల ఆధీనంలోకి వెళ్ళింది.
(06:28) కానీ 1707వ సంవత్సరంలో ఔరంగజేబు మరణించాడు. ఔరంగజేబు తర్వాత దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించిన భారి మొగల్ సామ్రాజ్యాన్ని పాలించగలిగిన సామర్థ్యం ఉన్న సరైన వారసుడు ఎవరూ లేకుండా పోయారు. దాంతో మొగల్ సింహాసనం పూర్తిగా బలహీనపడుతూ వచ్చింది. మొగల్ చక్రవర్తులు సుభాలుగా విభజించి ఆ సుభాలకి అధికారులుగా నియమించిన వారు ఒక్కొక్కరిగా స్వతంత్రం ప్రకటించుకోవడం మొదలు పెట్టారు.
(06:49) అలా మొగల్ సింహాసనం అంతర్గత తిరుగుబాట్లతో పూర్తిగా విచ్చిన్నం అవుతూ వచ్చింది. అలాంటి సమయంలో 1720 లో అప్పటి మొగల్ చక్రవర్తి మహమ్మద్ షా రంగీలాకు వ్యతిరేకంగా గోల్కొండ సుభాలో తిరుగుబాటు జరిగింది. అయితే ఆ తిరుగుబాటుని మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ అనే మొగల్ అధికారి రెండేళ్ల పాటు శ్రమించి సమర్ధవంతంగా అణచివేశాడు. మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ మొగలు ఆస్థానంలో తురాణీ గ్రూప్ కి నాయకత్వం వహించేవాడు.
(07:14) తురాణీ అంటే సెంట్రల్ ఆసియా ప్రాంతం నుంచి ఇండియాకు వలస వచ్చిన సున్నీ ముస్లింలని అర్థం. అప్పటి మొగల్ చక్రవర్తి మహమ్మద్ షా రంగీల 1722 లో మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ ని కోల్కొండ సుభాకు సుబేదార్కు నియమించాడు. దాంతో 1724 లో మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ ని హతమార్చేందుకు ముబరీజ్ ఖాన్ అనే మిలిటరీ గవర్నర్ ప్రయత్నం చేశాడు.
(07:36) దాంతో అప్రమత్తమైన మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ ముబరీజ్ ఖాన్ తో యుద్ధానికి దిగాడు. అలా 1724 అక్టోబర్ 11 న మహారాష్ట్ర లోని సెకర్ కేడా వద్ద ఈ యుద్ధం జరిగింది. ఆ యుద్ధంలో మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ మొబరిజ్ ఖాన్ ని ఓడించి చంపేశాడు. అలా యుద్ధం గెలిచిన తర్వాత మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ మొగల్ చక్రవర్తికి కానుకలను పంపించి చక్రవర్తిని మచ్చి చేసుకున్నాడు.
(07:58) అలా కొంత కాలం పాటు మొఘల్ చక్రవర్తి పేరు మీదే పరిపాలన సాగినా కూడా క్షేత్ర స్థాయిలో మాత్రం మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ పూర్తిగా ఒక స్వతంత్ర రాజుగా వ్యవహరించడం మొదలు పెట్టాడు. అలా 1724 లో గోల్కొండ రాజ్యం మొగల్ సుబేదార్ అయిన మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ చేతికొచ్చింది. అయితే మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ గోల్కొండ రాజ్యాన్ని హస్తగతం చేసుకున్న సమయంలో ఆ రాజ్యానికి రాజధానిగా ఔరంగాబాద్ ఉండేది.
(08:22) 1724 లోనే మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ తనకు తానుగా నిజాం ఉల్ ముల్క్ అనే టైటిల్ ను స్వీకరించాడు. నిజాం ఉల్ముల్క్ పేరు మీదనే తన పాలనని కొనసాగించాడు. అయితే మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ గతంలో మొగల్ సంస్థానంలో సైనికాధికారిగా ఉన్నప్పుడు మొగల్ చక్రవర్తి మహమ్మద్ షా అతనికి అసఫ్ జా అనే బిరుదును ప్రధానం చేశాడు. కాబట్టి మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ ని అసఫ్ జా మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ అంటారు.
(08:44) అలా 1724 లో హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో అసఫ్ జాహీల పాలన మొదలైంది. అసఫ్ జాహీలు నిజాం ఉల్ముల్క్ అనే రాయల్ టైటిల్ తో పాలనని మొదలుపెట్టారు. ఆ తర్వాత పాలకులు కూడా నిజాం అనే రాయల్ టైటిల్ ని కొనసాగించారు. కాబట్టి అసఫ్ జాహీల పాలనని నిజాంల పాలన అంటారు. అయితే హైదరాబాద్ సంస్థానం హైదరాబాద్ కేంద్రంగా ఒక తెలంగాణ మాత్రమే కాకుండా ప్రస్తుత మహారాష్ట్రలోని మరట్వాడ విదర్భ ప్రాంతాలు కర్ణాటకలోని ప్రస్తుత కళ్యాణ కర్ణాటక ప్రాంతం ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కొంత రాయలసీమ ప్రాంతో పాటు కృష్ణ గోదావరి జిల్లాల్లో కొంత ప్రాంతం ఇలా మొత్తంగా 80 వేల చదరపు కిలోమీటర్లకు పైగా హైదరాబాద్
(09:21) సంస్థానం విస్తరించి ఉండేది. తెలుగు, కన్నడ, మరాఠీ భాషల సంగమంగా అప్పటి హైదరాబాద్ రాష్ట్రం ఉండేది. అయితే హైదరాబాద్ సంస్థానంలో నిజామల పాలన మొదలైన నాడు దేశంలో ఎలాంటి పరిస్థితి ఉండేదో ఇక్కడ కాస్త మాట్లాడుకోవాలి. 18వ శతాబ్దంలో మైటీ మొగల్ ఎంపైర్ బలహీనపడడం చిన్న చిన్న రాజ్యాలు సంస్థానాలు కొట్టుకురావడం వీటన్నిటికీ మించి దేశంలో యూరోపియన్ల విస్తరణవాద చర్యలు వేగవంతమయ్యాయి.
(09:46) ఇక 16వ శతాబ్దంలోనే దేశంలోకి పోర్చుగీస్ వారు ప్రవేశించారు. 17వ శతాబ్దంలో డచ్ వారు వచ్చారు కానీ 1608వ సంవత్సరంలో దేశంలోకి ప్రవేశించిన బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ దేశంలో వేగంగా కార్యకలాపాలను విస్తరించింది. అయితే 1668 లో మొట్టమొదటిసారిగా ఫ్రెంచ్ వారు కూడా దేశంలోకి ప్రవేశించారు. సూరత్ ఆ తర్వాత మచిలీపట్నం, యానో, కొరైకల్ లాంటి ప్రాంతాల్లో ఫ్రెంచ్ సెటిల్మెంట్లు వెలిసాయి.
(10:11) దేశంలో మొగల్ సుల్తానుల పాలన బలహీన పడడం అనేది యూరోపియన్లకి బాగా ఉపయోగపడింది. అయితే హైదరాబాద్ సంస్థానంలో నిజాం పాలన మొదలైన సమయంలోనే దేశంలో యూరోపియన్ల ప్రాబల్యం కూడా పెరుగుతూ వెళ్ళింది. దేశంలో బ్రిటిష్ వారు ఫ్రెంచ్ వారు తమ కార్యకలాపాలను విస్తృతం చేశారు. ఆ క్రమంలో బ్రిటిష్ వారు నిజాం ఉల్ముల్క్ తో ఒప్పందం చేసుకొని హైదరాబాద్ స్టేట్ ద్వారా వ్యాపార సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నారు.
(10:32) అయితే మొదటి అసఫ్జా మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ అనగా నిజాం ఉల్ ముల్క్ 1748 లో మరణించాడు. ఆయన మరణంతో నిజాం వారసుల మధ్య వివాదం మొదలైంది. సింహాసనం కోసం ముగ్గురు వ్యక్తులు పోటీ పడ్డారు. నిజాం ఉల్ముల్క్ పెద్ద కొడుకు నాజిర్ సింగ్ నిజాం మనవడు ముజఫర్ జంగ్ నిజాం మరో కొడుకు సలాబత్ జంగ్ ఈ ముగ్గురు నిజాం సింహాసనం కోసం పోటీ పడ్డారు.
(10:54) అయితే 1748 లో నిజాం సింహాసనాన్ని బ్రిటిషర్స్ మరియు ఫ్రెంచ్ వారు ఇండైరెక్ట్ గా దక్కించుకోవాలని చూశారు. దాంతో నిజాం వారసుల మధ్య నెలకొన్న వివాదంలో బ్రిటిష్ వారు ఫ్రెంచ్ వారు కూడా వేలుపెట్టారు. నాసిర్ జంగ్ కి మద్దతుగా బ్రిటిష్ వారు వచ్చారు. ముజఫర్ జంగ్ కి మద్దతుగా ఫ్రెంచ్ వారు వచ్చారు. అయితే ఈ నిజాం వారసత్వ వివాదంలో నాసిర్ జంగ్ దే పైచేయ అయింది.
(11:14) దాంతో రెండవ నిజామ గా నాసిర్ జంగ్ నిజాం సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. నాసిర్ జంగ్ కి బ్రిటిష్ వారు మద్దతు ఇవ్వడం వల్ల హైదరాబాద్ స్టేట్ లో బ్రిటిష్ వారి ఇన్ఫ్లయెన్స్ బాగా పెరిగిపోయింది. ఇంతలో 1749 లో బ్రిటిషర్స్ కి ఫ్రెంచ్ వారికి మధ్య రెండో కర్ణాటిక్ యుద్ధం జరిగింది. ఆ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ వారికి మద్దతుగా రెండవ నిజాం నాసిర్ జంగ్ తన సైన్యాన్ని పంపించి ఫ్రెంచ్ వారికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధం చేయించాడు.
(11:36) దాంతో నాసిర్ జంగ్ మీద కుట్రలు మొదలయ్యాయి. సరిగ్గా రెండేళ్ళు కూడా నాసిర్ జంగ్ సింహాసనం మీద లేడు. ఫ్రెంచ్ వారి సహాయంతో ముజఫర్ జంగ్ నాసిర్ జంగ్ ని హత్య చేయించి సింహాసనాన్ని సొంతం చేసుకున్నాడు. ముజఫర్ జంగ్ కి ఫ్రెంచ్ వారి మద్దతు ఉండడంతో హైదరాబాద్ స్టేట్ మీద ఫ్రెంచ్ ఇన్ఫ్లయెన్స్ మొదలైంది. కానీ ముజఫ్ జంగ్ కూడా ఎక్కువ కాలం పదవిలో లేడు.
