మీతో ఎవరు అబద్ధం చెబుతున్నారో తెలుసుకోవడం ఎలా? | Spy the Lie Telugu | Psychology
Author Name:Manifest Telugu
Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@ManifestTelugu
Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=qmlIU0AsrTM
Title: మీతో ఎవరు అబద్ధం చెబుతున్నారో తెలుసుకోవడం ఎలా? | Spy the Lie Telugu | Psychology
Author Name: Manifest Telugu
Description: How to tell if someone is lying to you? Can you identify a liar just by observing their words, behaviour, and body language? What are the hidden signs of deception that most people fail to notice?
Discover the fascinating psychology of lie detection with Spy the Lie by Philip Houston, Michael Floyd, and Susan Carnicero – a book written by former CIA officers who share techniques developed through their experience in intelligence investigations and deception detection.
Understand the psychology behind lying, verbal and non-verbal deception cues, behavioural patterns, and techniques for asking better questions to uncover inconsistencies.
Whether you want to understand human behaviour, become better at reading people, protect yourself from manipulation, or improve your communication skills, these insights can help you become a more observant and thoughtful person.
About the Book:
Spy the Lie: Former CIA Officers Teach You How to Detect Deception.
Authors: Philip Houston, Michael Floyd & Susan Carnicero.
If you enjoy psychology, human behaviour, communication skills, dark psychology, self-improvement, and powerful book summaries, subscribe to Manifest Telugu for more insightful content.
👍 Like | 💬 Comment | 🔔 Subscribe to Manifest Telugu.
#SpyTheLie #Psychology #LieDetection #DarkPsychology #HumanPsychology #BodyLanguage #HumanBehaviour #BookSummary #TeluguBookSummary #ManifestTelugu #DeceptionDetection #selfimprovement #selfimprovement #telugumotivation #mindset #personaldevelopment #successmindset #motivation
Transcript:
(00:00) మన కంప్యూటర్లలో యాంటీ వైరస్ సాఫ్ట్వేర్ పని చేసే తీరును మనం ఎప్పుడైనా గమనించామా అంటే స్క్రీన్ మీద అంతా ప్రశాంతంగానే కనిపిస్తుంది. సిస్టం చాలా వేగంగా ఎలాంటి సమస్య లేకుండా పని చేస్తున్నట్లే ఉంటుంది. అవును పైకి అలానే కనిపిస్తుంది. అదే కదా కానీ ఆ సాఫ్ట్వేర్ మాత్రం ఎప్పుడూ నిద్రపోదు. బ్యాక్గ్రౌండ్ లో జరిగే ప్రతి చిన్న కదలికను అనుమానాస్పదంగా ఉండే ప్రతి ఫైల్ ను అది నిరంతరం అత్యంత సైలెంట్ గా స్కాన్ చేస్తూనే ఉంటుంది.
(00:28) కరెక్ట్ మీరు చెప్పింది అక్షరాల నిజం అంటే సాఫ్ట్వేర్ కేవలం పైకి కనిపించే పేరును బట్టి లేదా ఫైల్ సైజు ను బట్టి గుడ్డిగా నమ్మేయదు కదా హ్మ్ నమ్మదు ఆ ఫైల్ ప్రవర్తన ఎలా ఉందో గమనిస్తుంది. అంటే ఆ అది ఏఏ సిస్టం ఫైల్స్ లోకి చొరబడడానికి ప్రయత్నిస్తోంది లేదా బ్యాక్ గ్రౌండ్ లో ఎవరికైనా డేటా పంపుతోందా ఇలాంటి లోతైన కదలికలను అది పసిగెడుతుంది.
(00:52) సరిగ్గా ఇదే సూత్రాన్ని మనం మనుషుల ప్రవర్తనకు అన్వయిస్తే ఎలా ఉంటుంది? ఓ చాలా ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. అవును కదా ఈనాటి మన ఈ లోతైన విశ్లేషణలో మనం అచ్చం ఇలాంటి ఒక అద్భుతమైన అంశాన్ని పరిశీలించబోతున్నాం. అమెరికా గూఢచార సంస్థ అదేనండి మనందరికీ తెలిసిన సిఐఏ లో ఏళ్ల తరబడి పనిచేసిన మాజీ అధికారులు ఫిలిప్ హ్యూస్టన్ మైకెల్ ఫ్లాయిడ్ మరియు సుసాన్ కార్నిసరో కలిసి రాసిన స్పై ద లై అనే పుస్తకం మన ముందు ఉంది.
(01:19) రైట్ స్పై ద లై మనుషుల మాటల వెనుక దాగిన మోసాన్ని ఎలా పసిగట్టాలి అనే అంశంపై ఆ పుస్తకంలోని ఆధారాలను బట్టి ఈరోజు మనం ఒక సుదీర్ఘమైన విశ్లేషణ చేయబోతున్నాం. ఖచ్చితంగా ఏంటంటే ఈ పుస్తకం కేవలం ఊహాజనితమైన సిద్ధాంతాల మీద ఆధారపడి రాసింది కాదు దశాబ్దాల పాటు ఉగ్రవాదులను అత్యంత ప్రమాదకరమైన గూఢచారులను విచారించిన అనుభవంతో ఆ వాళ్ళ రియల్ లైఫ్ ఎక్స్పీరియన్స్ తో రాశారు కదా అవును అనుభవంతో ఆ అధికారులు పంచుకున్న విషయాలు ఇవి మన సమాజంలో ఒక సాధారణ నమ్మకం బలంగా నాటుకుపోయింది.
(01:54) ఎవరైనా మన కళ్ళల్లోకి సూటిగా చూడకుండా మాట్లాడుతుంటే లేదా వాళ్ళ మాటల్లో కాస్త తడబాటు కనిపిస్తే అబద్ధం చెబుతున్నారని ఫిక్స్ అయిపోతాం మనం అదే అలా నిర్ణయానికి వచ్చేస్తాం కానీ అది నూటికి నూరుపాళ్ళు తప్పు అవునా తడబడితే తప్పు కాదా కాదండీ మోసగాళ్ళు వృత్తిపరమైన నేరస్తులు చాలా సాధన చేసి ఉంటారు వాళ్ళు అత్యంత కాన్ఫిడెంట్ గా ఏమాత్రం తడబడకుండా కళ్ళలోకి చూస్తూ అబద్ధాలు చెప్పగలరు.
(02:20) అబ్బా నిజమే అలాగే ఏ తప్పు చేయని ఓ అమాయకుడు కేవలం విచారణ ఎదుర్కొంటున్నాను అన్న భయంతో తడబడవచ్చు. అంటే ఆ కేవలం పైకి కనిపించే ఆ చిన్నపాటి ఆందోళనను బట్టి మనం ఒకరిని దోషిగా నిర్ణయించలేం. అసలు నిర్ణయించకూడదు. మ్ అందుకే అసలు నిజాన్ని అబద్ధాన్ని శాస్త్రీయంగా ఎలా గుర్తించాలి అనే పద్ధతుల గురించి ఈరోజు మనం లోతుగా చర్చిద్దాం.
(02:42) అయితే ఈ విశ్లేషణలోకి వెళ్ళే ముందు ఒక విషయం స్పష్టం చేయాలి. చెప్పండి ఈ పద్ధతులు ఏవి కూడా ఎదుటివారి మనసులోని మాటలను యంత్రంలా చదివేసే మాయా సూత్రాలు కావు కరెక్ట్ అలా చదవలేము మనం ఒక వ్యక్తి ప్రవర్తనలో ఏదైనా అనుమానాస్పదంగా అనిపిస్తే దాన్ని ఎలా పసిగట్టాలి అక్కడి నుండి వాస్తవ సమాచారాన్ని ఎలా రాబట్టాలి అని తెలుసుకోవడానికి మాత్రమే ఇవి ఉపయోగపడతాయి.
(03:04) వాస్తవానికి మనం అబద్ధాలను పసికట్టడం గురించి మాట్లాడుకునే ముందు అసలు అబద్ధాలను మనం ఎందుకు సులభంగా గుర్తించలేకపోతున్నాం అనే విషయాన్ని విశ్లేషించాలి. ఆ ఎందుకు గుర్తించలేకపోతున్నాం అంటారు మనుషులుగా మనకు కొన్ని బలమైన మానసిక అడ్డంకులు ఉంటాయి. అంటే మన మెదడు సహజంగానే కొన్ని విషయాలను ఫిల్టర్ చేస్తుంది. ఈ పుస్తకంలో దీనికి సంబంధించి ప్రధానంగా మూడు కారణాలను ప్రస్తావించారు.
(03:28) రైట్ అందులో మొదటిది మన బంధాలు బంధాలా అంటే రిలేషన్షిప్స్ దీని వెనక ఉన్న అసలు కారణం ఏంటో కాస్త విడమర్చి చూద్దాం. మనకు బాగా కావాల్సిన వాళ్ళు మనం రోజు చూసేవాళ్ళు అబద్ధం చెబితే కనిపెట్టడం ఇంకా సులభం కావాలి కదా లాజికల్ గా ఆలోచిస్తే మీరు చెప్పింది కరెక్టే కానీ మన మెదడు ఎమోషనల్ గా ఆలోచిస్తుంది. ఎమోషనల్ గా అవును మనకు బాగా కావాల్సిన వాళ్ళు అబద్ధం చెబుతున్నారని అంగీకరించడానికి మన మనసు ఏమాత్రం సిద్ధంగా ఉండదు.
(04:00) ఉదాహరణకు మీ చిన్ననాటి స్నేహితుడు మీ దగ్గర పెద్ద మొత్తం అప్పుగా తీసుకున్నాడు అనుకుందాం. ఓకే అడిగిన ప్రతిసారి ఏదో ఒక సాకు చెబుతున్నాడు. అతని మాటల్లో ఏదో తేడా ఉందని అతను డబ్బులు తిరిగి ఇవ్వకపోవచ్చని మీ ఎదురు ఒక మూల హెచ్చరిస్తూనే ఉంటుంది. ఆ డౌట్ అయితే ఉంటుంది మనకి డౌట్ ఉంటుంది కానీ అతను నా ప్రాణ స్నేహితుడు నన్ను మోసం చేసే రకం కాదు అని మీ మనసే ఆ అనుమానాన్ని బలవంతంగా అణచివేస్తుంది.
