Shankaracharya’s Antidote to Cheap Dopamine & Social Media | చౌక డోపమైన్కు శంకరాచార్యుల విరుగుడు
Author Name:The Wisdom Compass
Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@TheWisdomCompass
Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=n3ytlIDRE6Y
Transcript:
(00:05) మానవ మెదడు ప్రస్తుతం చాలా చౌకైన డోపమైన్ కు పూర్తిగా హైజాక్ అయిపోతుంది. కానీ ఆశ్చర్యకరంగా 1200 సంవత్సరాల క్రితమే ఒక సన్యాసి దీనికి ఖచ్చితమైన మానసిక పరిష్కారాన్ని కనుగొన్నాడు. ఆ వ్యసనం నుంచి బయటపడే ఒక ఎగ్జిట్ కోడ్ ను ఆయన అప్పుడే రాసి పెట్టారు. అవును అంటే మనకు సోషల్ మీడియా వ్యసనం అనగానే ఆ ఇది కేవలం ఈ 21వ శతాబ్దంలో ఈ సిలికాన్ వాలీ సాఫ్ట్వేర్ ఇంజనీర్లు లేదా వారి అల్గరిథం సృష్టించిన కొత్త సమస్య అని మనం భ్రమపడతాం.
(00:38) కరెక్ట్ సాధారణంగా అందరూ అలాగే అనుకుంటారు. కానీ వాస్తవానికి ఆ ఫోన్ల స్క్రీన్లను, ఆ కోడింగ్ ను కాస్త పక్కన పెట్టి చూస్తే ఇది వేలాది సంవత్సరాలుగా మనిషిలో ఉన్న ఒక సహజమైన మానసిక బలహీనత అంటే ఇది కొత్త సమస్య కాదు అంటారు. కచ్చితంగా కాదు ఆధునిక సాంకేతికత దాన్ని సృష్టించలేదు. కేవలం దాన్ని ఆటోమేట్ చేసి ఒక పెద్ద వ్యాపారంగా మార్చింది అంతే.
(01:00) రైట్ ఈరోజు మనం చేస్తున్న ఈ లోతైన విశ్లేషణలో అసలు ఈ వ్యసనం వెనుకున్న అసలు కారణాన్ని డీకోడ్ చేద్దాం. ఆ ప్రాచీన విజ్ఞానం ద్వారా దీన్ని జయించే విధానాన్ని అన్వేషిద్దాం. సో ముందుగా ఒక ప్రాథమికమైన ప్రశ్న అడుగుతాను. మనం పదే పదే ఆ ఫోన్ చూడాలనే కోరిక వెనుక ఆ నిజమైన ఉద్దేశం ఏమిటి? అంటే మనం నిజంగానే ఆనందం కోసం ఫోన్ చూస్తున్నామా? హమ్ ఖచ్చితంగా కాదు ఇక్కడే చాలా మంది పొరబడుతుంటారు.
(01:29) డోపమైన్ అంటే ఆనందాన్ని ఇచ్చే రసాయనం అని ఒక అపోహ ఉంది. అవును అందరూ అలాగే అంటారు కదా డోపమైన్ హిట్ అని ఎక్జాక్ట్లీ కానీ అది నిజం కాదు డోపమైన్ అనేది ఆనందానికి సంబంధించింది కాదు అది అంచనాకు సంబంధించినది అంటే తరువాతి క్షణంలో ఏం జరగబోతోంది అనే ఒక ఉత్కంట. ఓ ఇంట్రెస్టింగ్ అవును దీన్నే న్యూరోసైన్స్ లో ప్రెడిక్టివ్ కోడింగ్ అంటారు. ఈ ప్రెడిక్టివ్ కోడింగ్ అనేది ఎలా పని చేస్తుందో కాస్త వివరిస్తారా చెప్పకుండా చూడండి మన మెదడు ఎప్పుడు ఒక అంచనా యంత్రంలా అంటే ప్రెడిక్షన్ మెషిన్ లా పనిచేస్తూ ఉంటుంది.