(11:56) 1751లో ముజఫర్ జంగ్ మీద హత్యయత్నం జరిగింది. దాంతో 1751 లో సలాబత్ జంగ్ హైదరాబాద్ స్టేట్ రూలర్ అయ్యాడు. 1762 వరకు దాదాపు 11 ఏళ్ల పాటు సలాబాత్ జంగ్ హైదరాబాద్ సంస్థానాన్ని పాలించాడు సలాబాత్ జంగ్ కూడా ఫ్రెంచ్ వారి మద్దతు ఎక్కువగా ఉండేది కాబట్టి 1762 వరకు హైదరాబాద్ మీద ఇండైరెక్ట్ ఫ్రెంచ్ రూల్ కొనసాగిందని చెప్పొచ్చు అయితే నాసిర్ జంగ్ ముజఫర్ జంగ్ సలాబత్ జంగ్ వీరెవరికీ అసఫ్ జాహీ అనే గుర్తింపు లేదు.
(12:27) వీరంతా మొదటి అసఫ్ జాహీ వారసులే అయినా వీరి పాలనకి మొగల్ చక్రవర్తుల ఆమోదం లేదు. కాబట్టి 1748 నుంచి 1762 మధ్యకాలంలో పాలించిన వారికి ఎక్కువగా గుర్తింపు లేదు. ఇక 1762 లో సలాబత్ జంగ్ సోదరుడు నిజాం అలీ ఖాన్ సలాబాత్ జంగ్ పాలనకి ముగింపు పలికి హైదరాబాద్ సంస్థానాన్ని హస్తగతం చేసుకున్నాడు. అలా నిజాం అలీ ఖాన్ పాలనకి మొగల్ చక్రవర్తుల ఆమోదం లభించింది.
(12:52) దాంతో నిజాం అలీ ఖాన్ కి రెండవ అసబ్జా అనే గుర్తింపు కూడా లభించింది. అయితే రెండవ అసఫ్ జాగా నిజాం అలీ ఖాన్ తన పాలనలో అప్పటివరకు ఔరంగాబాద్ కేంద్రంగా సాగుతున్న పాలనని హైదరాబాద్ కి తరలించాడు. అయితే 1762 నుంచి 1803 వరకు 41 ఏళ్లకు పైగా నిజాం అలీ ఖాన్ హైదరాబాద్ స్టేట్ ను పాలించాడు. అయితే 1757 ప్లాసీ యుద్ధం తర్వాత మన దేశంలో రాజ్యాలని బ్రిటిష్ వారు స్వాధీనం చేసుకోవడం మొదలుపెట్టారు.
(13:20) 1757 లో బెంగాల్ నవాబును ఓడించడం ద్వారా దేశంలో బ్రిటిష్ వారు రాజ్యాలని ప్రాంతాలని ఆక్రమించడం మొదలు పెట్టారు. ఆ తర్వాత మైసూర్ని హస్తగతం చేసుకోవడం కోసం బ్రిటిష్ వారు మైసూర్ రాజులతో యుద్ధాలకు దిగారు. హైదర్ అలీ టిప్పు సుల్తాన్ లాంటి వారు 1766 నుంచి 1799 వరకు మొత్తం నాలుగు యుద్ధాలు చేశారు. వీటినే ఆంగ్లో మైసూర్ యుద్ధాలు అంటారు.
(13:43) మొత్తానికి బ్రిటిష్ వారు 1799 లో మైసూర్ ని ఆక్రమించారు. అదే సమయంలో మరాఠాలతో కూడా బ్రిటిష్ వారు యుద్ధాలకు దిగారు. వీటిని ఆంగ్లో మరాఠా యుద్ధాలు అంటారు. 1775 లో మొదలైన మరాఠా కాంక్వెస్ట్ 1818 లో ముగిసింది. అలా హైదరాబాద్ లో రెండవ అసబ్జా పాలన సాగుతున్న సమయంలోనే హైదరాబాద్ కు ఆనుకొని ఉన్న రెండు రాజ్యాల మీద బ్రిటిషర్స్ యుద్ధాలు చేశారు.
(14:05) కానీ హైదరాబాద్ స్టేట్ మాత్రం బ్రిటిషర్స్ ని ఎప్పుడూ సవాల్ చేయలేదు. కానీ 1798 లో బ్రిటిషర్స్ ముఖ్యంగా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వారు దేశంలో ఉన్న రాజ సంస్థానాలని యుద్ధాల ద్వారా కాకుండా ఒప్పందం ద్వారా ఆక్రమించుకోవాలని ప్రయత్నించారు. అయితే ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ కేవలం వ్యాపార హక్కులను మాత్రమే కట్టబెట్టింది.
(14:25) ఇండియాలో ప్రాంతాలను ఆక్రమించి పాలన సాగించే హక్కుని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ ఇవ్వలేదు. కాబట్టి 1757 లో బెంగాల్ ని ఆక్రమించిన లేదా 1799 లో మైసూరుని ఆక్రమించిన బ్రిటిష్ ఆయా ప్రాంతాల్లో డైరెక్ట్ రూలింగ్ చేయలేదు వారికి అనుకూలంగా ఉండే పపెట్ కింగ్స్ ని సింహాసనం మీద కూర్చోబెట్టేవారు. అయితే యుద్ధాల ద్వారా ప్రాంతాల్ని ఆక్రమించడం కన్నా ఒప్పందం ద్వారా రాజుల్ని లొంగ తీసుకోవాలనుకున్నారు.
(14:52) అలా 1798 లో బ్రిటిషర్స్ సబ్సిడరీ అలయన్స్ అనే ఒక ఒప్పందాన్ని దేశంలో రాజ సంస్థానాల ముందు పెట్టారు. సబ్సిడరీ అలయన్స్ ఏంటంటే సబ్సిడరీ అలయన్స్ మీద సంతకం చేస్తే ఆ రాజ్యానికి సంబంధించిన రక్షణ బాధ్యతల్ని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చూసుకుంటుంది. అంతర్గత కలహాలని బయట నుంచి వచ్చే ప్రమాదాల నుంచి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ రక్షిస్తుంది. ఇందుకు గాను ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ సైనికులు ఆ రాజ్యానికి రక్షణగా వ్యవహరిస్తారు.
(15:15) అలాగే సబ్సిడరీ అలయన్స్ మీద సంతకం చేసే రాజ్యానికి సంబంధించిన ఎక్స్టర్నల్ అఫైర్స్ ని కూడా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీనే చూసుకుంటుంది. వీటన్నిటికీ గాను ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి ఫీస్ చెల్లించాలి. బ్రిటిష్ సైనికాధికారులు ఆ రాజ్యంలో విధులు నిర్వర్తిస్తారు. ఈ ఒప్పందం బాగానే ఉన్నా దీనిలో బ్రిటిష్ వారి స్వార్థం చాలా ఉంది.
(15:34) ఈ ఒప్పందం మీద సంతకం చేసిన రాజ్యానికి సైనికులు ఉండరు. రాజ్యానికి రక్షణగా ఉండే సైనికులందరూ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వారే ఉంటారు. సైనికులు లేని రాజు అంటే చేతులు లేని వ్యక్తితో సమానం. ఒక రకంగా చెప్పాలంటే సబ్సిడరీ అలయన్స్ ద్వారా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ భారతదేశ రాజ్యాలను పాలిస్తున్న రాజుల చేతుల్ని కట్టిపడేసినట్టే భావించాలి. అయితే ఈ స్వార్ధపూరిత ఒప్పందం మీద సంతకం చేయడానికి భారతదేశంలో కేవలం నాలుగు రాజ్యాలు ఒప్పుకున్నాయి.
(15:58) వాటిలో ఒకటి హైదరాబాద్ నిజాం అలీ ఖాన్ 1798లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీతో సబ్సిడీ అలయన్స్ మీద సంతకం చేసి హైదరాబాద్ మిలిటరీ అండ్ ఎక్స్టర్నల్ అఫైర్స్ ని బ్రిటిష్ వారికి అప్పగించాడు. దాంతో హైదరాబాద్ అనేది బ్రిటిషర్స్ కి ఒక పప్పెట్ స్టేట్ గా మారిపోయింది. రెండవ అసఫ్ జా నిజాం అలీ ఖాన్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం వల్ల హైదరాబాద్ రాష్ట్రం బ్రిటిషర్స్ పాలనలోకి వెళ్ళలేదు.
(16:19) 1787 సిపాయిల తిరుగుబాటు 1858 లో అవద్దుని గెలుచుకున్న తర్వాత ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ అధికారాలకి కల్్యం పడింది. బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ దేశాన్ని పాలించడం మొదలుపెట్టింది. అయితే సబ్సిడరీ అలయన్స్ మీద సంతకం చేసి హైదరాబాద్ నిజం తన పదవిని కాపాడుకున్నాడు. లేదంటే ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ కాంక్వెస్ట్ లిస్ట్ లో హైదరాబాద్ కూడా ఉండేది.
(16:41) అయితే 1798 లో రెండవ అసబ్జా నిజాం అలీ ఖాన్ సబ్సిడరీ అలయన్స్ మీద సంతకం చేసిన తర్వాత హైదరాబాద్ స్టేట్ పూర్తిగా బ్రిటిషర్స్ చెప్పు చేతలోకి వెళ్ళింది. దాంతో నిజాం పాలకుల పదవికి ఎలాంటి గండం రాలేదు. 1803వ సంవత్సరం వరకు నిజాం అలీ ఖాన్ పాలన సాగింది. ఆ తర్వాత మూడవ అసఫ్ జా మీర్ అక్బర్ అలీ ఖాన్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. 1829 వరకు మూడవ అసఫ్ జా పాలన సాగింది.
(17:04) ఇక 1829 లో నాలుగవ అసబ్జా పర్కుందా అలీ ఖాన్ పాలన మొదలైంది. 1857 వరకు నాలుగవ అసబ్జా పాలన కొనసాగింది. ఇక 1857 లో ఐదవ అసబ్జా మీర్ తనియత్ అలీ ఖాన్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. 1869 వరకు ఐదవ అసఫ్జా పాలన కొనసాగింది. ఇక 1869 లో ఆరవ అసఫ్ జా మహబూబ్ అలీ ఖాన్ హైదరాబాద్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. అలా 1911 వరకు ఆరవ అసబ్జా సింహాసనం మీద ఉన్నాడు.
