Emani Sivanagi Reddy | Hidden Truths Of Hindhu Temples | Archaeologist | Brihadeeswara Temple

Emani Sivanagi Reddy | Hidden Truths Of Hindhu Temples | Archaeologist | Brihadeeswara Temple

Author Name:Andhra Prabha TV

Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@AndhraPrabhaTv1

Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=_3a0va7af1g





Title: Emani Sivanagi Reddy | Hidden Truths Of Hindhu Temples | Archaeologist | Brihadeeswara Temple

Author Name: Andhra Prabha TV

Description: #brihadeeswarartemple #padmanabhaswamytemple #suntemple #journalistvasanth
Emani Sivanagi Reddy | Hidden Truths Of Hindhu Temples | Archaeologist | Brihadeeswara Temple ‪@AndhraPrabhaTv1‬

భారతీయ చరిత్రను మార్చేసే నిజాలు! | Dr. Shivangi Reddy on Ancient Inscriptions | EXCLUSIVE PODCAST

siva nagi reddy podcast, archaeologist podcast, archaeology podcast, history podcast in telugu, ancient civilizations, telugu connects podcast, telugu history podcast, ancient indian history, ancient india secrets, ancient temples of india


భారతీయ చరిత్రలో దాగి ఉన్న ఆసక్తికరమైన విషయాలు ఏమిటి? ప్రాచీన శాసనాలు మన గతం గురించి ఎలాంటి ఆధారాలను వెల్లడిస్తున్నాయి? చరిత్ర, పురాతన శాసనాలు, మన సంస్కృతి గురించి డా. శివాంగి రెడ్డి గారితో ప్రత్యేకమైన EXCLUSIVE PODCAST.

చరిత్రకు సంబంధించిన ఆసక్తికరమైన అంశాలు, ప్రాచీన భారతదేశ విశేషాలు, శాసనాల వెనుక ఉన్న వివరాలను ఈ పాడ్‌కాస్ట్‌లో తెలుసుకోండి.

Watch the full episode for more insights.

Click This Link►   / @andhraprabhatv1  

The Andhra Prbaha TV is the Latest Telugu YouTube Channel, To Read breaking news, Andhra Pradesh political news, in-depth coverage of politics,Public Opinion on current political developments,Analysis on trending political Updates,Political Interviews, Health Secrets, Tips, Life Styles and more. Watch videos and Catch live coverage of All the Breaking news and latest events on our channel.

Andhra Prabha is poineer in authentic, unbiased wide news dissemination since 8 decades. Andhra Prabha has full coverage network and elite 3rd page setup on Bollywood, Hollywood, Kollywood, Tollywood news stuff, life styles, showbiz on gossips and infotainment programmes, Top 10 videos etc.,

Disclaimer: If you are the original copyright owner of any content or coverage shown in our network, please inform us the same, to remove such content immediately.

Please note our channel 's intention, solely to entertain the readers, viewers with the available information and content got from the various resources.

Subscribe to Andhra Prabha Telugu for more AP News Content, daily News Updates , Breaking News Health Tips, Divotional and more!

✨ Subscribe to Andhra Prabha Telugu for more Political content & Health, Devotional, Life Styles Etc..

🔔 Don’t forget to Like, Share & Click the Bell Icon to stay updated!

డాక్టర్ శివనాగి రెడ్డితో ప్రత్యేక ఇంటర్వ్యూ. మన పురాతన శిలలు, శాసనాలు మరియు చారిత్రక ఆధారాల గురించి ఆసక్తికరమైన విషయాలు తెలుసుకోండి.

ఈ వీడియోలో డాక్టర్ శివనాగి రెడ్డి భారతదేశ చరిత్రలో మొట్టమొదటి శాసనాలు, అశోకుని శాసనాలు మరియు బ్రాహ్మి లిపి ప్రాముఖ్యతపై వివరణాత్మక విశ్లేషణ చేశారు. చారిత్రక అంశాలపై ఆసక్తి ఉన్నవారికి మరియు పురాతన కట్టడాల గురించి తెలుసుకోవాలనుకునే వారికి ఈ ఇంటర్వ్యూ ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.

భారతీయ చరిత్రలో దాగి ఉన్న అద్భుతమైన చారిత్రక ఆధారాలు మరియు ఉడిపి శ్రీకృష్ణ దేవాలయం వంటి ప్రదేశాల నేపథ్యం గురించి ఈ చర్చలో లోతుగా చర్చించడం జరిగింది. ప్రాచీన భారతదేశం నాటి పరిస్థితులను అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ వీడియో ఒక చక్కని మార్గదర్శిగా ఉంటుంది.

మరిన్ని ఆసక్తికరమైన చారిత్రక మరియు రాజకీయ అంశాల కోసం మన ఛానల్ ను సబ్స్క్రైబ్ చేసుకోండి. మీకు ఈ అంశంపై ఏవైనా సందేహాలు ఉంటే కామెంట్ సెక్షన్ లో తెలియజేయండి.

Click This Link►   / @andhraprabhatv1  

0:00 PROMO
2:11 ఏడవ గది వెనుక ఉన్న భయం
4:02 భారతీయ ఆలయాల ప్రత్యేకత
10:31 కోణార్క్ సూర్య దేవాలయ చరిత్ర
20:32 కోహినూర్ ఎందుకు తిరిగి రాలేదు?
24:40 పై నుంచి కిందకు చెక్కిన అద్భుతం
45:26 శ్రీకృష్ణదేవరాయల పరిపాలనా దక్షత
1:32:22 బృహదీశ్వరాలయంపై దాడుల వాస్తవం

#AndhraPrabhaTV #AndhraPrabhaNews #AndhraPrabhaTelugu #AndhraPrabhaUpdates #AndhraPrabhaYouTubeChannel