(04:25) అబ్బా నిజమే నిజం తెలిస్తే ఆ బంధం ఎక్కడ ముక్కలవుతుందో అన్న భయం అదే ఆ భయం మనల్ని వాస్తవాలు చూడనివ్వకుండా గుడ్డివాళ్ళని చేస్తుంది. అంటే బంధం పాడవుతుందన్న భయంతో మనకి మనమే కళ్ళు మూసుకుంటాం అన్నమాట. కచ్చితంగా ఇక ఇందులో రెండో కారణం నిర్ధారణ పక్షపాతం అని రచయితలు చెప్పారు. ఆ దీన్ని ఇంగ్లీష్లో కన్ఫర్మేషన్ బయాస్ అంటారు కదా అవును అవును కన్ఫర్మేషన్ బయాస్ ఇది మన నిర్ణయాలను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది ఏంటంటే ఈ కన్ఫర్మేషన్ బయాస్ అనేది మనుషుల్లో ఉండే అతి పెద్ద మానసిక లోపం మనం ఒక వ్యక్తిని చూడగానే ముందే ఒక అభిప్రాయానికి వచ్చేస్తాం. జడ్జ్
(05:02) చేసేస్తాం. రైట్ ఒక వ్యక్తి మంచివాడు అని మనం ముందే బలంగా నమ్మితే అతను రేపు ఏదైనా తప్పు చేసినా సరే మన మెదడు దాన్ని సమర్థించడానికి 100 కారణాలు వెతుకుతుంది. ఆ పాపం అతను కావాలని చేసి ఉండడు పరిస్థితులు అలా ఉండి ఉంటాయి అని మనకు మనమే సద్ది చెప్పుకుంటాం కదా సరి ఇక్క చెప్పారు అదే ఒక వ్యక్తి మనకు నచ్చనివాడు అయితే వాడు ఎంత నిజాయితిగా పని చేసినా అందులో ఏదో కుట్రం ఉందన్న కోణంలోనే చూస్తాం.
(05:29) ఈ పక్షపాతం వల్ల మనం వాస్తవాలను నిష్పాక్షికంగా విశ్లేషించలేం. ఇది నిజంగా ఆలోచించాల్సిన విషయమే ఇకపోతే ఇక్కడ మూడో పాయింట్ సహజమైన నమ్మకం లేదా నాచురల్ ట్రస్ట్ కానీ దీని విషయంలో నాకు ఒక భిన్నమైన అభిప్రాయం ఉంది. మనుషుల మధ్య నమ్మకం ఉండటం మంచిదే కదా మంచిదే కదా ప్రతి ఒక్కరిని ప్రతిక్షణం అనుమానిస్తూ కూర్చుంటే సమాజం ఎలా ముందుకు వెళ్తుంది ఉదయం లేచి పాలు తెచ్చే వ్యక్తి దగ్గర నుండి ఆఫీస్ లో తోటి ఉద్యోగి వరకు అందరినీ అనుమానిస్తే అసలు పిచ్చెక్కుతుంది కదా మీ వాదనలో 100 శాత నిజం ఉందండి పరిణామ క్రమంలో మనుషులు గుంపులుగా జీవించడం మొదలు పెట్టినప్పటి నుంచి ఒకరిపై ఒకరు ఆధారపడటం
(06:04) నేర్చుకున్నారు. హ ఒకే తెగలో ఉన్న వాళ్ళను నమ్మకపోతే ఆ రోజుల్లో మనుగడ సాధ్యమయ్యేది కాదు. ఈ సహజమైన నమ్మకం వల్లే సమాజం ముందుకు సాగుతోంది. మరి అలాంటప్పుడు ట్రస్ట్ అనేది ప్రాబ్లం ఎలా అవుతుంది? ఇక్కడే మనం అర్థం చేసుకోవాల్సింది ఏంటంటే గుడ్డి నమ్మకానికి అవగాహనతో కూడిన నమ్మకానికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం. ఓహో బ్లైండ్ ట్రస్ట్ వర్సెస్ ఇన్ఫామ్ ట్రస్ట్ రైట్ రోజువారి పనుల్లో అందరినీ నమ్మడం వేరు కానీ కీలకమైన వ్యాపార లావాదీవిల్లో పెద్ద పెద్ద ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో లేదా ఒక ఉద్యోగికి సంస్థకు సంబంధించిన కీలకమైన బాధ్యతలు అప్పగించేటప్పుడు అవును అప్పగించేటప్పుడు కేవలం వాళ్ళ
(06:40) మాటలను బట్టి గుడ్డిగా నమ్మేయడం చాలా ప్రమాదకరం ఆయా సందర్భాల్లో మనం మన మానసిక అడ్డంకులను పక్కన పెట్టి వాస్తవాలను గ్రహించగలగాలి. అర్థమైంది అంటే నమ్మడం తప్పు కాదు కానీ కీలకమైన సమయాల్లో గుడ్డిగా నమ్మడమే అసలైన సమస్య ఖచ్చితంగా సరే ఇప్పుడు ఈ మానసిక అడ్డంకుల నుంచి మనం బయటపడ్డాం అనుకుందాం ఒక వ్యక్తిని విశ్లేషించడానికి అతను చెప్పేది నిజమో కాదో పసిగట్టడానికి మనం వేయాల్సిన మొదటి అడుగు ఏమిటి ఆ మొదటి మరియు అత్యంత కీలకమైన అడుగు వాళ్ళ సాధారణ ప్రవర్తన ఏమిటో గుర్తించడం సాధారణ ప్రవర్తన అవును విచారణ భాషలో దీన్ని బేస్ లైన్ అంటారు అంటే అంటే ప్రతి మనిషికి
(07:19) మాట్లాడేటప్పుడు కూర్చున్నప్పుడు ఒక సహజమైన శైలి ఉంటుంది. కొందరు మాట్లాడేటప్పుడు చేతులు ఎక్కువగా కదుపుతారు కొందరు చాలా నెమ్మదిగా ఆలోచించి సమాధానం ఇస్తారు. కొందరికి ఐ కాంటాక్ట్ మెయింటైన్ చేయడం ఇష్టం ఉండదు. రైట్ ఒక వ్యక్తి గురించి మనం అంచనా వేసే ముందు అసలు అతను సాధారణ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు ఎలా ప్రవర్తిస్తాడు అనేది మనం గమనించాలి.
(07:39) మీరు చెబుతుంటే నాకు ఒక ఆలోచన వస్తుంది. చెప్పండి ఇది ఒక రకంగా డాక్టర్లు మన హార్ట్ రేట్ ను చెక్ చేసినట్లు ఉందన్నమాట. ఉదాహరణకు నేను ప్రశాంతంగా కుర్చీలో కూర్చున్నప్పుడు నా గుండె నిమిషానికి 100 సార్లు కొట్టుకుంటే అది ప్రమాదకరం కానీ అదే నేను గ్రౌండ్ లో ట్రెడ్మిల్ మీద పరిగెడుతున్నప్పుడు 100 సార్లు కొట్టుకుంటే అది చాలా నార్మల్ కదా ఇక్కడ విషయం గుండె కొట్టుకునే వేగం కాదు నేను ఏ స్థితిలో ఉన్నాను అన్నది ముఖ్యం అంతేనా అబ్బా ఎంత అద్భుతమైన పోలిక చెప్పారు కచ్చితంగా అంతే ఒక వ్యక్తి భయంతో ఉన్నాడా లేదా సాధారణంగానే అలా ఉంటాడా అనేది వాళ్ళ
(08:14) బేస్ లైన్ ని బట్టే మనం నిర్ణయించాలి. ఉమ్ అర్థమవుతుంది. సిఐఏ విచారణలో ఇదే మొదటి నియమం. పుస్తకంలో దీనికి ఒక మంచి ఉదాహరణ కూడా ఉంది. ఓసారి విచారణ అధికారులు ఒక విదేశీ రాయబారిని ఇంటరగేట్ చేస్తున్నప్పుడు అతను విపరీతంగా చెమటలు కక్కుతూ కళ్ళు తిప్పుకుంటూ ఉన్నాడు. అమ్మో ఎవరైనా చూస్తే అతను ఏదో పెద్ద అబద్ధం చెప్తున్నాడని అనుకుంటారు కదా అవును సహజంగా అలాగే అనుకుంటారు.
(08:38) కానీ ఆ అధికారులకు తెలుసు ఆ వ్యక్తికి విచారణ అధికారుల ముందు కూర్చోవడమే చాలా ఆందోళన కలిగించే విషయం అని పైగా అతని సాధారణ ప్రవర్తనే అంత ఓహో అంటే ఆ టెన్షన్ పడటం అనేది అతని బేస్ లైన్ లో భాగమే అన్నమాట. అదే కాబట్టి ఆ టెన్షన్ను వాళ్ళు ఒక ఆధారంగా తీసుకోలేదు. అతని బేస్ లైన్ కు భిన్నంగా అతను ఎప్పుడు ప్రవర్తిస్తాడో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించారు.
(09:00) అంటే ఒకరి ప్రవర్తనను మరొకరితో పోల్చకూడదు వాళ్ళ సొంత ప్రవర్తనతోనే పోల్చి చూడాలన్నమాట. ఖచ్చితంగా సరే ఒక వ్యక్తి బేస్ లైన్ ఏంటో మనకు తెలిసింది. వాళ్ళ సాధారణ స్థితిని అర్థం చేసుకున్నాం. మరి ఇప్పుడు మనం అడిగే ప్రశ్నలకు వాళ్ళ ప్రవర్తనలో వచ్చే ఆకస్మిక మార్పులను పసిగట్టడం ఎలా? ఇక్కడే మానవ మెదడుకు సంబంధించిన ఒక అద్భుతమైన సైన్స్ దాగి ఉంది.