(17:34) అయితే 1911 లో ఏడవ అసబ్జా మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. ఇతనే అందరూ నిజాంలోకి వెళ్ల ఆఖరి నిజాం. పైగా హైదరాబాద్ ని పాలించిన వారిలో అత్యంత పాపులర్ నిజాం కూడా మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖానే. అయితే 1798 తర్వాత నిజామ్లందరూ బ్రిటిషర్స్ కి విధేయతో ఉన్నవారే. ఒక్కరు కూడా పూర్తి స్వేచ్ఛతో బ్రిటిషర్స్ ని కాదని పాలన చేయలేకపోయారు.
(17:55) అయితే ఆఖరి నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ సమయంలోనే దేశవ్యాప్తంగా స్వతంత్ర ఉద్యమం తీవ్ర స్థాయిలో జరగడం 1947లో బ్రిటిషర్స్ దేశానికి స్వతంత్రం ఇవ్వడం ఆ తర్వాత హైదరాబాద్ సంస్థానాన్ని దేశంలో విలీనం చేయడానికి సర్దార్ పటేల్ గారి నాయకత్వంలో జరిగిన ఆపరేషన్ పోలో ఇవన్నీ వివరిస్తూ గతంలోనే మేము వీడియో చేయడం జరిగింది. ఆ వీడియోకి సంబంధించిన లింక్ డిస్క్రిప్షన్ లో ఉంటుంది తప్పకుండా చూడండి.
(18:18) అలా 1948లో హైదరాబాద్ సంస్థానం దేశంలో విలీనం అయ్యే వరకు మొత్తం 224 సంవత్సరాల పాటు నిజాంల పాలన కొనసాగింది. అయితే నిజాంల కాలంలో హైదరాబాద్ చాలా అభివృద్ధి చెందింది. రెండవ నిజాం అలీ ఖాన్ ఔరంగాబాద్ నుంచి రాజధానిని హైదరాబాద్ కి తరలించడం ద్వారా హైదరాబాద్ ప్రాముఖ్యత మొదలైంది. హైదరాబాద్ ని సిటీ ఆఫ్ పెరల్స్ గా మార్చడంలో నిజామల పాత్రను విస్మరించలేం.
(18:41) అలాగే హైదరాబాద్ నగర దాహార్తిని తీర్చేలా ఉస్మాన్ సాగర్ హిమాయత్ సాగర్ లాంటి జంట జలాశయాలతో పాటు నిజాం సాగర్ లాంటి రిజర్వాయర్లు నిర్మించిన ఘనత నిజామలకే దక్కుతుంది. హైదరాబాద్ లోని ల్యాండ్ మార్క్ హెరిటేజ్ సైట్ల నిర్మాణం వెనక ఉంది కూడా నిజామలే. ఇండో పెర్షియన్ స్టైల్ ఆర్కిటెక్చర్ ని డెక్కన్ ప్రాంతంలో విస్తృతంగా నిర్మించిన ఘనత కూడా నిజాములదే.
(19:01) రైల్వేలు, రోడ్లు, రిజర్వాయర్లు, మసీదులు, ఆసుపత్రులు, రాజభవనాలు ఇలా నిజామల పాలనలో హైదరాబాద్ రాష్ట్రం అత్యంత సంపన్న రాజ సంస్థానం ఎదిగింది. నిజామల పాలనలో చోటు చేసుకున్న రజికారుల అరాచకాలని ప్రస్తుత తెలంగాణ సమాజం మర్చిపోదు. కానీ హైదరాబాద్ రాష్ట్రాన్ని అత్యంత సంపన్నమైన రాష్ట్రంగా తీర్చిదిద్దిన ఘనత నిజామలకి దక్కుతుంది. అయితే నిజాం ఆస్తుల వివరాలు తెలుసుకుంటే ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది.
(19:25) ఆఖరి నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపన్నమైన వ్యక్తిగా గుర్తింపు పొందాడు. ఒక అంచనా ప్రకారం అప్పట్లోనే హైదరాబాద్ నిజాం సంపద విలువ 230 బిలియన్ డాలర్ల పైనే ఉండేది. 1937 ఫిబ్రవరి 2న హైదరాబాద్ నిజాం ని టైం మ్యాగజైన్ తన కవర్ పేజ్ మీద ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపన్నమైన వ్యక్తి అంటూ ఆర్టికల్ రాసింది. హైదరాబాద్ నిజాం కి ఇంత భారీ సంపద సమకూరడానికి ప్రధాన కారణం భూమి పన్నుల రూపంలో ప్రజల నుంచి వసూలు చేసిన సంపదే వీటితో పాటు వజ్రాల వ్యాపారం ముత్యాల వ్యాపారం ఇలాంటి వాటి నుంచి కూడా హైదరాబాద్ నిజాములకి భారీగా సంపద చేకూరింది. అయితే జియోగ్రాఫికల్ గా
(20:00) హైదరాబాద్ స్టేట్ ని గమనిస్తే గోదావరి, కృష్ణ, తుంగభద్ర లాంటి ప్రధాన నదులు ఈ ప్రాంతం గుండా ప్రవహించేవి. కాబట్టి హైదరాబాద్ స్టేట్ వ్యవసాయానికి చాలా అనుకూలంగా ఉండేది. ముఖ్యంగా తుంగభద్ర కృష్ణా నదుల పరివాహక ప్రాంతాన్ని కేటీ బేసన్ అంటారు. ఈ కేటీ బేసన్ లో పత్తి బాగా పండేది. బ్రిటిష్ వారి కాలంలో హైదరాబాద్ నుంచి పత్తి ఎగుమతులు బాగా జరిగేవి.
(20:21) గోదావరి పరివాహక ప్రాంతం వరి పంటకు ప్రసిద్ధి. కాబట్టి హైదరాబాద్ స్టేట్ కి ఉన్న జియోగ్రాఫికల్ అడ్వాంటేజ్ కారణంగా హైదరాబాద్ అనేది మోస్ట్ పాస్ప్లస్ స్టేట్ గా వెలసిలింది. కాబట్టే హైదరాబాద్ నిజాం ప్రపంచంలో అత్యంత సంపన్నమైన వ్యక్తిగా ఎదిగాడు. పైగా హైదరాబాద్ నిజాం బ్రిటిష్ వారితో చేసుకున్న సబ్సిడరీ అలయన్స్ కారణంగా హైదరాబాద్ స్టేట్ మీద ఎలాంటి దాళ్లు జరగడం సంపదన కోల్పోవాల్సి రావడం లాంటివి జరగలేదు.
(20:45) బ్రిటిష్ వారితో ఉన్న సంబంధాలని హైదరాబాద్ నిజామలు సంపదన వృద్ధి చేసుకోవడానికి ఉపయోగించుకున్నారు. అప్పట్లోనే ఆఖరి నిజాం నవాబు రెండు భారి విమానాలను కలిగి ఉండేవాడు. ప్యాలెస్లు, నగలు, కిరీటాలు, ఇంపోర్టెడ్ ఇంటీరియర్, లగ్జరీ కార్లు ఇవన్నీ అప్పట్లో ప్రతి రాజవంశానికి ఉండేవి. కానీ దేశంలో 1947 కన్నా ముందే ఐదు భార్య విమానాలు కలిగిన వ్యక్తి హైదరాబాద్ నిజాం మాత్రమే.
(21:08) అయితే హైదరాబాద్ రాష్ట్రం అనేది ల్యాండ్ లాక్డ్ స్టేట్ దానికి సముద్ర మార్గం ఉండేది కాదు. కాబట్టి ఆఖరి నిజాం హైదరాబాద్ స్టేట్ కి సముద్ర మార్గాన్ని ఏర్పాటు చేసే ప్రయత్నం కూడా చేశాడు. ఎలా అంటే 1947 లో గోవా పోర్చుగల్ ఆధీనంలో ఉండేది. గోవాని కొనుగోలు చేయడం ద్వారా హైదరాబాద్ కి సముద్ర మార్గం వస్తుందని భావించాడు. అంటే ఎలా అంటే నిజాం రాజు గోవాలోనే వాడరేవని కొనడం ద్వారా అక్కడి నుంచి హైదరాబాద్ రాష్ట్రానికి రైలు లేదా రవాణ మార్గం ఏర్పాటు చేసుకుంటే హైదరాబాద్ రాష్ట్రం ఇతర దేశాలతో నేరుగా సముద్ర మార్గం ద్వారా వ్యాపారం చేసుకోగలదని ఆలోచించాడు. అందుకే
(21:41) గోవాలో వాడరేవను కొనేందుకు నిజాం పోర్చుగీస్ వారితో చర్చలు జరిపిన ఆ చర్చలు ఫలితం ఇవ్వలేదు. దాంతో హైదరాబాద్ రాష్ట్రానికి సముద్ర మార్గం లేకుండా పోయింది. అయితే 1946 తర్వాత దేశంలో జరుగుతున్న పరిణామాలను గమనించిన నిజాం తన వద్ద ఉన్న విమానాలను యుద్ధ విమానాలుగా మార్చాడు. ఆయుధాలని గ్రానైట్లను సమకూర్చుకోవడం మొదలు పెట్టాడు.
(22:01) ఏకంగా ప్రభుత్వాన్ని దిక్కరించే స్థాయికి ఆఖరి నిజాం వెళ్ళాడంటే అప్పట్లో వారి సంపద మీద వారికి ఉన్న నమ్మకం ఎంతో అర్థం చేసుకోవచ్చు. కానీ భారతదేశానికి స్వతంత్రం రావడం ఆ తదనంతరం జరిగిన పరిణామాలు ఇవన్నీ నిజాం నవాబుని దేశం నుంచి పారిపోయేలా చేశాయి. ఇక 1948 సెప్టెంబర్ లో ఆఖరి నిజాం తన ప్రైవేట్ విమానాల్లో డబ్బు సంచులతో దేశం విడిచి పారిపోయారు.
(22:22) కానీ కొంత కాలానికి నిజాం నవాబు తన రాజభవనంలో ఉండే అవకాశాన్ని అప్పటి భారత ప్రభుత్వం కల్పించింది. హైదరాబాద్ రాష్ట్రాన్ని విలీనం చేసుకున్నందుకు నిజాం నవాబుకి ప్రభుత్వం ఏడాదికి 42,85,000 రూపాయల రాజభరణాన్ని ఇచ్చేందుకు అంగీకరించింది. అలా 1956 లో హైదరాబాద్ స్టేట్ ని బైఫర్కేట్ చేశారు. 1956 రాష్ట్రాల పునర్విభజన చట్టం అమల్లోకి వచ్చే వరకు హైదరాబాద్ రాష్ట్రానికి నిజాం నవాబు గవర్నర్ గా వ్యవహరించాడు.