Transcript:
(00:00) నేను దీన్ని సమర్ధించట్లేదు ఉన్న విషయాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం. సర్ మీరు చూసిన అతి ప్రాచీనమైన అతి పురాతనమైన శిల గాని శిల్పం గాన ఏదైనా ఒక శాసనం అంటే ఎంత ఏజ్ ఉంటుంది అంటే శాసనం మనకి ఎంత వెనకెళ్ళిన అశోకుడు శాసనం కంటే ముందు లేవు మనకు చారిత్రకరక భారతదేశంలో మొట్టమొదటి తరానికి చెందిన శాసనాలన్నీ కూడా అశోకుని శాసనాలే అవన్నీ ప్రాకృత భాషలో బ్రాహ్మి లిపిలో ఉన్నాయి నేను ఒక ఇంట్రెస్టింగ్ టాపిక్ విన్నాను ఉడిపి శ్రీకృష్ణ దేవాలయం శ్రీకృష్ణ టెంపుల్ గురించి అక్కడికి ఎవరు వెళ్ళినా సరే [సంగీతం] కథలు కథలుగా చెప్తూ ఉంటాను
(00:42) యువరాజుగా పట్టాభిషిక్ుడు కావలసిన తన బుద్ధుల కుమారుడికి [సంగీతం] మరణ శిక్ష విధించాడు అతను ఓ న్యాయం నాలుగు పాదాల నిలబడింది ఈ భూమిలో అని ఆనందంతో పైనుంచి కనక వర్షం గురిపించిందట అదిగో అది తెలియజేసే ఒక స్థల పురాణం మత్యకోర్మవరాహత్య నారసింహత్యవామనః రామో రామస్య రామస్య బుద్ధః కల్కిరియవచాని సర అంటే గంగవంశ రాజులు మరొక దేవాలయం కట్టించిన దేవాలయం ఒక అద్భుతమైన కట్టడం పూర్వజ అంటే పూరిజన టెంపుల్ లో ఐడియల్ ఏదైతే ఉందో ఫేస్ మాత్రమే ఉంటుంది.
(01:24) అంటే హ్యాండ్స్ కానీ బాడీ గాని లెగ్స్ కానీ ఏంటి అసలు ఏమనా డిఫరెన్స్ ఏంటి మిగతా దేవాలయాలకి పూర్ జగన్నాథ్ దేవాలయాలకి వేరియేషన్స్ అక్కడ కూడా ఒక సంప్రదాయం అప్పటికి నెలకొని ఉంది వాళ్ళు ఏమన్నారు ఎప్పుడైనా సరే ఇది కేవలం పొయ్యతోనే ఈ బొమ్మల్ని చేయాలి అని అన్నారు కదా పొయ్యతోనే ఇదిగో ఆ జగన్నాధ రథయాత్రను అలా కొనసాగించడం కాని ఉంది ఇప్పటికి కూడా అంతే కదా రాజాధిరాజ రాజమార్తండ కన్నడ కంటిరావు శ్రీకృష్ణదేవరాయ వీర ప్రతాప శ్రీకృష్ణదేవరాయ అంటుంది వీర ప్రతాప మామూలు వీరుడు కాదు హి ఇస్ హీరో అమాంగ్ మెనీ బట్ అమాంగ్ దెమ ఆల్సో హి ఇస్ ప్రతాపం ఆయన చాలా వేలరు ఉందంట ఆయన
(02:06) ఆల్ ఆఫ్ ఏ సడన్ గా చెప్పే విధానంలో మార్పు వస్తే విద్యార్థుల మనసుని మనం [సంగీతం] చరిత్ర ఉపాధ్యాయుడు అనుసరించాడు కాబట్టి ఇవాళ్ళ కూడా మీకు అది మీ మనసులో నాటుకొని మీకు గుర్తుంది కదా కేరళాలో ఉన్న పద్మనాభ స్వామి ఆలయం అనంత పద్మనాభ యస్ ఏ హిస్టారియన్ గా మీరు చూసారు నిజం ఏంటి అక్కడ అంటే ఆరు గదులు ఓపెన్ చేశారు అంతవరకు బాగనే ఉంది సంపద అంతా తీశారు లక్షల కోట్లు అని చెప్తున్నారు.
(02:32) బట్ ఏడో ఏడో గది ఏదైతే ఆ గది ఓపెన్ చేస్తే సునామి వస్తది సముద్రం వస్తది అని చెప్తున్నారు. బట్ ఇస్ ఇట్ పాసిబుల్ బెహదీశ్వరాలయం టెంపుల్ గురించి [సంగీతం] మీరు చెప్పిన కొన్ని వీడియోల్లో నేను చూసాను చాలా అద్భుతంగా చెప్పారు దాని గురించి సో అసలు ఏ టెక్నాలజీతో నిర్మించారు అనేది మొదటి ప్రశ్న కొంతమంది ముస్లిం రాజులు దాని పైన దాడి చేసి అందులో ఉన్న శివలింగాన్ని ధ్వంసం చేసి ఆ యొక్క పెచ్చుని తీసుకెళ్లి మక్కా మసీదు మెట్లక వేశారు అనేది కొన్ని కథలు చెప్తా ఉన్నారు.
(02:59) అంత ఎత్తు అంత పొడవైన ఆలయాన్ని ఈనాటి క్రేన్లు కానీ లేక ఆధునిక సౌకర్యాలు కానీ యాంత్ర సామగ్రి కానీ లే బదుల్లో ఎలా తీర్చారు అని మీరు అంటేనే ఆ ఆలయం మీద బృహదీశ్వరాలయం మీద [సంగీతం] నమస్తే వెల్కమ్ టు ఆంధ్రప్రభ నేను మీ వసంత్ ఈరోజు మనతో పాటు ఇంటర్వ్యూలో ప్లీచ్ ఇండియా ఫౌండేషన్ సఈఓ అలాగే చరిత్రకారుడు మనతో పాటున్నారు మాట్లాడదాం శివనాగి రెడ్డి గారు సార్ నమస్తే నమస్కారం అండి సార్ ఎలా ఉన్నారు? బాగున్నాండి సార్ మీరు ఫేమస్ హిస్టారియన్ నిజంగా మిమ్మల్ని కలవడం చాలా హ్యాపీగా ఉంది. మా
(03:43) ఆంధ్ర ప్రభులోకి రావడం ఇంటర్వ్యూ కి ఇవ్వడం కూడా చాలా హ్యాపీగా అనిపిస్తుంది సార్. థాంక్యూ ముందుగా థాంక్యూ సో మచ్. నమస్కారం అండి ఫేమస్ ఏం కాదు ఫేమస్ అంటే వెంకట రోజులో మల్లంపల్లి సోమశేఖర్ సర్ గారు బిఎస్ఎల్ హనుమంతరావు గారు అలాంటి గొప్ప వ్యక్తులు ఉన్నారన్నమాట నేను వాళ్ళని అనుసరిస్తూ వాళ్ళ రాచనలు చదువుకుంటూ నిరంతరం అధ్యయనం చాలా ఇష్టం అన్నమాట సరే ఈ రోజుల్లో అంటే మనం చూస్తా ఉంటాం [గొంతు సవరించుకోవడం] కొన్ని మూఢ నమ్మకాలు అంటే పురావస్తు శాఖ ఇక్కడ ఏదో ఉంది గన్నులు ఉన్నాయి లంక విందులు ఉన్నాయి ఇట్లాంటివన్నీ ఉన్నాయి అని చెప్పేసి
(04:14) నవ్వడం కానీ మూఢ నమ్మకాలు పెట్టుకోవడం కానీ ఇవన్నీ చాలా మంది చేస్తూ ఉంటారు కానీ కొన్ని కొన్ని భారతదేశ సంపద తొవ్వుక వెళ్ళిపోయి దొంగలించినవి కూడా ఉన్నాయి. సో ఇప్పుడు టెక్నాలజీ కూడా వచ్చింది. సో అలాంటి వాళ్ళని అసలు ఎట్లా చూడొచ్చు అంటే ఏదైనా సరే ఒక జాతికి ఒక చరిత్ర ఉంటుంది ఆ చరిత్ర అనే దానితో సాంప్రదాయాలు ముడిపడి ఉంటాయి.
(04:38) అలా ఆ జాతి సంప్రదాయాల్లో భాగంగా ఆలయ నిర్మాణం ఆరాధన పద్ధతులు అలాగే ఆ అర్చనలు ఉత్సవాలు అనేకం జరుగుతూ ఉంటాయి వాటికి కొద్దో గొప్పో నిధులు మణులు మాణ్యాలు కట్నాలు కానుకలు కూడా అవసరం అవుతాయి కదా అది అది నిర్వహణకి ఆలయ నిర్వహణకి మీరు అన్నట్లుగా ఆ ఆలయ నిర్మాణం ఎప్పటి నుంచో ప్రారంభమయింది అని మనం అనుకుంటే కాలక్రమంలో వచ్చేటప్పుడు ఒక్కొక్క ఆలయం ఒక్కొక్క రాజవంశాల కాలంలో నిర్మించబడింది.
(05:05) ఓకే ఆ తర్వాత రాజవంశ కాలంలో మరిన్ని మార్పులకు లోనై ఇంకొక రకంగా తయారవుతుంది. ఆ తర్వాత అసలు ఆ పాత వాళ్ళ సైలు నాకెందుకు నా సైలు కావాలి కదా అని అన్నట్లుగా ఈ రాజకీయ మేనిఫెస్టోలు ఎలా మారతాయో ప్రభుత్వం మారినప్పుడల్లా మేనిఫెస్టో మారుతుంది కదా అదేవిధంగా ఒక రాజవంశం తర్వాత మరో రాజవంశం వచ్చినప్పుడు ఆలయ నిర్మాణ శైలిలోనూ అలాగే శిల్పాలు చెక్కే తీరులోనూ ప్రస్పుటమైన మార్పులు వస్తాయి గతం వద్దు ఈ కొత్తదనం ముద్దు అన్నట్టుగా ఉంటుందన్నమాట అది సిగ్నేచర్ లాగా ఉంటుంది చేతులు సిగ్నేచర్ నాకు వద్దు అన్నట్టుగా అది ఆ రకంగానే ఈ మార్పులన్నీ చోడ్ చేసుకున్నాయి అలా
(05:44) అందుకనే భారతదేశం మొత్తం మీద ఉత్తర భారతదేశంలో నదులు దక్షిణ భారతదేశంలో దేవాలయాలు అని మన పేరు కదా అసలు భారతదేశం మొత్తం నిండా కూడా భిన్న రకాల భిన్న శైలుల అత్యంత ఎత్తైన సువిశాలమైన పొడవైన అనేక గుహాలయాలు ఉన్నాయి అలాగే రాతితో కఠిన ఆలయాలు ఉన్నాయి ఈ ఆలయాలన్నీ కూడా పురాత పనాతన సంస్కృతికి ప్రతిబింబాలుగా ఇప్పటికీ నిలిచాయి.
(06:13) చాలా [గురకలు] మందిలో అపోహ ఏముంటుంది అంటే ఈ ఆలయాల్లో లింగాన్ని గాని విగ్రహాన్ని గాని ప్రతిష్ట చేసేటప్పుడు ప్రతిష్ట క్రమం అని ఉంటుంది ఒక 18 మెట్ల వరుసు అది అంటే 18 రకాల క్రియలు ఉంటాయి దాంట్లో వాటిలో ఆ ఏ విగ్రహాన్ని ఎప్పుడైతే మనం ప్రతిష్టించబోతున్నామో దానికి ముందు కొంత తతంగం ఆ తర్వాత యంత్ర స్థాపన ఆ యంత్ర స్థాపన తో పాటు ఆ ద్రవ్యం అంటారు ద్రవ్యం అంటే మనం డబ్బు అనుకుందాం కరెన్సీ కరెన్సీ నేనే ద్రవ్యం కరెంట్ ఏంటో కర్లు పోయేద చలామలో ఉండేదని కదా ఆ రోజుల్లో ఏం చేసేవాళ్ళు కొంచెం బంగారం తర్వాత విలువైన రాళ్లుు వజ్రాలు వైడూర్యాలు ఏదో ఒకటి రాజుగారు అయితే
(06:55) ప్రతిష్టిస్తే ఆయన తగ్గట్టుగా ఆయన ఇస్తారు. కొద్దిగా ఉద్యోగస్తులు తక్కువ స్థాయి వర్తి వారి దగ్గర ఏదైనా సరే ఒక విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించిన నందిని ప్రతిష్టించిన లింగాన్ని ప్రతిష్టించిన దాని కింద కొన్ని నిధులు పెడతారు అన్నది ఒక నమ్మకం ఆచారం కూడా అంతకుమించిపోతే అసలు భూమిలోనే అంటే గర్భాలయం లోపల మీకు శంకు స్థాపన చేసిన తర్వాత గర్భ భాజనం అని ఒకటి పెడతారు గర్భాజనం అంటారు అది మాకు కీసరగొట్టలో దొరికింది దాని తర్వాత కోడలి సంగమేశ్వరు అలంపూర్లో పక్కన కూడా దొరికింది.
(07:29) ఏమిటది అంటే ఆలయానికి ముహూర్తం పెట్టి చందు స్థాపన చేస్తారు. ఆ అనుననిత్యం ఇక ఆలయానికి సంబంధించిన మెటీరియల్ ని సేకరించుకోవడం శిల్పాలు శిల్పాలు చెక్కటం ఇవన్నీ బిగిన్ అవుతూ ఉంటాయి. క్రమ పద్ధతిలో అది పూర్తి చేయాలి కదా ఈ లోపు గర్భాలయాన్ని కింద మీకు పూర్తి చేస్తారు కదా ఎక్కడ దానికి నేల అంటే ఫ్లోరింగ్ పూడు సరే దాని కింద లోపల కొంతలోతులో ఒక ఒక కొండను గాని లేక పాత్రను గాని నిక్షిప్తం చేస్తారు అది వాస్తు విధానంలో ఒక భాగం దాంట్లో నిధులు కూడా పెట్టినటువంటి సందర్భాలు ఉన్నాయి.
(08:02) ఓకే దాంతో కొన్ని నాణాలు అప్పటికి సెలామ నాణాలు కావచ్చు నగలు కావచ్చు పెడతారన్నమాట ఇదిగో ఈ నేపథ్యం ఒకటేమో కంప్లీట్ గా భూమి కింద ఉంటుంది విగ్రహానికి బాగా లోతున రెండోది ఆ విగ్రహాల్లో మనం ఇట్లా పరిశీలి చేసేటప్పుడు కొంచెం గొప్ప పెడతాం అది భక్తి భావంతో అయ్యో స్వామివారు కదా ఆ స్వామి వారి వల్ల కదా నేను ఈ స్థితిలో ఉన్నాను ఆ మహనీయుడిని పరిశించేటప్పుడు మనం కొంచెం కొద్దిపాటి మనకు ఉన్నటువంటి ఈ ద్రవ్యాన్ని అక్కడ మనం భక్తిపూర్వకంగా పెట్టుకుంటాం కదా అన్నటువంటి ఒక ఒక ఆచారం అది కూడా ఓకే ఆ ఆచారం ఏమవుతుంది మామూలు వాళ్ళంతా భక్తి భావంతోనే ఉంటారు అలా అంటే నిజంగా మరి
(08:41) దాన్ని దొంగిలించడం అనేది పరమ ఆ అపచారం కదా అది చేయకూడదు అది కానీ సమాజం మనం చూస్తున్నాం మంచి ఉంటుంది చెడు ఉంటుంది అలాంటిది ఏం చేయాలంటే చిన్న పిల్లలు అప్పటి నుంచి మన స్కూల్లో విద్యార్థులకు ఏది చేయాలి ఏది చేయకూడదు అన్న విధానం రావాలి ఆ నేపథ్యంలో ఇప్పుడు మనం చెప్పుకోవాల్సింది ఏమిటి అంటే ఎక్కడో ఎక్కడో ఒక చోట పురాతనం సిధిలమైన ఆలయాల్లో మనుషులు ఎవరూ పోనప్పుడు ఇక కొంతమంది దొండలకు ఇలాంటి ఆలోచనలు వస్తాయి ఓ అక్కడఏదో ఉండి ఉంటది కదా ఎవర లేరు కదా వాటిని తొలగిద్దాం భగ్నం చేద్దాం లోపల ఏదో ఉంటుంది అని వేయస్ ప్రయాసలకు వచ్చి ఎంతో
(09:18) లోతు తవ్వుతారు. మేము శ్రీశైలం జలాశయం నీటి ముప్పు నుంచి తరలించిన ఆలయాల సందర్భంగా మేము పోయేతలికి అన్ని టెంపుల్స్ లోను ఫ్లోరింగ్ పగలుకొట్టేసి బాంబులు పెట్టి కూడా పగలుకొట్టారు అలాంటి నేపథ్యాలు ఉన్నాయి కానీ వాళ్ళకి ఏమి దొరకవు ఒక్కొక్కసారి అనేక ఉంటే దొరుకుతాయి ఎప్పుడన్నా అసలు ఆ ప్రయత్నం ఎందుకు అంటున్నా హాయిగా కష్టపడి పని చేసుకోవచ్చు కదా ఇది ఒకటి మనం ఏం చేయాలంటే మన పురాతన వస్తువులని కాపాడుకోవడం మన విధి అది [గురకలు] మన జాతి యొక్క ఉన్నతి త్యానికి ఒక ప్రతీక అని మనం విద్యార్థి దర్శం గనుక చెప్పుకోగలిగితే ఈ విద్యార్థులే కదా పైకి
(09:56) సమాజంలో పెరిగేది ఆ పెరిగిన తర్వాత అయ్యో ఇలా చేయకూడదు కదా అది మన అస్తిత్వానికి ప్రతీక కదా అన్నటువంటి భావన వాళ్ళలో నెలకొని ఇలాంటి దుందుడుకు చర్యలు కానీ దురాగతాలకు కానీ పాల్పడటానికి అవకాశం లేకుండా ప్రభుత్వ ప్రవస్తు శాఖ దేవదేయ ధర్మదేయ శాఖ ఇంకా కొంచెం సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా మనం అవగాహన కల్పించి అలాంటి కార్యక్రమాలు జరగకుండా ఎలాంటి కార్యక్రమాలు ఇలా ఆలయాలు సీరియల చేయడం అలాంటి కార్యక్రమాలు జరగకుండా మనం చేయవలసిన బాధ్యత ఆ దాదాపుగా నేను అంటాను సమాజంలో [గురకలు] అందరి పైన ఉంది.
(10:33) ఓకే సర్ ఇప్పుడు కోనార్క టెంపుల్ అసలు ఆ హిస్టరీ చూస్తే దాదాపుగా అంటే కొన్ని కథలేమో శ్రీకృష్ణుడి కొడుకు అది నిర్మించారని చెప్తున్నారు. కొన్ని కథలేమో ఒక 800 ఏళ్ల క్రితం గంగపుత్ర వంశం ఏదైతే ఉందో వాళ్ళు నిర్మించారని చెప్తున్నారు. లేదంటే ఒక 12 సంవత్సరాల బాలుడు బలిదానం చేసుకున్నాడు అక్కడ నదిలోకి దూకి ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు అని చెప్పేసి కథలు కథలుగా చెప్తాఉంటారు.
(10:54) అసలు కోనార్క్ టెంపుల్ యొక్క ప్రతీతి ఏంటి అసలు ప్రాముఖ్యత ఏంటి మంచి ప్రశ్న వేశారు ఇది ఏంటంటే మనకి రమణ ఇటు తీర తీర ప్రాంతం తూర్పు తీరంలో కొన్ని రాజవంశాలు వచ్చాయి మనకి ఆంధ్రప్రదేశ్లో వేంగీచాలి లేక తూర్పు చాలిక్యలు అంటాం దాంతో పాటుగానే మళ్ళీ మనకి ఉత్తరము త్రికళింగ అంటారు లేక ముక్కలింగ మూడు కళింగాలు ఏమిటది ఉత్తర కళింగ మధ్య కళింగ దక్షిణ కళంగ దక్షిణ కలింగం మనకు ఏలూరు వరకు ఉంది.
(11:26) మ్ మధ్యకళింగ రాజమండ్రి దాటి అక్కడి నుంచి దాదాపుగా మీకు శ్రీకాకుళం వరకు ఉన్నది మధ్య కళింగం ఓకే ఉత్తర కళింగం అంటే ఇక మన బారువా నుంచి పైకి కంప్లీట్ ఒరిస్సా అంతా అందుకనే దాన్ని ఉత్తర కళింగాన్ని ఉత్కళ్ళ అంటారు. ఓకే ఉత్కల్ ఇది మనకి ఏమైంది నేను చెప్పినట్లుగానే మన తీరాంద్రం ప్రస్తుతం ఉన్న బౌండరీస్ ప్రకారంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ లోకి వచ్చింది దాంట్లో కూడా దక్షిణ భాగం అంతా కూడా కళింగ గాంగులు పరిపాలించారు గాంగులు ఎందుకు పశ్చిమ గాంగులు కర్ణాటకలో కూడా పరిపాలించారు సామాన్య శాఖం నాలుగవ శతాబ్దం నుంచి వాళ్ళలోనే ఒక శాఖ ఇటు వచ్చి తూర్పుకి మనకి
(12:04) బాదామి చాలికలు ఏమో ఐహోమ్ ఐహోలు బాదామి పట్టడకాల నుంచి ఆ పులకేసి దాడి చేసినప్పుడు వెంగి చాలికలు వచ్చారా లేదా ఇక్కడ ఇటు ఉత్తరక లింగాన్ని మధ్య కలింగం నుంచి ఎగువని పరిపాలించడం ప్రారంభించేటప్పుడు శ్రీకాకుళం జిల్లాలో ఉన్న ముఖలింగం చూసారా ఓకే ముఖలింగం కొంతకాలం దంతపురం కొంతకాలం రాజధానులుగా వెలిసి వెళ్ళాయి అందుకని ఆ ముఖలింగం శ్రీముఖలింగంలో అద్భుతమైన ఆలయం వాళ్ళే కట్టారు.
(12:38) అది తొమ్మిదవ శతాబ్దంలో ఆ తర్వాత మనం ఇంకా ఇగోక వెళ్తే వీళ్ళల్లో అనంతవర్మ చోడగంగ అని 10 11 శతాబ్దంలో చాలా గొప్ప చక్రవర్తి అనంతవర్మ చోడగంగ ఎవరు ఈ చోడుడు మళ్ళీ తమిళనాడులో ఉన్న చోలులతో సంబంధ బాంధవ్యాల వల్ల ఏర్పడిన పేరు అది రాజవంశాలున్నీ అలాగే ఉంటాయి కదా ఇక అసలు కథలుక వస్తే ఏమైంది ఈ తూర్పు గాంగులు తూర్పు గాంగులు ఈ తూర్పు గాంగుల్లో ఆ నరసింహ దేవుడుఅని ఉన్నాడు ఆయన మొదటి నరసింహ దేవుడు అంటారు ఒక మొదటి నరసింహ దేవుడు ఏం చేసాడు 1238వ సంవత్సరంలో కోనార్క్ అంటే సూర్యుడు ఒక మూల నుంచి పొడుసుకొచ్చినట్లుగా మనకు అనిపిస్తాడు అక్కడ ఓకే