(09:23) దాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి మనం దత్రీ సెకండ్ రూల్ గురించి తెలుసుకోవాలి. 3 సెకండ్ రూల్ అవును ఇది పూర్తిగా టైమింగ్ కి సంబంధించిన విషయం. మనం ఒక కీలకమైన ప్రశ్న అడిగిన వెంటనే ఖచ్చితంగా చెప్పాలంటే మొదటి మూడు సెకన్లలో ఆ వ్యక్తి సాధారణ ప్రవర్తనలో అంటే వాళ్ళ బేస్ లైన్ లో ఏదైనా మార్పు వచ్చిందా అనేది నిశితంగా గమనించాలి. ఆ మొదటి మూడు సెకండ్లలోనే ఎందుకు గమనించాలి ఒక 10 సెకండ్ల తర్వాత గమనిస్తే పనికి రాదా పనికి రాదు ఎందుకంటే అబద్ధం చెప్పేటప్పుడు మన మెదడు చాలా ఎక్కువ శక్తిని ఖర్చు చేయాల్సి ఉంటుంది.
(09:55) న్యూరాలజీ పరిభాషలో దీన్ని కాగ్నిటివ్ లోడ్ అంటారు. ఉమ్ కాగ్నిటివ్ లోడ్ నిజం చెప్పాలంటే మెదరికి పెద్దగా కష్టం ఉండదు. జరిగిన విషయాన్ని జ్ఞాపకాల్లో నుంచి వెలిగి తీసి చెబితే చాలు కానీ అబద్ధం చెప్పాలంటే ముందు వాస్తవాన్ని అణచివేయాలి. కరెక్ట్ వాస్తవాన్ని అణచివేయాలి కొత్తగా ఒక కట్టు కథ అల్లాలి మళ్ళీ ఆ కథకు తగిన హావభావాలు ప్రదర్శించాలి.
(10:14) ఇదంతా అడిగిన వెంటనే క్షణాల్లో జరిగిపోవాలి కదా వామ్మో ఇది చాలా ప్రాసెస్ లో ఉందే అవునండి ఈ ప్రాసెస్ లో మెదడు మీద పడే విపరీతమైన ఒత్తిరి వల్ల తెలియకుండానే మన శరీరంలో కొన్ని మార్పులు వస్తాయి. పెదవులు కొరుక్కోవడం అకస్మాతుగా గొంతు సవరించుకోవడం కుర్చీలో ముందుకు వెనక్కు కదలడం లాంటివి జరుగుతాయి. రైట్ ఇవన్నీ ప్రశ్న అడిగిన మొదటి మూడు సెకండ్ల లోపు ఒక రిఫ్లెక్స్ యాక్షన్ లాగా బయటపడతాయి.
(10:36) ఇది వినడానికి చాలా లాజికల్ గా ఉంది. కానీ ఇక్కడే నాకు ఒక సందేహం వస్తుంది. అడగండి ఒకవేళ ఒక వ్యక్తికి మనం అడిగిన ప్రశ్న సరిగ్గా అర్థం కాకపోయినా లేదా బాస్ అడుగుతున్నాడు కదా అని అకస్మాత్తుగా భయపడినా కూడా ఆ మొదటి మూడు సెకండ్లలో తడబడవచ్చు కదా నిజమే తడబడవచ్చు. ఒకవేళ ఆ తడబాటును చూసి మనం వాళ్ళు అబద్ధం చెప్తున్నారని నిర్ధారించేస్తే అది అమాయకులను శిక్షించినట్లు అవుతుంది కదా మీరు అడిగిన ప్రశ్న చాలా వాలిడ్ పాయింట్ కేవలం ఒక్కసారి తడబడినంత మాత్రాన లేదా ఒక్క సంకేతాన్ని బట్టి ఏ విచారణధికారి ఎదుటివారిని అబద్ధాల కోరుని ముద్ర వేయడం
(11:09) అలా చేయడం నేరం కూడా మరి ఎలా కన్ఫర్మ్ చేస్తారు అందుకే రచయితలు ఇక్కడ క్లస్టర్స్ అనే కాన్సెప్ట్ ను పరిచయం చేశారు. క్లస్టర్స్ అవును క్లస్టర్ అంటే సంకేతాల సమూహం ఎవరైనా నిజంగానే మోసం చేస్తున్నప్పుడు కేవలం ఒక్క సంకేత మాత్రమే బయటపడదు. అంటే చాలా కనిపిస్తాయా అవును ఒక కీలకమైన ప్రశ్న అడిగినప్పుడు అకస్మాతుగా మాట్లాడడం ఆపేయడం కళ్ళు వేరే వైపు తిప్పేయడం చేతి వేళ్ళతో ముఖాన్ని తుడుచుకోవడం మరియు అనవసరంగా దగ్గడం ఇలా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సంకేతాలు ఒకేసారి గమనిస్తే అప్పుడు జాగ్రత్త పడాలి.
(11:44) అవును అప్పుడు అక్కడ కచ్చితంగా ఏదో జరుగుతుందని మనం గ్రహించాలి. దాన్ని మనం ఒక ప్రమాద గంటికలా భావించాలి. ఓహో అంటే కేవలం ఒక్క ఉదాహరణను తీసుకోకుండా పదే పదే వచ్చే మార్పుల సమూహాన్ని ఆ క్లస్టర్స్ ని గమనించాలి అంటారు. రైట్ ఇప్పటిదాకా మనం బాడీ లాంగ్వేజ్ టైమింగ్ భౌతిక సంకేతాల గురించి మాట్లాడుకున్నాం ఇవన్నీ మన కంటికి కనిపించేవి.
(12:06) కానీ కేవలం వాళ్ళు ఉపయోగించే పదాల్లో దాగి ఉన్న మోసాన్ని కూడా కనిపెట్టొచ్చు అంటారు కదా అది ఎలా సాధ్యం? ఇది చాలా ఆసక్తికరమైన అంశం. పదాలు మనిషి మనస్తత్వాన్ని బయట పెడతాయి. సాధారణంగా ఎవరైనా నిజం చెప్పేటప్పుడు సూటిగా స్పష్టంగా చాలా తక్కువ పదాల్లో సమాధానం ఇస్తారు. ఆ అవును కానీ అబద్ధం చెప్పేవారు నేరుగా ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వకుండా తమ వ్యక్తిత్వాన్ని తమ క్యారెక్టర్ ను మధ్యలోకి తీసుకొస్తారు.
(12:32) ఓహో ఉదాహరణకు మీరు ఒక వ్యక్తిని నువ్వు నా పర్సులో నుంచి డబ్బులు తీసుకున్నావా అని నేరుగా అడిగారనుకోండి నిజాయితీగా ఉన్న వ్యక్తి లేదు నేను తీసుకోలేదు అని సింపుల్ గా చెప్తాడు. మరి తప్పు చేసిన వ్యక్తి తప్పు చేసిన వ్యక్తి నేను దేవుని నమ్మేవాడిని ప్రతిరోజు గుడికి వెళ్తాను నేను అలాంటి పనులు ఎందుకు చేస్తాను అనో లేదా నేను ఈ ఆఫీస్ లో 10 ఏళ్లుుగా నిజాయితిగా పని చేస్తున్నాను అనో అసలు విషయానికి సంబంధం లేని తమ మంచితనాన్ని ప్రూవ్ చేసుకునే ప్రయత్నం చేస్తారు.
(12:57) భలే చెప్పారు అడిగిన దానికి సమాధానం చెప్పకుండా ఏవేవో నీతులు మాట్లాడతారన్నమాట. సరిగ్గా అదే దీనికి తోడు డిస్టెన్సింగ్ లాంగ్వేజ్ అనే మరొక ముఖ్యమైన మానసిక ప్రక్రియ కూడా ఉంటుంది. డిస్టెన్సింగ్ లాంగ్వేజ్ అంటే అంటే జరిగిన తప్పుకు మరియు తమకు మధ్య ఒక మానసికమైన దూరాన్ని సృష్టించే పదాలను వాడటం ఒక వ్యక్తి తప్పు చేసినప్పుడు ఆ తప్పును నేరుగా తన పేరుతో చెప్పడానికి అతని సబ్కాన్షియస్ మైండ్ అంగీకరించదు.
(13:23) ఓహో అందుకే వాళ్ళు పాసివ్ వాయిస్ ను వాడుతుంటారు. నేను ఆ ఫైల్ ను పోగొట్టాను అని చెప్పడానికి బదులు ఆ ఫైల్ ఎక్కడో మిస్ అయిపోయింది అంటారు. ఆ అది నేనే చేశాను అని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఒప్పుకోరు. అవును ఆ సంఘటనతో నాకు సంబంధం లేదు అని వంకరగా చెప్తారు. తమ ప్రమేయాన్ని పూర్తిగా పక్కన పెట్టేలా వాక్యం నిర్మాణం చేస్తారు. మ్మ్ ఇక్కడ మీరు చెప్పేది చూస్తుంటే నాకు ఇంకో సమస్య కనిపిస్తోంది.
(13:47) ఏంటది? కొంతమందికి సహజంగానే ప్రతి చిన్న విషయానికి ఎక్కువ వివరణలు ఇచ్చే అలవాటు ఉంటుంది. దీన్నే ఓవర్ ఎక్స్ప్లెయినింగ్ అంటాం కదా అవును అవును నేను నిన్ను ఒక ఫ్రెండ్ కి కాల్ చేసి సినిమాకి వస్తావా అని అడిగితే వాడు రాను అని చెప్పకుండా వాడి బాస్ ఎలా తిట్టాడో దారిలో ట్రాఫిక్ ఎంత ఉందో వాడి బైక్ ఎలా పాడైపోయిందో అరగంట పాటు సుత్తి కొట్టాడు.