(22:49) ఇక 1967 ఫిబ్రవరి 24 న ఆఖరి నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీఖాన్ మరణించాడు. అయితే నిజాం వారసులు మాత్రం విదేశాల్లో స్థిరపడ్డారు. సరైన ఆస్తులు, ఆదాయం లేక నిజాం వారసులు ఆర్థిక ఇబ్బందులు పడుతున్నట్టు వార్తలు వచ్చాయి. 2023 లో నిజాం మనవడు ముకరంజా టర్కీలో మరణించడంతో నిజాంల వారసత్వానికి కూడా తెరపడింది. అలా హైదరాబాద్ చరిత్రలో నిజాం పాలకుల పాత్ర చాలా ప్రత్యేకం.
(23:13) నిజాం పాలకుల పట్ల సదభిప్రాయం లేకపోవచ్చు కానీ నిజాంల ప్రస్తావన లేకుండా హైదరాబాద్ రాష్ట్ర చరిత్రను చెప్పడం అసాధ్యం. ఎందుకంటే నిజాంలు హైదరాబాద్ రాష్ట్రం మీద హైదరాబాద్ నగరం మీద వేసిన బలమైన చారిత్రక ముద్రని ఎవరూ కాదనలేరు. సో ఇది ఫ్రెండ్స్ ఈ పూర్తి విషయాలన్నీ విన్నాక మీకు కలుగుతున్న అభిప్రాయం ఏంటి? తప్పకుండా స్వేచ్ఛ గా కామెంట్స్ లో తెలపండి.
(23:34) అండ్ ఇలాంటి మరెన్నో ఇన్ఫర్మేటివ్ వీడియోస్ ని వెంటవెంటనే తీసుకొచ్చే ప్రయత్నం చేస్తున్నాం. ప్రతిదీ మీ వరకు చేరేందుకు ఏది మిస్ కాకుండా ఉండేందుకు తప్పకుండా మన తెలుగు వాళ్ళని సబ్స్క్రైబ్ చేసుకొని బెల్ ని రెడీగా పెట్టుకోగలరు. థాంక్యూ ఫర్ వాచింగ్ హావ్ ఏ గుడ్ డే.
Author Name:TeluguOnKnowledge
Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@TeluguOnKnowledge
Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=ll4Gd-p44N8
Title: హైదరాబాద్‌ను చూసి British వాళ్లు ఎందుకు భయపడ్డారు? 🤔 || The Real Story of Hyderabad
Author Name: TeluguOnKnowledge
Description: Hyderabad History చాలా interesting! ఈ వీడియోలో Golconda Fort, Kakatiya Dynasty, Qutb Shahi Dynasty, Mughals, Aurangzeb, Asaf Jahi Dynasty మరియు Nizams గురించి తెలుసుకుందాం.
అలాగే British East India Company & Hyderabad State మధ్య ఉన్న సంబంధం, Subsidiary Alliance అంటే ఏమిటి? British వాళ్లు Hyderabadను ఎందుకు direct గా rule చేయలేదు? అనే interesting questions కి కూడా సమాధానం తెలుసుకుందాం.
ఈ వీడియోలో Last Nizam Mir Osman Ali Khan, ఆయన wealth, lifestyle మరియు Hyderabad State చివరి రోజులకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన historical facts కూడా తెలుసుకుందాం.
🇮🇳
---------------------------------------------------------------------
Topics Covered:
History of Hyderabad State and Golconda Fort
Kakatiya Dynasty and Delhi Sultans in Deccan
Qutub Shahi Dynasty (Builders of Charminar & Hyderabad)
Mughal Emperor Aurangzeb's invasion of Golconda
The rise of the Asaf Jahi Dynasty (Nizam ul Mulk)
British East India Company vs Hyderabad State
The Subsidiary Alliance explained in Telugu
The wealth, airplanes, and lifestyle of the Last Nizam (Mir Osman Ali Khan)
----------------------------------------------------------------------
Queries Solved:
How was Hyderabad State formed?
Who ruled Hyderabad before the Nizams?
Why did the British not rule Hyderabad?
How did the Nizam of Hyderabad become so rich?
What is the history of the Asaf Jahi dynasty?
Who was the last Nizam of Hyderabad?
Untold history of Golconda and Deccan Plateau
----------------------------------------------------------------------
⏱️ Video Chapters
00:00 – Hyderabad State Introduction
01:45 – Kakatiyas & Delhi Sultans
04:20 – Golconda & Qutb Shahis
07:15 – Mughals & Aurangzeb's Invasion
09:50 – Asaf Jahi Dynasty & Nizams
12:30 – French & British Influence
15:10 – British వాళ్లు Hyderabadను ఎందుకు ఆక్రమించలేదు?
18:25 – Last Nizam & His Wealth
21:15 – Fall of Nizams & Final Days
22:30 – Conclusion
👍 Video నచ్చితే Like చేయండి.
🔔 ఇలాంటి History Videos, Telugu Facts & Unknown Historical Stories కోసం మా Channel ని Subscribe చేయండి.
📤 ఈ వీడియోని Friends & Familyతో Share చేయండి.
----------------------------------------------------------------------
🔎 SEO Keywords
Hyderabad History, Hyderabad History Telugu, Nizam History, British Hyderabad, Telangana History, Golconda Fort History, Qutb Shahi History, Asaf Jahi Dynasty, Last Nizam, Mir Osman Ali Khan, Telugu History, Indian History, History Facts Telugu
Hashtags
#HyderabadHistory #NizamHistory #TeTeluguOnKnowledge #TelanganaHistory #TeluguHistory #GolcondaFort #QutbShahi #AsafJahi #IndianHistory #HistoryFacts #Hyderabad
----------------------------------------------------------------------
Copyright Disclaimer:
Some contents are used for educational purpose under fair use.
Copyright Disclaimer Under Section 107 of the Copyright Act 1976,
allowance is made for "fair use" for purposes
such as criticism, comment, news reporting, teaching, scholarship, and research.
Fair use is a use permitted by copyright statute that might otherwise be infringing.
Non-profit, educational or personal use tips the balance in favor of fair use.
Transcript:
(00:00) హైదరాబాద్ ఇప్పుడు ఒక నగరం కావచ్చు కానీ గతంలో హైదరాబాద్ అనేది ఒక రాష్ట్రం నిజాం రాజుల పాలనకి ఫలితంగా ఏర్పడ్డ రాష్ట్రం హైదరాబాద్ అయితే గతంలో కాకతీయ రాజులు ఢిల్లీ సుల్తానులు కుదుబ్ షాహీలు మొగల్ చక్రవర్తులు వీరంతా కూడా ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించారన్న విషయం చాలా మందికి తెలియకపోవచ్చు. అలాగే గోల్కొండ రాజ్యం గురించి హైదరాబాద్ రాష్ట్రం గురించి మనం తెలుసుకోవాల్సిన చరిత్ర చాలా ఉంది.
(00:23) కుదుబ్ షాహీలు వేసిన పునాదుల మీద నిజాంలో నిర్మించిన నగరమే హైదరాబాద్ అయితే గోల్కొండ రాజ్యం కావచ్చు హైదరాబాద్ స్టేట్ కావచ్చు ఈ ప్రాంతం అంతా దేశవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న అనేక పరిణామాలకి ప్రభావితమైంది. ఆ క్రమంలో ఈ ప్రాంత పాలన వ్యవహారాలు అనేక చేతులో మారుతూ వచ్చాయి. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ స్టేట్ లో నిజామల పాలన ఎలా మొదలైందో తెలిస్తే మీకు ఆశ్చర్యం కలగకమానదు.
(00:47) కనుక ఎన్నో అద్భుతమైన విషయాలని ఈ వీడియోలో మీకు తెలియజేయబోతున్నాం. అసలు మొగల్ చక్రవర్తుల ఆధీనంలో ఉన్న హైదరాబాద్ స్టేట్ ని నిజామలు ఎలా హస్తగతం చేసుకున్నారు? అసలు హైదరాబాద్ స్టేట్ కి ఉన్న చరిత్ర ఏంటి? హైదరాబాద్ ని పాలించిన నిజాం నవాబులు ఎవరు? బ్రిటిష్ వారికి హైదరాబాద్ నిజాములకు ఉన్న సంబంధం ఏంటి? హైదరాబాద్ స్టేట్ ని బ్రిటిషర్స్ ఎందుకు హస్తగతం చేసుకోలేదు? హైదరాబాద్ ని బ్రిటిషర్స్ ఎలా తమ ఆధీనంలో పెట్టుకున్నారు? ఆఖరి నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ జీవితం ఎలా ఉండేది? ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపన్నమైన వ్యక్తిగా ఈ చివరి హైదరాబాద్ నిజం ఎలా ఎదిగాడు అలాగే ఈ ఆఖరి
(01:17) నిజం హైదరాబాద్ కోసం సముద్ర మార్గాన్ని ఉండేలా గోవాతో జరిపిన రహస్య ఒప్పందం ఏంటి? చివరికి ఆఖరి నిజం ఎందుకని హైదరాబాద్ నుంచి పారిపోయాడు. అసలు ఏం జరిగింది? ఇలా ప్రతి ఒక్క విషయాన్ని ఏది మిస్ కాకుండా చాలా లోతుగా వెళ్లి మరి తెలిపే ప్రయత్నమే ఈ వీడియో. ఈ వీడియోలోని సమాచారం అనేది నిజంగా చాలా చాలా అద్భుతంగా ఉంటుంది. పూర్తిగా చూసిన తర్వాత మీరే మీ అభిప్రాయాన్ని కామెంట్స్ లో చెప్పొచ్చు.
(01:38) కనుక ఎండ్ వరకు మిస్ కాకండి. అండ్ ఇలాంటి మరెన్నో మంచి మంచి ఇన్ఫర్మేటివ్ వీడియోస్ ని వెంట వెంటనే తెచ్చేందుకు మీ సపోర్ట్ గా ఈ వీడియోకి జస్ట్ లైక్ చేయండి చాలు. సో ఇక లేట్ చేయకుండా లెట్స్ గెట్ ఇంటు ద వీడియో [సంగీతం] హైదరాబాద్ స్టేట్ కి చాలా చాలా పెద్ద చరిత్ర ఉంది. గతంలో ఈ ప్రాంతాన్ని కాకతీయులు పాలించారు.