(02:05) మీరు చీకటి నడుస్తున్నప్పుడు వెనుక ఒక అడుగుల చప్పుడు వినబడితే వెంటనే మన మెదడు అలర్ట్ అవుతుంది కదా అవును అలర్ట్ అయ్యి అది ఏమిటన్నది అంచనా వేయడం మొదలు పెడుతుంది. ఆ అనిశ్చితి ఆ అన్సర్టైనిటీ మెదడును తీవ్రంగా ఉత్తేజపరుస్తోంది. మన స్మార్ట్ ఫోన్ల అల్గారిథమ్స్ కూడా సరిగ్గా ఇదే సూత్రాన్ని వాడుకుంటున్నాయి. అంటే ఆ ఉత్కంటను క్యాష్ చేసుకుంటున్నాయా ఎగ్జాక్ట్లీ ఒక నోటిఫికేషన్ సౌండ్ రాగానే లేదా మీరు స్క్రీన్ ను కిందకు లాగి రీఫ్రెష్ చేయగానే తర్వాత వచ్చే పోస్ట్ లేదా వీడియో మనకు నచ్చుతుందా మనల్ని నవ్విస్తుందా లేదా ఆశ్చర్యపరుస్తుందా అనేది మెదడుకు ముందుగా తెలియదు. ఆ
(02:43) తెలియకపోవడమే ఇక్కడ అసలు పాయింట్ అన్నమాట. అవునండి ఈ అనిశ్చితి వల్లే మనం ఫోన్ అన్లాక్ చేయడానికి ముందే మన మెదడులో డోపమీన్ స్థాయి అత్యున్నత స్థాయికి చేరుకుంటుంది. వావ్ అంటే మనం సామాజిక మాధ్యమాలను ఆనందం కోసం వాడటం లేదన్నమాట. మనలోనే ఒక చిన్నపాటి అసౌకర్యాన్ని లేదా ఒక క్షణం పాటు వచ్చే విసుగును వదిలించుకోవడానికి మాత్రమే దాన్ని ఒక సాధనంగా వాడుతున్నాం.
(03:05) కరెక్ట్ ఎందుకంటే మనం స్క్రోల్ చేస్తున్నప్పుడు నిజంగానే ఆనందం కలిగితే కాసేపటికి మనసు నిండిపోయి దాన్ని ఆపేయాలి కదా అవును ఒక మంచి భోజనం చేసిన తర్వాత మనం ఆపేసినట్లుగా ఆపేయాలి. కానీ మనం అలా చేయం గంటల తరబడి చూస్తూనే ఉంటాం. ఇక్కడే నాకు ప్రాచీన జ్ఞానం చెప్పిన విషయ తృష్ణ అనే భావన గుర్తొస్తుంది. ఆ విషయ తృష్ణ ఇది తీరని దాహం లాంటిది.
(03:31) ఒక వ్యక్తికి విపరీతమైన దాహం వేసినప్పుడు ఎక్కడో సముద్రపు ఒడ్డున ఇరుక్కుపోయి సముద్రపు ఉప్పునీరు తాగితే ఏమవుతుంది ఆ క్షణానికి ఆ నీరు గొంతులోకి వెళ్ళగానే చల్లగా అనిపించి దాహం తీరినట్లుగా ఒక తాత్కాలిక భ్రమ కలుగుతుంది. సరిగ్గా అదే జరుగుతోంది మనకు కూడా కానీ వాస్తవానికి ఆ ఉప్పునీరు తాగిన క్షణంలో వచ్చే రిలీఫ్ నిజం కాదు అది రేపటి దాహాన్ని ఇప్పుడే అప్పుగా తీసుకుంటోందన్నమాట.
(03:57) చాలా మంచి పోలిక ఇది. కదా శరీరంలోకి వెళ్ళిన ఆ ఉప్పు రక్తంలో కలిసిపోయి కొన్ని నిమిషాల్లోనే దాహాన్ని మునుపటి కంటే పదింతలు ఎక్కువగా పెంచుతుంది. ఈ చౌకైన డోపమీన్ కూడా అచ్చం ఇలాంటిదే అవును మనలోని ఆ అసంతృప్తిని విసుగ్గును ఇది తాత్కాలికంగా మరపింపజేస్తుంది. కానీ మన అంతర్గత ఆందోళనను లోపల మరింత తీవ్రం చేస్తుంది. నిజమే దీన్ని మనం ఒక పెద్ద కోణంలో చూస్తే ఆ ఈ అల్గారిథమ్స్ ఇచ్చే అనిశ్చిత బహుమతుల వల్ల మెదడు ఎప్పటికీ ఆ అంచనాల వలయం నుండి బయట పడలేకపోతుంది.