(14:07) చాలా మందికి ఈ అలవాటు ఉంటుంది. వాడు నిజమే చెప్తున్నాడు కానీ అవసరానికి మించి మాట్లాడుతున్నాడు. మరి ఇలాంటి వాళ్ళని చూసి అబద్ధం చెబుతున్నారు అనుకుంటే ఎలా అందుకే మనం ముందే మాట్లాడుకున్నాం గుర్తుందా బేస్ లైన్ అని ఓహో రైట్ రైట్ మీ ఫ్రెండ్ కి అలా ప్రతి చిన్న విషయానికి రామాయణం అంతా చెప్పడం అలవాటయితే అది అతని సాధారణ ప్రవర్తన అందులో మనం అనుమానించాల్సిన పనిేమీ లేదు.
(14:28) ఉమ్ అది వాడి బేస్ లైన్ అన్నమాట. కరెక్ట్ కానీ ఎప్పుడూ చాలా సూటిగా పాయింట్ టు పాయింట్ మాట్లాడే ఒక వ్యక్తి మీరు ఏదైనా కీలకమైన ప్రశ్న అడిగినప్పుడు అకస్మాత్తుగా సుత్తి కొట్టడం మొదలు పెట్టాడంటే మాత్రం అతను మిమ్మల్ని ఏదో మభ్య పెడుతున్నాడని అర్థం చేసుకోవాలి. సూపర్ లాజిక్ అతను ఎంచుకునే పదాలు అతని బేస్ లైన్ కు విరుద్ధంగా ఉన్నాయో లేదో గమనించడమే ఇక్కడ కీలకం.
(14:49) అక్షరాలా అంతే. అద్భుతం ఇప్పుడు నాకు మొత్తం చిత్రం అర్థమవుతుంది. సంకేతాల సమూహాలు కనిపించాయి. మాటల్లో తేడా తెలిసింది. ఆ డిస్టెన్స్ లాంగ్వేజ్ వాడుతున్నారని అర్థమైంది. ఒక వ్యక్తి ఏదో దాస్తున్నాడని మనకు ఒక స్పష్టత వచ్చేసింది. మరి వాళ్ళ దగ్గర నుంచి ఆ నిజాన్ని ఎలా బయటకు లాగాలి ఇక్కడే మనం ప్రశ్నలు అడిగే విధానం అత్యంత ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తుంది అనుకుంటా.
(15:13) ఖచ్చితంగా మ్. మనం ప్రశ్నలు అడిగే విధానమే అంతిమ ఫలితాన్ని నిర్దేశిస్తుంది. నువ్వు నాకు అబద్ధం చెబుతున్నావా లేదా నువ్వు నిజమే చెబుతున్నావా లాంటి పనికిరాని ప్రశ్నలు ఎప్పుడూ అడగకూడదు. ఎందుకు అడిగితే ఒప్పుకోరా ప్రపంచంలో ఏ మోసగాడు అవును నేను అబద్ధం చెబుతున్నాను అని ఒప్పుకోడు కదా దానికి బదులు విచారణలో ఓపెన్ ఎండెడ్ మరియు నిర్దిష్టమైన ప్రశ్నలు అడగాలి.
(15:37) ఓపెన్ ఎండెడ్ ప్రశ్నలు అంటే ఉదాహరణకు నిన్న మధ్యాహ్నం మూడు గంటల నుంచిఐదు గంటల వరకు నువ్వు ఎక్కడున్నావు లేదా ఆ ఫైల్ ను ఎవరెవరికి ఫార్వర్డ్ చేశవు ఇలాంటి ప్రశ్నలు అడిగితే వాళ్ళు అబద్ధం చెప్పాలనుకుంటే అక్కడికక్కడే ఒక కొత్త కథ అల్లాలి. అవును టైం పడుతుంది ఆలోచించడానికి ఆ ప్రయత్నంలో వాళ్ళ కాగ్నిటివ్ లోడ్ పెరిగిపోయి శరీరంలో సంకేతాలు మరింత స్పష్టంగా బయటపడతాయి.
(15:58) అయితే ఇదంతా చేస్తున్నప్పుడు అంటే అవతలి వ్యక్తి మోసం చేస్తున్నాడని మనకు అర్థం అవుతున్నప్పుడు సహజంగానే మనకి విపరీతమైన కోపం వస్తుంది కదా అవును వీడు నా కళ్ళ ముందే నన్ను మోసం చేస్తున్నాడు అని ఈగో హర్ట్ అవుతుంది. ఆ కోపంలో మన వాళ్ళ మీద అరిచేస్తాం. కానీ రచయితలు మాత్రం విచారణ సమయంలో భావోద్వేగాలకు లోను కాకూడదుఅని చెప్తున్నారు.
(16:20) అది ఎలా సాధ్యం అంటారు అది ఆచరణలో కష్టమే కానీ నిజాన్ని రాబట్టాలంటే ఎమోషన్స్ ని పక్కన పెట్టక తప్పదు. మీరు కోపంతో రగిలిపోతూ ఉంటే మీ మెదడు లాజికల్ గా ఆలోచించడం ఆపేస్తుంది. ఆ సమయంలో ఎదుటి వ్యక్తి ఏ సమాధానం చెప్పినా చివరికి నిజమే చెప్పినా మీకు అది అబద్ధం లాగే కనిపిస్తుంది. ఎప్పుడైతే విచారించే వ్యక్తి ఎమోషనల్ అవుతాడో అప్పుడే విచారణ దారి తప్పుతుంది.
(16:41) రైట్ మన లక్ష్యం వాస్తవాలను ఆధారాలను సేకరించడం కావాలి కానీ మన అనుమానాన్ని ఎలాగైనా నిరూపించుకోవాలన్న పంతం కాకూడదు. మీరు చెబుతుంటే నాకు మళ్ళీ ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ తడుతుంది. చెప్పండి చెప్పండి విచారణ అనేది ఒక డాక్టర్ తన పేషెంట్ ను ట్రీట్ చేసినట్లు ఉండాలి. ఒక పేషెంట్ జబ్బు పడితే డాక్టర్ కి కోపం రాదు కదా రాదు కచ్చితంగా రాదు రోగం ఎక్కడుందో ఎలా వచ్చిందో తెలుసుకోవడానికి నిర్దిష్టమైన ప్రశ్నలు అడుగుతాడు టెస్టులు చేస్తాడు అంతేగాని పేషెంట్ మీద అరవడు ఇక్కడ కూడా అంతే నిజాన్ని ఒక జబ్బులాగా గుర్తించి ఆధారాలతో డయాగ్నోస్ చేయాలి. చాలా సరైన పోలిక
(17:17) చెప్పారు. డాక్టర్ లాగే మనం కూడా పూర్తి ఆబ్జెక్టివ్ గా ఉండాలి. సరే ఇప్పటివరకు మనం సిద్ధాంతాలన్నీ మాట్లాడుకున్నాం. ఇవన్నీ ఒక వాస్తవ సంఘటనలో ముఖ్యంగా ఒక వర్క్ ప్లేస్ లో ఎలా పనిచేస్తాయో ఒక ఉదాహరణ ద్వారా విశ్లేషిద్దాం. ఆ ఒక ప్రాక్టికల్ ఎగ్జాంపుల్ చూద్దాం. ఒక సాఫ్ట్వేర్ కంపెనీలో ఒక అతి ముఖ్యమైన ప్రాజెక్ట్ వివరాలు బయటకు లీక్ అయ్యాయి అనుకుందాం.
(17:40) ఇప్పుడు మేనేజర్ కి ఆ ప్రాజెక్టులో పని చేసే ఒక ఉద్యోగికి మధ్య జరిగే సంభాషణను గమనిద్దాం. ఓకే మేనేజర్ ఉద్యోగిని పిలిచి ఆ ప్రాజెక్ట్ డీటెయిల్స్ మీరు బయట ఎవరితోనైనా షేర్ చేశారా అని అడిగాడు. దానికి ఆ ఉద్యోగి నేను ఈ కంపెనీ కోసం రాత్రింబవళ్ళు కష్టపడుతున్నాను సార్ నేను కంపెనీకి ద్రోహం చేస్తానా అని సమాధానం ఇచ్చాడు అనుకుందాం. మనం ఇందాక మాట్లాడుకున్న లాజిక్ ప్రకారం అతను నేరుగా నేను షేర్ చేయలేదు అని చెప్పకుండా తన లాయల్టీని తన క్యారెక్టర్ ని తీసుకొచ్చాడు. ఇది మొదటి ప్రమాద గంటిక.
(18:09) అవును ఇది ఫస్ట్ క్లస్టర్ ఇప్పుడు మేనేజర్ తన ఫీలింగ్స్ కంట్రోల్ చేసుకుని కోపపడకుండా మరింత నిర్దిష్టమైన రెండో ప్రశ్న అడుగుతున్నాడు. ఏమని సరే గతవారం ఈ ప్రాజెక్ట్ డిజైన్ గురించి నువ్వు అసలు ఎవరితోనైనా బయట మాట్లాడావా అని దానికి ఆ ఉద్యోగి కాస్త తడబడుతూ కుర్చీలో సర్దుకుంటూ కళ్ళు పక్కకు తిప్పుకొని ఆఫీసు లో చాలా మందితో మాట్లాడుతుంటాను కదా సార్ నాకేమి సరిగ్గా గుర్తు లేదు అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
(18:36) ఓహో ఇక్కడ చూడండిత్రీ సెకండ్ రూల్ ప్రకారం రియాక్షన్ వచ్చింది అలాగే సమాచారాన్ని దాచడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాడు. ఇది మరో క్లస్టర్ పరిస్థితి గంభీరంగా మారుతోంది. ఇప్పుడు మేనేజర్ తన ఫైనల్ స్ట్రోక్ వేసాడు కదా అవును బాగా స్పెసిఫిక్ అయిన ప్రశ్న వేశడు. గత శుక్రవారం సాయంత్రం బయట నుంచి వచ్చిన కన్సల్టెంట్ తో నువ్వు కాఫీ షాప్ లో మాట్లాడావా లేదా? అని అడిగాడు.