(02:06) అప్పట్లో దీనిని ఇంగ్లీష్ లో డెక్కన్ ప్రాంతం అని తెలుగులో దక్కన్ ప్రాంతం అని ఇలా పిలిచేవారు. దక్కన్ ప్రాంతం అంటే దక్షిణ భారత దేశంలోని విశాల భౌగోళిక ప్రాంతం అని అర్థం అయితే కాకతీయ రాజుల పాలనలో పరడవెళ్ళిన ఈ ప్రాంతాన్ని 14వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఢిల్లీ సుల్తాన్లు హస్తగతం చేసుకున్నారు అది ఎలా అంటే 1309వ సంవత్సరం అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ సైన్యాధిపతి అయిన మాలిక్ కాఫర్ వరంగల్ కేంద్రంగా ఈ ప్రాంతాన్ని పాలిస్తున్న కాకతీయ రాజు రెండవ ప్రతాప రుద్రుడిని ఓడించడం ద్వారా కాకతీయుల పాలనని అంతమందించాడు.
(02:37) దాంతో కాకతీయ సామ్రాజ్యం ఉన్న ఈ డెక్కన్ ప్రాంతం అంతా ఢిల్లీ సుల్తానుల ఆధీనంలోకి వెళ్ళిపోయింది. అయితే 14వ శతాబ్దం చివరికి వచ్చేసరికి ఢిల్లీ సుల్తానుల ప్రాబల్యం తగ్గిపోయి వారి పతనం మొదలైన తర్వాత దేశంలో ప్రాంతీయ రాజ్యాల పాలన మొదలైంది. దానిలో భాగంగా డెక్కన్ ప్రాంతాన్ని బహమనీ సుల్తానులు పాలించారు. అలా 1347వ సంవత్సరంలో అల్లావుద్దీన్ హసన్ బహమన్ షా గుల్బర్గా రాజధానిగా బహమనీ రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.
(03:04) దాంతో ఢిల్లీ సుల్తాన్ల నుంచి డక్కన్ ప్రాంతం బహమనీ సుల్తాన్ల పాలనలోకి వెళ్ళింది. అలా 150 ఏళ్ల పాటు డెక్కన్ ప్రాంతం బహమనీ సుల్తాన్ల పాలనలోనే కొనసాగింది. అయితే 1518 లో ఈ ప్రాంతాన్ని పాలిస్తున్న బహమని సుల్తాన్ షైబుద్దీన్ మహమ్మద్ షా మరణం తర్వాత బహమని రాజ్యం ఐదు రాజ్యాలుగా విడిపోయింది. అవే అహ్మద్ నగర్, బీజాపూర్, బేరర్, బీదర్, గోల్కొండ.
(03:25) ఇలా 1518 లో బహ్మాని సామ్రాజ్యం ఐదు రాజ్యాలకు విడిపోయింది. బహమనీ సుల్తాన్ల వద్ద ఈస్ట్ డెక్కన్ ప్రాంతానికి గవర్నర్ గా పనిచేసే సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్ షా డెక్కన్ రాజ్యాన్ని హస్తగతం చేసుకొని దానికి గోల్కొండ అని పేరు పెట్టాడు. అలా గోల్కొండ కేంద్రంగా 1518 లో కుతుబ్ షాహీ రాజుల పాలన మొదలైంది. అయితే ఈ గోల్కొండ రాజ్యం ప్రస్తుత తెలంగాణతో పాటు కోస్టల్ ఆంధ్రప్రదేశ్ వరకు విస్తరించి ఉండేది.
(03:50) ఇక 1591లో ఐదవ కుతుబ్ షాహీ రాజైన మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్షా హైదరాబాద్ నగర నిర్మాణాన్ని మొదలుపెట్టాడు. గోల్కొండ రాజ్యంలో హైదరాబాద్ నగర నిర్మాణాన్ని మొదలుపెట్టాడు. అప్పట్లో ఆ నగరానికి హైదరాబాద్ అని పేరు పెట్టింది కూడా మహమ్మద్ కులీ కుదుబ్షానే. హైదర్ అనేది మహమ్మద్ ప్రాఫెట్ మేనల్లుడు. ఖలీఫ్ అలీ ఇబ్ అబీ తాలిబ్ లో ఇవ్వబడిన బిరుదు.
(04:12) ఇక హైదర్ అంటే సింహం అని అర్థం. అబాద్ అంటే పెర్షియన్ లాంగ్వేజ్ లో సిటీ అని అర్థం. మహమ్మద్ ప్రాఫెట్ మానలుడు గౌరవార్థం నూతనంగా నిర్మించిన ఈ నగరానికి హైదరాబాద్ అనే పేరుంచుకున్నారు. హైదరాబాద్ నిర్మాణంలో భాగంగానే 1591 లో చార్మినార్ నిర్మాణం జరిగింది. అయితే 1518 లో మొదలైన కుతుబ్ షాహీల పాలన 1687 వరకు అంటే దాదాపుగా 179 ఏళ్ల పాటు సాగింది.
(04:37) ఈ 170 ఏళ్లలో ఎనిమిది మంది కుతుబ్ షాహీ రాజులు గోల్కొండ రాజ్యాన్ని పాలించారు. వీరిలో ఆఖరివాడు అబ్దుల్ హసన్ కుతుబ్ షా ఇతన్నే తానార్షా అని కూడా అంటారు. అయితే 1526 లో మన దేశంలో మొగల్ సుల్తానుల పాలన మొదలైంది. చాలామంది ఢిల్లీ సుల్తానులన్నా మొగలు సుల్తానులన్నా ఒకటే అనుకుంటారు. కాదు ఢిల్లీ సుల్తానులు వేరు మొగల్ సుల్తానులు వేరు 1526 లో బాబర్ ద్వారా మొదలైన మొగలు సుల్తానుల పాలన దేశ వ్యాప్తంగా విస్తరించడం మొదలైంది.
(05:04) రెండవ మొగల్ సుల్తాన్ హుమాయున్ రాజ్య విస్తరణని పెద్దగా చేయకపోయినా కూడా మూడవ మొగల్ చక్రవర్తి అక్బర్ మాత్రం మొగల్ సామ్రాజ్య సరిహద్దులని భారీగా విస్తరించాడు. ఇక నాలుగో మొగల్ చక్రవర్తి జహంగీర్ ఐదవ మొగల్ చక్రవర్తి షాజహాన్ వీరిద్దరు మొగల్ పాలల్ని విస్తరించే ప్రయత్నం చేశారు. అయితే ఆరో మొగల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు మొగల్ సింహాసనాన్ని డెక్కన్ ప్రాంతం అంతటా విస్తరించే ప్రయత్నం చేశాడు.
(05:27) ఆ క్రమంలో డెక్కన్ ప్రాంతాన్ని హస్తగతం చేసుకోవడం కోసం ఔరంగజేబు ముందుగా 1686 లో సికిందర్ ఆదిల్షా పాలిస్తున్న బీజాపూర్ రాజ్యం మీద దండయాత్ర చేసి దానిని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. అనంతరం 1687 లో ఔరంగజేబు గోల్కొండ రాజ్యాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్నాడు. 1687 లో తానాషా పాలనలో ఉన్న గోల్కొండ మీద ఔరంగజేబు దండయాత్ర చేశాడు.
(05:53) తానాషా ఎనిమిది నెలల పాటు ఔరంగజేబు ను నియంత్రించగలిగాడు కానీ ఆ దండయాత్రలో ఔరంగజేబుదే పైచేయ అయింది దాంతో 1687 లో మొగల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు గోల్కొండ రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకొని దానిని మొగల్ సింహాసనం లో 21 వ సుభా గా మార్చాడు కాంటెంపరరీ సినారియోలో చెప్పాలంటే సుభా అంటే రాష్ట్రం అని అర్థం అప్పట్లో మొఘల్ చక్రవర్తులు రాజ్యాలను ఆక్రమించి వాటిని సుభాలుగా పిలిచేవారు సుభా అనేది మొగలు సింహాసనంలో భాగం ఆ శుభ ను చూసుకునే అధికారిని సుభేదార్ అనేవారు అలా 1687లో గోల్కొండా రాజ్యం మొగల్ సుల్తాన్ల ఆధీనంలోకి వెళ్ళింది.
(06:28) కానీ 1707వ సంవత్సరంలో ఔరంగజేబు మరణించాడు. ఔరంగజేబు తర్వాత దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించిన భారి మొగల్ సామ్రాజ్యాన్ని పాలించగలిగిన సామర్థ్యం ఉన్న సరైన వారసుడు ఎవరూ లేకుండా పోయారు. దాంతో మొగల్ సింహాసనం పూర్తిగా బలహీనపడుతూ వచ్చింది. మొగల్ చక్రవర్తులు సుభాలుగా విభజించి ఆ సుభాలకి అధికారులుగా నియమించిన వారు ఒక్కొక్కరిగా స్వతంత్రం ప్రకటించుకోవడం మొదలు పెట్టారు.
(06:49) అలా మొగల్ సింహాసనం అంతర్గత తిరుగుబాట్లతో పూర్తిగా విచ్చిన్నం అవుతూ వచ్చింది. అలాంటి సమయంలో 1720 లో అప్పటి మొగల్ చక్రవర్తి మహమ్మద్ షా రంగీలాకు వ్యతిరేకంగా గోల్కొండ సుభాలో తిరుగుబాటు జరిగింది. అయితే ఆ తిరుగుబాటుని మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ అనే మొగల్ అధికారి రెండేళ్ల పాటు శ్రమించి సమర్ధవంతంగా అణచివేశాడు. మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ మొగలు ఆస్థానంలో తురాణీ గ్రూప్ కి నాయకత్వం వహించేవాడు.
(07:14) తురాణీ అంటే సెంట్రల్ ఆసియా ప్రాంతం నుంచి ఇండియాకు వలస వచ్చిన సున్నీ ముస్లింలని అర్థం. అప్పటి మొగల్ చక్రవర్తి మహమ్మద్ షా రంగీల 1722 లో మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ ని కోల్కొండ సుభాకు సుబేదార్కు నియమించాడు. దాంతో 1724 లో మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ ని హతమార్చేందుకు ముబరీజ్ ఖాన్ అనే మిలిటరీ గవర్నర్ ప్రయత్నం చేశాడు.