(04:32) ఎందుకంటే నెక్స్ట్ ఏమ వస్తుందో తెలియదు కదా ఎగ్జాక్ట్లీ తర్వాతి వీడియో లేదా పోస్ట్ మనకు ఎలాంటి అనుభూతిని ఇస్తుందో తెలియదు కాబట్టి మెదడు ఎప్పుడూ ఒక రకమైన అప్రమత్తతతో కూడిన వెతుకులాటలోనే ఉండిపోతుంది. ఇది మన నరాల వ్యవస్థను తీవ్రంగా అలసిపోయేలా చేస్తోంది. ఇక్కడే అసలు విషయం వైపు వద్దాం మనం కేవలం విసుగును పోగొట్టుకోవడానికి మనం ఆ స్మార్ట్ ఫోన్ కు ఆ చిన్న తెరకి ఎందుకు అంత విలువిస్తున్నాం దానికి అంత శక్తి ఎక్కడిది? ఆ ఆదిశంకరాచార్యుల తత్వశాస్త్రంలో దీనిని అధ్యాస అన్నారు.
(05:03) అధ్యాస అంటే ఏంటి? అధ్యాస అంటే ఒక వస్తువు లేదా విషయం యొక్క లక్షణాలను దానికి ఏమాత్రం సంబంధం లేని మరొక వస్తువు పై ఆపాదించడం. ఉమ్ కొంచెం వివరంగా చెప్తారా? అంటే మన అంతర్గత ప్రశాంతతను లోతైన ఆనందాన్ని ఆ తెరపై కనిపించే కాంతి ఆ చిన్న చిన్న పిక్సెల్స్ ఇస్తాయని మనం గుడ్డిగా నమ్ముతున్నాం. దానికి ఆ విలువను ఆపాదిస్తున్నాం.
(05:28) ఓ రైట్ రైట్ కానీ వాస్తవానికి డిజిటల్ ప్రపంచం మన ఫోన్ల వెనుక ఒక అదృశ్య వేలం పాటను నడుపుతోంది. అక్కడ అమ్ముడవుతున్నది కేవలం మన సమయం కాదు మన ఏకాగ్రత మన అవధానం. ఈ పాయింట్ చాలా ఇంట్రెస్టింగ్ గా ఉంది. మన దృష్టిని కొనుగోలు చేయడానికి అక్కడ ఎప్పుడూ ఒక ఆక్షన్ జరుగుతూనే ఉంటుంది కదా కరెక్ట్ దీన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి నేను ఒక ఆధునిక పోలిక తీసుకుంటాను.
(05:53) ఒక అత్యంత ఆధునాతనమైన వీడియో గేమ్ ఆడుతున్నామ అనుకుందాం. మ్ దాని కోడింగ్ లో ఏదో మెమరీ లీక్ లాంటి సమస్య వచ్చి స్క్రీన్ మీద బొమ్మలన్నీ చెదిరిపోతూ రంగులు మారిపోతూ కనిపిస్తున్నాయి. అప్పుడు ఆ ఆట ఆడుతున్న వ్యక్తి ఆ మానిటర్ స్క్రీన్ కి పైనుంచి కొత్త రంగులు వేసి దాన్ని బాగు చేయాలనుకుంటే ఎంత మూర్ఖంగా ఉంటుందో ఆలోచించండి. అవును అది చాలా సిల్లీగా ఉంటుంది.