(13:20) సూర్యుడు తూర్పు నుంచే వస్తాడు అవును కానీ అక్కడ ఏర్పడిఉన్న భూమి లేక ఆ భౌగోళిక పరిస్థితి ఎలా ఉంటుంది అంటే ఒక మూల నుంచి సూర్యుడు వస్తున్నాడు అనే భావన వస్తుంది నిజంగానే తూర్పు నుంచే వస్తాడు అందుకని కోణ అర్క అర్కుడు అంటే సూర్యుడు కదా అనే పేరు ఏర్పడి పడింది ఆ భూభాగానికి మనకి కోనసీమ చూసారు కదా తమలాపురం కోనసీమ కోనసీమ అంటే అది ఒక మూలన మూలనగా ఉన్నట్టుగా ఉంటుంది అన్నమాట సిమిలర్లీ ఇక్కడికి వస్తే ఆళ్ళ వాళ్ళ అమ్మగారు వాళ్ళ నాన్న ఉంటాడు వీళ్ళ నాన్నగారు ఉంటాడు వాళ్ళ నాన్నగారు కొన్ని ఆ బాగా విజయాలు సాధించాడు కొన్ని పోగొట్టుకున్నాడు కానీ
(13:58) మునుపట్టి పోగొట్టుకున్న భూభాగాలను ఈయన మరింత విరోచితంగా పోరాడి రాజ్యాన్ని విస్తరించి మణులు మాణిక్యాలని పక్క రాజులు ఓడిపోయినప్పుడు వాళ్ళు చిన్న కాను తీసుకొచ్చి కుప్పలు తెప్పలుగా రాజభాగారంలో నింపాడు వాళ్ళ అమ్మ కస్తూరి కౌమోదిని దేవి ఆవిడ చాలా గ్రేట్ లేడీ అన్నమాట ఆవిడ అంది నాన్న నీకు విజయం చేయబోతుంది మంచి పేరు కూడా వచ్చింది నువ్వు రాజుగా మహారాజుగా చక్రవర్తిగా స్థిరపడ్డావు కానీ మహాభాస్కరునికి ఒక ఆలయం నిర్మిస్తే ఎంత బాగుంటుంది అప్పటికే అప్పటికే మీకు జగ జగన్నాథ క్షేత్రం వెలుగొందుతుంది మళ్ళీ ఆ ఒక సూర్య భగవానుకి ఒక ఆలోచమంటే
(14:42) 1300 1238 సంవత్సరంలో ప్రారంభిస్తాడు ఆయన అదఒక బయద్ధ పథకం ప్రారంభించేటప్పుడే శిల్లుపుల ఎంపిక రాయి ఎంపిక ఎక్కడ రవాణ చేయాలి వీళ్ళకి క్యాంప్స్ ఎక్కడ తయారు చేయాలి వర్క్షాప్స్ ఎక్కడ స్టూడియోస్ ఎక్కడ అన్ని పగట్బంది ప్రాజెక్ట్ రిపోర్ట్ తయారు చేసుకున్నారు వాళ్ళు అలా చేసింది ఎవరు లేరు అదిగో ఆ నేపథ్యంలో చూస్తే కోణార్కలోని సూర్య దేవాలయ యాన్ని నిర్మించింది తూర్పు గాంగ రాజైన మొదటి నరసింహదేవుడు 38లో ప్రారంభించి 53 కి దాన్ని పూర్తి చేశాడు అంటే 15 సంవత్సరాల పాటు నిరంతరంగా అప్పుడప్పుడు కొద్దిగా గ్యాప్లతో ఆలయ నిర్మాణం రూపుదిద్దుకుంది. ఇది కేవలం
(15:24) మానవుడైన ఒక రాజు తనకున్న ధన ధాన్యాలు అనుకోండి వనరులను అనుసరించి అక్కడ వాళ్ళ తల్లి కోరిక మేరకు ఆలయాన్ని నిర్మించాడు కానీ మీరు చెప్పినట్టుగా ఆ మూడు కారణాలు వాస్తవానికి దగ్గరగా లేవు మనక అక్కడ కొన్ని కొన్ని సందర్భాల్లో స్థరపాణలు వస్తాయి కొన్ని కొన్ని సందర్భాల్లో కొన్ని కథలు అక్కడికక్కడ పుట్టుకుంటూ వస్తాయి అన్నమాట మ్ అలా ఇవన్నీ ఇక్కడ అవి ఇప్పుడు మీరు అడిగినటువంటి ఆ మూడు పాయింట్లు చరిత్రకు సంబంధం లేనటువంటి పుకారులుగా అలా వస్తూ ఉంటాయి అవి అంతేగన మీరు అనుకున్న ఆ మూడు కారణాల్లో ఏది కోనార్క దేవాలయ నిర్మాణానికి సంబంధించినటువంటి అంశాలు కావు
(16:09) ఇది శారీతరకంగా తూర్పుగా రాజు నిర్మించిన దేవాలయం సో అంటే బ్రిటిష్ వాళ్ళు పరిపాలించే రోజుల్లో అక్కడ గర్భగుడి ఏదైతే ఉందో దాన్నంతా కూడా ఇసుకుతో నింపేసి పూర్తిగా క్లోజ్ చేయాలి అని చెప్పేసి కొంత అక్కడ పరిపాలిస్తున్న నాయకుడు ఎవరైతే ఉన్నారో అతనికి ఏదో కనిపించింది కనిపించినది ఏదో కనిపించింది అందుకే క్లోజ్ చేశారు అని చెప్పి చెప్తాం కాదు కాదు బ్రిటిష్ వాళ్ళు వచ్చేసరికి వాళ్ళు ఏం చేశారు వాళ్ళలో ఒక స్పృహ ఉంది ఏ స్పృహ మనం ఏమనుకుంటాం అంటే ఇక్కడి నుంచి కొల్లగొట్టుకొని తీసుకెళ్లారు అనుకుంటాం ఏ రాజైనా అంతే ఉదాహరణకి మనకి నేను దీన్ని
(16:40) సమర్ధించట్లేదు ఉన్న విషయాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం మనకు నేషనల్ మ్యూజియం ఉంది ఎక్కడుంది ఢిల్లీలో జనపదలో కానీ కేరళలో కన్యాకుమారిలో రామేశ రంలో మధురలో తంజావూర్లో తిరుపతిలో చిత్తూరులో ఇంకా ఉదయగిరిలో నెల్లూరు ఇంకా విజయవాడ దగ్గర ఉన్న మంగళగిరిలో వరంగల్ కోటలో ఇంకా అటుపోతే వైసలేశ్వర దేవాలయం అలివిడిలో బేలూరులో మధ్యలోకి వస్తే మీకు అత్యన్నత ఎత్తైనటువంటి ఖజూరహో దేవాలయాలు అటుపోతే మీకు గుజరాతులో సౌరాష్ట్రలో ఉన్నటువంటి ద్వారకాలయం ఇంకా తూర్పు ప్రాంతానికి పోతే మీకు ఒరిస్సా బెంగాల్ బీహార్ అన్ని చోట్ల ఆలయాలు ఉంటాయి అన్ని
(17:24) చోట్ల శిల్పాలు ఉంటాయి అన్ని చోట్ల శాసనాలు ఉంటాయి అది సర్వసాధారణం కానీ భారత జాతి అన్నప్పుడు ఇన్ని రాష్ట్రాలు ఉన్నా కూడా అక్కడికి వచ్చినప్పుడు మనం ఢిల్లీలో అదందరి జాతీయ రాజధాని కదా మరి మన అస్తిత్వాన్ని అక్కడ కూడా తోచకోవాలి అన్న భావంతో లేక ఆ ప్రాంతం వాళ్ళు ఆ మ్యూజియాన్ని సందర్శించేటప్పుడు ఓ ఈ రాష్ట్రం రా ఈ రాష్ట్రం ఎంత బాగుంది అని తోడ్చుకోవడానికి కూడా ఒక చక్కటి అవకాశం చరిత్ర తెలుసుకోవడానికి శిల్ప కళా రీతులను తెలుసుకోవడానికి చక్కటి అవకాశంగా మనం నేషనల్ విజయంలో పెట్టుకున్నామఅండి ఓకే అదిగో అదే రకంగా ఎందుకు పెట్టుకోగలిగాము మన జాతీయ సరిహద్దుల్లో
(18:03) ప్రభుత్వం జాతీయ ప్రభుత్వం ఉంది కేంద్ర ప్రభుత్వం అంటాం ఆ ప్రభుత్వం చెప్పిన మాట రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కూడా దాదాపుగా వింటాయి ఆ నేపథ్యంలో మరి కేరళ నుంచి అక్కడ తరలించారా లేదా అదే రకంగా ఆ రోజుల్లో బ్రిటిష్ వాళ్ళు తమ ఏరుబడిలో ఉన్న ప్రాంతాల్లోని కళాఖండాల ను మళ్ళీ మనం ఇక్కడ ఎలా అనుకున్నామో అలాగే వాళ్ళు కూడా కళాఖండాల వరకు తరలించారు.
(18:27) ఓకే సంపద దోసుకుపోవడం అనేది వేరే విషయం అన్నమాట అది ఈ కళాఖండాలు అక్కడ బ్రిటిష్ మ్యూజియం ఓ యూరోప్ అది ఏమైంది సూర్యుడు అస్తమించని సామ్రాజ్యం అని కదా పేరు దాని అర్థం ఎన్నో దేశాలకు వాళ్ళు పాలకులుగా ఉన్నారు కాబట్టి అన్ని దేశాలకు సంబంధించినటువంటి ప్రతినిధులు అక్కడికి వస్తారు కాబట్టి సమావేశాలకి వాళ్ళంతా చూడటానికి ఒక పక్క ఈజిప్ట్ మరో పక్క గ్రీక్ మరో పక్క ఇటలీ ఇంకా ఆఫ్రికా ఇంకా ఇరాన్ ఇరాక్ అంటే అవన్నీ వాళ్ళ కింద డైరెక్ట్ గా లేవు కానీ అక్కడి నుంచి కూడా వాళ్ళు సేకరించి పెట్టుకున్నారు.
(18:59) అవును ఇట్లా దక్షిణాసియా అలా వచ్చేతలకి ఒకచోట వాళ్ళు పెట్టుకున్నారు కదా దాన్ని మనం ఇలా అనుకుందాం మనం అంతేగన వాటిని దోసుకొని మాత్రం పోలేదు వాళ్ళు భద్రపరుస్తున్నారు ఏం చేశారు చెప్పండి నిజమా కాదా మన అమరావతి శిల్ప కాళలోకి సంబంధించిన 120 అద్భుతమైనటువంటి అమరావతి శిల్పాలు ఉన్నాయి మన అమరావతి గుంటూరు పక్కన అమరావతివి ఇవన్నీ కూడా ఏం చేశారు అక్కడ తవ్వేటప్పుడు తవ్వింది బ్రిటిష్ అధికారులు వాళ్ళ అధీనంలో ప్రభుత్వం ఉంది వాళ్ళు ఏమనుకున్నారంటే ఇక్కడేమో ఇలా ఉంది అసలు జనానికి అవగాహన లేకుండా పోయింది దాన్ని నేను ఇందాక అన్నానే సమర్ధిస్తున్నానా
(19:34) సమర్ధినా నా వ్యక్తిగత అభిప్రాయం కాదు అప్పుడు వాళ్ళు పాలకులుగా తీసుకున్న ఒక నిర్ణయం ఏమిటి అంటే ఇవి ఇక్కడే స్థానికంగా ఉండే కంటే మద్రాస్ మద్రాస్ అందరూ వస్తారు ప్రెసిడెన్సీ క్యాపిటల్స్ సిమిలర్లీ అన్నిటికీ క్యాపిటల్ ఇండియన్ మ్యూజియం కోల్కత్తా అలాగే ఆ బ్రిటన్ లండన్ లో బ్రిటిష్ మ్యూజియం అలా తీసుకెళ్ళిపోయి కళాఖండాలని ఇప్పటికీ భద్రపరుస్తున్నారు కదా వాటినిఏమి వాళ్ళు ఏమంటాం మనం ట్రాఫికింగ్ గాని వాటిని వేరే రకంగా ఆ వాడుకోవడం గాని జరగట్లేదు కళాఖండాన్ని కళాఖండంగా భద్రపరుస్తున్నారు నిజం చెప్పాలంటే ఇప్పుడు కూడా మనక ఏమన్నా కావాలంటే అంత దూరం పోవాల్సిన ఒక్క వేయ
(20:16) ప్రయాసాలు తప్ప దాన్ని ఎలా భద్రపరచాలో అలా భద్రపరుస్తూ ప్రదర్శిస్తూ దాని కింద చక్కటి వివరణలు ఇస్తూ ప్రపంచం అంతా కొనియాడి ఓ అమరావతి శిల్పాలు ఎంత గొప్పదా అని అనుకున్నట్టుగా చేస్తున్నారు అది ఒక విధానం అన్నమాట కానీ అలా తీసుకెళ్ళింది మన కోహినూరు డైమండ్ కూడా బట్ ఆ డైమండ్ భారత ప్రభుత్వం అడిగినా సరే తిరిగి ఇవ్వలేదు వాళ్ళు దోచుకొని వెళ్ళిపోయారుని కథలు కథలుగా చెప్తూ కథలు కథలుఏం కాదు కోహినూరు వజ్రం అనేది మనకి ఎక్కడ దొరికింది కోహినూర్ అనేదేమో పేరు అటు మీకు ఆ పర్షియన్ నేమ్ పడింది కానీ అది దొరికింది ఎక్కడ ప్రస్తుత పల్నాడు జిల్లాలో
(20:52) బెల్లంకొండ అని ఒక ఊరు ఉంది సత్తనపల్లి దాటగానే బెల్లంకొండ గోజాల మధ్యలో పెడుగురాళ్ళకి మధ్యలో ఆ దానికి లోపలికి కృష్ణాది వైపు వెళ్తే మీకు అక్కడ ఒక ఊరు ఉంటుంది ఏ ఊరు అది ఆ కోళ్ళ కీతవరం కోళ్ళరు ఆ కోళ్ళూరు దగ్గర ఇప్పటికి కూడా ఇవాళ వెళ్ళినా కూడా మీకు 200 మంది ఏరుతానే ఉంటారు చిన్నయి పెద్దయి విలువైన నరాళ్లుు దొరుకుతూనే ఉంటాయి ఎవ్రీ డే ఓకే అదిగో అలా కాకతీయుల కాలంలో 13వ శతాబ్దంలో ఒక వజ్రం దొరికిందని ఆ వజ్రం కాకతీయ ప్రతాప పుద్రుని కొలువుకి చేరిందని ఆయన దగ్గర నుంచి మళ్ళీ అది ఢిల్లీ సుల్తాన్ కి చేరింది ఢిల్లీ సుల్తాన్ తర్వాత మళ్ళీ రకరకాల కారణాలతో మాల్వా
(21:37) అధిపతి అంటే గ్వాలియర్ కి చేరింది గ్వాలియర్ దగ్గర నుంచి మళ్ళీ ఏం చేశారంటే కుతుబ్ షాహిల్ దగ్గరికి వచ్చింది కుతుబ్ షాహిల్ దగ్గర వచ్చినప్పుడు పైన షాజహాన్ పరిపాలిస్తున్నాడు అక్కడ ఆ షాజహాన్ ని ప్రసన్నం చేసుకోవడం కోసం అబ్దుల్లా కుతుబ్షా ఆ వజ్రాన్ని ఆయనకు బహుమతిగా ఇచ్చాడని ఓకే ఆ తర్వాత అంతకుముందు కూడా ఆలోచిస్తే మీకు హుమాయున్ హుమాయున్కి చేరిందని హుమాయున్ ఏమో తన కొడుకు అక్బర్ కి ఇస్తే అతను గోలీలు ఆడుకున్నాడని రకరకాలుగా ఆధారాలు ఉన్నాయి వాడు బట్టికి ఇవ్వట్లేదు దాని తర్వాత చిట్ట చివరికి ఏమైంది మన ఆ ఇప్పుడు నేను చెప్పినటువంటి రాజు ఉన్నాడు
(22:12) షాజహాన్ షాజహాన్ దగ్గర నుంచి పర్షియన్ రాజైన నాదిర్ షా వచ్చి ఆయన కాజేసాడు. నాదిషా కాచేసి ఢిల్లీలో పెట్టుకున్నాడు తర్వాత చన్నాళ్ళ ఢిల్లీలో ఉంది ఆ ఢిల్లీలో ఉంది అలా వచ్చి ఇలా వచ్చి చెట్ట చివరికి ఏమైందంటే ఆ రంజిత్ సింగ్ అని లాహోర్ లో ఒక రాజు దగ్గరికి చేరింది ఆ రంజిత్ సింగ్ ఏం చేసాడు దాన్ని నా దగ్గర నుండి ఏం చేసుకుంటాను అని చెప్పి కొంచెం బ్రిటిష్ వాళ్ళతో స్నేహపూర్వకంగా ఉన్నాం కదా అని డల్ హౌసీకి ప్రెజెంట్ చేస్తాడు ఓకే డల్ హౌసీ ఏం చేస్తాడు అరే నేను విక్టోరియా అంటే వాళ్ళు క్రౌన్ కింద ఉద్యోగులు కదా విక్టోరియా మహారా మహారాణకి ఇస్తే ఎంత
(22:48) బాగుంటుంది అని ఈయన తీసుకెళ్లి విక్టోరియా మహారాణికి ఇచ్చారు చానాళ్ళ అది టవర్ ఆఫ్ లండన్ అని లండన్ లో ఉండేది దాని తర్వాత 19 అంటే 1900 ఆ 27 37 లోన ఆవిడకి ఏమైందంటే జూబిలీ ఉత్సవాలు జరుగుతాయి పట్టాభిషేకోత్సవానికి జూబ్లీ ఉత్సవాలు ఆ సందర్భంగా ఈ అత్యంత విలువైన కోహినూర్ వజ్రాన్ని ఆవిడ కిరీటం మీద ధరింపజేశారు.
(23:18) అప్పటినుంచి అనువంశికంగా ఇది వస్తూ ఉందలా ఇటీవల ఆవిడ క్వీన్ రెండో ఎలిజిబెత్ క్వీన్ ఎలిజిబెత్ గారు కూడా తాను ఆ కిరీటంలో ధరించేది అన్నమాట అప్పటివరకు సో అది అయితే ఏమైంది ఆ తర్వాత బ్రిటిష్ మ్యూజియంలో విలువైన భారతీయ కళాకాండాలు ఉన్నాయి వాటిలో కొన్నిన్నా మనం తెప్పించుకుంటే మన అన్నటువంటి ఒక ఆనందం ఉంటుంది కదా అని భారత ప్రభుత్వం వాళ్ళతో సంప్రదింపులు తప్పింది.
(23:41) అప్పుడు ఈయన బ్రిటిష్ ప్రైమ్ మినిస్టర్ కెమెరా అని ఉండేవాడు ఆయన ఏమన్నారో తెలుసా పార్లమెంట్ లోనే ఆయన ఒక సమాధానం ఇచ్చాడు భారత ప్రభుత్వానికి అయ్యా ఆ రోజులు పాలకులుగా ఉన్నప్పుడు అవన్నీ ఇక్కడికి వచ్చాయి అది నిజమే అప్పుడు మా ప్రభుత్వం కాబట్టి అవి మాకు చెందినవే కానీ ఆ తర్వాత 1947 లో భారతదేశానికి స్వాతంత్రయం వచ్చింది మీరు స్వతంత్రంగా ఒక రాజ్యంగా ఏర్పడ్డారు.
(24:08) కానీ ఇలా మీది అని మేము మీకు ఇచ్చేస్తే ఇటలీ వాళ్ళు మావి అడుగుతారు ఈజిప్ట్ వాళ్ళు మావి అడుగుతారు మిగతా వాళ్ళంతా మావి మావే అని అడిగితే మా బ్రిటిష్ బ్యూజ అంతా ఖాళీ అయిపోతుంది ఒకచోట భద్రంగా విలువ తెలుసుకొని మేము వాటిని కాపాడుతున్నాం కదా అందుకని మీరు దయచేసి మళ్ళీ ఇలాంటి మా వస్తువులు మాకు ఇవ్వండి అని కోరకండి మాకు ఇవ్వటం కూడా కష్టం అవుతుంది అని ఆయన 2010వ సంవత్సరంలో సమాధానం చెప్పాడు భారత ప్రభాకానికి ఓకే సర్ అంటే ప్రపంచంలో ఏ కట్టడాన్న అయినా సరే కింద నుంచి పైకి నిర్మించుకుంటూ వస్తారు.
(24:46) బట్ మహారాష్ట్రలో ఉన్న కైలాస టెంపుల్ బట్ పై నుంచి ఎలా పాసిబుల్ అయింది పై నుంచి చెక్కబడడం కానీ నిర్మించుకొని రావడం అంటే అది అలా చెక్కడానికి కారణం ఏమిటంటే మనక ఒక టెక్నాలజీ ఉంది రాక్ కట్ అంటాం గుహల గుహాలయాలు గుహ అని అనుకోవాలి రెండు రకాల ఆలయాలు ఉంటాయి ఒకటి గుహాలయాలు అంటే కొండ ఎక్కడఉందో ఆ కొండను తొలసి లోపలికి గుహగా మలచి ఆ మలచి అందులో ఏదైతే తొలిసామో తులయమంగా బయట పడేసినటువంటి ఆ మెటీరియల్ బయటికి వెళ్ళిపోతే మీకు గుహ ఏర్పడుతుంది కదా ఆ గుహని అటు బౌద్ధులు ఆజీవకులు రకరకాలుగా వాడుకున్నారు అంతకుముందు అదే మళ్ళీ ఈ హిందూ సాంప్రదాయంలో కూడా గుహాలయాలు వచ్చాయి మనకి ఐహోల్లో ఉన్నాయి
(25:24) బాదామిలో ఉన్నాయి విజయవాడలో మొగలరాజపురంలో ఉన్నాయి ఉండవల్లిలో ఉన్నాయి మహాబలిపురంలో ఉన్నాయి అన్ని హిందూ గుహాలయాలే అంటే జైన్లు కూడా ఉన్నాయి కానీ అది ఏమైంది జస్ట్ గుహాలయాలే ఇలా హాల్ లాగా ఉంటాయి మధ్యలో స్తంభాలు ఉంటాయి మీరు ఎలిఫెంట్ గాని ఇరోరా గాని చూస్తే మనకే తెలుస్తుంది ఇది గుహను తొలక్ష అలా లోపలికి వెళ్ళటం పెద్ద పండు ఉంటుంది పండుని ఇట్ట నిట్ట నిలువుగా వస్తే కదా మీరు చూసుకోగలిగేది ఈ ఎడవాలతనాన్ని అంతా తీసేస్తారు తీసేస్తే మీకు వర్టికల్గా పెద్ద సర్ఫేస్ వచ్చు దేని ఎత్తు కావాలో అంత అదిగో దాని మీద వాళ్ళు డ్రాయింగ్స్ వేసుకొని ద్వారాలు స్తంభాలు
(26:00) మండపాలు ఆకారాలు అన్ని తీసి లోపలికి వెళ్తారు మళ్ళీ గోడలు కూడా ఉంటాయి ఏది తొలిసి గోడని ఏర్పాటు చేస్తారు మళ్ళీ లోపలికి గర్భాలయం ఉంటది అర్ధ మండపం ఉంటది మహామండపం ఉంటది మహామండపంలో పిల్లర్లు ఉన్న భావన వస్తుంది మనకి ఆ పిల్లర్లు ఏం బరువు మయో ఊరికనే ఉంటాయి అట్లా అదిగో దాన్ని గుహాలయం అంటామండి రెండు రకాల ఆలయాలు ఉంటాయి ఏమిటంటే కొండ నుంచి కానీ క్వారీల నుంచి గాని రాయిని మనం సేకరించి ఆ రాయిని కావలసిన రీతిలో చెప్పుకొని ఒక దాని మీద ఒకటి పొందించి మైదానాల్లో నిర్మించడం మరో రకం అంతే కదా ఉదాహరణకి మంగళగిరిలోనే కొండ ఉంది కొండ మీద గుహ ఉంది పానకాల స్వామి అంటాం అది గుహ