(07:36) దాంతో అప్రమత్తమైన మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ ముబరీజ్ ఖాన్ తో యుద్ధానికి దిగాడు. అలా 1724 అక్టోబర్ 11 న మహారాష్ట్ర లోని సెకర్ కేడా వద్ద ఈ యుద్ధం జరిగింది. ఆ యుద్ధంలో మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ మొబరిజ్ ఖాన్ ని ఓడించి చంపేశాడు. అలా యుద్ధం గెలిచిన తర్వాత మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ మొగల్ చక్రవర్తికి కానుకలను పంపించి చక్రవర్తిని మచ్చి చేసుకున్నాడు.
(07:58) అలా కొంత కాలం పాటు మొఘల్ చక్రవర్తి పేరు మీదే పరిపాలన సాగినా కూడా క్షేత్ర స్థాయిలో మాత్రం మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ పూర్తిగా ఒక స్వతంత్ర రాజుగా వ్యవహరించడం మొదలు పెట్టాడు. అలా 1724 లో గోల్కొండ రాజ్యం మొగల్ సుబేదార్ అయిన మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ చేతికొచ్చింది. అయితే మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ గోల్కొండ రాజ్యాన్ని హస్తగతం చేసుకున్న సమయంలో ఆ రాజ్యానికి రాజధానిగా ఔరంగాబాద్ ఉండేది.
(08:22) 1724 లోనే మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ తనకు తానుగా నిజాం ఉల్ ముల్క్ అనే టైటిల్ ను స్వీకరించాడు. నిజాం ఉల్ముల్క్ పేరు మీదనే తన పాలనని కొనసాగించాడు. అయితే మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ గతంలో మొగల్ సంస్థానంలో సైనికాధికారిగా ఉన్నప్పుడు మొగల్ చక్రవర్తి మహమ్మద్ షా అతనికి అసఫ్ జా అనే బిరుదును ప్రధానం చేశాడు. కాబట్టి మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ ని అసఫ్ జా మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ అంటారు.
(08:44) అలా 1724 లో హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో అసఫ్ జాహీల పాలన మొదలైంది. అసఫ్ జాహీలు నిజాం ఉల్ముల్క్ అనే రాయల్ టైటిల్ తో పాలనని మొదలుపెట్టారు. ఆ తర్వాత పాలకులు కూడా నిజాం అనే రాయల్ టైటిల్ ని కొనసాగించారు. కాబట్టి అసఫ్ జాహీల పాలనని నిజాంల పాలన అంటారు. అయితే హైదరాబాద్ సంస్థానం హైదరాబాద్ కేంద్రంగా ఒక తెలంగాణ మాత్రమే కాకుండా ప్రస్తుత మహారాష్ట్రలోని మరట్వాడ విదర్భ ప్రాంతాలు కర్ణాటకలోని ప్రస్తుత కళ్యాణ కర్ణాటక ప్రాంతం ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కొంత రాయలసీమ ప్రాంతో పాటు కృష్ణ గోదావరి జిల్లాల్లో కొంత ప్రాంతం ఇలా మొత్తంగా 80 వేల చదరపు కిలోమీటర్లకు పైగా హైదరాబాద్
(09:21) సంస్థానం విస్తరించి ఉండేది. తెలుగు, కన్నడ, మరాఠీ భాషల సంగమంగా అప్పటి హైదరాబాద్ రాష్ట్రం ఉండేది. అయితే హైదరాబాద్ సంస్థానంలో నిజామల పాలన మొదలైన నాడు దేశంలో ఎలాంటి పరిస్థితి ఉండేదో ఇక్కడ కాస్త మాట్లాడుకోవాలి. 18వ శతాబ్దంలో మైటీ మొగల్ ఎంపైర్ బలహీనపడడం చిన్న చిన్న రాజ్యాలు సంస్థానాలు కొట్టుకురావడం వీటన్నిటికీ మించి దేశంలో యూరోపియన్ల విస్తరణవాద చర్యలు వేగవంతమయ్యాయి.
(09:46) ఇక 16వ శతాబ్దంలోనే దేశంలోకి పోర్చుగీస్ వారు ప్రవేశించారు. 17వ శతాబ్దంలో డచ్ వారు వచ్చారు కానీ 1608వ సంవత్సరంలో దేశంలోకి ప్రవేశించిన బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ దేశంలో వేగంగా కార్యకలాపాలను విస్తరించింది. అయితే 1668 లో మొట్టమొదటిసారిగా ఫ్రెంచ్ వారు కూడా దేశంలోకి ప్రవేశించారు. సూరత్ ఆ తర్వాత మచిలీపట్నం, యానో, కొరైకల్ లాంటి ప్రాంతాల్లో ఫ్రెంచ్ సెటిల్మెంట్లు వెలిసాయి.
(10:11) దేశంలో మొగల్ సుల్తానుల పాలన బలహీన పడడం అనేది యూరోపియన్లకి బాగా ఉపయోగపడింది. అయితే హైదరాబాద్ సంస్థానంలో నిజాం పాలన మొదలైన సమయంలోనే దేశంలో యూరోపియన్ల ప్రాబల్యం కూడా పెరుగుతూ వెళ్ళింది. దేశంలో బ్రిటిష్ వారు ఫ్రెంచ్ వారు తమ కార్యకలాపాలను విస్తృతం చేశారు. ఆ క్రమంలో బ్రిటిష్ వారు నిజాం ఉల్ముల్క్ తో ఒప్పందం చేసుకొని హైదరాబాద్ స్టేట్ ద్వారా వ్యాపార సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నారు.
(10:32) అయితే మొదటి అసఫ్జా మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ అనగా నిజాం ఉల్ ముల్క్ 1748 లో మరణించాడు. ఆయన మరణంతో నిజాం వారసుల మధ్య వివాదం మొదలైంది. సింహాసనం కోసం ముగ్గురు వ్యక్తులు పోటీ పడ్డారు. నిజాం ఉల్ముల్క్ పెద్ద కొడుకు నాజిర్ సింగ్ నిజాం మనవడు ముజఫర్ జంగ్ నిజాం మరో కొడుకు సలాబత్ జంగ్ ఈ ముగ్గురు నిజాం సింహాసనం కోసం పోటీ పడ్డారు.
(10:54) అయితే 1748 లో నిజాం సింహాసనాన్ని బ్రిటిషర్స్ మరియు ఫ్రెంచ్ వారు ఇండైరెక్ట్ గా దక్కించుకోవాలని చూశారు. దాంతో నిజాం వారసుల మధ్య నెలకొన్న వివాదంలో బ్రిటిష్ వారు ఫ్రెంచ్ వారు కూడా వేలుపెట్టారు. నాసిర్ జంగ్ కి మద్దతుగా బ్రిటిష్ వారు వచ్చారు. ముజఫర్ జంగ్ కి మద్దతుగా ఫ్రెంచ్ వారు వచ్చారు. అయితే ఈ నిజాం వారసత్వ వివాదంలో నాసిర్ జంగ్ దే పైచేయ అయింది.
(11:14) దాంతో రెండవ నిజామ గా నాసిర్ జంగ్ నిజాం సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. నాసిర్ జంగ్ కి బ్రిటిష్ వారు మద్దతు ఇవ్వడం వల్ల హైదరాబాద్ స్టేట్ లో బ్రిటిష్ వారి ఇన్ఫ్లయెన్స్ బాగా పెరిగిపోయింది. ఇంతలో 1749 లో బ్రిటిషర్స్ కి ఫ్రెంచ్ వారికి మధ్య రెండో కర్ణాటిక్ యుద్ధం జరిగింది. ఆ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ వారికి మద్దతుగా రెండవ నిజాం నాసిర్ జంగ్ తన సైన్యాన్ని పంపించి ఫ్రెంచ్ వారికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధం చేయించాడు.
(11:36) దాంతో నాసిర్ జంగ్ మీద కుట్రలు మొదలయ్యాయి. సరిగ్గా రెండేళ్ళు కూడా నాసిర్ జంగ్ సింహాసనం మీద లేడు. ఫ్రెంచ్ వారి సహాయంతో ముజఫర్ జంగ్ నాసిర్ జంగ్ ని హత్య చేయించి సింహాసనాన్ని సొంతం చేసుకున్నాడు. ముజఫర్ జంగ్ కి ఫ్రెంచ్ వారి మద్దతు ఉండడంతో హైదరాబాద్ స్టేట్ మీద ఫ్రెంచ్ ఇన్ఫ్లయెన్స్ మొదలైంది. కానీ ముజఫ్ జంగ్ కూడా ఎక్కువ కాలం పదవిలో లేడు.
(11:56) 1751లో ముజఫర్ జంగ్ మీద హత్యయత్నం జరిగింది. దాంతో 1751 లో సలాబత్ జంగ్ హైదరాబాద్ స్టేట్ రూలర్ అయ్యాడు. 1762 వరకు దాదాపు 11 ఏళ్ల పాటు సలాబాత్ జంగ్ హైదరాబాద్ సంస్థానాన్ని పాలించాడు సలాబాత్ జంగ్ కూడా ఫ్రెంచ్ వారి మద్దతు ఎక్కువగా ఉండేది కాబట్టి 1762 వరకు హైదరాబాద్ మీద ఇండైరెక్ట్ ఫ్రెంచ్ రూల్ కొనసాగిందని చెప్పొచ్చు అయితే నాసిర్ జంగ్ ముజఫర్ జంగ్ సలాబత్ జంగ్ వీరెవరికీ అసఫ్ జాహీ అనే గుర్తింపు లేదు.
(12:27) వీరంతా మొదటి అసఫ్ జాహీ వారసులే అయినా వీరి పాలనకి మొగల్ చక్రవర్తుల ఆమోదం లేదు. కాబట్టి 1748 నుంచి 1762 మధ్యకాలంలో పాలించిన వారికి ఎక్కువగా గుర్తింపు లేదు. ఇక 1762 లో సలాబత్ జంగ్ సోదరుడు నిజాం అలీ ఖాన్ సలాబాత్ జంగ్ పాలనకి ముగింపు పలికి హైదరాబాద్ సంస్థానాన్ని హస్తగతం చేసుకున్నాడు. అలా నిజాం అలీ ఖాన్ పాలనకి మొగల్ చక్రవర్తుల ఆమోదం లభించింది.
(12:52) దాంతో నిజాం అలీ ఖాన్ కి రెండవ అసబ్జా అనే గుర్తింపు కూడా లభించింది. అయితే రెండవ అసఫ్ జాగా నిజాం అలీ ఖాన్ తన పాలనలో అప్పటివరకు ఔరంగాబాద్ కేంద్రంగా సాగుతున్న పాలనని హైదరాబాద్ కి తరలించాడు. అయితే 1762 నుంచి 1803 వరకు 41 ఏళ్లకు పైగా నిజాం అలీ ఖాన్ హైదరాబాద్ స్టేట్ ను పాలించాడు. అయితే 1757 ప్లాసీ యుద్ధం తర్వాత మన దేశంలో రాజ్యాలని బ్రిటిష్ వారు స్వాధీనం చేసుకోవడం మొదలుపెట్టారు.