(06:15) ఎందుకంటే ప్రాబ్లం కోడింగ్ లో ఉంది స్క్రీన్ మీద కాదు. ఎగజాక్ట్లీ మనలోని అంతర్గత శూన్యతను పూరించడానికి సోషల్ మీడియాను వాడటం కూడా అంతే. లోపల సమస్య ఉంటే మనం బయట స్క్రీన్ మీద వెతుకుతున్నాం. అంటే ఏదో బ్లూ టిక్ కొనుక్కుంటే లేదా లైక్స్ వస్తే మనలోని ఆ శూన్యత వెళ్ళిపోతుంది అనుకోవడం అన్నమాట. చాలా అద్భుతమైన ఉదాహరణ అండి ఇది ఈ విలువల ఆపాదింపు లేదా ఒక వస్తువు విలువలు తప్పుగా అంచన వేయడం అనేది మన సమస్యలకు మూలం.
(06:44) మ్ మన స్మార్ట్ ఫోన్ స్క్రీన్ కేవలం బైనరీ డేటాను చూపించే లైట్ల సమూహం మాత్రమే. అందులో ఎలాంటి అంతర్గత సంతృప్తి ఉండదు. ఆ లైట్లు వెలగడం వల్ల లేదా ఒక యప్ ఐకాన్ ఎర్రగా మారడం వల్ల మనకు ప్రశాంతత వస్తుందనుకోవటం కేవలం మన భ్రమ మాత్రమే నిజమే మరి ఈ మూల సమస్యను ఎలా పరిష్కరించాలి చాలామంది రేపటి నుంచి సోషల్ మీడియా వాడకూడదని కఠినంగా నిర్ణయించుకోవడమో యాప్ టైమర్లు పెట్టుకోవడమో చేస్తుంటారు కదా అవును చేస్తారు.
(07:12) దీన్నే మనం సంకల్ప బలం లేదా విల్ పవర్ అంటాం. కానీ ఈ పద్ధతులు రెండు రోజుల్లోనే ఎందుకు విఫలం అవుతాయి 30 రోజుల డీటాక్స్ చేసిన మళ్ళీ ఎందుకు మామూలు స్థితికి వచ్చేస్తారు. కేవలం ఆ కోరికను అమలు చేసే చర్యను మాత్రమే ఆపుతాయి. పైగా సంకల్ప బలం అనేది ఒక పరిమితమైన మానసిక వనరు. అంటే విల్పవ ఎగ్జాస్ట్ అవుతుంది అంటారా? ఖచ్చితంగా ఉదయం ఉన్నంత నిగ్రహం ఆఫీస్ లేదా కాలేజీ నుంచి అలసిపోయి వచ్చేసరికి రాత్రి 9 గంటలకు మనకు ఉండదు.
(07:41) మెదడు అప్పటికే తీవ్రంగా అలసిపోయి ఉంటుంది. అవును ఆ టైంలో జస్ట్ మైండ్లెస్ గా స్క్రోల్ చేయాలనిపిస్తుంది. అవును అందుకే దీనికి నిజమైన పరిష్కారం బలవంతంగా ఆపుకోవడం కాదు ప్రాచీన విజ్ఞానం సూచించిన వివేకం వివేకం అంటే ఏది శాశ్వతమైనది ఏది తాత్కాలికమైనది అని గుర్తించే స్పష్టతే వివేకం వివేకం అంటే కష్టపడి ఆపుకోవడం కాదు వాస్తవాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా చూడటం.
(08:09) ఉమ్ [గొంతు సవరించుకోవడం] ఈ వివేకం అనేదాన్ని ఒక పవర్ఫుల్ ఈమెయిల్ స్పాం ఫిల్టర్ తో పోల్చవచ్చా హ్మ్ ఎలా అంటే ఒక మెసేజ్ రాగానే స్పాం ఫిల్టర్ దానితో పోరాడదు కదా భావోద్వేగానికి గురి కాదు దాని స్వభావాన్ని విశ్లేషించి ఇది అవసరమైనదా లేక పనికి మాలినదా అని వేరు చేస్తుంది. కరెక్ట్ మన మెదడుకు కూడా అలాంటి ఒక కాగ్నిటివ్ ఫైర్ వాల్ అవసరం కదా వివేకం అనేది ఒక భావోద్వేగ నిర్ణయం కాదు అదొక వాస్తవిక స్పష్టత కరెక్ట్ చాలా బాగా చెప్పారు.