(26:36) కానీ కిందకి వచ్చేసిన తర్వాత దిగువ నరసింహ స్వామి అంటాం కదా మనం పానకాల స్వామి కింద కూడా ఉంది కదా అది విడిగా కట్టిన గుడి ఇలా మైదానం మీద కట్టిన గుడి సో ఈ రెండు రకాలు అలా ఆలోచిస్తే అప్పటికే మన గుహాలయాలు ఉన్నాయి మీకు అంటే మీరు అడిగినటువంటి కైలాసనాథ స్వామి దేవాలయం ఎనిమిదవ శతాబ్దంలో మొదటి కృష్ణుడు అని రాష్ట్రకూట వంశానికి చెందిన ఒక రాజు మదిలో మిదిలిన ఆలోచన ఎందుకు మిధిలో మిల్లింది అంటే అది ఆ 700 సంవత్సరాలకు తర్వాత ఏడవ శతాబ్దం తర్వాత అన్నమాట అంటే ఎనిమిది అంటాం మనం దాన్ని 700 దాటితే అప్పటికి ఏమైంది మీకు మహాబలిపురంలో ఉన్నాయి ఇంకా తమిళనాడులో
(27:18) కిందకి పోతే కొన్ని గుళ్ళ ఉన్నాయి అంటే కేవలం గుహలను తలచడమే కాక పైనుంచి కదా ఇప్పుడు మహాబలిపురంలో ఏం చేశారు గుహలు ఉన్నమాట నిజమే కానీ ఆ పంచపాండవ రథాలన్నీ పైనుంచి పెద్ద కొండని సదరం చేసుకొని బొమ్మలు వేసి తులుసుకుంటూ తులుసుకుంటూ పోతే ఆకారాలు ఏర్పడ్డాయి అంతే కదా పైనుంచి తులుసుకు రావడం అనేది అది ఇదేమో కటింగ్ అంటాం అంత ఓకే కట్ అవుట్ అంటారు దాన్ని అదే టెక్నిక్ ని ఆయన చూసాడు గమనించాడు ఎందుకంటే పల్లవులకి రాష్ట్రకోట్టులకి చాలుకలకి రాష్ట్రకోటులకి సంబంధ బాంధవ్యాలు ఘర్షణలు కూడా జరిగాయి ఆ నేపథ్యంలో ఇచ్చి పుచ్చుకోవటాలు ఉంటాయి కదా
(27:55) ఇప్పుడు మనమే దుబాయ్ పోయామ అనుకోండి దుబాయిలో ఒక రకమైన అలంకారాలు ఇంటీరియర్స్ ఉంటాయి అవి అబ్బా ఎంత బాగుందిరా మళ్ళీ మనం వచ్చి ఏం చేస్తాం అంత చేయలే పని కొద్దిగా చేసుకుందాం చేస్తున్నామా లేదా అది ఇచ్చి పుచ్చుకునే ధోరణలు అంటాం ఈ నేపథ్యంలో అప్పటివరకు ఉన్నటువంటి ఆలయ నిర్మాణ రీతుల్లో నేటిదైన రాతిని తొలసి మలసి తీర్చి దిద్దే విధానం అప్పటికే ఉన్నత స్థాయికి చేరింది పల్లవుల చేతిలో చాలుక్యులు కూడా అలాగే చేశారు అయితే అది రెండు ఉన్నమాట నిజమే మనం ఒక విలక్షణమైన ఆలయాన్ని నిర్మించాలి కదా అని అనుకొని శిల్పిని పిలిపించి ఏమన్నారో తెలుసా దాని
(28:33) పేరే కైలాస బడా కైలాస అంటారు చోటా కైలాస అని ఇంకోటి కూడా ఉంటది పక్కనే కైలాస్ ఏమిటి కైలాస అంటే శివుడు ఉండే ఉండేటువంటి ఆలయమే కైలాసం అని కదా నాకు ఆ కైలాసం అనేది హిమాలయాల్లో ఉంది. అదిగో ఆ కైలాసం నా కళ్ళ ముందు ప్రతిరోజు అన్ననిత్యం కనిపించాలి శివుణని నేను దర్శించుకోవాలి కైలాసంలో ఉన్న శివుణని దర్శించుకోవాలి అదిగో ఆ కైలాసం నా రాజ్యంలో ఉండాలి అని కోరుకున్నాడు ఓ మహాప్రభువు మీరు వర్ణలు సిద్ధం చేయండి మా దగ్గర శిల్పులు ఉన్నారు అద్వితీయంగా చేద్దాం అనిని ఆయన కూడా ఆ శిల్పి పైనుంచి పై నుంచి అలాగే తొలుసుకుంటూ తలుచుకుంటూ తలుచుకుంటూ డిజైన్ చేసుకుంటూ డిజైన్
(29:15) చేసుకుంటూ పైన శిఖరం దాని కింద పై అంతస్తు దాని కింద కింద అంతస్తు దాని కింద కింద అంతస్తు కప్పు కప్పు మీద మళ్ళీ నాలుగు పక్కల నాలుగు ఆలయాలు కప్పు మీద మళ్ళీ ఒక పద్మం ఇంకా కిందకి దిగే కొందికి దాని చూరు చూరు కింద మళ్ళీ స్తంభవర్గం స్తంభవర్గానికి కిందకి వస్తే మీకు ద్వారం కావాలి గుడికి ఎలాగ ఎలాగ చూసారా పైనుంచి రివర్స్ టెక్నాలజీ అంటారు దాన్ని రివర్స్ టెక్నాలజీ అంటే మనకి తెలియని విషయం ఏదైనా ఉంటే మనం అడిగితే వాళ్ళు చెప్పరు చెప్పనప్పుడు ఏం చేస్తాం ఒక అలారం పీసే ఉందనుకోండి అలారం పీస్ మీకు ఆయన టెక్నాలజీ చెప్పండి చెప్పడు మనం అలారం పీస్ కొనుక్కుంటాం
(29:50) దాన్ని ఊడతీస్తాం ఊడతీసేటప్పుడు డిప్పలు తీసిన తర్వాత లోపల రకరకాలు ఉంటాయి దాంట్లో కూడా పైన ఏముందో ముందు అది ఊడతీస్తాం నోట్ చేసుకుంటాం కిందకి వెళ్తాం దాన్ని రివర్స్ టెక్నాలజీ అంటారు. అక్కడేమో అసెంబుల్ చేశారు ఇక్కడ దాన్ని మనం డిస్మెంటల్ చేస్తున్నాం అది అదే విధానంలో పైనుంచి కింద నుంచి కడతారు ఆలయాలు ఇది పై నుంచి తులుసుకుంటూ మచ్చుకుంటే సరే ఆశ్చర్యం ఈ ఆలయం అంతా పూర్తఅయిన తర్వాత ఆ సే మరణించాడు మీకు గుజరాత్లో ఆ తర్వాత 13వ శతాబ్దానికి అంటే ఏంటి ఈయన ఎనిమిదవ శతాబ్దం 500 ఏళ్ల తర్వాత ఒక శాసనం బయటపడింది ఆ శాసనంలో ఏముందో తెలుసా ఈ కైలాసనాథ
(30:30) స్వామి దేవాలయాన్ని నిర్మించిన శిల్పి మరణించాడు [గురకలు] ఆయన దేవలోకానికి చేరుకున్నాడు దేవేంద్రుడు విశ్వకర్మ అందరూ కూడా ఆయన ఆహ్వానించారు ఓ విశ్వకర్మ సమానంగా మీరు అత్యున్నతంగా తీర్చిది దిద్దిన ఆలయం ఇప్పటికీ ఈసాటి లేని మీటయినటువంటి ఆలయంగా కీర్తి గటించింది అలాంటి శిల్పకళ నైపుణ్యం ఉన్న మీరు స్వర్గానికి వచ్చారు కదా ఆహ్వానం రండిని సమవుగా చూశరు అతన్ని ఆయన్ని ఇంద్రుడు కోరిపోరాడంట అయ్యా మహాశిల్పి మీ మదిలో ఏమైనా కోరిక ఉందా అని అడిగాడు.
(31:05) ఆ లేకపోతే నాకు ఒకే ఒక కోరిక ఉంది నేను నిర్మించిన ఆలయం ఎలా ఉందో మీతో పాటు పుష్పక విమానంలో ప్రయాణిస్తూ చూడాలని ఉంది అన్న కోరికను వెళ్లసం అని [గొంతు సవరించుకోవడం] యుద్ధం చేశడు. పుష్పక [గురకలు] విమానంలో తాను ఇంకా ఇతర దేవతలతో కలిపి శిల్పి ముందుండి శిల్పి నిలబడి ఉన్నాడు ఎప్పుడు నా ఆలయం కల్పిస్తుందా ఎప్పుడు నా ఆలయం కలిపిస్తుందా అని సౌందర్యాన్ని నేను పై నుంచి తిలకించి పొలకిస్తాను అని అనుకున్నాడో అలా పుష్ప విమాణం పోతూ ఉంది పోతూ ఉంది దేవాలయానికి సమీపిస్తుంది ఉన్న ఫలంగా ఆగిపోయింది ఎందుకు ఆగిపోయింది అంటే అంటే మనకి పుష్ప విమాణం అంటాం కదా అది గాలిలో ఎగిరి
(31:44) తేలిపోతుందని మనకి తెలుసుకు సుకున్న నేపథ్యమే ఓకే ప్రత్యక్షంగా మనం కొడుతూలేదు అప్పుడు ఎందుకు ఆగింది అంటే ఆ ముందుకి తీసుకెళ్లే పైలట్ కి కళ్ళు బైర్లు కమ్మాయి దేవతలు కూడా కళ్ళు బైర్లు కమ్మాయి ఎందుకు బయలు కమ్మాయి అంటే వాళ్ళకి మామూలు లైట్ కంటే అత్యున్నత కాంతివంతమైనటువంటి కాంతి పుంజాలు వాళ్ళ కళ్ళని అలాగే కట్టి పడేసి ఏమి కనిపించకుండా చేస్తున్నాయి ఏమిటి మహాప్రభు ఇది ఈ వింత ఏమిటి అని అడిగితే దేవతలకు అర్థం కాలేదు అప్పుడు శిల్పి చెప్పాడు ఓయ్ ఇంద్ర మహేంద్ర దేవేంద్ర ఇది ఏమిటి అనుకుంటున్నారు సూర్యుని కాంతి నేను నిర్మించిన ఆలయ బంగారు కలశంపై పడి మళ్ళీ
(32:29) ప్రతిబింబం పరావర్తనం చెంది ఎగజిమ్ముతుందే అదో ఆకాంతి మనం సమీపంలోనే ఉన్నాం ఆలయానికి అని అన్నప్పుడు మళ్ళీ ముందుకెళ్ళారు ముందుకెళ్లి కచ్చితంగా ఆలయం చుట్టూ అలా మనం ఇప్పుడు హెలికాప్టర్లో దాని చుట్టూ ఎలా తిరుగుతామో ఒక డ్రోన్ ఎలా తిరుగుతుందో అలా తిరిగిన నేపథ్యంలో ఓహో ఈ ఆలయాన్ని నేను కట్టానా అని ఆ శిల్పే ఆశ్చర్యపోయి తనకు తాను నమ్మలేని నైపుణ్యం తనలో ఉందా అని భ్రమకు గురయ్యాడు అని ఆ శాసనం చెబుతుంది.
(33:04) హు అది దాని యొక్క గొప్పతనం సార్ నేను ఒక ఇంటరెస్టింగ్ టాపిక్ విన్నాను అంటే డిగ్రీలో ఒక ప్రాజెక్ట్ చేసేటప్పుడు ఉడిపి శ్రీకృష్ణ దేవాలయంలో శ్రీకృష్ణ టెంపుల్ గురించి అక్కడికి ఎవరు వెళ్ళినా సరే ఒక విండో లో నుంచే దర్శనం చేసుకోవాలి అని [గొంతు సవరించుకోవడం] చెప్తాఉంటారు. కానీ ఎందుకంటే ఎవరో వ్యక్తి వస్తే అంటరా వ్యక్తి వస్తే అతన్ని లోపలికి వెళ్ళనివ్వలేదు అతన్ని దేవుడికి ప్రార్థన చేసాడు వెంటనే ఇమ్మీడియట్ గా దేవుడు అటు ఇటు తిరిగాడు సో దాన్ని విండో కట్టేసాని కథలు కథలుగా చెప్తూ ఉంటారు.
(33:28) సో ఏంటి అసలు దాని నిజం ఏంటి దానికి ఇప్పుడు అలాంటి ఒక స్థల పురాణాలు ఇప్పుడు ఆలయంలో ఏమవుతుందంటే స్థల పురాణాలు ఉంటాయి ఏమిటి స్థల పురాణాలు అంటే కైఫియత కైఫియతులు కొంచెం దగ్గరగా ఉంటాయి చరిత్రకి స్థల పురాణాలన్నీ కూడా పురాణం అన్నామే పురాణం అంటే గతంలో ఎప్పుడో జరిగింది అని అనుకుంటున్న ఒక సమాచారం పురాణం అవునా కాదా ఎప్పుడు జరిగింది ఎప్పుడు జరిగింది అంటే మానవులకు దాదాపుగా ఆ గతం అందనంత పురాతనం అని నమ్మకం అదే నమ్మకాన్ని తరతరాలుగా మనం ఇప్పటివరకు కూడా మనం తెలుసుకుంటున్నాం మన తర్వాత తరాలు కూడా తెలియజేస్తున్నాం అది ఒక విధానం అనుకుందాం మనం అయితే మీరు అన్నట్లుగా అక్కడ ఇప్పుడు కనక
(34:12) దుర్గున దేవాలయం ఉంది ఇక్కడ విజయవాడలో అక్కడ పై నుంచి కనక వర్షం కురిసింది ఎవరు కురిపించారు అంటే అక్కడ ఉన్నటువంటి రాజు ఒక రాజు ఎవరు మాధవవర్మ అంటారు ఆ మాధవవర్మకి ఒక కొడుకు ఉన్నాడు ఆ కొడుకు ఏం చేసాడంటే యువరాజు యువరాజు పట్టాభిషేకానికి ముందు ఆయన ఊరికి నగర పూర్వ వీధుల్లో అటు ఇటు తిరుగుదామని సరదాగా బయలుదేరాడు ఒక పేరు మీద అంటే రథం మీద పోతున్నాడు పోయేటప్పుడు ఏమైందంటే అక్కడ వీధిలో అదే వీధి చివర ఒక అమ్మాయి చింత చిగురు అమ్ముకుంటూ ఉంటుంది ఆ చింత చిగురు తూసి అమ్మి తూసి అమ్మే ఆ క్రమంలో తన బిడ్డను పట్టించుకోదు చిన్న బిడ్డ ఆ బిడ్డ నడుస్తూ నడుస్తూ రోడ్డుకి వెళ్ళాడు
(34:52) వీళ్ళేమో ఆనంద ఉత్సాహాలతో కేరంతాల కొడుతూ యువరాజు రేపు పట్టాభిషేకం చేసుకోబోతున్నాడు కదా అని కేరింతలు కొడుతూ ఇప్పుడు ఎట్టయితే ఈ నామినేషన్ పోయేటప్పుడు మనం ఉత్సాహంగా నామినేషన్ గా ఆయన ఒక్కడు చాలు ఆయనతో కూడా ప్రతిపాదించేవాళ్ళు ముగ్గురు నలుగురు చాలు కదా అవును కనీసంప వేల మంది వెళ్తున్నారు అదిగో ఆ రకంగా ఆ రోజుల్లో కూడా ఉత్సాహంతో వెళ్ళేటప్పుడు ఆ పిల్లగాడు కింద ఉన్నాడు జన సందోహంలో లోపలికి వెళ్ళాడు ఈ రథం అతని మీద పడి అతను మరణించాడు.
(35:21) ఓ ఆ విషయం ఆ రథం వెళ్ళింది జనం వెళ్ళిపోయారు ఎవరూ లేరు కానీ మరణించిన శిశువు అక్కడే ఉంది కన్నతల్లి ఎక్కడా నా బిడ్డ ఎక్కడా నా బిడ్డ అని ఒక్కసారి వెళ్తే ఆమె చోక తప్త హృదయ అయ్యో నా బిడ్డ మరణించాడు కదా నా బిడ్డ మరణించాడు కదా అని ఆ మరణానికి కారకుడు ఎవరు అంటే రాజు కొడుకు కదా యువరాజు అని రాజుకి ఆవిడ విన్నవించుకుంది నాకు న్యాయం చేయండి మహాప్రభు మీ కొడుకు అట్టారన్నాడు నాకు ఆనందమే కానీ ఆ ఆనందం నాకు తీరని జీవితకాల దుఃఖాన్ని మిగిల్చెందే నాకు న్యాయం చేయండి అని అడిగింది నా బిడ్డను మళ్ళీ నాకు బ్రతికించండి అని రాజు ఒకసారి ఆలోచించాడు
(36:06) పుట్టించటం మన చేతుల్లో పని గానీ మరణించిన తర్వాత మళ్ళీ పుట్టించటం మనం చేయలేంు కదా మీకు అంటే దానికి సంబంధించినటువంటి ఏదైనా నష్టపరి పరిహారం ఇస్తాను కానీ ఇది ఒక నేరం తీవ్రమైన నేరం రాజైనా పేదైనా న్యాయం న్యాయమే నేరం నేరమే ప్రతి నేరగాడికి ఒక శిక్ష ఉంటుంది అని యువరాజుగా పట్టాభిషిక్తుడు కావలసిన తన బుద్ధుల కుమారుడికి మరణ శిక్ష విధించాడు అతను అలా మరణ శిక్ష విధించిన సంగతి తెలుసుకున్న స్థానిక దేవత ఓ న్యాయం నాలుగు పాదాల నిలబడింది ఈ భూమిలో అని ఆనందంతో పైనుంచి కనక వర్షం గురిపించిందట అదిగో అది కనక
(36:53) దుర్గమ్మ విజయవాడకు గల సంబంధ బాంధవ్యాలను తెలియజేసే ఒక స్థల పురాణం ఇలా ప్రతి చోటా స్థల పురాణాలు ఉంటాయి ప్రతి చోట ఉంటాయి ఓకే ఆ నేపథ్యంలోనే మీరు అంటున్నట్టుగా ఉడిపిలో ఒకప్పుడు జరిగిన ఒక సంఘటనకు గుర్తుగా దాని కొనసాగింపే ఇప్పటికీ ఆచరిస్తున్న ద్వారం లేదు నిజంగా ఎక్కడైనా సరే ఆలయం ఆలయం అంటే ద్వారం మనం ఆ గర్భాలయం అర్ధమండపం మహామండపం ఇలా ఉంటాయి కదా మహామండపం వరకు అందరూ వెళ్తాం అర్ధ మండపంలో పురప్రముఖులు పాలకులు వెళ్తారు అక్కడికి వెళ్ళిన తర్వాత దేవుడికి బాగా సమీపం సన్నిధి అంటాం మనం ఆ సన్నిధికి వెళ్లి దేవుని మనసారా
(37:39) దర్శించి అర్చించి ఇక మళ్ళీ అబ్బా ఎంత హాయిగా దర్శనం అయింది అని అనుకుంటాం అదిగో ఆ నేపథ్యానికి కి అలా అన్ని చోట్ల ఉంటుంది. ఇక్కడికి వచ్చిన తర్వాత ఉడిపీలో అదిగో ఒకప్పటి స్థల పురాణంతో ముడిబడి ఉన్న ఒక సంఘటనకు గుర్తుగా అదే సంప్రదాయం దాని అర్థం ఏమిటి ఎదురుగా వెళ్లి ఎవరు చూడటానికి లేదు ఇదిగో ఈ చిన్న సందులో నుంచి మాత్రమే చూడాలి అన్నటువంటి ఆ సంప్రదాయం అలా కొనసాగుతూ ఉంది.
(38:10) అది ఎక్కడైనా అలాగే ఉన్నాయి కదా చాలా సంప్రదాయాల మనకు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి వాటిని మనం ఏం చేయాలంటే గౌరవ భావంతో అంగీకరించాల్సిందే తప్పితే ప్రశ్నించడానికి సనాతన ధర్మం అంగీకరించదు ఇప్పుడు ట్రావెన్కోర్ రాజవంశీకులు ఏదైతే నిర్మించారో కేరళాలో ఉన్న పద్మనాభ అనంత పద్మనాభ స్వామి కానీ అక్కడ నిజం కాదు సార్ నమ్మకం వేరు సైన్స్ వేరు యస్ ఏ హిస్టారియన్ గా మీరు చూసిన నిజం ఏంటి అక్కడ అంటే ఆరు గదులు ఓపెన్ చేసారు అంత అంతవరకు బానే ఉంది సంపద అంతా తీశారు లక్షల కోట్లు అని చెప్తున్నారు.
(38:44) బట్ ఏ ఏడవ గది ఏదైతే ఉందో ఆ గది ఓపెన్ చేస్తే సునామి వస్తది సముద్రం వస్తది అని చెప్తున్నారు. బట్ ఇస్ ఇట్ పాసిబుల్ అంటే మనకి ఏమైందంటే భయం ఎందుకు ఉంటుందంటే భయం పెడతారు భయం ఉంటుంది కానీ భయం పెడతారు. మనకి రక్తం ఉంటుంది ఒంట్లో ఒక్కొక్కసారి రక్తాన్ని ఎక్కిస్తారు వాడు అవును అది అవసరం ఈ భయం కూడా అవసరం ఎందుకంటే సమాజంలో కట్టుబాట్లు నిజంగా రాముని కాలంలో న్యాయం నాలుగు పాదాలుగా నడిచింది నెలకు మూడు వనలు కురిసాయి అని మనం పాటల ద్వారా విన్నాం పురాణాల ద్వారా లేక రామాయణం కూడా నేర్చుకున్నాం కదా మనం అది అప్పుడు అలా ఉండేదని రాను రాను మనిషి మనిషి తెలివి
(39:22) మీరి తెలివి మీరి తెలివి మీరితే అబద్ధాలు రాజ్యం వెళ్తాయి తెలివి మీరితే మోసమే మీసం అవుతుంది అన్నట్టుగా ఇక రకరకాలు ఎవ్వడికి తెలివు ఉందో వాడు తెలివి లేని వాడిని మోసం చేయడం అనేది న్యాయం అది ఎక్కడైనా జరుగుతుంది అది అడవుల్లో జంతువులకి అదే న్యాయం సమాజంలో మానవులకి అదే న్యాయమైంది ఈరోజు ఈ నేపథ్యంలో ఏమైంది అంటే మనం అంటే కట్టుబాటు కోసంగా ఏం చేశారు ఉదాహరణకి వాళ్ళు ట్రావెల్పూర్ రాజులంతా వాళ్ళకి వాళ్ళ కుటుంబ సభ్యులు ముఖ్యులు కాదు వాళ్ళ భార్య ముఖ్యం కాదు బిడ్డలు ముఖ్యం కాదు అలాగే భర్తలకి కి భార్యలకి భర్తలు ముఖ్యం కాదు కానీ ఎవరు ముఖ్యం ఆ వంశాన్ని
(40:03) అలా నిరాటంకంగా అష్టైశ్వర్యాలతో తొలతూగి వాళ్ళు ఆరోగ్యవంతంగా ముందుకు కొనసాగటానికి కారణభూతుడై ఏ ఆశిస్తులతో వీళ్ళు అలా ఉన్నారో ఆ అనంత పద్మనాభ స్వామి వాళ్ళకి సర్వస్వం ఓకే అయితే వీళ్ళక వచ్చే కట్నాలు కానుకలు ఆదాయాలు పన్నులు మొదలైనవి విపరీతంగా అన్ని ఊళ్ళ నుంచి కుప్పలు తెప్పలుగా వస్తుంటాయి కదా వాటిలో సింహ భాగం స్వామి వారి నిత్య నైమిత్తిక అర్చన ఉత్సవాల కోసమే కాక ఆలయ నిర్వహణ కూడా కావాలి అంతేకాదు విశేష ఉత్సవాలకు ఎంతో ఖర్చుఅవుతుంది అనునిత్యం అన్నదానానికి ఎంతో ఖర్చుఅవుతుంది. అక్కడ ఉన్నటువంటి