(13:20) 1757 లో బెంగాల్ నవాబును ఓడించడం ద్వారా దేశంలో బ్రిటిష్ వారు రాజ్యాలని ప్రాంతాలని ఆక్రమించడం మొదలు పెట్టారు. ఆ తర్వాత మైసూర్ని హస్తగతం చేసుకోవడం కోసం బ్రిటిష్ వారు మైసూర్ రాజులతో యుద్ధాలకు దిగారు. హైదర్ అలీ టిప్పు సుల్తాన్ లాంటి వారు 1766 నుంచి 1799 వరకు మొత్తం నాలుగు యుద్ధాలు చేశారు. వీటినే ఆంగ్లో మైసూర్ యుద్ధాలు అంటారు.
(13:43) మొత్తానికి బ్రిటిష్ వారు 1799 లో మైసూర్ ని ఆక్రమించారు. అదే సమయంలో మరాఠాలతో కూడా బ్రిటిష్ వారు యుద్ధాలకు దిగారు. వీటిని ఆంగ్లో మరాఠా యుద్ధాలు అంటారు. 1775 లో మొదలైన మరాఠా కాంక్వెస్ట్ 1818 లో ముగిసింది. అలా హైదరాబాద్ లో రెండవ అసబ్జా పాలన సాగుతున్న సమయంలోనే హైదరాబాద్ కు ఆనుకొని ఉన్న రెండు రాజ్యాల మీద బ్రిటిషర్స్ యుద్ధాలు చేశారు.
(14:05) కానీ హైదరాబాద్ స్టేట్ మాత్రం బ్రిటిషర్స్ ని ఎప్పుడూ సవాల్ చేయలేదు. కానీ 1798 లో బ్రిటిషర్స్ ముఖ్యంగా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వారు దేశంలో ఉన్న రాజ సంస్థానాలని యుద్ధాల ద్వారా కాకుండా ఒప్పందం ద్వారా ఆక్రమించుకోవాలని ప్రయత్నించారు. అయితే ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ కేవలం వ్యాపార హక్కులను మాత్రమే కట్టబెట్టింది.
(14:25) ఇండియాలో ప్రాంతాలను ఆక్రమించి పాలన సాగించే హక్కుని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ ఇవ్వలేదు. కాబట్టి 1757 లో బెంగాల్ ని ఆక్రమించిన లేదా 1799 లో మైసూరుని ఆక్రమించిన బ్రిటిష్ ఆయా ప్రాంతాల్లో డైరెక్ట్ రూలింగ్ చేయలేదు వారికి అనుకూలంగా ఉండే పపెట్ కింగ్స్ ని సింహాసనం మీద కూర్చోబెట్టేవారు. అయితే యుద్ధాల ద్వారా ప్రాంతాల్ని ఆక్రమించడం కన్నా ఒప్పందం ద్వారా రాజుల్ని లొంగ తీసుకోవాలనుకున్నారు.
(14:52) అలా 1798 లో బ్రిటిషర్స్ సబ్సిడరీ అలయన్స్ అనే ఒక ఒప్పందాన్ని దేశంలో రాజ సంస్థానాల ముందు పెట్టారు. సబ్సిడరీ అలయన్స్ ఏంటంటే సబ్సిడరీ అలయన్స్ మీద సంతకం చేస్తే ఆ రాజ్యానికి సంబంధించిన రక్షణ బాధ్యతల్ని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చూసుకుంటుంది. అంతర్గత కలహాలని బయట నుంచి వచ్చే ప్రమాదాల నుంచి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ రక్షిస్తుంది. ఇందుకు గాను ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ సైనికులు ఆ రాజ్యానికి రక్షణగా వ్యవహరిస్తారు.
(15:15) అలాగే సబ్సిడరీ అలయన్స్ మీద సంతకం చేసే రాజ్యానికి సంబంధించిన ఎక్స్టర్నల్ అఫైర్స్ ని కూడా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీనే చూసుకుంటుంది. వీటన్నిటికీ గాను ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి ఫీస్ చెల్లించాలి. బ్రిటిష్ సైనికాధికారులు ఆ రాజ్యంలో విధులు నిర్వర్తిస్తారు. ఈ ఒప్పందం బాగానే ఉన్నా దీనిలో బ్రిటిష్ వారి స్వార్థం చాలా ఉంది.
(15:34) ఈ ఒప్పందం మీద సంతకం చేసిన రాజ్యానికి సైనికులు ఉండరు. రాజ్యానికి రక్షణగా ఉండే సైనికులందరూ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వారే ఉంటారు. సైనికులు లేని రాజు అంటే చేతులు లేని వ్యక్తితో సమానం. ఒక రకంగా చెప్పాలంటే సబ్సిడరీ అలయన్స్ ద్వారా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ భారతదేశ రాజ్యాలను పాలిస్తున్న రాజుల చేతుల్ని కట్టిపడేసినట్టే భావించాలి. అయితే ఈ స్వార్ధపూరిత ఒప్పందం మీద సంతకం చేయడానికి భారతదేశంలో కేవలం నాలుగు రాజ్యాలు ఒప్పుకున్నాయి.
(15:58) వాటిలో ఒకటి హైదరాబాద్ నిజాం అలీ ఖాన్ 1798లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీతో సబ్సిడీ అలయన్స్ మీద సంతకం చేసి హైదరాబాద్ మిలిటరీ అండ్ ఎక్స్టర్నల్ అఫైర్స్ ని బ్రిటిష్ వారికి అప్పగించాడు. దాంతో హైదరాబాద్ అనేది బ్రిటిషర్స్ కి ఒక పప్పెట్ స్టేట్ గా మారిపోయింది. రెండవ అసఫ్ జా నిజాం అలీ ఖాన్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం వల్ల హైదరాబాద్ రాష్ట్రం బ్రిటిషర్స్ పాలనలోకి వెళ్ళలేదు.
(16:19) 1787 సిపాయిల తిరుగుబాటు 1858 లో అవద్దుని గెలుచుకున్న తర్వాత ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ అధికారాలకి కల్్యం పడింది. బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ దేశాన్ని పాలించడం మొదలుపెట్టింది. అయితే సబ్సిడరీ అలయన్స్ మీద సంతకం చేసి హైదరాబాద్ నిజం తన పదవిని కాపాడుకున్నాడు. లేదంటే ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ కాంక్వెస్ట్ లిస్ట్ లో హైదరాబాద్ కూడా ఉండేది.
(16:41) అయితే 1798 లో రెండవ అసబ్జా నిజాం అలీ ఖాన్ సబ్సిడరీ అలయన్స్ మీద సంతకం చేసిన తర్వాత హైదరాబాద్ స్టేట్ పూర్తిగా బ్రిటిషర్స్ చెప్పు చేతలోకి వెళ్ళింది. దాంతో నిజాం పాలకుల పదవికి ఎలాంటి గండం రాలేదు. 1803వ సంవత్సరం వరకు నిజాం అలీ ఖాన్ పాలన సాగింది. ఆ తర్వాత మూడవ అసఫ్ జా మీర్ అక్బర్ అలీ ఖాన్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. 1829 వరకు మూడవ అసఫ్ జా పాలన సాగింది.
(17:04) ఇక 1829 లో నాలుగవ అసబ్జా పర్కుందా అలీ ఖాన్ పాలన మొదలైంది. 1857 వరకు నాలుగవ అసబ్జా పాలన కొనసాగింది. ఇక 1857 లో ఐదవ అసబ్జా మీర్ తనియత్ అలీ ఖాన్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. 1869 వరకు ఐదవ అసఫ్జా పాలన కొనసాగింది. ఇక 1869 లో ఆరవ అసఫ్ జా మహబూబ్ అలీ ఖాన్ హైదరాబాద్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. అలా 1911 వరకు ఆరవ అసబ్జా సింహాసనం మీద ఉన్నాడు.
(17:34) అయితే 1911 లో ఏడవ అసబ్జా మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. ఇతనే అందరూ నిజాంలోకి వెళ్ల ఆఖరి నిజాం. పైగా హైదరాబాద్ ని పాలించిన వారిలో అత్యంత పాపులర్ నిజాం కూడా మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖానే. అయితే 1798 తర్వాత నిజామ్లందరూ బ్రిటిషర్స్ కి విధేయతో ఉన్నవారే. ఒక్కరు కూడా పూర్తి స్వేచ్ఛతో బ్రిటిషర్స్ ని కాదని పాలన చేయలేకపోయారు.
(17:55) అయితే ఆఖరి నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ సమయంలోనే దేశవ్యాప్తంగా స్వతంత్ర ఉద్యమం తీవ్ర స్థాయిలో జరగడం 1947లో బ్రిటిషర్స్ దేశానికి స్వతంత్రం ఇవ్వడం ఆ తర్వాత హైదరాబాద్ సంస్థానాన్ని దేశంలో విలీనం చేయడానికి సర్దార్ పటేల్ గారి నాయకత్వంలో జరిగిన ఆపరేషన్ పోలో ఇవన్నీ వివరిస్తూ గతంలోనే మేము వీడియో చేయడం జరిగింది. ఆ వీడియోకి సంబంధించిన లింక్ డిస్క్రిప్షన్ లో ఉంటుంది తప్పకుండా చూడండి.
(18:18) అలా 1948లో హైదరాబాద్ సంస్థానం దేశంలో విలీనం అయ్యే వరకు మొత్తం 224 సంవత్సరాల పాటు నిజాంల పాలన కొనసాగింది. అయితే నిజాంల కాలంలో హైదరాబాద్ చాలా అభివృద్ధి చెందింది. రెండవ నిజాం అలీ ఖాన్ ఔరంగాబాద్ నుంచి రాజధానిని హైదరాబాద్ కి తరలించడం ద్వారా హైదరాబాద్ ప్రాముఖ్యత మొదలైంది. హైదరాబాద్ ని సిటీ ఆఫ్ పెరల్స్ గా మార్చడంలో నిజామల పాత్రను విస్మరించలేం.