(18:59) అప్పుడు అప్పుడు ఉద్యోగికి తప్పించుకునే దారి లేక గొంతు సవరించుకుని అవును మాట్లాడాను కానీ అది కేవలం క్యాజువల్ గా జరిగిందే ప్రాజెక్ట్ గురించి కాదు అన్నాడు. అంటే ఇప్పుడు మెల్లగా డిస్టెన్సింగ్ లాంగ్వేజ్ వాడుతూనే నిజం బయటకు రావడం మొదలైంది. సరిగ్గా గమనించారు. ఇక్కడే అసలైన విశ్లేషణ వస్తుంది. ఈ సంభాషణలో ఉద్యోగి ప్రవర్తన అనుమానస్పదంగా ఉంది.
(19:21) కానీ కేవలం ఈ సంభాషణను బట్టి వాడి బాడీ లాంగ్వేజ్ తేడాగా ఉందని మేనేజర్ అతన్ని ఉద్యోగంలో నుంచి తీసేయకూడదు. మరేం చేయాలి ఈ సంభాషణను బేస్ చేసుకొని ఆ ఉద్యోగి ఈమెయిల్ రికార్డ్స్ కాల్ లాగ్స్ లాంటి ఇతర భౌతిక ఆధారాలను వెతకాలి. కేవలం అనుమానస్పద సంకేతాలు ఒక వ్యక్తిని దోషిగా నిరూపించలేవు. అవును ఖచ్చితంగా విచారణ పద్ధతి అనేది నిజాన్ని నిగ్గు తేల్చడానికి ఒక దిక్సూచిలా పనిచేస్తుంది.
(19:45) కానీ అంతిమ నిర్ణయం ఎప్పుడూ ఖచ్చితమైన ఆధారాలతోనే తీసుకోవాలి. చాలా స్పష్టంగా చెప్పారు. ఈ లోతైన విశ్లేషణ ద్వారా మనం నేర్చుకున్న అతి పెద్ద పాఠం ఏంటంటే మనుషులను అంచనా వేయడంలో తొందర పడకూడదు. కరెక్ట్ ఒక వ్యక్తి చాలా కాన్ఫిడెంట్ గా ఉన్నంత మాత్రాన అతను నిజం చెబుతున్నట్లు కాదు అలాగే కంగారు పడినంత మాత్రాన అబద్ధం చెబుతున్నట్లు కాదు.
(20:07) గుడ్డి నమ్మకం కంటే అవగాహనతో కూడిన నమ్మకం అంటే ఇన్ఫార్మడ్ ట్రస్ట్ మనల్ని చాలా సమస్యల నుంచి కాపాడుతుంది. కచ్చితంగా మన దైనందిన జీవితంలో వ్యాపార వ్యవహారాల్లో బంధాల్లో ఎవరైనా మనల్ని మభ్య పెడుతున్నారని అనిపించినప్పుడు గుడ్డిగా వాదనకు దిగకుండా వారి ప్రవర్తనను పరిశీలించి వాస్తవాలను రాబట్టడానికి ఈ జ్ఞానం ఒక ఆయుధంలా పనిచేస్తుంది. అయితే ఈ విశ్లేషణను ముగించే ముందు ఈ పుస్తకంలోని అంశాలను దాటి నా మనసులో ఒక కొత్త ఆలోచన మెదులుతోంది.
(20:36) ఏంటది మనం గనుక ఈ అబద్ధాలను మోసాలను పసిగట్టడంలో 100 శాతం పర్ఫెక్ట్ అయిపోయాము అనుకుందాం. ఎదుటివాడు చెప్పే ప్రతి అబద్ధాన్ని వాడి ముఖంలో చూసి మనం కనిపెట్టేయగలం అనుకుందాం. అప్పుడు భవిష్యత్తులో మన బంధాల్లో ఆ సహజమైన అమాయకత్వం ఏమవుతుంది అబ్బా చాలా మంచి ప్రశ్న ఒకరినొకరు ఎలాంటి శరతులు లేకుండా నమ్మే ఆ సున్నితత్వం పూర్తిగా కనుమరిగైపోతుందా? 100 శాతం నిజం మాత్రమే ఉండే సమాజంలో జీవించడం నిజంగా మనకు సంతోషాన్ని ఇస్తుందా ఒకసారి ఆలోచించండి.
(21:05) ఇది చాలా లోతైన ఆలోచన. ఒక చిన్న అబద్ధం కొన్నిసార్లు ఒక పెద్ద బంధాన్ని కాపాడుతుంది కదా అవును అందుకే ఈ విశ్లేషణ పద్ధతులన్నీ మన సిస్టం లో రన్ అయ్యే ఆ యాంటీ వైరస్ లాగా సైలెంట్ గా పని చేయాలి. కరెక్ట్ నిజమైన ముప్పు ఉన్నప్పుడు మాత్రమే అది మనల్ని అలర్ట్ చేయాలి. మిగతా సమయాల్లో మనం ఈ అందమైన బంధాలను ఆస్వాదించాలి.
(21:27) ఈ ఆలోచనతో ఈనాటి మన లోతైన విశ్లేషణను ముగిద్దాం మరింత నేర్చుకుంటూనే ఉందాం
Author Name:Manifest Telugu
Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@ManifestTelugu
Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=qmlIU0AsrTM
Title: మీతో ఎవరు అబద్ధం చెబుతున్నారో తెలుసుకోవడం ఎలా? | Spy the Lie Telugu | Psychology
Author Name: Manifest Telugu
Description: How to tell if someone is lying to you? Can you identify a liar just by observing their words, behaviour, and body language? What are the hidden signs of deception that most people fail to notice?
Discover the fascinating psychology of lie detection with Spy the Lie by Philip Houston, Michael Floyd, and Susan Carnicero – a book written by former CIA officers who share techniques developed through their experience in intelligence investigations and deception detection.
Understand the psychology behind lying, verbal and non-verbal deception cues, behavioural patterns, and techniques for asking better questions to uncover inconsistencies.
Whether you want to understand human behaviour, become better at reading people, protect yourself from manipulation, or improve your communication skills, these insights can help you become a more observant and thoughtful person.
About the Book:
Spy the Lie: Former CIA Officers Teach You How to Detect Deception.
Authors: Philip Houston, Michael Floyd & Susan Carnicero.
If you enjoy psychology, human behaviour, communication skills, dark psychology, self-improvement, and powerful book summaries, subscribe to Manifest Telugu for more insightful content.
👍 Like | 💬 Comment | 🔔 Subscribe to Manifest Telugu.
#SpyTheLie #Psychology #LieDetection #DarkPsychology #HumanPsychology #BodyLanguage #HumanBehaviour #BookSummary #TeluguBookSummary #ManifestTelugu #DeceptionDetection #selfimprovement #selfimprovement #telugumotivation #mindset #personaldevelopment #successmindset #motivation
Transcript:
(00:00) మన కంప్యూటర్లలో యాంటీ వైరస్ సాఫ్ట్వేర్ పని చేసే తీరును మనం ఎప్పుడైనా గమనించామా అంటే స్క్రీన్ మీద అంతా ప్రశాంతంగానే కనిపిస్తుంది. సిస్టం చాలా వేగంగా ఎలాంటి సమస్య లేకుండా పని చేస్తున్నట్లే ఉంటుంది. అవును పైకి అలానే కనిపిస్తుంది. అదే కదా కానీ ఆ సాఫ్ట్వేర్ మాత్రం ఎప్పుడూ నిద్రపోదు. బ్యాక్గ్రౌండ్ లో జరిగే ప్రతి చిన్న కదలికను అనుమానాస్పదంగా ఉండే ప్రతి ఫైల్ ను అది నిరంతరం అత్యంత సైలెంట్ గా స్కాన్ చేస్తూనే ఉంటుంది.
(00:28) కరెక్ట్ మీరు చెప్పింది అక్షరాల నిజం అంటే సాఫ్ట్వేర్ కేవలం పైకి కనిపించే పేరును బట్టి లేదా ఫైల్ సైజు ను బట్టి గుడ్డిగా నమ్మేయదు కదా హ్మ్ నమ్మదు ఆ ఫైల్ ప్రవర్తన ఎలా ఉందో గమనిస్తుంది. అంటే ఆ అది ఏఏ సిస్టం ఫైల్స్ లోకి చొరబడడానికి ప్రయత్నిస్తోంది లేదా బ్యాక్ గ్రౌండ్ లో ఎవరికైనా డేటా పంపుతోందా ఇలాంటి లోతైన కదలికలను అది పసిగెడుతుంది.
(00:52) సరిగ్గా ఇదే సూత్రాన్ని మనం మనుషుల ప్రవర్తనకు అన్వయిస్తే ఎలా ఉంటుంది? ఓ చాలా ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. అవును కదా ఈనాటి మన ఈ లోతైన విశ్లేషణలో మనం అచ్చం ఇలాంటి ఒక అద్భుతమైన అంశాన్ని పరిశీలించబోతున్నాం. అమెరికా గూఢచార సంస్థ అదేనండి మనందరికీ తెలిసిన సిఐఏ లో ఏళ్ల తరబడి పనిచేసిన మాజీ అధికారులు ఫిలిప్ హ్యూస్టన్ మైకెల్ ఫ్లాయిడ్ మరియు సుసాన్ కార్నిసరో కలిసి రాసిన స్పై ద లై అనే పుస్తకం మన ముందు ఉంది.
(01:19) రైట్ స్పై ద లై మనుషుల మాటల వెనుక దాగిన మోసాన్ని ఎలా పసిగట్టాలి అనే అంశంపై ఆ పుస్తకంలోని ఆధారాలను బట్టి ఈరోజు మనం ఒక సుదీర్ఘమైన విశ్లేషణ చేయబోతున్నాం. ఖచ్చితంగా ఏంటంటే ఈ పుస్తకం కేవలం ఊహాజనితమైన సిద్ధాంతాల మీద ఆధారపడి రాసింది కాదు దశాబ్దాల పాటు ఉగ్రవాదులను అత్యంత ప్రమాదకరమైన గూఢచారులను విచారించిన అనుభవంతో ఆ వాళ్ళ రియల్ లైఫ్ ఎక్స్పీరియన్స్ తో రాశారు కదా అవును అనుభవంతో ఆ అధికారులు పంచుకున్న విషయాలు ఇవి మన సమాజంలో ఒక సాధారణ నమ్మకం బలంగా నాటుకుపోయింది.