(40:48) బ్రాహ్మణ ఉత్తములు అంతా అర్చక స్వాములు వంతుల వారీగా ఉదయం నుంచి సాయంత్రం వరకు అలా సంవత్సరం పాటు వాళ్ళ విధులు వాళ్ళు నిర్వర్తిస్తుంటారు పరిచారకులు ఉంటారు 72 రకాల ఆలయ ఉద్యోగులు ఉంటారు వాళ్ళకి నిరంతరం ఏ రకమైన ఇబ్బంది లేకుండా వాళ్ళకి ఇవ్వలసిన పారితోషకం కూడా ఇవ్వాలి కదా అది ఒక రెండు స్వామివారి విశేష ఉత్సవాల్లో మనకంటే ఎక్కువగా వారిని నగలతో మనం అలంకరి ించుకోవాలి ఎందుకు అంటే అసలు ఈ సర్వ జగత్తుకు కారణభూతుడైన ఆ మహనీయుడిదే కదా ఈ బంగారం ఆ మహనీయుడే కదా ఈ వజ్రవైడూర్యాలు ఆ మహనీయుడిదే కదా ఈ ఐశ్వర్యాలన్నీ కూడా అని భావించి అదిగో వాళ్ళకి వంద రూపాయలు వస్తే 90
(41:33) రూపాయలు వారి పేరు మీదే అలా బంగారపు రూపంలో దాన్ని దాచారు. ఓకే నగలు కాకుండా బంగారపు రూపంలోకి మార్చుకొని అలా దాస్తూ దాస్తూ దాస్తూ అనువంశికంగా అలా కూస్తున్నారు. ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ దాన్ని వీళ్ళ రాజవంశీకుల స్వార్ధాన్ని కానీ లేక ఆలయ సంబంధించినటువంటి ఇతర కార్యక్రమములకు కానీ వాడటానికి వీలు లేదు అని ఒక తిట్టం చట్టం చేశారు వాళ్ళు అది మనసులో అనుకుంటేనే చాలు అదే కదా నిజమైన ధర్మకర్తల లక్షణం వాళ్ళు మనసులో ఇది నీతి అనుకుంటే దాన్ని ఆచరిస్తారు 1969లో మనకు త్రివి పర్సెస్ అని ఈ రాజభరణాన్ని రద్దు చేసింది ప్రభుత్వం ఓకే అంటే అప్పటివరకు ప్రభుత్వం స్వాతంత్ర
(42:16) అనంతరం ఏ సంస్థానాలు భారతీయ ఆ ఈ భారత దేశంలో భాగమైపోయాయో ఆ తర్వాత ఏమన్నారు అయ్యో మేము వెనకడి నుంచి రాజులం కదా మాకు కప్పాలు వసూలు తీసుకునే హక్కు ఉంది ఇవన్నీ ఉన్నాయి కదా అని అన్నప్పుడు మా ఆదాయం దెబ్బకొడుతుంది అన్నప్పుడు లేదు మీరు అదే రేంజ్లో ఉండటానికి ప్రభుత్వం మీకు ఆ రాజలాంచనాలను ఇస్తుంది రాజభరణం అంటారు దాన్ని ఆ భరణాన్ని కొనసాగించారు కానీ 69 లో అవి కూడా రద్దు చేశారు.
(42:45) రద్దు చేసేటప్పటి వరకు కూడా వీళ్ళక వచ్చే ఆదాయ భాగం అంతా కూడా దాంట్లోకి వెళ్ళింది. కానీ కొన్ని అంటే అనునిత్యం వాడుకోవడానికి అవసరానికి తగ్గటువంటి నగలు నట్ర ఇవన్నీ అందుబాటులో ఉండి అందరికీ కూడా ఆడిటింగ్ సిద్ధంగా ఉంది. కాని అక్షయ నిధి అంటారు అక్షయ నీవి అని కూడా మనకి నాగార్జున కొండ చేస్తుంది అక్షయ నిధి అంటే ఏంది అక్షయం క్షయం కానటువంటి నిధి పర్మనెంట్ ఎండోమెంట్ అంటారు దాన్ని ఆ పర్మనెంట్ ఎండోమెంట్ అలా ఉంటుంది అంతే అది మ్ ఎందుకు ఉంటుంది అంటే ఇప్పుడు ఇంట్లో మనకు బియ్యం ఉంటే అయిపోవసనే అనగానే జాగ్రత్తపడి తెచ్చుకున్నాం అలా కాదు అసలు యాక్చువల్ గా
(43:23) మీకు గోడౌన్స్ లో ఐదేళ్లకు సరిపోన దాస్తారా లేదా సిమిలర్లీ దీన్ని కూడా వాళ్ళ ఒక కాన్సెప్ట్ తో ఆ అక్షయ నిధిని మనం ఎవ్వరం మొత్తుకోవడానికి వీలు లేదు దాన్ని భద్రంగా బందోబస్తులో అక్కడ ఉంచాలి అని అన్నప్పుడు ఇక ఎవరో ఒకళ్ళకి ఏదో ఒక రకంగా దుర్బుద్ధి పుట్టడానికి అవకాశం ఉంది కదా అసలు అదిగో దానికి తావే లేకుండా ఏం చెప్పారో తెలుసా అదిగో ఆ అక్షయ నిధిని దాసిన ఏడో గది బయట నాగబంధ యంత్రం ఉంది నాగాలు ఎప్పుడు తిరుగుతూ వాటిని కాప కాపలా కాస్తూ ఉంటాయి ఎవ్వరి మనసులైనా దురాలోచనో దుర్బుద్ధో పుట్టి దాన్ని తస్కరించడానికి సమీపంలోకి వెళ్ళినా సరే పాములు వెంబడించి
(44:09) కరుస్తాయి మరణిస్తారు అన్న ఒక సమాచారం ప్రచారంలోకి వచ్చింది. ఆ ప్రచారమే అప్పటికీ ఇప్పటికీ ఎప్పటికీ అలాగే ఉండిపోయింది అన్నమాట. కానీ సుప్రీం కోర్టు వారు అంటే కోర్టు పరిధిలో ఉన్నటువంటి అంశం కాబట్టి వాళ్ళు కొన్ని పరిమితులకు లోబడి కేంద్ర పురావ శాఖ ఇతర సభ్యులతో కూడి మనం ఎంతైతే లెక్కించవచ్చో దాన్ని ఇన్వెంటరీ తయారు చేయండి అన్నారు రచ్చేశరు.
(44:33) ఓకే ఇక అది ఇంకా శేష ప్రశం లాగే ఉంది. అది చేయాలి అంటే అదిగో ఆ దేవస్వం అంటారు వాళ్ళు మనం దేవస్థానం అంటాం కదా కేరళలో దేవస్వం అంటారు. ఓకే సర్వం దేవుడే అన్న భావ అన్నమాట. అదిగో దానికి వాళ్ళు అంగీకరించినప్పుడు మాత్రమే అది సాధ్యమవుతుంది. పాములు ఉన్నాయా ఇవ్వా అనేది ఏమిటంటే న్యాయంగా ఆలోచిస్తే అనుదినం అక్కడ పాములు నిత్యంగా ఉండవు ఇదొక భావన భయాన్ని కల్పించడానికి దాన్ని భద్రంగా ఉంచటానికి అది అది దాని అనుకున్న విషయం సార్ మనం నేను కాలేజీ చదువుకునే రోజులు యాక్చువల్లీ ఏ స్టూడెంట్ అయినా కాలేజీ కి వెళ్ళగానే మైండ్ అంతా ఫ్రెష్ గా ఉంటదో మార్నింగ్ టైం లో ఇంగ్లీష్ గానీ
(45:13) ఇలాంటి సబ్జెక్ట్స్ పెడతా ఉంటారు. ఇప్పుడు ఆఫ్టర్నూన్ పొలిటికల్ సైన్స్ గాని హిస్టరీ గాని ఎకనామిక్స్ కానీ పెడతా ఉంటారు. సో ఆఫ్టర్ లంచ్ బ్యాక్ భవా శ్రీనివాస్ రెడ్డి గారు మా గురువు గారు హిస్టరీ చెప్పారు అలాగే రవీంద్ర రాజు గారు సో వీళ్ళద్దరు ఎప్పుడు చాలా యాక్టివ్ గా ఉంటారు నాకు మంచి మిత్రులు లేదు కదా రవీంద్ర [గొంతు సవరించుకోవడం] రాజు గారు క్లాస్ కి వచ్చారు అంటే లెసన్ స్టార్ట్ చేస్తారు అనుకుంటే ఆయన రావడం రావడమే ఒక డైలాగ్ రాజాతి రాజ రాజభారతండ కన్నడ కంటీరవ శ్రీకృష్ణదేవరాయ అన్నారు ఒక్కసారి అందరూ వినుకున్నారు క్లాస్ లో అప్పుడు లెసన్ స్టార్ట్ చేశారు
(45:42) అసలు ఈ బిరుదు ఎట్ల వచ్చింది కన్నడ కంటీరవ విజయనగర సామ్రాజ్యం గురించి చెప్తూ చెప్తూ చెప్తూ వచ్చారు అంటే అసలు విజయ విజయనగరం డైనస్టీలో అసలు స్పెసిఫికేషన్ ఏంటి ముఖ్యంగా అక్కడఉన్న ప్రాముఖ్యతలు ఏంటి అది తెలుసుకోవాలంటే మనం అంతకు ముందు ఏమిటో తెలుసుకోవాలి. అంటే 1336వ సంవత్సరంలో హంపీలో విద్యారణ్య స్వామి వారి ప్రోద్బలంతో హంపీ విద్యారణ్య స్వామి అంటాం కదా దాన్ని విజయనగరం అనే పేరుతో ఏ విజయనగరం అప్పటివరకు ఆ తురుష్కుల దాడి నేపథ్యంలో సనాతన ధర్మానికి హాని కలిగింది కదా దాన్ని కాపాడటానికి ఎవరూ లేరా ఆ రోజుల్లో రామాయణంలో చేసే యజ్ఞ యాగాలన్నీ చేస్తుంటే
(46:25) ఆ రాక్షసులు వచ్చి సర్వనాశనం చేస్తున్నారు కదా అని ఓ రామారా ఇదిగో దాన్ని కాపాడు అని ఏ రకంగా అన్నారో ఇక్కడ కూడా అదే నేపథ్యంలో అక్కడ హరిహర బుక్క అనేటువంటి సోదరులు విద్యారణ్య స్వామి యొక్క గైడెన్స్ తో అక్కడ సామ్రాజ్య రాజ్యాన్ని స్థాపించారు అది సామ్రాజ్యంగా రూపుదిద్దుకుంది కదా అంతకుముందు ఏమిటి చిన్న చిన్న చిన్న చిన్న రాజ్యాలు ఉండేవి వాటిని పైనుంచి ఢిల్లీ నుంచి ఆ సుల్తాను అటాక్ చేయడం స్వాధీనం చేసుకోవడం పక్కన చేసుకోవడం అలా ఉండేది కదా అలా [గురకలు] కాకుండా ఎప్పుడైతే ఢిల్లీ సుల్తాన్ 1323వ సంవత్సరంలో వరంగల్ పాలకుడైన కాకతీయ చివరి చక్రవర్తి ప్రతాప
(47:02) రుద్రుని బంధించి తనతో ఢిల్లీ కొనిపోయాడో ఇక హిందూ రాజుల మనసుల్లో వనుకు పుట్టింది అరే మనకంటే బలవంతుడు వాళ్ళ ఆయుధాలు వేరు వాళ్ళ వ్యోహాలు వేరు కానీ మనం వాళ్ళని ఒక్కటిగా ఉంటే తట్టుకోలేము ఒక్క కుమ్మడిగా ఉంటే ఒక్క కుమ్మడిగా ఉంటే గడ్డి పీలికలన్నీ మత్తగజాన్ని బంధించి నట్టుగా మనం కూడా ఢిల్లీ సుల్తానును ఎదిరించవచ్చు కదా అన్న ఆలోచన రావటమే దక్షిణ భారత వీరులైన ముసునూరి ప్రోలయ నాయకుడు కాపయ నాయకుడు వాళ్ళ నాయకత్వంలో అప్పుడు ఈ ఒక్కటి కావాలన్నటువంటి ఒక సమాఖ్య దృక్పదం రాజుల్లో వచ్చింది వచ్చినా ఆ తర్వాత మళ్ళీ ఊరుకోలేదు కొద్ది కాలమే కొనసాగింది అది ఆ
(47:48) తర్వాత మళ్ళీ బలహీనం అయిపోయాం అయినప్పుడు [గురకలు] వాళ్ళంతా కలిపి మళ్ళీ మధుర ఎక్కడ మధుర అండి ఢిల్లీ ఎక్కడ ఎక్కడ ఎక్కడ మధుర ఎక్కడ మలబారు ఎక్కడ ఢిల్లీ ఎక్కడ ఢిల్లీ ఎక్కడ రాజమండ్రి అన్నిటిని వాళ్ళు ఆక్రమించేశరు కదా ఆక్రమించడం ఒకఎత్తు సరే రాజు పరాయివాడు కావచ్చు కానీ అక్కడున్న సంప్రదాయాల మీద విఘాతం కలగటం జనజీవన విధానానికి పెను ముప్పు ఏర్పడిన నేపథ్యంలో మళ్ళీ ఒకటి కావాలనుకున్న నేపథ్యంలో అంతకుముందు ముక్కలు చెక్కలైన దక్షిణాత్య దేశం అంతా కూడా ఇప్పుడు ఒక్కటఅయింది కదా అదిగో అలా ఒక్కటి కావడానికి హంపి విజయ విజయనగరంలో రూపుదిద్దుకున్న
(48:26) ఆ విజయనగర సామ్రాజ్య అంకురార్పణ అది వచ్చింది వచ్చిన తర్వాత ఏమైంది అంతకుముందు మనం అనుకుందాం [గొంతు సవరించుకోవడం] ఒక్క తీరాంధ్ర ప్రాంతంలోనే మీకు కృష్ణా నది నుంచి దక్షిణం పెన్నా వరకు ఉన్న భాగాన్ని అద్దంకి రెడ్డి రాజు పరిపాలించారు. కృష్ణ నుంచి ఎగువన మళ్ళీ భద్రాచలం వరకు దాదాపుగా వీళ్ళ కింద ఉంది ఎవరి కింద ఉంది ముసునూరి ప్రోలయ నాయకుల కింద నాయకుడి కింద ఉంది.
(48:53) ఇంకా ఎగుకపోతే మళ్ళీ వాళ్ళది రాచకొండ దగ్గర వెలమలు రేచెర్ల పద్మనాయకులు ఈ అమనగల్లో వాళ్ళు సూర్యాపేట దగ్గర ఉన్న అమనగల్లో ప్రారంభించి రాచకొండక వచ్చి ఆ తర్వాత దేవరకొండ వరకు వచ్చి వాళ్ళు కొంత భూభాగాన్ని అంటే తెలంగాణలో ఎక్కువ భూభాగాన్ని వాళ్ళు పరిపాలించారు. చూసారా ఒక్క తెలుగు నేల అంతకుముందు శాతవాహనుల కాలంలో ఒక్కటైన తెలుగు నేల కాకతీయుల కాలంలో మళ్ళీ వెయ్యేళ్ల తర్వాత ఒక్కటైన తెలుగు నేల ముక్కలయింది మూడు ముక్కలు అయింది ఆ మూడు ముక్కలు కూడా తెలుగు ప్రాంతమే ముగ్గురు రాజులు ఏలికలయ్యారు మ్ అదో ఆ నేపథ్యంలో మీరే ఆలోచించండి అంటే ఒక్క తెలుగు నేల ముగ్గురు రాజులు ఉన్నారు.
(49:34) అలా దక్షిణ భారతదేశంలో ఎన్నో చిన్న చిన్న రాజ్యాలు వచ్చాయి. కానీ ఎప్పుడైతే విజయనగర సామ్రాజ్యం రాజ్యం విజయనగర రాజ్యం సామ్రాజ్యమై విస్తరించిందో ఏక చత్రాధిపత్యం కిందకి వచ్చింది ఒకే ఒక సామ్రాటు చక్రవర్తి యంత్రాంగం అంతా కూడా పరిపాలన చూస్తుంది కానీ వాళ్ళ పాలితులంతా కూడా తెలుగు కన్నడ తమిళ కొంత కేరళ మరికొంత తులు ఇన్ని ప్రాంతాలకు చెందిన బహుజనులు దానిలో ఇమిడి ఉన్నారు.
(50:08) బహుభాషా జాతులు ఇమిడి ఉన్నాయి వీళ్ళందరినీ కలిపి ఆలోచించే ఒక చక్కటి ఫెడరేషన్ వ్యవస్థ విజయనగరం అందించింది అందుకని ఆయనకి అష్టదిక్వరాయ అంటారు ఎనిమిదిలకి నువ్వే రాజు ఆ [గొంతు సవరించుకోవడం] మూడు ఆ త్రిసముద్రం మూడు సముద్రాల అధిపతి అని ఒక బిరుదు అట్లాగే భాషకే తప్పువరాయ ఎవడైనా చెప్పింది గనుక ఆ మాట తప్పనటువంటి భాషకే తప్పు భాష చెప్పిన మాట తప్పనటువంటి రాజు అంట ఆయన అట్లాగే [గొంతు సవరించుకోవడం] సమాహితి సమరంగణ చక్రవర్తి ఆయనకి అనేకం బిరుదు వీర ప్రతాప శ్రీకృష్ణదేవరాయ అని ఉంటుంది వీర ప్రతాప మామూలు వీరుడు
(50:52) కాదు హి ఇస్ హీరో అమంగ్ మెనీ బట్ అమాంగ్ దమ ఆల్సో హి ఇస్ ప్రతాపం ఆయన చాలా వేలర్ ఉందంట ఆయన అదిగో అలా మీకు ఏమైంది మీ ఆయన రాజుగారు మీకు ఎందుకు అలా ఎలా చెప్పారు చెప్పమంటారా అలాగే సడన్ గా చెప్పే విధానంలో మార్పు వస్తే విద్యార్థుల మనసుని మనం ఆ గెలుచుకోవచ్చు చెప్పదలుచుకున్న విషయాన్ని వాళ్ళ మనసుల్లో చూపించవచ్చు [గొంతు సవరించుకోవడం] అన్న టెక్నిక్ మీ చరిత్ర ఉపాధ్యాయుడు అనుసరించాడు కాబట్టి ఇవాళ కూడా మీకు మీ మనసులో నాటుకొని మీకు గుర్తుంది కదా అదిగో అలా విజయనగర సామ్రాజ్యం వచ్చేసిన తర్వాత పెను మార్పు పాలనాపరంగా మార్పు సాంస్కృతిక పరంగా మార్పు అనేక భాషలని
(51:35) అష్టభాషా కోవిదని ఆయన బిరుదు ఆ తర్వాత ఆయన కూడా తుడు వంశానికి చెందిన కన్నడం తానకు వచ్చిన తమిళం మంచి పండితుడైన తెలుగులో ఆముక్త మాల్యదను రచించాడు కదా చూసారా అది ఫెడరేషన్ స్ఫూర్తిని అందించింది మనకు విజయనగర సామ్రాజ్యం ఆలయాలన్నీ ఒకే రకంగా ఉంటాయి అవును అచ్చనలన్నీ ఒకే రకంగా ఉంటాయి చూసారా ఒక కల్చరల్ ఫ్యాబ్రిక్ వచ్చేసింది మొత్తం ఒకటి ఉన్నటువంటి భావన జాతీయ భావన దానికి కారకం పేరకం విజయనగర సామ్రాజ్యం అంటే తెలుగు భాష గురించి కూడా ఆయన ఎరలేని కృషి చేశారు.
(52:12) దేశ భాషలందు తెలుగు ఆయన రైట్ అంటే శ్రీకృష్ణ దేవరాయ అంటే ఆయన పెరుగుదల అంతా కూడా చంద్రగిరిలో కదా చిన్నప్పుడు పెరిగింది చదువుకుంది విద్యలు నేర్చుకుంది అంతా కూడా చంద్రగిరిలో కాబట్టి చంద్రగిరి తెలుగు నెలలో ఉంది పక్కన కొంచెం తమిళం అటు పక్కన తమిళం పొరుగువాడు తమిళ్ ఈ పక్క పొరుగు ఆయన కన్నడం అనుకోండి ఆటోమేటిక్ గా మనకు కూడా కొన్ని మాటలు వస్తాయి అలా ఆయనకి భాషల పట్ల అప్పటికే కొంత అనుభవం ఉంది.
(52:37) ఆ తర్వాత ఇక రాజుఅయిన తర్వాత అవసరం కదా అవి ఆటోమేటిక్ గానే అన్ని భాషల పట్ల పట్టుంది ఆయన శాసనాలు కూడా అటు తిరుమలలో గాని చిదంబరంలో గాని ఎక్కడికి వెళ్ళినా మూడు భాషల్లోన ఉంటాయి ఎందుకు ఇప్పుడు తిరుమలలో ఈయన ఒక శాసనం వేశడు ఆయన ఆయన భార్యలు కలిపి ఆరు సార్లు వెళ్ళారు ఏడోసారి ఒక్కసారి మాత్రం ఆయన విడిగా వెళ్తాడు. ఆ వెళ్ళినప్పుడు ఫలానా సందర్భంలో నేను విజిట్ చేసినప్పుడు తూర్పు దిగ్విజయ యాత్ర ముగించుకొని హంపీకి వెళ్ళే ముందు తిరుమల మొదటిసారిగా వెళ్ళినప్పుడు ఆయన ఆయన భార్య ఇద్దరు వెళ్ళారు వెళ్ళినప్పుడు కొన్ని కానుకలు సమర్పించారు ఆ కానుకలకు సమర్పించిన శాసనం
(53:13) తెలుగులోనే ఉంది కానీ అది తెలుగు వారికే తెలుస్తుంది మరి తమిళ్లు వస్తున్నారు కన్నడ కూడా వస్తున్నారు కదా వాళ్ళకి తెలియాలంటే ఆ స్క్రిప్ట్ ఆ భాష అది ఉండాలి లిపి కూడా అక్కడి భాష ఉండాలి కదా అందుకనే ఈ త్రిభాషా సూత్రం అని ఇవాళ భారతదేశ ప్రభుత్వం పెట్టిందే అది కృష్ణదేవరాయలు ఇప్పటికి 600 500 సంవత్సరాల క్రితమే ఆచరించి చూపించాడు మనకి సరే అయితే భాష గురించి అనేకమైన గొడవలు జరుగుతాఉన్నాయి అంటే ఇప్పుడు కన్నడలో మా భాష గొప్పది అంటారు తమిళలు సేమ్ అంటారు.
(53:44) హిందీ చాలా ప్రాచీనమైన భాష అంటారు. కానీ వీటన్నిటికన్నా ముందు తెలుగు భాషకి దాదాపుగా 2000 సంవత్సరాల వయసు ఉంది 2300 అంటారు 2700 అంటారు. అసలు తెలుగు భాష ఎప్పుడు పుట్టింది దానికి ఉన్న హిస్టరీ ఏంటి అసలు అట్లా మనం తెలుసుకోవాలంటే ముందు సంస్కృతం అని చెప్పుకోవాలి ఎందుకు సంస్కృతం చెప్పుకోవాలి ఈ సంస్కృతం ఎప్పుడు కూడా మంచి సమాజంలో ఇంట్లో ఇప్పుడు నేను ఉన్నాను నేను మా భార్య మా ఇద్దరు పిల్లలు అలాగే వాళ్ళ అన్నదమ్ములు మా అన్నదమ్ములు మేమంతా ఒక ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు కలిసినప్పుడు మాట్లాడుకునే భాష తెలుగు భాష ఇది మనకి కొంచెం మీరు వెనక్కి వెళ్తే