(18:41) అలాగే హైదరాబాద్ నగర దాహార్తిని తీర్చేలా ఉస్మాన్ సాగర్ హిమాయత్ సాగర్ లాంటి జంట జలాశయాలతో పాటు నిజాం సాగర్ లాంటి రిజర్వాయర్లు నిర్మించిన ఘనత నిజామలకే దక్కుతుంది. హైదరాబాద్ లోని ల్యాండ్ మార్క్ హెరిటేజ్ సైట్ల నిర్మాణం వెనక ఉంది కూడా నిజామలే. ఇండో పెర్షియన్ స్టైల్ ఆర్కిటెక్చర్ ని డెక్కన్ ప్రాంతంలో విస్తృతంగా నిర్మించిన ఘనత కూడా నిజాములదే.
(19:01) రైల్వేలు, రోడ్లు, రిజర్వాయర్లు, మసీదులు, ఆసుపత్రులు, రాజభవనాలు ఇలా నిజామల పాలనలో హైదరాబాద్ రాష్ట్రం అత్యంత సంపన్న రాజ సంస్థానం ఎదిగింది. నిజామల పాలనలో చోటు చేసుకున్న రజికారుల అరాచకాలని ప్రస్తుత తెలంగాణ సమాజం మర్చిపోదు. కానీ హైదరాబాద్ రాష్ట్రాన్ని అత్యంత సంపన్నమైన రాష్ట్రంగా తీర్చిదిద్దిన ఘనత నిజామలకి దక్కుతుంది. అయితే నిజాం ఆస్తుల వివరాలు తెలుసుకుంటే ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది.
(19:25) ఆఖరి నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపన్నమైన వ్యక్తిగా గుర్తింపు పొందాడు. ఒక అంచనా ప్రకారం అప్పట్లోనే హైదరాబాద్ నిజాం సంపద విలువ 230 బిలియన్ డాలర్ల పైనే ఉండేది. 1937 ఫిబ్రవరి 2న హైదరాబాద్ నిజాం ని టైం మ్యాగజైన్ తన కవర్ పేజ్ మీద ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపన్నమైన వ్యక్తి అంటూ ఆర్టికల్ రాసింది. హైదరాబాద్ నిజాం కి ఇంత భారీ సంపద సమకూరడానికి ప్రధాన కారణం భూమి పన్నుల రూపంలో ప్రజల నుంచి వసూలు చేసిన సంపదే వీటితో పాటు వజ్రాల వ్యాపారం ముత్యాల వ్యాపారం ఇలాంటి వాటి నుంచి కూడా హైదరాబాద్ నిజాములకి భారీగా సంపద చేకూరింది. అయితే జియోగ్రాఫికల్ గా
(20:00) హైదరాబాద్ స్టేట్ ని గమనిస్తే గోదావరి, కృష్ణ, తుంగభద్ర లాంటి ప్రధాన నదులు ఈ ప్రాంతం గుండా ప్రవహించేవి. కాబట్టి హైదరాబాద్ స్టేట్ వ్యవసాయానికి చాలా అనుకూలంగా ఉండేది. ముఖ్యంగా తుంగభద్ర కృష్ణా నదుల పరివాహక ప్రాంతాన్ని కేటీ బేసన్ అంటారు. ఈ కేటీ బేసన్ లో పత్తి బాగా పండేది. బ్రిటిష్ వారి కాలంలో హైదరాబాద్ నుంచి పత్తి ఎగుమతులు బాగా జరిగేవి.
(20:21) గోదావరి పరివాహక ప్రాంతం వరి పంటకు ప్రసిద్ధి. కాబట్టి హైదరాబాద్ స్టేట్ కి ఉన్న జియోగ్రాఫికల్ అడ్వాంటేజ్ కారణంగా హైదరాబాద్ అనేది మోస్ట్ పాస్ప్లస్ స్టేట్ గా వెలసిలింది. కాబట్టే హైదరాబాద్ నిజాం ప్రపంచంలో అత్యంత సంపన్నమైన వ్యక్తిగా ఎదిగాడు. పైగా హైదరాబాద్ నిజాం బ్రిటిష్ వారితో చేసుకున్న సబ్సిడరీ అలయన్స్ కారణంగా హైదరాబాద్ స్టేట్ మీద ఎలాంటి దాళ్లు జరగడం సంపదన కోల్పోవాల్సి రావడం లాంటివి జరగలేదు.
(20:45) బ్రిటిష్ వారితో ఉన్న సంబంధాలని హైదరాబాద్ నిజామలు సంపదన వృద్ధి చేసుకోవడానికి ఉపయోగించుకున్నారు. అప్పట్లోనే ఆఖరి నిజాం నవాబు రెండు భారి విమానాలను కలిగి ఉండేవాడు. ప్యాలెస్లు, నగలు, కిరీటాలు, ఇంపోర్టెడ్ ఇంటీరియర్, లగ్జరీ కార్లు ఇవన్నీ అప్పట్లో ప్రతి రాజవంశానికి ఉండేవి. కానీ దేశంలో 1947 కన్నా ముందే ఐదు భార్య విమానాలు కలిగిన వ్యక్తి హైదరాబాద్ నిజాం మాత్రమే.
(21:08) అయితే హైదరాబాద్ రాష్ట్రం అనేది ల్యాండ్ లాక్డ్ స్టేట్ దానికి సముద్ర మార్గం ఉండేది కాదు. కాబట్టి ఆఖరి నిజాం హైదరాబాద్ స్టేట్ కి సముద్ర మార్గాన్ని ఏర్పాటు చేసే ప్రయత్నం కూడా చేశాడు. ఎలా అంటే 1947 లో గోవా పోర్చుగల్ ఆధీనంలో ఉండేది. గోవాని కొనుగోలు చేయడం ద్వారా హైదరాబాద్ కి సముద్ర మార్గం వస్తుందని భావించాడు. అంటే ఎలా అంటే నిజాం రాజు గోవాలోనే వాడరేవని కొనడం ద్వారా అక్కడి నుంచి హైదరాబాద్ రాష్ట్రానికి రైలు లేదా రవాణ మార్గం ఏర్పాటు చేసుకుంటే హైదరాబాద్ రాష్ట్రం ఇతర దేశాలతో నేరుగా సముద్ర మార్గం ద్వారా వ్యాపారం చేసుకోగలదని ఆలోచించాడు. అందుకే
(21:41) గోవాలో వాడరేవను కొనేందుకు నిజాం పోర్చుగీస్ వారితో చర్చలు జరిపిన ఆ చర్చలు ఫలితం ఇవ్వలేదు. దాంతో హైదరాబాద్ రాష్ట్రానికి సముద్ర మార్గం లేకుండా పోయింది. అయితే 1946 తర్వాత దేశంలో జరుగుతున్న పరిణామాలను గమనించిన నిజాం తన వద్ద ఉన్న విమానాలను యుద్ధ విమానాలుగా మార్చాడు. ఆయుధాలని గ్రానైట్లను సమకూర్చుకోవడం మొదలు పెట్టాడు.
(22:01) ఏకంగా ప్రభుత్వాన్ని దిక్కరించే స్థాయికి ఆఖరి నిజాం వెళ్ళాడంటే అప్పట్లో వారి సంపద మీద వారికి ఉన్న నమ్మకం ఎంతో అర్థం చేసుకోవచ్చు. కానీ భారతదేశానికి స్వతంత్రం రావడం ఆ తదనంతరం జరిగిన పరిణామాలు ఇవన్నీ నిజాం నవాబుని దేశం నుంచి పారిపోయేలా చేశాయి. ఇక 1948 సెప్టెంబర్ లో ఆఖరి నిజాం తన ప్రైవేట్ విమానాల్లో డబ్బు సంచులతో దేశం విడిచి పారిపోయారు.
(22:22) కానీ కొంత కాలానికి నిజాం నవాబు తన రాజభవనంలో ఉండే అవకాశాన్ని అప్పటి భారత ప్రభుత్వం కల్పించింది. హైదరాబాద్ రాష్ట్రాన్ని విలీనం చేసుకున్నందుకు నిజాం నవాబుకి ప్రభుత్వం ఏడాదికి 42,85,000 రూపాయల రాజభరణాన్ని ఇచ్చేందుకు అంగీకరించింది. అలా 1956 లో హైదరాబాద్ స్టేట్ ని బైఫర్కేట్ చేశారు. 1956 రాష్ట్రాల పునర్విభజన చట్టం అమల్లోకి వచ్చే వరకు హైదరాబాద్ రాష్ట్రానికి నిజాం నవాబు గవర్నర్ గా వ్యవహరించాడు.
(22:49) ఇక 1967 ఫిబ్రవరి 24 న ఆఖరి నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీఖాన్ మరణించాడు. అయితే నిజాం వారసులు మాత్రం విదేశాల్లో స్థిరపడ్డారు. సరైన ఆస్తులు, ఆదాయం లేక నిజాం వారసులు ఆర్థిక ఇబ్బందులు పడుతున్నట్టు వార్తలు వచ్చాయి. 2023 లో నిజాం మనవడు ముకరంజా టర్కీలో మరణించడంతో నిజాంల వారసత్వానికి కూడా తెరపడింది. అలా హైదరాబాద్ చరిత్రలో నిజాం పాలకుల పాత్ర చాలా ప్రత్యేకం.
(23:13) నిజాం పాలకుల పట్ల సదభిప్రాయం లేకపోవచ్చు కానీ నిజాంల ప్రస్తావన లేకుండా హైదరాబాద్ రాష్ట్ర చరిత్రను చెప్పడం అసాధ్యం. ఎందుకంటే నిజాంలు హైదరాబాద్ రాష్ట్రం మీద హైదరాబాద్ నగరం మీద వేసిన బలమైన చారిత్రక ముద్రని ఎవరూ కాదనలేరు. సో ఇది ఫ్రెండ్స్ ఈ పూర్తి విషయాలన్నీ విన్నాక మీకు కలుగుతున్న అభిప్రాయం ఏంటి? తప్పకుండా స్వేచ్ఛ గా కామెంట్స్ లో తెలపండి.
(23:34) అండ్ ఇలాంటి మరెన్నో ఇన్ఫర్మేటివ్ వీడియోస్ ని వెంటవెంటనే తీసుకొచ్చే ప్రయత్నం చేస్తున్నాం. ప్రతిదీ మీ వరకు చేరేందుకు ఏది మిస్ కాకుండా ఉండేందుకు తప్పకుండా మన తెలుగు వాళ్ళని సబ్స్క్రైబ్ చేసుకొని బెల్ ని రెడీగా పెట్టుకోగలరు. థాంక్యూ ఫర్ వాచింగ్ హావ్ ఏ గుడ్ డే.