(08:39) ఈ కాగ్నిటివ్ ఫైర్ వాల్ ఎలా పనిచేస్తుందంటే ఆ ఒక నోటిఫికేషన్ రాగానే అది ఇచ్చే ప్రేరణను గుర్తిస్తుంది. ఇక్కడ ఆసక్తికరమైన విషయం ఉంది. చౌకైన డోపమైన్ ఎప్పుడూ దాని తీవ్రత గురించి అబద్ధం చెప్పదు. అంటే అంటే ఒక అలర్ట్ రాగానే మీ గుండె వేగం పెరుగుతుంది. చేతులు దాన్ని అందుకోవాలని ఆరాటపడతాయి. అది నిజమే కానీ అది దాని ప్రాముఖ్యత గురించి అబద్ధం చెబుతుంది.
(09:05) ఓ ప్రాముఖ్యత గురించి అబద్ధం చెబుతుంది అంటే అర్జెన్సీ క్రియేట్ చేస్తుందా? ఎగజాక్ట్లీ అత్యవసరం కాని దాన్ని కూడా ఏదో ప్రాణాపాయం వచ్చినట్లుగా అత్యవసరం అన్నట్లుగా భ్రమింపజేస్తుంది. వివేకం ద్వారా మనం దానికి సరైన లేబుల్ వేయాలి. ఫైర్ వాల్ లాగా అడ్డుకొని ఇది కేవలం నా నరాల్లో కలిగిన ఒక ప్రేరణ మాత్రమే అత్యవసరమైన పని కాదు అని స్పష్టంగా గుర్తించగలగాలి.
(09:30) సరే నా కాగ్నిటివ్ ఫైర్ వాల్ ఆ నోటిఫికేషన్ కేవలం ఒక చౌకబారు ట్రిక్ అని గుర్తించింది అనుకుందాం. కానీ గుర్తించడం వేరు దానికి నా వేళ్ళు ఆటోమేటిక్ గా కలడం వేరు కదా ఉమ్ నిజమే ఆ మజిల్ మెమొరీని ఆ అలవాటును ఎలా ఆపాలి? ఈ [గురకలు] వివేకాన్ని ఆచరణలో ఎలా పెట్టాలి? ఇక్కడే ప్రాచీన జ్ఞానం సూచించిన షమ దమ అనే రెండు శక్తివంతమైన భావనలు తెరపైకి వస్తాయి.
(09:58) షమ దమ అవును ముందుగా దమ గురించి మాట్లాడుదాం. దమ అంటే బాహ్య ఇంద్రియాల నియంత్రణ. దీన్నే ఆధునిక పరిభాషలో డిజిటల్ హైజిన్ లేదా మన చుట్టూ ఉన్న వాతావరణాన్ని మనకు అనుకూలంగా మార్చుకోవడం. అంటే ఛాయిస్ ఆర్కిటెక్చర్ అని చెప్పవచ్చు. ఈ ఛాయిస్ ఆర్కిటెక్చర్ గురించి ఆలోచిస్తే నాకు వెంటనే ఆధునిక సూపర్ మార్కెట్ల నిర్మాణం గుర్తొస్తుంది.
(10:22) అవునా ఎలా మీరు ఎప్పుడైనా గమనిస్తే ఆ పాలు కూరగాయలు లాంటి అత్యవసరమైన వస్తువులన్నీ ఎప్పుడూ షాప్ కి చివర లోపలి వైపు ఉంచుతారు. అవును కదా చాలా లోపలికి నడవాలి. కానీ పిల్లలను ఆకర్షించే జంక్ ఫుడ్ చాక్లెట్లు అన్ని బిల్లింగ్ కౌంటర్ దగ్గర కంటికి ఎదురుగా ఉంచుతారు ఎందుకంటే మనం ఆలోచించకుండానే వాటిని బుట్టలో వేసేయాలని కరెక్ట్ మన ఫోన్ లోని యాప్ ల అమెరికా కూడా అలాగే డిజైన్ చేయబడి ఉంటుంది కదా పనికొచ్చే క్యాలెండర్ మ్యాప్స్ లాంటివి ఎక్కడో లోపల ఉంటాయి.