(54:19) ఎప్పుడు 20వేల సంవత్సరాలకు వెనక్కి వెళ్తే ప్రాకృత భాష అంటే ప్రకృతి సిద్ధంగా దాని అర్థంృత అంటే మామూలుగా అందరికీ అర్థమయేటట్టుగా నాచురల్ గా ఉన్నటువంటి ఒక భాష అది ఎక్కడి నుంచి పుట్టుకొచ్చింది అనేది నిజంగా ఎక్కడికక్కడ ఉంది కానీ దానికి కూడా ఒక దాన్ని ఏమంటాం ఒక స్ట్రక్చర్ ఉంటుందే అది పాటలీ పుత్రంలో మొట్టమొదటి రాజరికం అక్కడ పుట్టింది కాబట్టి అక్కడి నుంచి ఇక బయలుదేరింది భాష కానివ్వండి స్క్రిప్ట్ కానివ్వండి అదిగో అలా వచ్చింది మీకు అశోకుడు కాలానికి క్రీస్తుకు పూర్వం మూడో శతాబ్దానికే ఏముందది ఒక జాతీయంగా ప్రాకృత భాష ఉంది ఓకే సర్వసిద్ధ
(54:59) అసలు అప్పటికి సంస్కృతం అనేది మీకు కేవలం వేదాలు వేదాంగాలు అవి మాత్రం సంస్కృతంలో ఉన్నాయే కానీ విడిగా మీకుేమి సంస్కృతంలో లేవు ఇంకా అప్పటికి ఓకే మళ్ళీ కౌటిల్య అర్థశాస్త్రం మళ్ళీ అది దాదాపుగా సంస్కృత లోనే ఉంది కొన్ని కొన్ని సందర్భాల్లో అలా ఉన్నప్పుడు మనం ఏం చేసాము కొన్ని మాటలు మ్ తెలుగులో కొన్ని మాటలు ఉన్నాయి. మీకు తిరుమల రామచంద్ర గారు తిరుమల రామచంద్ర గారు గాధా సప్తసతిలో తెలుగు పదాలు అని ఆయన గేరాడు గాధా సప్తశతి అంటే 700 గాధలు గాధ అంటే రెండు లైన్ల శ్లోకం లాంటి ఒక అమెరికా దాన్ని గాధ అంటారు ఈ కథలు కాదు గాధలు కాదు అది ఒక జనరే అది ఒక పద్యాల శ్లోకాలు లాగా
(55:45) రాయిసేటువంటి విధానం అలాంటివి 700 సేకరించాడు ఆయన హాలుడు హాలుడు ఎవరు శాతవాహన చక్రవర్తి అది చాలా హాయిగా ఉంటుంది ప్రాకృత్వంలో ఉందది మ్ సంస్క్రిట్ లో లేదు కానీ అప్పటికే సంస్కృట్ నేర్చుకోవాలన్న తపన వచ్చింది కొద్ది కొద్దిగా తొంగి చూస్తుంది కూడా అది రాజాస్థానాలకి పరిమితమైంది కావ్యాలకి పరిమితమైంది.
(56:08) అలా మీకు నేను చెప్పినట్లుగా భట్టిప్రోల్లో మొట్టమొదటి అశోకుడు కంటే ముందు కాలానికి చెందిన శాసనాలు ఉన్నాయి భట్టిప్రోల్లో గుంటూరు జిల్లా భట్టిప్రోల్లో ఆ బట్టి బ్రో రాజా కుబేరకుని బుద్ధ ధాతు పేటిక శాసనాలు అంటాము వాటిల్లో అది ప్రాకృతం అయినా తెలుగు చాయ కనిపించాయి. ఆ తర్వాత వచ్చిన అమరావతి శాసనాలు దాదాపుగా 240 శాసనాలు బయటపడ్డాయి చెన్నై పెద్దయి ప్రాకృతం ధరణికోట అంటాం కదా అక్కడ వాటిల్లో కూడా కౌరూరు తెలుగు మాట కాదా కౌరూరు నవలూరు ఇప్పటికి నవలూరు ఉంది కదా మీరు మంగళగిరి కాన బెదవాడి ఇవి రెండు అప్పటి మాటలు 2000 సంవత్సరాల నాటివి అట్లా చానా తెలుగు పదాలు కాకపోతే చాలా
(56:48) లేవు కానీ తక్కువ ఉన్నాయి. అంటే తెలుగు కూడా ఉంది అని అది రాను రాను రాను మీకు ఐదవ శతావదం వచ్చేసరికి సమాజంలో అందరూ ప్రాకృతం నుంచి బయటకవచ్చి తెలుగు మాత్రం మాట్లాడుకోగలిగారు. ఓకే అయితే మనకు మూలాలు ఎప్పటివరకు అంటే మీకు సామాన్య శక పూర్వం నుంచే తెలుగు ఇక్కడ వాడుకలో లేకపోతే మాట్లాడరు కదా అదిగో అలా ఆలోచించే మనకు 2009వ సంవత్సరంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలుగుకు కూడా క్లాసికల్ లాంగ్వేజ్ స్టేటస్ ని ఇచ్చింది ఓకే అంతకుముందు వచ్చింది ఎవరికి తమిళకి వచ్చింది ఆ తర్వాత మనతో పాటే కర్ణాటక వాళ్ళకి కూడా వచ్చింది.
(57:25) మనక వచ్చిన తర్వాత తమిళ్లు మళ్ళీ కోర్టుకి వెళ్ళారు. కోర్టుకి వెళ్ళినా కూడా మళ్ళీ మన వాదలు మనం వినిపించిన తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆ ప్రకటించింది అన్నమాట అలా ఎవరి భాష మాది గొప్పది మాది గొప్పది అని అనుకోవడానికి ఎలా ఉంటుందంటే దానికి కొన్ని ఆ కొలమానాలు కావాలి ఓకే కదా ఎస్ నిజంగా మీకు ఏ శతాబ్దం తమిళయన్స్ ఏమంటారంటే మాకు అసలు చానా నుంచి ఉంది సింధు నాగరతో పాటు సమానంగా మాకు తమిళ బ్రాహ్మి కూడా ఉందని వాళ్ళు అంటారు అది వాళ్ళ వాదన నేనఏమంటానంటే ఒక్కొక్కసారి ముందు ఉండొచ్చు ఒకొకసారి వెనక ఉండొచ్చు కానీ కొన్ని ఇప్పుడు మనకి వాళ్ళకి తమిళ్ బ్రాహ్మిస్ అని వాళ్ళ పేరు పెట్టేసుకున్నారు వాళ్ళు
(58:04) మనం అలా ఆ తెలుగు బ్రాహ్మి అని మనం పెట్టుకోలేకపోయాం ఎందుకు పెట్టుకోలేమ అంటే మనం మరీ అంత ఎందుకులే వితాండంగా పోవడం ఎందుకని మనం పోలేదు అన్నాడు ఉన్న తెలుగు మాత్రం మీకు 2300 సంవత్సరాల నుంచే తెలుగు వాడుకలో ఉంది అందరూ కాదు ఉదాహరణకి మనం ఒక పల్లెటూరు పక్కనఉన్న గూడిలోకి వెళ్తే ఒకరికో ఇద్దరు కొన్ని ఇంగ్లీష్ మాటలు తెలుస్తాయి అవును ఊరికి వస్తే దాదాపుగా మీకు 200 మందికి ఇంగ్లీష్ మాటలు తెలుస్తాయి ఇప్పుడు అందరికీ తెలుస్తుంది అదిగో అలా భాష విస్తరిస్తుంది వ్యాపిస్తుంది అవసరాన్ని చెప్పి సరే అంటే ఇప్పుడు ఎక్కువ ఈ కలియుగ వెంకటేశ్వర స్వామి దేవాలయానికి అందరూ
(58:43) వెళ్తూఉంటారు ఇది కలియుగం ఆ దేవాలయం ఎప్పటి నుంచి ఉందని చెప్తారు. అంటే అసలు వెంకటేశ్వర స్వామి టెంపుల్ కి తిరుపతి టెంపుల్ కి ఎంత హిస్టరీ ఉంది అసలు దాని నిర్మాణం ఎప్పుడు జరిగింది దాన్ని నిర్మించింది ఎవరు అసలు అది ఇది కూడా ఏమైందంటే కొంచెం సంక్లిష్టమైన ప్రశ్నే దానికి ఎందుకు సంక్లిష్టం అంటామ అంటే అసలు ఆదిదేవుడు అయినటువంటి ఆ శ్రీనివాసుడు ఎప్పుడో విష్ణుమూర్తి ఒక అవతారంగా దాని వెనుక ఉన్నటువంటి వెంకటేశ్వర మహాత్యం వెంకటాచల మహత్యం అన్న పురాణాలను అనుసరిస్తే అవి ఎప్పటికో మనకి అంటే కొలవటానికి ఆ మనకి అంతు చెక్కనంత ప్రాచీనత ఆ గ్రంథాల్లో ఉంటుంది. ఓకే
(59:25) కొలవడానికి కుదరదు ఎన్ని శతాబ్దాలు ఎంత అని తెలియదు మనకి కానీ మీకు అట్లీస్ట్ మనం ఏం చేస్తున్నాం ఇప్పుడు సామాన్య శకం పూర్వం తర్వాత ప్రస్తుతానికి ఇదిగో మా దగ్గర ఉన్న గజం ఇగో గజం బద్దు ఇది అని అనుకుంటున్నాం అలా అని నేను ఎక్కడికో అసలు లేకుండా పోయిందని మనం అన్నాం నమ్మకం ఎలా ఉందంటే ఎప్పుడో అసలు ఆ భూమి నుంచి భూమినే రక్షించినటువంటి విష్ణుమూర్తి మ్ ఒక సందర్భంలో ఆ బృగు మహర్షి శాపం వల్ల మళ్ళీ కిందకి అవతరించాడు కదా అని ఒక ఐతిహ్యం ఉంది అది అలా అందరికీ వస్తుంది.
(1:00:00) కానీ ప్రస్తుతం ఉన్న గుడి మనం చూసేది మరి సంగమ సాహిత్యంలో కూడా తిరువేంగడం తిరువేంగడముడయ్యాని వెంకటేశ్వర స్వామి ఎప్పటినుంచో ఉన్నటువంటి సందర్భం మీకు మళ్ళీ ఇందాక మనం అనుకున్నామే 2000 సంవత్సరాలకు పూర్వం నుంచే ఆ భావన ఉంది జనం వాళ్ళకి వెళ్తున్నారు చూస్తున్నారు వస్తున్నారు. అయితే చారిత్రక కట్టడం ఎప్పటి నుంచి ఉంది అనేది ఏం చేస్తామ అంటే మనం ఏదైనా అంటండి ప్రకాశం బ్యారేజ్ ఎప్పుడు కట్టారు మీకు చారిత్రంగా తెలుస్తుంది కదా అవును కంగటూరు ప్రకాశం గారి పేరు మీద ప్రకాశం బ్యారేజ్ అని పెట్టారు అవును కానీ అంతకుముందు 1847 ప్రాంతంలో సర్ ఆర్థర్ కాటన్ గారు దాన్ని మొట్టమొదటిసారి
(1:00:38) ఒక ఆనకట్ట కట్టాడు ఓకే ఇది మనకి చరిత్రక అందే విషయాలు కానీ ఆలయానికి వచ్చినా లేక మన ఈ ఆధ్యాత్మిక భావనలకు సంబంధించి చిన విషయాలని మనం ఈ సంవత్సరాల్లో కొలవలేము శతాబ్దాల్లో ఇమర్చలేము అది ప్రజల మనసులతో ముడిపడి ఉన్నటువంటి ఒక విశ్వాసం ఆ విశ్వాసం ఏమో అంత కాలాన్ని చూసిస్తుంది. ఆ విశ్వాసం అలాగే కొనసాగటానికి ఒక ప్రదేశం కావాలి కాబట్టి చారిత్రక కాలంలో ఆ ప్రదేశంలో ఆలయాన్ని నిర్మించడం ప్రారంభించారు.
(1:01:14) మ్ స్వామివారు ఎప్పటివర కానీ ఆలయాన్ని నిర్మించారు.ఆ ఆలయం సిధిలమైంది దాన్ని పదిలం చేసే సందర్భంలో వేసినటువంటి మొట్టమొదటి శాసనం తొమ్మిదవ శతాబ్దానికి చెందింది. దాని అర్థం తొమ్మిదవ శతాబ్దానికే వెంకటేశ్వరుడు ఉన్నాడు అంతకుముందు లేడా అని అనుకోకూడదు. ఓకే దాన్ని దీన్ని పోల్చకూడదు. ఒక పక్క విశ్వాసాన్ని గౌరవించాలి.
(1:01:37) మరో పక్క ఈ దృక్పదలం మనకి కళ్ళ ముందు ఇందాక నేను అన్నానే సర్ ఆర్ధ్రకాని కట్టినటువంటి ఆనకట్ట రాను రాను ప్రకాశం బ్యారేజ్గా రూపాంతరం చెందిందా లేదా అదిగో ఆ రకంగా ఎప్పటినుంచో ప్రజల మనసులో ఉన్నటువంటి ఒక పురాణ ఐతిహ్య భావన తర్వాత ఆలయ రూపంలో మనకు ప్రస్తుతం తెలుస్తోంది. ఇది తొమ్మిదవ శతాబ్దం నుంచి మాత్రం మనకి అప్పటినుంచి నిరాటంకంగా శాసనాలు ఉన్నాయి.
(1:02:03) ఏ కాలంలో ఏది ఏ కట్టడం వచ్చింది ఏది విస్తరించారు ఎవరు కాంపౌండ్ కట్టారు ఎవరు కళ్యాణ మండపం కట్టారు ఎవరు ఏ ఉత్సవాన్ని ప్రవేశపెట్టారు అన్ని కూడా తెలుస్తున్నాయి అందుకనే నేను ఈ ప్రేక్షకులకు చెప్పే విషయం ఏమిటంటే ఆధ్యాత్మిక భావన సనాతన ధర్మాన్ని మనం ప్రస్తుతం ఉన్నటువంటి ఈ హిస్టారికల్ మెటీరియలిజం లోకి తీసుకొచ్చి ఆలోచించకుండా భక్తి భావం భక్తి భావమే శారిత్రకంగా భౌతికంగా నిర్మించిన నిర్మాణాలు ఇటీవల కాలా లానివే అని గనుక సమాధాన పడితే ఈ రెండిటికి మధ్య సంఘర్షణలు రావు ఆధారాల ప్రకారం చరిత్ర చదువుకోండి విశ్వాసం ప్రకారం మత సంప్రదాయాన్ని
(1:02:44) కొనసాగించండి సర్ అంటే ఒక సామాన్య మానవుడికి మీకున్న వ్యత్యాసం ఏంటంటే మేము ఒక రాయిని చూస్తే ఆ రాయి లాగే చూస్తాం ఇది గట్టిగా ఉందా లేదంటే ఇసుక లాంటిదా అనేసి ఒకరు పడేస్తారు బట్ మీరు ఈ రాయి ఎప్పటిది ఏ కాలం నాటిది దీని చరిత్ర ఎంత దీని వయసు ఎంత అని చూస్తూ ఉంటారు. బట్ అంత తెలిసిన మీకు ఇప్పుడు ఏదైతే యాగంటిలో నందీశ్వరుడు పెరుగుతూ ఉంటాడు పెరుగుతూ ఉంటాడు అంటే రాయికి పెరిగే శక్తి ఉంటుందా నిజంగా స్టోన్ కి అంటే దీన్ని కూడా అంతే నేను ఏమంటున్నాను విద్య అనేది ఏమిటి తెలుసుకోవడం తెలియనిది తెలుసుకోవడమే విద్య తెలుసుకుంటే విద్య కలిసినవారం అంటాం అతను
(1:03:19) విద్యార్థి విద్యను అర్థిస్తున్నాడు అర్థిస్తున్నాడు అంటే కోరుకుంటున్నాడు అయ్యా నాకు కొన్ని విషయాలు తెలియవు ఆ విషయాలు చెప్పండి అని అనేవాడు విద్యార్థి మనిషి నిత్య విద్య విద్యార్థి అయినా సరే మనం కూడా చిన్నప్పటి నుంచి వయసు పెరిగే కొందికి ఇంట్లో అమ్మ చాలా విషయాలు నేర్పుతుంది మనకి ఇదిగో అలా తిను ఇలా చెయ్ అటు పోకూడదు ఇట్లా రా బట్టలు వేసుకో ఇదిగో నిప్పులో ఏలు పెట్టొద్దు ఇన్ని నేర్పిందండి ఆవిడ మీకు ఒరేయ్ మరీ సన్నీళ్లుు తాగొద్దు జలువు చేస్తుంది అమ్మ అమ్మ మీకు అసలు మొట్టమొదటి పాఠశాల అన్ని నేర్పుతుంది ఆవిడ కానీ సమాజం ప్రకృతి పర్యావరణంలో అనేక విషయాలు
(1:03:59) ఉన్నాయి అమ్మ అమ్మ ఎన్ని రకాల ఈ భూగర్భంలో రాళ్లుు ఉన్నాయో ఆవిడ చెప్పలేదు. చెప్పలేదు ఎందుకంటే ఆమెకు తెలియదు ఆమెకి ఆ విషయాల పట్ల లేదు మనం పెంచటం వరకే పరిమితమైంది మనకి చక్కగా వంట చేసి తినిపిస్తుంది అలా అనుకోవాలి మనం ఈ నేపథ్యంలో ఏమైద్ది మనం తెలుసుకొని తెలియని తెలుసుకోవడానికి మనం గట్టిగా ప్రయత్నిస్తూ ఉంటాం. ఇలా ప్రయత్నించేటప్పుడు ఏమైదంటే వస్తు గుణ దీపిక అంటారు.
(1:04:26) ఓకే అంటే ఏమిటి వస్తువులు ఎన్ని అసలు వాటి గుణాలు ఏమిటి గుణాలు అంటే ఏమిటి మనం మనిషికి కూడా సత్వ రజోతమో గుణాలు ఉంటాయి వాడు సత్వగుణం ఉన్నవాడు మంచి దేవుడితో సమానం రజో గుణం అంటే వాడి దగ్గర విరత్వం ఉంటుంది వాడు రాజు అవుతాడు తమో గుణం ఉన్నాడు పనికిమానలేడు వాడు రాక్షసుడు అవుతాడు అని మనం ఏదో అనుకుంటాం ఎందుకు అనుకుంటాం ఆ విషయం వెంటనే బోధపడటం ఇంకా అలా తెలుసుకొని దాన్ని మనం తెలిసిన వాళ్ళ దగ్గర నేర్చుకుంటాం అలా ప్రపంచంలో ఎన్నో రకమైన చతుష్టి కళాలు ఉన్నాం అవేమిటి జీవన విధానానికి అవసరమైన నైపుణ్యాలను మాత్రం మనం చతుస్త కలలు అంటున్నాం మనకి తెలియలేమ
(1:05:02) లేవా ఇప్పుడు రత్న పరీక్ష అనేది కూడా ఒకటి దాంట్లో అంటే రత్నాలు ఎన్ని రకాలో వాటిని ఎలా పరీక్షిస్తారు అనేది మరి అదిఒక విద్య కదా అది మరి ఒక రైతు చేయగలడా చేయలేడు కానీ ఆ రత్న పరీక్షకుడు రైతు చేసేటువంటి వ్యవసాయం చేయగలడా అదిగో అలా మనక ఏమైందంటే ఈ ప్రపంచంలో ఉన్న జ్ఞానం అనేక శాఖలు ఒక్కొక్క శాఖకు ఒక్కొక్క ఒక్క వ్యక్తి అని మనం అనలేము కానీ గుంపులు బృందాలు అది ఆయన నైపుణ్యాన్ని సంతరించుకొని తర్వాత తరాలకి అందిస్తూ వచ్చాయి.
(1:05:33) హమ్ వేదాలు కచ్చితంగా బ్రాహ్మణులు వైదికులు అంటాం మనం వాళ్ళు [గురకలు] వడ్రంగులు పంచానం వారు ఈ పనులన్నీ చేస్తున్నారు రైతులు ఆ పని చేస్తున్నారు. కట్టడ నిపుణలు వాళ్ళు అట్లా మీరు ఇప్పుడు నేత పని వాళ్ళు నేత చేస్తున్నారు ఇలా భిన్న వృత్తుల్లో నైపుణ్యాన్ని సంతరించుకుంటున్నాం కదా ఇది ఒక విషయం కదా అలా అందరికీ అన్ని కూడా తెలియవు చాలా కష్టమైంది.
(1:05:56) మీరు అనుకున్నట్టుగానే ఇక్కడ ప్రశ్న మీరు వేసింది యాగంటిలో ఉన్న నందీశ్వరుడు పెరుగుతున్నాడు అనేది ఒక నమ్మకం ఏర్పడింది ఆ నమ్మకం అందరి మనసులో చచ్చుకుపోయింది దాన్ని ఎవరైనా [గురకలు] గనుక ప్రశ్నిస్తే చాలా ఇబ్బందికరమైన ఆ దాన్ని ఏమంటామ అంటే ఇబ్బందికరంగా ఉంటుంది ఎదుటి వారి దగ్గర నుంచి దానికి మనక ఎందుకులేరా సరే పెరిగితే పెరిగిందిరా మనక ఎందుకులే అని సద్దుకు పోవటక వస్తుంది అలా ఎంతకాలం చదువుకోవాలని ఈకాల పూరవాళ్ళు సద్దుకు పోవటం లేదు వాళ్ళు వాళ్ళ వాళ్ళు అంటారు నిజంగా పెరుగుతుందా పెరిగితే అనునిత్యం మీరు అక్కడ పైన కట్టిన ఆ మండపాన్ని దాటిపోవాలి కదా
(1:06:31) అవును మరి అలా పెరగటానికి ఎక్కడైనా కొలుస్తున్నాం మనం వర్షాన్ని కొలుస్తున్నాం మనం వర్షం కొలవడానికి మీకు ఒక మీటర్స్ ఉన్నాయి అట్లాగే దీన్ని కొలవడానికి కేంద్ర పురావస్తు శాఖ కానీ దేవాదేయ ధర్మదేయ శాఖ కానీ ఏమైనా విధి విధానాల్ని అమలు చేస్తున్నారా అని నన్ను కూడా చాలా మంది అడిగారు. దాంట్లో ఏమైంది ఇది కూడా ఒక ఆధ్యాత్మిక చింతనకు ముడివడిన ఒక ధార్మిక విషయంగానే ప్రచారంలో ఉంది కాబట్టి ఎవరు దాని గురించి మరింత లోతులోకి వెళ్ళటం కానీ దానికి సంబంధించి అర్థ వివరణ ఇవ్వడానికి కానీ సాహసించలేకపోతున్నారు.
(1:07:09) అయితే మరి మీరు నన్ను అడిగిన ప్రశ్నకి నేనుేం చెబుతాను అంటే స్వామివారు అక్కడ ఉన్నటువంటి యాగంటీశ్వరుడు ఆ యాగంటీశ్వరుడు చుట్టూ ఒక ఆలయం ఉంది అక్కడ కూడా నీళ్లు నిరంతరం పారుతూ ఉంటాయి ఆ పారే నీళ్ళకి కోనేరు ఉంది వచ్చిన భక్తులంతా కూడా ముందు స్నానం చేసి ఆ తర్వాత స్వామి వారిని దర్శించుకుంటారు. చుట్టూ వాళ్ళకి ఇబ్బంది లేకుండా ఒక మండపం ఉంది.
(1:07:33) స్వామివారి ఆలయానికి ఎదురుగా నందీశ్వరుడు ఉన్నాడు. నందీశ్వరుడు ఆల్రెడీ ఒక నాలుగు స్తంభాల నడుమ నందీశ్వరుని పెట్టారు మండపంలో అంటే ముందు నంది ఉంది ఆ తర్వాత మండపం కట్టారు. మరి అలా నిజంగా గనుక అనునిత్యం పెరిగితే లేదు అంటే అగమ్య గోచరం అన్నట్లుగా అది పెరుగుతుంది కానీ ఆ పెరిగే తీరు మనం గమనించలేము అన్నటువంటి భావన ఉందేమో నేనైతే నాకు తెలియదు కానీ ఏదైనా సరే ఒక ఆ అంటే మీకు సహజ సిద్ధంగా పుట్టినటువంటిది ఉదాహరణకి మీరు ఓకే ఒక చెట్టు ఉంది చెట్టు జీవంగా ఉంటే పెరుగుతుంది.