(01:54) ఎవరైనా మన కళ్ళల్లోకి సూటిగా చూడకుండా మాట్లాడుతుంటే లేదా వాళ్ళ మాటల్లో కాస్త తడబాటు కనిపిస్తే అబద్ధం చెబుతున్నారని ఫిక్స్ అయిపోతాం మనం అదే అలా నిర్ణయానికి వచ్చేస్తాం కానీ అది నూటికి నూరుపాళ్ళు తప్పు అవునా తడబడితే తప్పు కాదా కాదండీ మోసగాళ్ళు వృత్తిపరమైన నేరస్తులు చాలా సాధన చేసి ఉంటారు వాళ్ళు అత్యంత కాన్ఫిడెంట్ గా ఏమాత్రం తడబడకుండా కళ్ళలోకి చూస్తూ అబద్ధాలు చెప్పగలరు.
(02:20) అబ్బా నిజమే అలాగే ఏ తప్పు చేయని ఓ అమాయకుడు కేవలం విచారణ ఎదుర్కొంటున్నాను అన్న భయంతో తడబడవచ్చు. అంటే ఆ కేవలం పైకి కనిపించే ఆ చిన్నపాటి ఆందోళనను బట్టి మనం ఒకరిని దోషిగా నిర్ణయించలేం. అసలు నిర్ణయించకూడదు. మ్ అందుకే అసలు నిజాన్ని అబద్ధాన్ని శాస్త్రీయంగా ఎలా గుర్తించాలి అనే పద్ధతుల గురించి ఈరోజు మనం లోతుగా చర్చిద్దాం.
(02:42) అయితే ఈ విశ్లేషణలోకి వెళ్ళే ముందు ఒక విషయం స్పష్టం చేయాలి. చెప్పండి ఈ పద్ధతులు ఏవి కూడా ఎదుటివారి మనసులోని మాటలను యంత్రంలా చదివేసే మాయా సూత్రాలు కావు కరెక్ట్ అలా చదవలేము మనం ఒక వ్యక్తి ప్రవర్తనలో ఏదైనా అనుమానాస్పదంగా అనిపిస్తే దాన్ని ఎలా పసిగట్టాలి అక్కడి నుండి వాస్తవ సమాచారాన్ని ఎలా రాబట్టాలి అని తెలుసుకోవడానికి మాత్రమే ఇవి ఉపయోగపడతాయి.
(03:04) వాస్తవానికి మనం అబద్ధాలను పసికట్టడం గురించి మాట్లాడుకునే ముందు అసలు అబద్ధాలను మనం ఎందుకు సులభంగా గుర్తించలేకపోతున్నాం అనే విషయాన్ని విశ్లేషించాలి. ఆ ఎందుకు గుర్తించలేకపోతున్నాం అంటారు మనుషులుగా మనకు కొన్ని బలమైన మానసిక అడ్డంకులు ఉంటాయి. అంటే మన మెదడు సహజంగానే కొన్ని విషయాలను ఫిల్టర్ చేస్తుంది. ఈ పుస్తకంలో దీనికి సంబంధించి ప్రధానంగా మూడు కారణాలను ప్రస్తావించారు.
(03:28) రైట్ అందులో మొదటిది మన బంధాలు బంధాలా అంటే రిలేషన్షిప్స్ దీని వెనక ఉన్న అసలు కారణం ఏంటో కాస్త విడమర్చి చూద్దాం. మనకు బాగా కావాల్సిన వాళ్ళు మనం రోజు చూసేవాళ్ళు అబద్ధం చెబితే కనిపెట్టడం ఇంకా సులభం కావాలి కదా లాజికల్ గా ఆలోచిస్తే మీరు చెప్పింది కరెక్టే కానీ మన మెదడు ఎమోషనల్ గా ఆలోచిస్తుంది. ఎమోషనల్ గా అవును మనకు బాగా కావాల్సిన వాళ్ళు అబద్ధం చెబుతున్నారని అంగీకరించడానికి మన మనసు ఏమాత్రం సిద్ధంగా ఉండదు.
(04:00) ఉదాహరణకు మీ చిన్ననాటి స్నేహితుడు మీ దగ్గర పెద్ద మొత్తం అప్పుగా తీసుకున్నాడు అనుకుందాం. ఓకే అడిగిన ప్రతిసారి ఏదో ఒక సాకు చెబుతున్నాడు. అతని మాటల్లో ఏదో తేడా ఉందని అతను డబ్బులు తిరిగి ఇవ్వకపోవచ్చని మీ ఎదురు ఒక మూల హెచ్చరిస్తూనే ఉంటుంది. ఆ డౌట్ అయితే ఉంటుంది మనకి డౌట్ ఉంటుంది కానీ అతను నా ప్రాణ స్నేహితుడు నన్ను మోసం చేసే రకం కాదు అని మీ మనసే ఆ అనుమానాన్ని బలవంతంగా అణచివేస్తుంది.
(04:25) అబ్బా నిజమే నిజం తెలిస్తే ఆ బంధం ఎక్కడ ముక్కలవుతుందో అన్న భయం అదే ఆ భయం మనల్ని వాస్తవాలు చూడనివ్వకుండా గుడ్డివాళ్ళని చేస్తుంది. అంటే బంధం పాడవుతుందన్న భయంతో మనకి మనమే కళ్ళు మూసుకుంటాం అన్నమాట. కచ్చితంగా ఇక ఇందులో రెండో కారణం నిర్ధారణ పక్షపాతం అని రచయితలు చెప్పారు. ఆ దీన్ని ఇంగ్లీష్లో కన్ఫర్మేషన్ బయాస్ అంటారు కదా అవును అవును కన్ఫర్మేషన్ బయాస్ ఇది మన నిర్ణయాలను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది ఏంటంటే ఈ కన్ఫర్మేషన్ బయాస్ అనేది మనుషుల్లో ఉండే అతి పెద్ద మానసిక లోపం మనం ఒక వ్యక్తిని చూడగానే ముందే ఒక అభిప్రాయానికి వచ్చేస్తాం. జడ్జ్
(05:02) చేసేస్తాం. రైట్ ఒక వ్యక్తి మంచివాడు అని మనం ముందే బలంగా నమ్మితే అతను రేపు ఏదైనా తప్పు చేసినా సరే మన మెదడు దాన్ని సమర్థించడానికి 100 కారణాలు వెతుకుతుంది. ఆ పాపం అతను కావాలని చేసి ఉండడు పరిస్థితులు అలా ఉండి ఉంటాయి అని మనకు మనమే సద్ది చెప్పుకుంటాం కదా సరి ఇక్క చెప్పారు అదే ఒక వ్యక్తి మనకు నచ్చనివాడు అయితే వాడు ఎంత నిజాయితిగా పని చేసినా అందులో ఏదో కుట్రం ఉందన్న కోణంలోనే చూస్తాం.
(05:29) ఈ పక్షపాతం వల్ల మనం వాస్తవాలను నిష్పాక్షికంగా విశ్లేషించలేం. ఇది నిజంగా ఆలోచించాల్సిన విషయమే ఇకపోతే ఇక్కడ మూడో పాయింట్ సహజమైన నమ్మకం లేదా నాచురల్ ట్రస్ట్ కానీ దీని విషయంలో నాకు ఒక భిన్నమైన అభిప్రాయం ఉంది. మనుషుల మధ్య నమ్మకం ఉండటం మంచిదే కదా మంచిదే కదా ప్రతి ఒక్కరిని ప్రతిక్షణం అనుమానిస్తూ కూర్చుంటే సమాజం ఎలా ముందుకు వెళ్తుంది ఉదయం లేచి పాలు తెచ్చే వ్యక్తి దగ్గర నుండి ఆఫీస్ లో తోటి ఉద్యోగి వరకు అందరినీ అనుమానిస్తే అసలు పిచ్చెక్కుతుంది కదా మీ వాదనలో 100 శాత నిజం ఉందండి పరిణామ క్రమంలో మనుషులు గుంపులుగా జీవించడం మొదలు పెట్టినప్పటి నుంచి ఒకరిపై ఒకరు ఆధారపడటం
(06:04) నేర్చుకున్నారు. హ ఒకే తెగలో ఉన్న వాళ్ళను నమ్మకపోతే ఆ రోజుల్లో మనుగడ సాధ్యమయ్యేది కాదు. ఈ సహజమైన నమ్మకం వల్లే సమాజం ముందుకు సాగుతోంది. మరి అలాంటప్పుడు ట్రస్ట్ అనేది ప్రాబ్లం ఎలా అవుతుంది? ఇక్కడే మనం అర్థం చేసుకోవాల్సింది ఏంటంటే గుడ్డి నమ్మకానికి అవగాహనతో కూడిన నమ్మకానికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం. ఓహో బ్లైండ్ ట్రస్ట్ వర్సెస్ ఇన్ఫామ్ ట్రస్ట్ రైట్ రోజువారి పనుల్లో అందరినీ నమ్మడం వేరు కానీ కీలకమైన వ్యాపార లావాదీవిల్లో పెద్ద పెద్ద ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో లేదా ఒక ఉద్యోగికి సంస్థకు సంబంధించిన కీలకమైన బాధ్యతలు అప్పగించేటప్పుడు అవును అప్పగించేటప్పుడు కేవలం వాళ్ళ
(06:40) మాటలను బట్టి గుడ్డిగా నమ్మేయడం చాలా ప్రమాదకరం ఆయా సందర్భాల్లో మనం మన మానసిక అడ్డంకులను పక్కన పెట్టి వాస్తవాలను గ్రహించగలగాలి. అర్థమైంది అంటే నమ్మడం తప్పు కాదు కానీ కీలకమైన సమయాల్లో గుడ్డిగా నమ్మడమే అసలైన సమస్య ఖచ్చితంగా సరే ఇప్పుడు ఈ మానసిక అడ్డంకుల నుంచి మనం బయటపడ్డాం అనుకుందాం ఒక వ్యక్తిని విశ్లేషించడానికి అతను చెప్పేది నిజమో కాదో పసిగట్టడానికి మనం వేయాల్సిన మొదటి అడుగు ఏమిటి ఆ మొదటి మరియు అత్యంత కీలకమైన అడుగు వాళ్ళ సాధారణ ప్రవర్తన ఏమిటో గుర్తించడం సాధారణ ప్రవర్తన అవును విచారణ భాషలో దీన్ని బేస్ లైన్ అంటారు అంటే అంటే ప్రతి మనిషికి
(07:19) మాట్లాడేటప్పుడు కూర్చున్నప్పుడు ఒక సహజమైన శైలి ఉంటుంది. కొందరు మాట్లాడేటప్పుడు చేతులు ఎక్కువగా కదుపుతారు కొందరు చాలా నెమ్మదిగా ఆలోచించి సమాధానం ఇస్తారు. కొందరికి ఐ కాంటాక్ట్ మెయింటైన్ చేయడం ఇష్టం ఉండదు. రైట్ ఒక వ్యక్తి గురించి మనం అంచనా వేసే ముందు అసలు అతను సాధారణ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు ఎలా ప్రవర్తిస్తాడు అనేది మనం గమనించాలి.