(10:58) కానీ మనల్ని గంటల తరబడి ఎంగేజ్ చేసే సోషల్ మీడియా యప్స్ హోమ్ స్క్రీన్ మీద మన బొటనవేలుకు సరిగ్గా అందే దూరంలో ఉంటాయి. దీన్ని మనం పునర్నిర్మించుకోవాలి. మీరు చెప్పిందినూటికి 100 శాతం నిజం. మన దృష్టిని దొంగలించే యప్స్ అన్నింటిని కంటికి కనిపించకుండా లోపలి ఫోల్డర్లలో దాచడం నోటిఫికేషన్లు పూర్తిగా ఆఫ్ చేయడం లాంటివి ఈ బాహ్య నియంత్రణ కిందకు వస్తాయి.
(11:22) ఇదంతా దమ రైట్ కానీ ఇవి మాత్రమే సరిపోవు క్షమ అనేది దీనికంటే చాలా లోతైనది అంటే అంతర్గత నియంత్రణనా అవును క్షమ అంటే అంతర్గత ఆలోచనల నియంత్రణ ఉదాహరణకు మీరు పనిలో ఉండగా అకస్మాత్తుగా ఫోన్ చూడాలనే ఆలోచన లేదా ప్రేరణ మీ నరాల వ్యవస్థలో పుడుతుంది. చాలాసార్లు జరుగుతుంది అలా ఆ పుట్టిన వెంటనే ఆటోమేటిక్ గా చేతులు చాచకుండా దాన్ని కేవలం ఒక ప్రేక్షకుడిలా గమనించడం కోరికకు చర్యకు మధ్య రెండు సెకండ్ల వ్యవధిని సృష్టించుకోవడమే సమ ఒక్క నిమిషం ఇక్కడ నేను కాస్త ప్రాక్టికల్ గా ఆలోచించాలనుకుంటున్నాను.
(12:02) ఆ రెండు సెకండ్లు ఆగడం వినడానికి బాగానే ఉంది. మ్ కానీ ఫోన్ మోగినప్పుడు లేదా చూడాలనిపించినప్పుడు దాన్ని తీయకుండా ఆ అసౌకర్యాన్ని అలా భరిస్తూ కూర్చుంటే ఆ కోరిక ఇంకా పిచ్చెక్కించేలా పెరుగుతుంది కదా విసుగు లేదా నిశశబ్దం ఎదురైనప్పుడు వెంటనే ఫోన్ పట్టుకునే బదులు ఆ అసౌకర్యాన్ని భరించడం సాధారణ మనుషులకు సాధ్యమేనా ఇది చాలా సహజమైన అందరికీ వచ్చే సందేహం ఇది.
(12:28) కానీ ఇక్కడే ఒక చిన్న మానసిక సూక్ష్మం ఉంది. దీన్ని తితిక్ష అంటారు అంటే ఫ్రిక్షన్ టాలరెన్స్ ఫ్రిక్షన్ టాలరెన్స్ అవును కోరిక అనేది ఎప్పుడూ ఒక మూసి ఉన్న కొలంలో ఒక అల లాంటిది ఒక రాయి వేయగానే అలా పైకి లేస్తుంది. తీవ్రంగా మారుతుంది. ఒక అత్యున్నత స్థాయికి చేరుకుంటుంది. కానీ మనం దానికి భయపడి ప్రతిస్పందించకపోతే ఆ అల దానంతట అదే సద్దుమనుగుతుంది.