(1:08:14) కొత్త ఆకులు వస్తాయి మళ్ళీ కొమ్మలు వస్తాయి, రెమ్మలు వస్తాయి, పువ్వులు వస్తాయి, కాయలు వస్తాయి ఈ సీజన్ అయిపోతుంది. మళ్ళీ సీజన్ కూడా అది పెరుగుతూనే ఉంటుంది. ఎంత కాలం అంటే అది మనగలిగినంత కాలం పెరుగుతూనే ఉంటుంది. మ్ కానీ ఎండిపోయిన ఒక చెట్టు ఆ చెట్టుని మీరు కట్ చేసి ఒక దిమ్మెని తీసుకొచ్చి ఇక్కడ పెట్టారు. అది ఇక పెరగదు పెరగడానికి అవకాశం ఉంది ఎందుకంటే దాంట్లో జీవం లేదు.
(1:08:37) ఓకే అదేవిధంగా ఒక రాతిని మనం కొండ నుంచి కానీ హారి నుంచి కానీ వేరు చేసి తీసుకొచ్చిన తర్వాత అది అంతవరకు దాని లక్షణాన్ని అలాగే కాపాడుకుంటూ ఉంటుందే తప్ప అది మళ్ళీ పెరగటం కానీ పెరగటం గాని జరగదు అని శాస్త్ర రీత్యా మనం తెలుసుకున్నటువంటి విషయాలు అన్నమాట నేను ఇందాక ఏమన్నాను మనం ఆ నందీశ్వరుడు [గొంతు సవరించుకోవడం] పెరుగుతున్నాడు అనేది భక్తుల మనోభావాలతో ముడిబడిన ఒక ఆధ్యాత్మిక భావన కదా దాన్ని అలాగే గౌరవిద్దాం దీన్ని ఫిజిక్స్ పరంగా ఇలా అనుకుందాం ఓకే రెండిటిని సంఘర్షించొద్దు ఎప్పుడు కూడా [నవ్వు] రైట్ అంటే బిలో స్వర్గం కేవ్స్ నంద్యాలలో
(1:09:20) కేవ్స్ అది ఎప్పుడు సముద్రం అట్టానికి ఉండేవి చాలా లోతులో ఉండేవి మరి ఇప్పుడు అవి బయటికి వచ్చినయి అక్కడ కొంతమంది ఆదిమానవులు కూడా జీవించినట్లు కొన్ని ఆధారాలు కూడా దొరికాయి అని చెప్పేసి చెప్తాఉన్నారు. దీంట్ అసలు ఆ కేవ్స్ గురించి ప్రత్యేకత ఏముంది సార్ అంటే మీకు ఏమైందంటే దాదాపుగా మీకు 18 వ శతాబ్దంలో 18 వ శతాబ్దంలో ఓకే యూరోప్ లో మొట్టమొదటిసారి ఈ మానవుడు ఎవడు వీడు ఎక్కడి నుంచి వచ్చాడు ఎక్కడ పుట్టాడు మొట్టమొదటి వీడు వనికి ఎక్కడ ఉంది అన్నటువంటి స్పృహ ప్రారంభమయింది.
(1:09:54) ఈ స్పృహ ఎంతవరకు పోయింది అంటే ఎక్కడే పురాతన సమాధుల్లో ఉన్నటువంటి మానవ కళేబరాలని మళ్ళీ తవ్వి వాళ్ళ యొక్క రూపు రేఖలని బట్టి ఉదాహరణకి నేను ఉన్నానండి నా ఆకారం ఒక రకంగా ఉంది అవునా కాదా అవును అట్లాగే మనం కాశ్మీర్ పోయామంటే కాశ్మీర్లో ముఖ కవలికలు వేరే ఉంటాయి అవును అట్లాగే కన్యాకుమారి చిట్ట చివరికి పోయారంటే అది ఒక రకంగా ఉంటది ఆఫ్రికాలో ఒక రకంగా ఉంటుంది అవును ఆస్ట్రేలియాలో ఒకరక ఆస్ట్రేలియా అంటే ఈ వలస పోయినవాళ్ళు కాదు ఎవరినల్స్ అది అట్లా ఎక్కడికక్కడ ఆ ప్రాంతంలో ఉన్నటువంటి వాతావరణమే మనిషికి రూపాన్ని ఇస్తుంది జంతువులకు కూడా రూపాన్ని
(1:10:34) ఇస్తుంది. చీమకోడి మరి మనకు కూడా కోడి ఉంది సీమ కోడి ఎందుకు మీకు ఎందుకంటే ఆ కోడి వేరే రకంగా ఉంది కదా ఇక్కడ ఉంటే బాగుండు గమ్మతారా అని తెచ్చుకుంటామా లేదా అంటే ఏమిటి భిన్న భౌగోళిక పరిస్థితుల అనే పద్యంలో జీవం తన రూపాన్ని అదే సంతరించుకుంటుంది అలా సంతరించుకోవడానికి పర్యావరణమే నిర్దేశిస్తుంది అన్నమాట ఇట్లా ఆలోచించుకుంటూ పోతే బిల్లా సర్గం కేవ్స్ అనేవి కూడా మీకు 18వ శతాబ్దంలో అన్నాను కదా 19వ శతాబ్దంలో రాబర్ట్ బ్రూస్ఫుట్ అనే ఒకాయన ఆయన యాక్చువల్ గా జియాలజిస్టులు వాళ్ళు ఓకే అంతేగన పురావ శాస్త్రవేత్తలు కాదు ఆయన చుట్టుపక్కలంతా మెడ్రాస్ లో మొట్టమొదటిసారి ఇప్పుడు ఇవాళ
(1:11:15) ఎయిర్పోర్ట్ ఉంది చూసారా చెన్నై ఎయిర్పోర్ట్ ఎయిర్పోర్ట్ ఎదురుగా పల్లవరం అని ఒక ఊరు ఉంది పల్లవరం పల్ల ఊరి పేరు మీద వచ్చిన ఊరు ఆ పల్లవరంలో మొట్టమొదటి ఈయన అక్కడ సంచరించేటప్పుడు ఆయనక ఒక రాయి దొరికింది. ఏమిట్రా ఇరా అని చూస్తే తాను గతంలో బ్రిటన్లో ఈ పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు అటు ఫ్రాన్స్ లోనూ ఆఫ్రికాలోనూ మిగతా భూభాగాల్లో నుంచి సేకరించిన పురాతన ఆదిమానవుని ఆ రాతి గొడ్డెళ్ళ అన్నమాట అది మళ్ళీ అలాంటిది ఇక్కడ దొరికిందిరా అన్నాడు ఎందుకు ఆయన అక్కడ చూసి అధ్యయనం చేసిన ఆ బృందంతో చర్చించిన నేపథ్యంలో దీన్ని చూసాడు కదా తాను ఇమ్మీడియట్ గా
(1:11:52) గుర్తుపట్టగలిగాడు ఆ ద ఫస్ట్ స్టోన్ టూల్ ఆఫ్ ద ప్రీహిస్టారిక్ మన్ వాస్ రికవర్డ్ బై రాబర్ట్ బ్రిస్ఫుట్ ఇన్ 1854 మ్ మొట్టమొదటిసారి అందుకనే ఆయన్ని ఫాదర్ ఆఫ్ ఇండియన్ ప్రీ హిస్టరీ అని పిలుస్తారు ఇండియన్ మన భారతదేశంలో అది అలాంటి అధ్యయనానికి నాంది ఓకే మనక అంతకు ముందు లేవ అంటే మళ్ళీ మనక మన ఎవల్యూషన్ ఆఫ్ తీరి వేయలేము ఎలా ఉంది మత్య మత్య కూర్మ వరాహత్య నారసిం హత్యవామనః రామో రామ మత్య రామచ్య బుద్ధః కల్కిరియవచాని అయ్యా ముందు మత్యం తర్వాత కోర్మం తర్వాత వరాహం తర్వాత సగం మ్యాన్ సగం లైన్ మనక ఒక విధానం ఉంది ఇది మానవ జీవన క్రమాణాన్ని
(1:12:39) డార్విన్ థియరీ కంటే ముందే మన భారతీయ సనాతన ధర్మ ఆ ఈ సారస్వతంలో ఉంది కదా అన్నటువంటి ఆ సమాచారం కూడా మనలో చాలా మందికి తెలుసు అది అది ఒక విధానం మ్ కానీ ఏ ప్రాంతానికి ఆ ప్రాంతం ఈ మనం ఏమంటాం పురాణాలు మైథాలజీలు ఎక్కడికక్కడ ఉంటాయి కదా అవి ఆలోచిస్తే ప్రపంచంంతా ఈనాడు పురావస్తు పరిశోధకులు యాంత్రోపాలజిస్టులు చరిత్రకారులు అంతా ఏం చేస్తున్నారు అందరికీ అంగీకారమైన ఒక నిర్ణయానికి రావటానికి కావలసిన ఆధారాలని సేకరించడానికి శిక్షణ పొందుతున్నారు అదే రకమైనటువంటి పరిశోధనలు శాస్త్ర సాంకేతిక పద్ధతుల్లో అనుసరిస్తున్నారు వాటిని అధ్యయనం చేస్తున్నారు దానికి ఇది
(1:13:26) ఇటీవల వచ్చినటువంటి టెక్నాలజీ మరింత దోహదం చేసి డిఎన్ఏ టెస్ట్లు కూడా చేస్తున్నారు. ఓకే మనం పెట్టుకున్న కులాలు అడ్డుగోడలుఅన్నీ కూడా తొలిగిపోతున్నాయి. కానీ వాటిని నమ్మటమా నమ్మకపోవటమా అనేది మన తెలుసుకోదగినటువంటి అన్వేషి యొక్క విశక్షణ బట్టి ఉంటుందే తప్ప నేను చెప్పకూడదు అది మనం ఎవరి మీద నెత్తిన రుద్దకూడదు అది ఎవరికి వారు ఆ సెపియన్స్ అని హరారే అద్భుతమైన బుక్ రాసాడు చూసారా ఎంత అద్భుతంగా ఉంటుంది అది అది చదవండి మానవ జీవన వికాసం అనేది అంచలంచలుగా ఎలా జరిగింది ఏ అప్పటికీ ఇది రాసిన ఆధారాలు లేని మరీ కొన్ని వేల సంవత్సరాలకు పూర్వం ఆ
(1:14:11) మానవుల మానసిక ప్రవర్తన ఎలా ఉండేదో కూడా ఈయన అంచనా వెళ్ళగాడు దానికి ఆధారాలు చూపించాడు. అట్లా మనం ఆ శాస్త్రాన్ని చదవాలి మన పురాణాన్ని మనం గౌరవించుకోవాలి ఒక పక్క నేను ఏమంటా అంటే రెండిటి మధ్య సమతం సాధించుకోండి ఎంత హాయిగా ఉంటుంది అవును ఎంత హాయిగా ఉంటుంది అవును అది సర్ అంటే గంగవంశ రాజులు మరొక దేవాలయం కట్టించిన దేవాలయం ఒక అద్భుతమైన కట్టడం పూరి జగన్నాథ్ టెంపుల్ అంటే పూరి జగన్నాథ్ టెంపుల్ లో ఐడియల్ ఏదైతే ఉందో ఫేస్ మాత్రమే ఉంటుంది.
(1:14:41) అంటే హ్యాండ్స్ కానీ బాడీ గాని లెగ్స్ కానీ ఏంటి అసలు ఏమనా డిఫరెన్స్ ఏంటి మిగతా దేవాలయాలకి పూర్వీర్ జగన్నాథ్ దేవాలయానికి వేరియేషన్ ఏంటి అసలు అంటే అక్కడ బలభద్రుడు సుభద్ర జగన్నాథుడు అని అది ఒక కాన్సెప్ట్ కదా ఫస్ట్ నిజం చెప్పాలంటే ఒక ట్రైబల్ కాన్సెప్ట్ అండి ఓకే ముఖలింగంలో ఉన్న మధుకేశ్వర స్వామి కూడా ఒక ట్రైబల్ కాన్సెప్ట్ ఇట్లా మనకి ఏమైనాయి అంటే ఒక్కొక్క ప్రభువు నరసింహ స్వామి అహోలం నరసింహ స్వామి నరసింహ స్వామి శంచులక్ష్మి అది ఒక కథ మళ్ళీ యంత్రపాలజీ కావాల్సి వస్తే అది వేరే వేరే రకమైనటువంటి ఆలోచనలు వస్తాయి మనకి ఇది ఒక ఒక ఆ సంప్రదాయాలు అనుకోండి లేక ఒక విధానం అనుకోండి మన
(1:15:19) చరిత్ర అని మనం అనేకంటే సంప్రదాయాలకు సంబంధించిన అంశాలు ఇవన్నీ ఓకే అక్కడ కూడా ఒక సంప్రదాయం అప్పటికి నెలకొని ఉన్నది వాళ్ళు ఏమన్నారు ఎప్పుడైనా సరే ఇది కేవలం కొయ్యతోనే ఈ బొమ్మల్ని చేయాలి అని అన్నారు కదా కొయ్యతోనే కొయ్యతోనే చేస్తారు మళ్ళీ కొత్తవి కావాలంటే కూడా కొయ్యతోనే వస్తాయి కానీ రాయి చేయరు వాళ్ళు అది ఒక సంప్రదాయం చాలా చోట్లు అలాగే ఉంటాయి కానీ మట్టితో వినాయకుడిని చేసుకుంటున్నామఅండి అది ఒక సంప్రదాయం కదా అట్లాగే అక్కడ కూడా నెలకొన్ని ఉన్న ఒక సంప్రదాయం నిరంతరంగా కొనసాగుతూ ఉంది దాన్ని స్థిరీకరింపచేసింది ఎప్పుడంటే మళ్ళీ తూర్పుగాలే ఆతొమ్మిది 10
(1:15:55) శతాబ్దాల్లోనే ఆలయం కట్టడం కానివ్వండి అదిగో ఆ జగన్నాథ రథయాత్రను అలా కొనసాగించడం కానివ్వండి ఇప్పటిక కూడా అంతే కదా అది నేను ఏమంటానఅంటే చాలా విషయాలు స్థల పురాణాలతో ముడిపడినటువంటి విషయాలు వాటిని పూర్తిగా తెలియకుండా మనం మాట్లాడకూడదు అన్నమాట అందువల్ల ఏం చేయాలి ఏ ప్రాంతానికి సంబంధించిన ఆ ప్రాంతంలో అప్పటివరకు అందుబాటులో ఉన్నటువంటి ఆ సమాచారాన్ని ఖాళీ సమయాల్లో తెలుసుకోగలిగితే మనకి ఒక రకమైన ఈ స్థల పురాణాలు ఆలయాలు ఏర్పడటానికి కారణాలు అవన్నీ కూడా ఏర్పడిన తర్వాత విధి విధానాలు వచ్చాయి అర్చనలో ఉత్సవాలు దానికి ఆగమ శాస్త్రాలు ఉన్నాయి ఆలయ నిర్మాణానికి శిల్ప
(1:16:37) శాస్త్రాలు ఉన్నాయి ఇదిగో మళ్ళీ సంస్కృతి సంప్రదాయాలు ముందు కొనసాగటానికేమో పెద్దల నుంచి తర్వాత తరం తర్వాత తరం ఈ తరాలు అలా ముందుకు కొనసాగుతూ కొనసాగుతూ ఇప్పటికీ కూడా జీవ వైవిధ్యంగా అంటే నేను ఏమంటానుంటే జీవ వైవిద్యం కాదు కానీ అది ఆ ఒక జీవ ఒక జీవ సంప్రదాయం ఆ సంప్రదాయం ఇంకా ఇప్పటికీ జీవిస్తూనే ఉంది అని అంటుంటాం కదా ఇలాంటి వాటికి యునెస్కో కూడా గుర్తింపించి ప్రత్యేకమైనటువంటి ఆ స్థానాన్ని ఇస్తుందన్నమాట ప్రపంచ పంచ పరివ్యాప్తంగా ఓ జగన్నాధుని రథయాత్ర ఎక్కడా లేదురా అని అనుకుంటున్నామా లేదా మనం మళ్ళీ కుంభకోణంలో నాగేశ్వర స్వామి రథయాత్ర
(1:17:16) కూడా ఉంది అది విశేషించి పెద్దదే మళ్ళీ మన తిరుమలాలయంలో బ్రహ్మోత్సవాల సందర్భంగా జరిగే ఆ రథోత్సవం కూడా గొప్పదే కానీ ఎక్కడికక్కడే కదా ఎంతైనా జగన్నాథుని హృదయాత్రలతో పోల్చినది లేదు కుంభమేళ అర్ధకుంభమేళ మహాకుంభమేళ ఇవన్నీ భారతీయ సనాతన సాంస్కృతిక వరస సత్వంలో భాగంగా ప్రతీకలై ఈనాటికి కూడా కొనసాగుతూ భారతీయుల్లో భిన్నత్వంలో ఏకత్వాన్ని సాధించడానికి దోహద పడే ఆ ధార్మిక అంశాలు అన్నమాట ఇవి సర్ కాశీ వారణాసి ప్రాంతం నిజంగా అక్కడికి వెళ్తే జీవితంలో ఒక్కసార వెళ్ళాలనుకుంటారు ఒకవైపుేమో టెంపుల్స్ దేవాలయాలు అద్భుతమైన కట్లాలు
(1:18:00) గంగా నది మరోవైపేపో అక్కడే చనిపోయిన వారిని కాస్త ఘాట్ అలా డిఫరెంట్ డిఫరెంట్ మణికర్ణిక ఘాట్ హరిశ్చంద్ర ఘాట్ సో ఏంటి అక్కడన్న అసలు గొప్పతనం ఏంటి సార్ అంటే కాశీ విశ్వేశ్వరుడు అంటాం కదా మనం శివుడు విశ్వేశ్వరుడు నిలవైన స్థావ హమ్ అమ్మవారు ఆయన కాశీ విశ్వేశ్వరుడు అమ్మవారు అన్నపూర్ణ ఆ ఇద్దరు అక్కడ ఉన్నారు కదా పరమ పవిత్రంగా ఈ అసలు సృష్టి స్థితి లయకు లయలో కారకుడైన మహనీయుడు ఆయన మనం పుట్టాం పెరిగాం యవ్వనం వచ్చింది పెళ్లి చేసుకున్నాం కొంతకాలం అనుభవించాం ఆ తర్వాత పిల్లలు వచ్చారు మళ్ళీ సమాజంలో లో మన తరం అలా పైకి వెళ్తుంది తర్వాత తరం
(1:18:40) కూడా వస్తుంది. ఏమిటి ఇదంతా అసలు నాకు ఆశ్చర్యంగా ఉంది ఎందుకు ఈ గొరవ అంతా వద్దు వద్దు ఇక చాలు ఇప్పటి వరకు మనం ఆడిన ఆటలు చాలు పాడిన పాటలు చాలు పిల్లలు వచ్చారు వాళ్ళు చూసుకుంటారు అని కొంచెం ఆధ్యాత్మిక చింతన మానవుల్లో మనసులో ఉన్నప్పుడు యాత్రకు పోవాలి అన్న ఆలోచన ఏమిటి మనం ఇక్కడే ఉన్నాం కదా మిగతా చోట దేవుడికి సంబంధించినటువంటి ఇదిగో స్వామివారికి కళ్యాణం మధురలో అయింది స్వామివారి విడిది గృహం ఖజురోహోలు అయింది స్వామివారు స్థిరనివాసం ఏర్పరుచుకుంది వారణాసి అదిగో పరమ పవిత్రమైన స్థానం అదిగో నేను ఆయనలో ఐక్యం కావాలి అన్నటువంటి ఒక
(1:19:16) తపన అన్నమాట అందుకనే కాశీ యాత్ర మళ్ళీ పోతే వస్తాడో రాడో తెలియదు ఆ రోజుల్లో అప్పటికి ఉన్నటువంటి వనరులు అవకాశాలు ఆరోగ్యం అన్నిటిని దృష్టిలో పెట్టుకొని వాడు కాశీకి పోయాడు వస్తే వస్తాడు లేతలేదు అని భార్య సిద్ధపడేది అలాగే ఆ ఎందుకు ఎక్కడికి వెళ్తున్నాడు ఆయన పరమేశ్వరుని దగ్గరికి వెళ్తున్నాడు ఒకవేళ రాకపోయినా కూడా పరమేశ్వరుడి దగ్గరే ఉంటాడు కదా నాకంటే పరమేశ్వరుడు గొప్ప కదా అని వీళ్ళంతా భార్యలు కూడా సిద్ధపడి వాళ్ళని సాగనంపేవాళ్ళు మ ఆ రోజుల్లో రాడు అని తెలుసుకొనే రిస్క్ తీసుకొనే పంపేవాళ్ళు అదిగో అంతటి పరమ పవిత్ర తీర్థ క్షేత్రం
(1:19:55) పుణ్యక్షేత్రంగా భాసిల్లింది వారణాసి లేక కాశీ మ్ అక్కడ అమ్మ వచ్చాను విశ్వేశ్వరుని దర్శించుకున్నాను ఇక నేను ఇక్కడే మరణిస్తే ఎంత బాగుంటుంది నా పిల్లలకి ఏం కావాలో నేను ఇచ్చాను కదా అనంద అన్నటువంటి భావన బాగా బలీయంగా నాట్ుంది కొంచెం వృద్ధుల్లో మ్ గ్రహపతులు గృహపతుల్లో వాళ్ళు చిట్టచివరికి ఏమంటారు మరణించాలి అని అనుకొని చాలా మంది అక్కడే ఉంచి పరంపదిస్తారు.
(1:20:23) భరమి పదించిన వాళ్ళని అక్కడే అయ్యో మళ్ళీ వెళ్ళటమా ఎందుకు అసలు అస్తికలని ఇక్కడే కలిపేస్తే బాగుండు కదా అన్న ఉద్దేశంతో వాళ్ళు మరణించడానికి సిద్ధమవుతారు కార్యక్రమాలు జరుగుతూ ఉంటాయి అందుకని అక్కడ ఘాట్లు కూడా వచ్చాయి మనకి ఇప్పుడు ఈ హరిశ్చంద్ర నాటకంలో ఉన్నటువంటి హాటి కాపరి సీన్ ఉంది కదా అది కూడా అక్కడిదే హాయిగా ఎంత బాగా రాసాడు జాషువా గారు దాని మీద సో ఇలా నేను ఏమంటానుంటే ఇవన్నీ కూడా సమాజంలో జీవన విధానానికి ముడిపడినట్ టువంటి అంశాలండి ఇవన్నీ సున్నితమైనవి వాటిని ఆ సున్నితమైనటువంటి అంశాలని అదే రీతిలో మనం వాటిని అర్థం చేసుకోవాలే తప్ప మళ్ళీ పెడార్థాలు తీస్తే
(1:21:06) సర్ జాస గారు పద్యం ఒకటి చెప్తారా ఇచోట పద్యం చెప్ప అంటే నాకు రాదు అది అది అద్భుతంగా నేను ఎంజాయ్ చేశను ఆయన మామూలు కథ అండి అన్నాడు ఆయన ఏది అప్పటివరకు ఉన్నటువంటి ఆయన ఇక్కడే మరణించాడు కదా ఆవిడ మెడలో ఉన్న నల్లపూసలు నల్లపూసల సౌరు అంటాడు అంటే దాని అర్థం గొలుసు అవును అది ఇక్కడే ముక్కలు చెక్కలు అయిపోతుంది దాన్ని తెంచేస్తారు కదా గాజులు పగలు కొట్టేస్తారు కదా చూసారా అప్పటివరకు ఉన్న ఒక విధానం ఏ దమ్మును మళ్ళీ దుఖానికి దారి తీస్తుంది తెలుసు కదా తెలిసి ఎందుకు ఈ విర్రవేగటాలు ఎందుకు ఈ తేడాలు వాడు పెద్ద వీడు చిన్న అని అదిగో అది ఆయన ఏం చేసాడు