(07:39) మీరు చెబుతుంటే నాకు ఒక ఆలోచన వస్తుంది. చెప్పండి ఇది ఒక రకంగా డాక్టర్లు మన హార్ట్ రేట్ ను చెక్ చేసినట్లు ఉందన్నమాట. ఉదాహరణకు నేను ప్రశాంతంగా కుర్చీలో కూర్చున్నప్పుడు నా గుండె నిమిషానికి 100 సార్లు కొట్టుకుంటే అది ప్రమాదకరం కానీ అదే నేను గ్రౌండ్ లో ట్రెడ్మిల్ మీద పరిగెడుతున్నప్పుడు 100 సార్లు కొట్టుకుంటే అది చాలా నార్మల్ కదా ఇక్కడ విషయం గుండె కొట్టుకునే వేగం కాదు నేను ఏ స్థితిలో ఉన్నాను అన్నది ముఖ్యం అంతేనా అబ్బా ఎంత అద్భుతమైన పోలిక చెప్పారు కచ్చితంగా అంతే ఒక వ్యక్తి భయంతో ఉన్నాడా లేదా సాధారణంగానే అలా ఉంటాడా అనేది వాళ్ళ
(08:14) బేస్ లైన్ ని బట్టే మనం నిర్ణయించాలి. ఉమ్ అర్థమవుతుంది. సిఐఏ విచారణలో ఇదే మొదటి నియమం. పుస్తకంలో దీనికి ఒక మంచి ఉదాహరణ కూడా ఉంది. ఓసారి విచారణ అధికారులు ఒక విదేశీ రాయబారిని ఇంటరగేట్ చేస్తున్నప్పుడు అతను విపరీతంగా చెమటలు కక్కుతూ కళ్ళు తిప్పుకుంటూ ఉన్నాడు. అమ్మో ఎవరైనా చూస్తే అతను ఏదో పెద్ద అబద్ధం చెప్తున్నాడని అనుకుంటారు కదా అవును సహజంగా అలాగే అనుకుంటారు.
(08:38) కానీ ఆ అధికారులకు తెలుసు ఆ వ్యక్తికి విచారణ అధికారుల ముందు కూర్చోవడమే చాలా ఆందోళన కలిగించే విషయం అని పైగా అతని సాధారణ ప్రవర్తనే అంత ఓహో అంటే ఆ టెన్షన్ పడటం అనేది అతని బేస్ లైన్ లో భాగమే అన్నమాట. అదే కాబట్టి ఆ టెన్షన్ను వాళ్ళు ఒక ఆధారంగా తీసుకోలేదు. అతని బేస్ లైన్ కు భిన్నంగా అతను ఎప్పుడు ప్రవర్తిస్తాడో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించారు.
(09:00) అంటే ఒకరి ప్రవర్తనను మరొకరితో పోల్చకూడదు వాళ్ళ సొంత ప్రవర్తనతోనే పోల్చి చూడాలన్నమాట. ఖచ్చితంగా సరే ఒక వ్యక్తి బేస్ లైన్ ఏంటో మనకు తెలిసింది. వాళ్ళ సాధారణ స్థితిని అర్థం చేసుకున్నాం. మరి ఇప్పుడు మనం అడిగే ప్రశ్నలకు వాళ్ళ ప్రవర్తనలో వచ్చే ఆకస్మిక మార్పులను పసిగట్టడం ఎలా? ఇక్కడే మానవ మెదడుకు సంబంధించిన ఒక అద్భుతమైన సైన్స్ దాగి ఉంది.
(09:23) దాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి మనం దత్రీ సెకండ్ రూల్ గురించి తెలుసుకోవాలి. 3 సెకండ్ రూల్ అవును ఇది పూర్తిగా టైమింగ్ కి సంబంధించిన విషయం. మనం ఒక కీలకమైన ప్రశ్న అడిగిన వెంటనే ఖచ్చితంగా చెప్పాలంటే మొదటి మూడు సెకన్లలో ఆ వ్యక్తి సాధారణ ప్రవర్తనలో అంటే వాళ్ళ బేస్ లైన్ లో ఏదైనా మార్పు వచ్చిందా అనేది నిశితంగా గమనించాలి. ఆ మొదటి మూడు సెకండ్లలోనే ఎందుకు గమనించాలి ఒక 10 సెకండ్ల తర్వాత గమనిస్తే పనికి రాదా పనికి రాదు ఎందుకంటే అబద్ధం చెప్పేటప్పుడు మన మెదడు చాలా ఎక్కువ శక్తిని ఖర్చు చేయాల్సి ఉంటుంది.
(09:55) న్యూరాలజీ పరిభాషలో దీన్ని కాగ్నిటివ్ లోడ్ అంటారు. ఉమ్ కాగ్నిటివ్ లోడ్ నిజం చెప్పాలంటే మెదరికి పెద్దగా కష్టం ఉండదు. జరిగిన విషయాన్ని జ్ఞాపకాల్లో నుంచి వెలిగి తీసి చెబితే చాలు కానీ అబద్ధం చెప్పాలంటే ముందు వాస్తవాన్ని అణచివేయాలి. కరెక్ట్ వాస్తవాన్ని అణచివేయాలి కొత్తగా ఒక కట్టు కథ అల్లాలి మళ్ళీ ఆ కథకు తగిన హావభావాలు ప్రదర్శించాలి.
(10:14) ఇదంతా అడిగిన వెంటనే క్షణాల్లో జరిగిపోవాలి కదా వామ్మో ఇది చాలా ప్రాసెస్ లో ఉందే అవునండి ఈ ప్రాసెస్ లో మెదడు మీద పడే విపరీతమైన ఒత్తిరి వల్ల తెలియకుండానే మన శరీరంలో కొన్ని మార్పులు వస్తాయి. పెదవులు కొరుక్కోవడం అకస్మాతుగా గొంతు సవరించుకోవడం కుర్చీలో ముందుకు వెనక్కు కదలడం లాంటివి జరుగుతాయి. రైట్ ఇవన్నీ ప్రశ్న అడిగిన మొదటి మూడు సెకండ్ల లోపు ఒక రిఫ్లెక్స్ యాక్షన్ లాగా బయటపడతాయి.
(10:36) ఇది వినడానికి చాలా లాజికల్ గా ఉంది. కానీ ఇక్కడే నాకు ఒక సందేహం వస్తుంది. అడగండి ఒకవేళ ఒక వ్యక్తికి మనం అడిగిన ప్రశ్న సరిగ్గా అర్థం కాకపోయినా లేదా బాస్ అడుగుతున్నాడు కదా అని అకస్మాత్తుగా భయపడినా కూడా ఆ మొదటి మూడు సెకండ్లలో తడబడవచ్చు కదా నిజమే తడబడవచ్చు. ఒకవేళ ఆ తడబాటును చూసి మనం వాళ్ళు అబద్ధం చెప్తున్నారని నిర్ధారించేస్తే అది అమాయకులను శిక్షించినట్లు అవుతుంది కదా మీరు అడిగిన ప్రశ్న చాలా వాలిడ్ పాయింట్ కేవలం ఒక్కసారి తడబడినంత మాత్రాన లేదా ఒక్క సంకేతాన్ని బట్టి ఏ విచారణధికారి ఎదుటివారిని అబద్ధాల కోరుని ముద్ర వేయడం
(11:09) అలా చేయడం నేరం కూడా మరి ఎలా కన్ఫర్మ్ చేస్తారు అందుకే రచయితలు ఇక్కడ క్లస్టర్స్ అనే కాన్సెప్ట్ ను పరిచయం చేశారు. క్లస్టర్స్ అవును క్లస్టర్ అంటే సంకేతాల సమూహం ఎవరైనా నిజంగానే మోసం చేస్తున్నప్పుడు కేవలం ఒక్క సంకేత మాత్రమే బయటపడదు. అంటే చాలా కనిపిస్తాయా అవును ఒక కీలకమైన ప్రశ్న అడిగినప్పుడు అకస్మాతుగా మాట్లాడడం ఆపేయడం కళ్ళు వేరే వైపు తిప్పేయడం చేతి వేళ్ళతో ముఖాన్ని తుడుచుకోవడం మరియు అనవసరంగా దగ్గడం ఇలా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సంకేతాలు ఒకేసారి గమనిస్తే అప్పుడు జాగ్రత్త పడాలి.