(12:52) కోరిక ఎప్పటికీ అలా ఉండిపోదు. అంటే అది ఒక పీక్ కు వెళ్లి మళ్ళీ డ్రాప్ అవుతుంది అంటారా ఎగజక్ట్లీ దీన్ని ఇంకోలా చెప్పాలంటే చూడండి మనం భోజనం చేస్తున్నప్పుడు ఒక వీధి కుక్క వచ్చి చూస్తుంది అనుకోండి దానికి మనం జాలిపడి ఏమైనా వేస్తే అది రోజు వస్తుంది. అవును అలవాటు పడిపోతుంది. కానీ మనం దాన్ని అస్సలు పట్టించుకోకుండా మన పని మనం చేసుకుంటే కాసేపటికి అది అరిచి అరిచి దానంతట అదే వెళ్ళిపోతుంది కదా కోరిక కూడా అంతే ఓ అంటే ప్రతి ప్రేరణకు ప్రతిస్పందించాల్సిన అవసరం లేదని తెలుసుకోవడమే ఇక్కడ కీలకం అంటారా అవును దీనినే ఉపరతి అంటారు అంటే సెలెక్టివ్ డిసంగేజ్మెంట్ ఒక కోరిక రావడం
(13:29) వేరు ఆ కోరిక ఒక ఆదేశం లాగా మారి మనల్ని నడిపించడం వేరు ఆదేశం లాగా వావ్ అవును కోరికను కేవలం ఒక కోరికగా మాత్రమే చూడాలి అది మనకఇచ్చే ఆర్డర్ లాగా కాదు మీ మెదడిలో ఫోన్ చూడు అనే ఒక అల వచ్చినప్పుడు అది కేవలం ఒక సూచన మాత్రమే మీరు దాన్ని పాటించాల్సిన అవసరం లేదు. అద్భుతం అండి ఈ కోణం వింటుంటే చాలా స్పష్టత వస్తుంది.
(13:55) మరి ఈ ఆచరణలన్నీ అంటే ఈ క్షమ, దమ, తితిక్ష లాంటివి మనల్ని చివరికి ఎక్కడికి చేర్చుతాయి? ఇవన్నీ పాటిస్తే మనలో వచ్చే ఆ లోతైన మార్పు ఏమిటి? కేవలం స్క్రీన్ టైం తగ్గడమేనా లేదా ఇంకేదైనా ఉందా కేవలం స్క్రీన్ టైం తగ్గడం అనేది చాలా చిన్న ఫలితం మాత్రమే ఈ ప్రయాణం మనల్ని ఒక లోతైన సత్యం వైపుకు తీసుకెళ్తుంది. ఎలాంటి సత్యం ఆ సత్యం ఏమిటంటే ఆనందం లేదా ప్రశాంతత అనేది ఆ స్మార్ట్ ఫోన్ స్క్రీన్ లో లేదు.
(14:24) మీరు ఒక ఫన్నీ వీడియో చూసినప్పుడు లేదా నోటిఫికేషన్ వచ్చినప్పుడు మీకు కలిగే ఆ ఆనందం బయట నుండి ఆ వీడియో నుండి వచ్చింది కాదు. మరెక్కడి నుంచి వచ్చింది? ఆ క్షణంలో మీ మనసులో అప్పటివరకు ఉన్న వెతుకులాట ఆ సీకింగ్ ఒక్క క్షణం పాటు ఆగిపోయి మీలోని సహజమైన ప్రశాంతత పైకి వస్తుంది. అంటే మన నాచురల్ స్టేట్ పైకి వస్తుందన్నమాట. కరెక్ట్ కానీ దురదృష్టవశాత్తు ఆ ప్రశాంతత ఫోన్ వల్ల వచ్చిందని మనం మూర్ఖంగా నమ్ముతాం.
(14:54) దీన్ని అర్థం చేసుకోవడం నిజంగా ఒక పెద్ద మేల్కొలుపు లాంటిది. అంటే ఫోన్ ను మనం ఒక సాధారణ సాధనంగా మాత్రమే చూడాలన్నమాట ఒక సుత్తి లేదా స్క్రూ డ్రైవర్ లాగా అవును సరిగ్గా చెప్పారు. మన ఇంట్లో ఒక సుత్తి ఉందనుకోండి దానికి ఏదైనా సాఫ్ట్వేర్ అప్డేట్ వచ్చిందేమో అని లేదా ఎవరైనా దానికి లైక్ కొట్టారేమో అని రోజుకు 50 సార్లు మనం వెళ్లి చెక్ చేయం కదా ఖచ్చితంగా చేయము అదొక పనిముట్టు అవసరమైనప్పుడు గోడకు మేక్ కొట్టడానికి వాడకం మళ్ళీ తీసుకెళ్లి పక్కన పెట్టేస్తాం.