(1:21:50) చిన్నప్పటినుంచి ంచి తాను అనుభవించినటువంటి బాధలు మరొక రాకూడదు అదు దాన్ని తాత్వికంగా చెప్పాడు ఆయన నువ్వైనా అంతే నేనైనా అంతే ఎవరైనా అంతే మరి ఈ రెప్పపాటు కారణానికి మనక ఎందుకు [గొంతు సవరించుకోవడం] ఈ మిడిసిపాటు అని ఎంత సింపుల్ గా చెప్పాడు రైట్ సరే ఈ మధ్యకాలంలో ఒక అతి పెద్ద కాంట్రవర్సీ తాజ్మహల్ అనేది ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన కట్టడాల్లో ఒకటి సో ఆ తాజ్మహల్ కింద శిలలు, శిల్పాలు హిందూ దేవాలయాలు కి సంబంధించిన కొన్ని మాన్యుమెంట్స్ ఉన్నాయి అని చెప్పేసి చాలా మంది ఈ మధ్యకాలంలో మాట్లాడుతా ఉన్నారు.
(1:22:25) సో ఎంతవరకు నిజం ఉంది అసలు అది ఆ ఎప్పుడైతే ఆ ప్రశ్న వచ్చిందో అప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా ఒక అధికారిని నియమించి వాళ్ళు సమగ్రంగా దర్యాప్తు చేశారు. మ్ కానీ అలాంటి ఆధారాలు దొరకలేదుఅన్నమాట. అంటే ఒకటి అలా పుట్టటానికి ఏమైందంటే కొన్ని అపోహలు కావచ్చు లేక నమ్మకాలు కావచ్చు అది కూడా యమునా నది పరమ పవిత్రమైంది కానీ యమునా నది తీరంలో మనక ఏమంటే ఎక్కడైనా కూడా ఆలయాలు నిర్మించడం పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రాలుగా భాసిల్లం అనేది మన భారతీయ హిందూ సంప్రదాయంలో భాగం అది కొంతమందికి అలా అనిపించి ఉండవచ్చు అది తేజో మహల్ అని అక్కడ ఒక లింగం ఉందని కింద అయన్నీ రకరకాలుగా వచ్చాయి పుట్టుకలు
(1:23:07) కానీ ఈ లెక్కలు ఉన్నాయి దానికి సంబంధించిన ఆర్కేవల్ మెటీరియల్ అంటారు అంటే ఏమిటి పురాతన రాత చారిత్రక ఆధారాలు దొరుకుతున్నాయి. ఎప్పుడు దాన్ని ప్రారంభించారు ఎంతమంది పని చేశారు ఎన్ని రోజులు కట్టారు కట్టేటప్పుడు వాడినటువంటి వివిధ రకాల నిర్మాణ సామగ్రి ఏమిటి తీదీల వారీగా ఉంది మనకి అయితే ఇవన్నీ తర్వాత వచ్చినయి కదా అంతకు ముందే ఉందని వాతించే వాళ్ళు ఉన్నారు దానికి ప్రభుత్వం కొంతవరకు పరిశీలించి ఇక దీని మీద ముందుకి సాగడం మంచిది కాదు ఇది రెండు రకాల భారతదేశంలో మనం సర్వసత్తాక సెక్యులర్ లౌకిక రాజ్యంగా ప్రకటిం ంచుకున్న నేపథ్యంలో భిన్న మతాలు భిన్న
(1:23:50) తెగల మధ్య అభిప్రాయభిదాలు కొనసాగకుండా దాన్ని మ్ ఉండి ఉండవచ్చేమో అన్నదాన్ని మనసులో అలా పెట్టుకోండి మళ్ళీ ఇప్పుడు దాన్ని ఇప్పుడు మీకు తెలియాలి కింద ఉన్నాయి అని చెబుతారు ఎలా తెలుసో తెలియదు కదా మనకి అది ఊహ మరి అంతకు ముందు ఏమన్నా ఈ ఆలయాన్ని తాజ్మహల్ నిర్మాణానికి ముందు నిజంగా ఏమన్నా చారిత్రిక ఆధారాలు ఉన్నటువంటి ఆధారాలు ఉన్నాయా అవి మనం పూర్తిగా ఇవ్వలేక పోతున్నాం మనం కరెక్ట్ అందుకని నేను ఏం చేస్తానంటే ఇలాంటి వాటిలో ఇప్పుడు ఉన్నాయి ఉన్న పలంగా పురావస్తు చట్టం ఏం చెబుతుందంటే ఏది ఉందో ఉన్నది ఉన్నట్లుగా భద్రపరుచుకోవడమే మన విధి రాజ్యాంగం కూడా అదే చెప్పింది
(1:24:31) కాబట్టి దాన్ని గౌరవిద్దాం అని అనుకుంటున్నాం కానీ ఇది తేలి ప్రశ్న కాదు అది అందువల్ల మనం వాడి జోలికి వెళ్లకుండా ఉండటం అత్యుత్తమం సో మీరు చూసిన అతి ప్రాచీనమైన అతి పురాతనమైన శిల గాని శిల్పం గాని ఏదైనా ఒక శాసనం కానీ అంటే ఎంత ఏజ్ ఉంటుంది దానికి అంటే శాసనం మనకి ఎంత వెనకెళ్ళిన అశోకుడు శాసనం కంటే ముందు లేవు మ్ ఇండస్ వ్యాలీలో ఉన్న రాతలు వేరు ఎప్పటికీ కనుక్కోలేదు ఎవరు కూడా ఓకే అది వేరు సింధునాగరికథ కానీ మనకు చారిత్రక భారతదేశంలో మొట్టమొదటి తరానికి చెందిన శాసనాలన్నీ కూడా అశోకుని శాసనాలే అవన్నీ ప్రాకృత భాషలో బ్రాహ్మి లిపిలో ఉన్నాయి. అంతకంటే ముందు
(1:25:15) అనేది ఇటీవల కీలాడి అని తమిళనాడులో తవ్వారు ఓకే తవ్వినప్పుడు కొన్ని బ్రాహ్మి అక్షరాలు ఉన్నటువంటి కొండ పెంపుల మీద రాతి శకలాల మీద కొన్ని తమిళ్ బ్రాహ్మి స్క్రిప్ట్ వచ్చింది వాళ్ళు ఏమంటారు అసలు అశోకుడి కంటే చాలా ముందు మాదే అందరికంటే అసలు మా దగ్గర నుంచి ఆడు పోయిన అని చెప్తున్నారు. అసలు సింధు నాగరికతో మేము సమానంగా వెనకా లేదు ముందు లేదు అని చెప్తున్నారు.
(1:25:39) ఇదిగో ఇలా ఏమవుతుందంటే ఒక్కొక్కసారి నిజంగా ఉండి మనం మీటర్ అంటామండి నేను నేను ఐదు అడుగుల 10 అంగుళాలు ఉన్నా మీరు ఐదు అడుగులు ఆరే ఉన్నారు. ఇంకొకయన మా ఊళలో బోర్ కోటయ్య అని ఉన్నాడు వాడి పేరే బోర్కోటయ్య ఆయన పేరు ఆయన ఆరు అడుగులో ఆరు అంగుళాలు ఉన్నాడు మా ఊళలో నల్లగొట్టు చుట్టా అంటే ఏడు అడుగు మీద కనపడతాడు ఆయన అది ఎలా తెలుస్తుంది ఒక స్కేల్ గోడ మీద రాసుకొని మనం అక్కడ పోయి ఆనుకొని ఉంటే మనం నిజమే అంటే ఒక స్కేల్ కావాలి దానికి ఆ స్కేల్ అందరికీ ఆమోద యోగ్యత కావాలి ఇప్పటికి కూడా నేను నమ్మేది ఏమిటంటే మనం నమ్మకాలని నమ్మకాలుగా పెట్టుకుందాం ఇక ఏదైనా సరే సమాజంలో లో సంఘర్షణకు
(1:26:20) తావిస్తుంది అన్న విషయాన్ని ప్రభుత్వానికి వదిలేద్దాం మ్ అంతే సార్ ఇన్ని దేవాలయాలు చూసిఉంటారు ఇన్ని కట్టడాలు చూసిఉంటారు ఎన్నో పరిశోధనలు చేసిఉంటారు. నిజంగా దేవుడు ఉన్నాడా లేడా దేవుడి మీద నమ్మకం ఉందా అది వ్యక్తిగతమైన విషయం అండి అది అది వ్యక్తిగతమైన విషయం అది నేను కూడా చెప్పను [నవ్వు] ఉండొచ్చు ఉండకపోవచ్చు చెప్పామనుకోండి సమాజంలో ఏమంటారు వీడు దేవుడిని నమ్మకపోతే ఎక్కడి నుంచి వచ్చాడు వీడని మళ్ళీ అదఒక శత నడుస్తుంది ఉన్నాడు అంటేనేమో అందరితో సమస్య పోద్ది అది ఎట్లా ఉంటుందంటే ఒక్కొక్కరు ఇప్పుడు సమాజంలో మన భారతదేశంలో రెండు రకాల ఆలోచనా
(1:26:57) ధోరణలు ఉన్నాయి ఒకటి దేవుడు ఉన్నాడు అనేటువంటి ధోరణి అది వైదిక బ్రాహ్మణ మతం అదే రాను రాను హిందూ మతంగా ఉంది ఆ హిందూ మతంలో అనేక దేవతలు ఆ దేవతలే అసలు మనం ఇలా పుట్టటానికి సృష్టి స్థితి లయకు కారకులు వారే వర్షాలకి కారకులు వారే నీటికి కారకులు వారే భూమికి కారకులు వారే పచ్చదనానికి కారకులవారే అని నమ్మేటువంటి ఒక సిద్ధాంతం ప్రబలంగా బలీయంగా ప్రజల మనసుల్లో నాటుకొని పోయింది అది ఒక విధానం ఓకే రెండో విధానంలో అసలు దేవుడితో పని ఏముంది మనకి మనం మన విధానం మన పరిజ్ఞానం మన జ్ఞానం పర్యావరణాన్ని అధ్యయనం చేసుకొని నిన్నటికంటే ఈరోజు ఈరోజు కంటే రేపు
(1:27:37) నాణ్యమైన జీవన విధానాన్ని నైపుణ్యాన్ని ఉనికి పుచ్చుకొని ఇబ్బందుల్ని తొలగించుకోవడానికి ఆ నైపుణ్యం వాడుకుంటే బాగుండు కదా అని మరో ఆలోచన వచ్చింది దాన్ని వైదికేతర భావజాలం అది ఓకే అదే ఆజీవక లోకాయత తర్వాత ఇప్పుడు మనం అనుకున్న బౌద్ధ జైన చార్వాక ఇవన్నీ అన్నమాటరై సో నేనేమంటాను ఒక చరిత్ర విద్యార్థిగా మాత్రమే నేను అది తెలుసుకోగలిగాను ఇది తెలుసుకోగలిగాను ఈ రెండిటిని బేరీజు వేసుకోవడం అనేది నేను ఎప్పుడో వేసుకుంటాను వేసుకోను అది ఇతరులకు సంబంధించిన విషయం కాదు ఎందుకు కచ్చితంగా చెప్పలేదు అనిఅంటే అంటే మీరు అడిగారు కదా కొంతమందికి బలీయంగా 98%
(1:28:23) మొట్టమొదట నేను చెప్పిన వైపు మొగ్గు చూపుతారు 2 శాతం మాత్రం ఇటు మొగ్గు చూపుతారు ఈ 98% నమ్మేటువంటి ఒక విధానంపై ఇది బలీయమైన ప్రమాణ ఒక ప్రభావం చూపిస్తుంది. వాళ్ళు ఈయన ఎందుకు ఇలా మాట్లాడాలి అన్నట్టుగా అంటారు అందువల్ల నేను మన ప్రసంగం మొట్టమొదటి ఏం చదువుతున్నాను మన భారతీయ సనాతన ధర్మానికి సంబంధించిన సంస్కృతి సంప్రదాయాలకు సంబంధించిన ఆచార వ్యవహారాలకు సంబంధించిన విషయాలను మనం ఇక్కడ పుట్టి పెరిగిన పౌరుడుగా గౌరవిద్దాం అవి ముందు తరాలకి అందించటానికి అవసరమైన సహకారాన్ని అందిద్దాం మనం గట్టిగా విశ్వసిద్దాం అప్పుడే మనం కూడా ఈ దాల్లో
(1:29:08) ఒక తీలిక మాత్రంగా ఉంటాం. రైట్ అలా కాకుండా భీరణ ఉంటది అనుకోండి ఆలోచనలో తప్పు లేదు. ఎస్ మీరు చూడటంలో తప్పు లేదు ఇంకొక రకంగా చూడటంలో తప్పు లేదు కానీ మంచి చెడు ఎంచుకునే ఆ విశక్షణ ఉంటదే ఆ విశక్షణ మీరు తెలుసుకోగలిగిన తెలుసుకున్న విషయ పరిజ్ఞానాన్ని బట్టి ఆధారపడి ఉంటుంది అని నేను చెబుతున్నాను. రైట్ ఫైనల్లీ ఫైనల్లీ ఒక మనిషి జీవించి ఉన్నప్పుడే కచ్చితంగా ఈ ఐదు దేవాలయాలు విజిట్ చేయాలి.
(1:29:43) ఈ ఐదు ప్లేసులు విజిట్ చేయాలన్న ప్లేసులు ఏమనా ఉన్నాయా సార్ అది కూడా నమ్మకమే మనకి నమ్మకం అండి అది కొంతమంది పాపం రైతులు ఉంటారు వాళ్ళలో నిజంగా ఊళ్ళలో రైతులు ఉంటారు విశాఖపట్నం పరిసరాల్లో ఉండే గిరిజనులు ఉంటారు హైదిరాబాద్లో ఉండే గిరిజనులు ఉంటారు చెంచులు ఉంటారు నల్లమల ఫారెస్ట్ లో అటు పక్కపోతే కడపలో యానాదులు ఉన్నారు ఇలా ఆదిమ తెగలు జాతులు ఉన్నాయా లేవా అవును వాడికి అసలు గుడి ఏంటి తెలియదు పాపం అంటే ఏమిటి మనమే మన సమాజంలోనే మానవులు గా ముద్ర కొట్టుకున్న మనమి ఒక పక్కేమో అంబర చుంబిత ఆకాశ సౌధాల్లో పైన 54వ అంతస్తులో హాయిగా ఏసీలో ఉంటున్నాం అవును మరో పక్క గోశ అవి ఊడదీసి స్నానానికి
(1:30:26) వెళ్తే నీళ్ళల్లో ఉండి మరో గోశ పెట్టుకునే స్థితిలో కూడా ఉన్నాం అవును నీళ్ళలో నుంచి బయటిక వస్తే రెండో గోశ లేదు మ్ ఈ రెండు సమకాలీనంగా జరుగుతున్నాయి ఇప్పటికీ జరుగుతున్నాయి ఎందుకు జరుగుతున్నాయి అనేది దానికి నా వద్ద సమాధానం లేదు ఇలా సమాజంలో ఒకే సమాజంలో ఇప్పుడు 2026వ సంవత్సరంలోనే హైదరాబాద్లో 54వ అంతస్తులో నివసించే అత్యాధునిక సౌకర్యాలతో నా దగ్గర అన్ని ఉన్నాయి ఇక నాకేమ అక్కర్లేదు అన్నంత సుఖ ఆసనతో జీవించే జీవి ఉన్నాడు మ్ ఇంతకుముందు నేను చెప్పినప్పుడుగా స్నానానికి వెళ్తే తడిస్తే మార్చుకోవటానికి మరో జత బట్టలు లేనివాడు కూడా హైదరాబాద్
(1:31:12) లోనే ఉన్నాడు రైట్ శివార ప్రాంతాలు రైట్ అదిగో అదే రకంగా అదే రకంగా నమ్మకాలు ఉంటాయి. అతను ఏం చేస్తాడు ఎండ వచ్చినప్పుడు వాన వచ్చినప్పుడు ప్రకృతికి ఎప్పుడో ఒకసారి నమస్కారం పెట్టుకుంటాడు అబ్బో మనకంటే గొప్పవి కదా అని అది ఆయనకు తెలిసినటువంటి ఈ ఆధ్యాత్మిక చింతన ఈయన డబ్బులు ఉన్నాయి హి కెన్ ఫ్లై వైష్ణవ దేవాలయం చూడొచ్చు చార్ధాం బద్రీనాథ్ కేదార్నాథ్ అవి చూడొచ్చు సో అదంతా కూడా ఎట్లా ఉంటుంది మనమే ఏర్పాటు చేసుకున్న వ్యవస్థలోని సౌకర్యాలు అవి సౌకర్యమా కాదా మీరే చెప్పండి అవును అవును నల్లమల ఫారెస్ట్ లో ఒక సెన్సు కెన్ హి ఎక్స్పెక్ట్ టు విసిట్ వైష్ణోదేవి బై
(1:31:56) హెలికాప్టర్ లేదు అసలు అతనికి తెలియదండి చూసారా ఇదంతా కూడా నేను ఏమంటానఅంటే మనకు అందుబాటులోకి వచ్చిన సమాచారం మేరకు మనము ఉన్న కొందికి మరింత సౌకర్యం మరింత సౌకర్యం మరింత సులువు మరింత తక్కువ అని అనుకుంటున్నాం దానికి ఆర్థిక వనరు ఒకటి ఉంటే సరిపోతుంది సాంకేతికత దానికి తోడవుతుంది. అసలు ఏమీ తెలియకుండా అలా దుప్పటి కింద గరిక ఉంటదే దుప్పటి కింద గరికలాగా సమాజంలో ఎంతో మంది ఇప్పటికి ఉన్నారు.
(1:32:25) రైట్ రైట్ సార్ ఫైనల్లీ బహుదీశ్వరాలయం టెంపుల్ గురించి మీరు చెప్పిన కొన్ని వీడియోలో నేను చూసాను చాలా అద్భుతంగా చెప్పారు దాని గురించి దాని షాడో కూడా ఎటు పడదు ఆ గుడి ప్రత్యేకత సో అసలు ఏ టెక్నాలజీతో నిర్మించారు అనేది మొదటి ప్రశ్న అందులోన రెండోది ఏంటంటే కొంతమంది ముస్లిం రాజులు దాని పైన దాడి చేసి గుడిని ధ్వంసం చేయడానికి వాళ్ళకి పాసిబుల్ అవ్వలేదట అందులో ఉన్న శివలింగాన్ని ధ్వంసం చేసి ఆ యొక్క పెచ్చులు తీసుకెళ్లి మక్కా మసీద్ మెట్లక వేశరు అనేది కొన్ని కథలు చెప్తా ఉన్నాయి.
(1:32:56) సో నిజంగానే బృదేశ్వరాలయం పైన అన్ని దాడులు జరిగినాయా దాడులు జరిగితే దేవాలయం అంత స్టాండర్డ్ గా ఎలా ఉంది అసలు రెండు ముందు ప్రశ్నకి సంబంధించి మీరు ఏమన్నారంటే అంత [గొంతు సవరించుకోవడం] ఎత్తు అంత పొడవైన ఆలయాన్ని ఈనాటి క్రేన్లు కానీ లేక ఆధునిక సౌకర్యాలు కానీ యంత్ర సామగ్రి కానీ లేదు రోజుల్లో ఎలా తీర్చారు అని అది వెయ్యేళ్ల నాటి మాట వెయ్యేళ్ల నాటి మాట 10వ00 ఐదవ సంవత్సరంలో పూర్తయింది అది సామాన్య శకం 105లో రాజ రాజు తోడు నిర్మించాడు.
(1:33:27) అప్పటికే అసలు ఆలయాలు ఐదవ శతాబ్దంలోనే గుర్తులు నిర్మించారా లేదా అవును సేమ్ నిర్మాణ విధానం మీకు తెలుసు కదా కాకపోతే పరిమాణం పెద్దది ఆ పరిమాణానికి తగ్గట్టుగా మనం ఏం చేస్తున్నాం మనం ఇక [గురకలు] అంచలంచలుగా పెంచుకుంటూ పోతాం ఉదాహరణకి ఆ విమానం మీద ఉన్నటువంటి రాయిని పెట్టడానికి మామూలుగా డైరెక్ట్ గా లేపలేరు ఎందుకంటే అలా అంచలంచలు అంచలంచలుగా ఒక క్రమ పద్ధతిలో సిమెట్రికల్గా ఆలయం పైకి వెళ్ళింది.
(1:33:54) పైకి వెళ్ళిన తర్వాత పెట్టాలంటే మీరు ఏం చేయాలి ఏట వాళ్ళు ఇప్పుడు ఇదే ఈ మైక్ ఉంది ఈ మైక్ మీదకి మనం ఏదైనా ఒక వస్తువు పెట్టాలంటే ప్రస్తుతం మనం చేత్తో పెడుతున్నాం కానీ మొయ్య లేనిది పెట్టాలంటే దీనికి ఇట్లా రాంప్ వేసుకొని రాంప్ ద్వారా అంగుళం అంగుళం అంగుళం అంగుళం జరుపుకొని ఇక్కడికి వచ్చినాక దాని మీద ఇలా పెడతాం ఆలయానికి కూడా అలాగే చేశారు అందుబాటులో అప్పటికి ఉన్న తులాదండ సూత్రాలు మాత్రమే సాంకేతికత ఓకే అది ఒక ఎత్తు అది అయిపోయింది రెండు మీరు అన్నట్టుగానే ఆ ఆలయం మీద బృహదీశ్వరాలయం మీద ఎవరూ దాడి చేయలేదు రైట్ కాకపోతే దాని యాజమాన్యం మారుకుంటూ వచ్చింది
(1:34:32) చోళలు చోళలు తర్వాత పాండ్యులు పాండ్యులు తర్వాత విజయనగర రాజులు విజయనగర రాజులు తవాత తంజావూర్ ఆ మహారాజులు వాళ్ళఎవరు మరాఠా వంశస్తులు దాని తర్వాత నాయకరాజులు దాని తర్వాత బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం దాని తర్వాత ఇక ఆ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంలో ఒక్కొక్కసారి డచ్ వారు కూడా దానిమీద కొంతకాలం పట్టు సాధించారు ఇలా ఆధిపత్యం మారుకుంటూ వచ్చింది అధికారం మారుకుంటూ వచ్చింది మారినప్పుడల్లా ఆ ఆలయం వారి సుత్త అయింది దానికి తగ్గట్టుగా వాళ్ళు కూడా చుట్టూ కందకాలు తీసుకున్నారు ఒక కోర్ట్ లాగా దాన్ని కోటగా కూడా వాడుకున్నారు ఆంగ్లేయులు అంతే తప్ప దాని మీద దాడి చేసి భిన్నం చేసి
(1:35:13) భిన్న శకలాలను తీసుకెళ్లి మరో మత ధోరణికి అవసరమైన రీతిలో వినియోగించుకున్నారు అన్నది పూర్తిగా అబద్ధం రైట్ దానికి శారీరిక ఆధారాలు లేవు రైట్ సార్ సో మొత్తానికి ఇది ఈ రోజు ఇంటర్వ్యూ మరొక ఇంటర్వ్యూలో మరొక ముఖ్యమైన వ్యక్తితో కలుద్దాం అంతవరకు సెలువ నమస్తే థాంక్యూ