(15:25) ఫోన్ ను కూడా ఒక సాధనంగా మాత్రమే చూడగలగాలి. సమాచారం అవసరమైతే వాడాలి అంతే ఇది చాలా ముఖ్యమైన పరిణామం ప్రాచీన విజ్ఞానం కూడా సరిగ్గా ఇదే చెప్తోంది. మనల్ని మనం కేవలం సమాచారాన్ని స్వీకరించే యంత్రంగా ఎప్పుడూ బయట నుండి వచ్చే ఉద్దీపనల కోసం ఎదురుచూసే వినియోగదారుడిగా చూసుకున్నంత కాలం ఈ వ్యసనం పోదు. మ్ కానీ మనల్ని మనం ఈ అనుభవాలన్నింటికీ ఆధారమైన చైతన్యంగా అంటే అవేర్నెస్ గా గుర్తించినప్పుడు మాత్రమే ఈ వ్యసనం పూర్తిగా సమసిపోతుంది.
(15:57) ఫోన్ అనేది కేవలం ఒక పరికరం మాత్రమే అని అది మన ఉనికిని శాసించలేదని స్పష్టమవుతుంది. కాబట్టి సారాంశం ఏమిటంటే ఈ ఆధునిక సాంకేతికతను నాశనం చేయడం లేదా దాన్ని పూర్తిగా విడిచిపెట్టి మొబైల్స్ లేని అడవులకు వెళ్లడం దీనికి పరిష్కారం కాదు. కాదు. దానికి బదులుగా ఆ సాంకేతికతపై మనకున్న ఆధారపడే తత్వాన్ని దానికి మనం ఇచ్చిన ఆ గుడ్డి అధికారాన్ని మన మనసులో రద్దు చేయడమే అసలైన పరిష్కారం.
(16:23) కచ్చితంగా డిజిటల్ ప్రపంచం మనల్ని అడిగే ప్రతి ప్రేరణకు ప్రతి నోటిఫికేషన్ కు తలలోగ్గక పోవడమే నిజమైన స్వేచ్ఛ. మనం మన అవధానాన్ని ఎక్కడ పెడుతున్నామో మన సమయాన్ని ఎవరికీ ఇస్తున్నామో తెలుసుకోవడమే అసలైన విజయం. వివేకం ద్వారా ఏది శాశ్వతమైనదో తెలుసుకోవడం క్షమ దమాల ద్వారా మన పరిసరాలను మన ఆలోచనాలను నియంత్రించుకోవడం వల్లే ఇది సాధ్యమవుతుంది.
(16:48) ఆధునిక ప్రపంచంలో అసలైన స్వేచ్ఛ అంటే ప్రపంచంతో తక్కువ సంబంధం కలిగి ఉండటం కాదు ఆ ప్రపంచం వెనుక పరుగులు తీసే ఆ బలవంతపు కోరికను వదిలివేయటం మనిషి మెదడు ఎప్పుడూ తనలోని శూన్యత నుంచి తప్పించుకోవడానికి ఒక మార్గాన్ని వెతుకుతూనే ఉంటుంది. మ్ కానీ ఆ మార్గం ఆ ప్రశాంతత మన లోపలే ఉన్నప్పుడు బయట ఆ చిన్న తెరపై వెతకడం ఎంత వ్యర్థమో ఒక్కసారి ఆలోచించండి.
(17:16) బయట వెతకడం ఆపేసిన క్షణమే అసలైన స్వేచ్ఛ మొదలవుతుంది. ఈసారి మీరు లిఫ్ట్ లో వెళ్తున్నప్పుడు ఆ 15 సెకండ్లలో ఆటోమేటిక్ గా మీరు మీ జేబులోనుంచి ఫోన్ తీసినప్పుడు మిమ్మల్ని మీరు ఒక చిన్న ప్రశ్న వేసుకోండి. కరెక్ట్ నేను నిజంగా ఏదైనా సమాచారం కోసం వెతుకుతున్నానా లేక కేవలం నా సొంత ఆలోచనలతో నేను ఒంటరిగా గడపడానికి భయపడుతున్నానా ఈ ప్రశ్న మీలో తీసుకువచ్చే స్పష్టతే ఆ పాత సన్యాసి మనకు అందించిన అసలైన పరిష్కారం.
No comments:
Post a Comment