(11:44) అవును అప్పుడు అక్కడ కచ్చితంగా ఏదో జరుగుతుందని మనం గ్రహించాలి. దాన్ని మనం ఒక ప్రమాద గంటికలా భావించాలి. ఓహో అంటే కేవలం ఒక్క ఉదాహరణను తీసుకోకుండా పదే పదే వచ్చే మార్పుల సమూహాన్ని ఆ క్లస్టర్స్ ని గమనించాలి అంటారు. రైట్ ఇప్పటిదాకా మనం బాడీ లాంగ్వేజ్ టైమింగ్ భౌతిక సంకేతాల గురించి మాట్లాడుకున్నాం ఇవన్నీ మన కంటికి కనిపించేవి.
(12:06) కానీ కేవలం వాళ్ళు ఉపయోగించే పదాల్లో దాగి ఉన్న మోసాన్ని కూడా కనిపెట్టొచ్చు అంటారు కదా అది ఎలా సాధ్యం? ఇది చాలా ఆసక్తికరమైన అంశం. పదాలు మనిషి మనస్తత్వాన్ని బయట పెడతాయి. సాధారణంగా ఎవరైనా నిజం చెప్పేటప్పుడు సూటిగా స్పష్టంగా చాలా తక్కువ పదాల్లో సమాధానం ఇస్తారు. ఆ అవును కానీ అబద్ధం చెప్పేవారు నేరుగా ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వకుండా తమ వ్యక్తిత్వాన్ని తమ క్యారెక్టర్ ను మధ్యలోకి తీసుకొస్తారు.
(12:32) ఓహో ఉదాహరణకు మీరు ఒక వ్యక్తిని నువ్వు నా పర్సులో నుంచి డబ్బులు తీసుకున్నావా అని నేరుగా అడిగారనుకోండి నిజాయితీగా ఉన్న వ్యక్తి లేదు నేను తీసుకోలేదు అని సింపుల్ గా చెప్తాడు. మరి తప్పు చేసిన వ్యక్తి తప్పు చేసిన వ్యక్తి నేను దేవుని నమ్మేవాడిని ప్రతిరోజు గుడికి వెళ్తాను నేను అలాంటి పనులు ఎందుకు చేస్తాను అనో లేదా నేను ఈ ఆఫీస్ లో 10 ఏళ్లుుగా నిజాయితిగా పని చేస్తున్నాను అనో అసలు విషయానికి సంబంధం లేని తమ మంచితనాన్ని ప్రూవ్ చేసుకునే ప్రయత్నం చేస్తారు.
(12:57) భలే చెప్పారు అడిగిన దానికి సమాధానం చెప్పకుండా ఏవేవో నీతులు మాట్లాడతారన్నమాట. సరిగ్గా అదే దీనికి తోడు డిస్టెన్సింగ్ లాంగ్వేజ్ అనే మరొక ముఖ్యమైన మానసిక ప్రక్రియ కూడా ఉంటుంది. డిస్టెన్సింగ్ లాంగ్వేజ్ అంటే అంటే జరిగిన తప్పుకు మరియు తమకు మధ్య ఒక మానసికమైన దూరాన్ని సృష్టించే పదాలను వాడటం ఒక వ్యక్తి తప్పు చేసినప్పుడు ఆ తప్పును నేరుగా తన పేరుతో చెప్పడానికి అతని సబ్కాన్షియస్ మైండ్ అంగీకరించదు.
(13:23) ఓహో అందుకే వాళ్ళు పాసివ్ వాయిస్ ను వాడుతుంటారు. నేను ఆ ఫైల్ ను పోగొట్టాను అని చెప్పడానికి బదులు ఆ ఫైల్ ఎక్కడో మిస్ అయిపోయింది అంటారు. ఆ అది నేనే చేశాను అని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఒప్పుకోరు. అవును ఆ సంఘటనతో నాకు సంబంధం లేదు అని వంకరగా చెప్తారు. తమ ప్రమేయాన్ని పూర్తిగా పక్కన పెట్టేలా వాక్యం నిర్మాణం చేస్తారు. మ్మ్ ఇక్కడ మీరు చెప్పేది చూస్తుంటే నాకు ఇంకో సమస్య కనిపిస్తోంది.
(13:47) ఏంటది? కొంతమందికి సహజంగానే ప్రతి చిన్న విషయానికి ఎక్కువ వివరణలు ఇచ్చే అలవాటు ఉంటుంది. దీన్నే ఓవర్ ఎక్స్ప్లెయినింగ్ అంటాం కదా అవును అవును నేను నిన్ను ఒక ఫ్రెండ్ కి కాల్ చేసి సినిమాకి వస్తావా అని అడిగితే వాడు రాను అని చెప్పకుండా వాడి బాస్ ఎలా తిట్టాడో దారిలో ట్రాఫిక్ ఎంత ఉందో వాడి బైక్ ఎలా పాడైపోయిందో అరగంట పాటు సుత్తి కొట్టాడు.
(14:07) చాలా మందికి ఈ అలవాటు ఉంటుంది. వాడు నిజమే చెప్తున్నాడు కానీ అవసరానికి మించి మాట్లాడుతున్నాడు. మరి ఇలాంటి వాళ్ళని చూసి అబద్ధం చెబుతున్నారు అనుకుంటే ఎలా అందుకే మనం ముందే మాట్లాడుకున్నాం గుర్తుందా బేస్ లైన్ అని ఓహో రైట్ రైట్ మీ ఫ్రెండ్ కి అలా ప్రతి చిన్న విషయానికి రామాయణం అంతా చెప్పడం అలవాటయితే అది అతని సాధారణ ప్రవర్తన అందులో మనం అనుమానించాల్సిన పనిేమీ లేదు.
(14:28) ఉమ్ అది వాడి బేస్ లైన్ అన్నమాట. కరెక్ట్ కానీ ఎప్పుడూ చాలా సూటిగా పాయింట్ టు పాయింట్ మాట్లాడే ఒక వ్యక్తి మీరు ఏదైనా కీలకమైన ప్రశ్న అడిగినప్పుడు అకస్మాత్తుగా సుత్తి కొట్టడం మొదలు పెట్టాడంటే మాత్రం అతను మిమ్మల్ని ఏదో మభ్య పెడుతున్నాడని అర్థం చేసుకోవాలి. సూపర్ లాజిక్ అతను ఎంచుకునే పదాలు అతని బేస్ లైన్ కు విరుద్ధంగా ఉన్నాయో లేదో గమనించడమే ఇక్కడ కీలకం.
(14:49) అక్షరాలా అంతే. అద్భుతం ఇప్పుడు నాకు మొత్తం చిత్రం అర్థమవుతుంది. సంకేతాల సమూహాలు కనిపించాయి. మాటల్లో తేడా తెలిసింది. ఆ డిస్టెన్స్ లాంగ్వేజ్ వాడుతున్నారని అర్థమైంది. ఒక వ్యక్తి ఏదో దాస్తున్నాడని మనకు ఒక స్పష్టత వచ్చేసింది. మరి వాళ్ళ దగ్గర నుంచి ఆ నిజాన్ని ఎలా బయటకు లాగాలి ఇక్కడే మనం ప్రశ్నలు అడిగే విధానం అత్యంత ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తుంది అనుకుంటా.
(15:13) ఖచ్చితంగా మ్. మనం ప్రశ్నలు అడిగే విధానమే అంతిమ ఫలితాన్ని నిర్దేశిస్తుంది. నువ్వు నాకు అబద్ధం చెబుతున్నావా లేదా నువ్వు నిజమే చెబుతున్నావా లాంటి పనికిరాని ప్రశ్నలు ఎప్పుడూ అడగకూడదు. ఎందుకు అడిగితే ఒప్పుకోరా ప్రపంచంలో ఏ మోసగాడు అవును నేను అబద్ధం చెబుతున్నాను అని ఒప్పుకోడు కదా దానికి బదులు విచారణలో ఓపెన్ ఎండెడ్ మరియు నిర్దిష్టమైన ప్రశ్నలు అడగాలి.
(15:37) ఓపెన్ ఎండెడ్ ప్రశ్నలు అంటే ఉదాహరణకు నిన్న మధ్యాహ్నం మూడు గంటల నుంచిఐదు గంటల వరకు నువ్వు ఎక్కడున్నావు లేదా ఆ ఫైల్ ను ఎవరెవరికి ఫార్వర్డ్ చేశవు ఇలాంటి ప్రశ్నలు అడిగితే వాళ్ళు అబద్ధం చెప్పాలనుకుంటే అక్కడికక్కడే ఒక కొత్త కథ అల్లాలి. అవును టైం పడుతుంది ఆలోచించడానికి ఆ ప్రయత్నంలో వాళ్ళ కాగ్నిటివ్ లోడ్ పెరిగిపోయి శరీరంలో సంకేతాలు మరింత స్పష్టంగా బయటపడతాయి.
(15:58) అయితే ఇదంతా చేస్తున్నప్పుడు అంటే అవతలి వ్యక్తి మోసం చేస్తున్నాడని మనకు అర్థం అవుతున్నప్పుడు సహజంగానే మనకి విపరీతమైన కోపం వస్తుంది కదా అవును వీడు నా కళ్ళ ముందే నన్ను మోసం చేస్తున్నాడు అని ఈగో హర్ట్ అవుతుంది. ఆ కోపంలో మన వాళ్ళ మీద అరిచేస్తాం. కానీ రచయితలు మాత్రం విచారణ సమయంలో భావోద్వేగాలకు లోను కాకూడదుఅని చెప్తున్నారు.
(16:20) అది ఎలా సాధ్యం అంటారు అది ఆచరణలో కష్టమే కానీ నిజాన్ని రాబట్టాలంటే ఎమోషన్స్ ని పక్కన పెట్టక తప్పదు. మీరు కోపంతో రగిలిపోతూ ఉంటే మీ మెదడు లాజికల్ గా ఆలోచించడం ఆపేస్తుంది. ఆ సమయంలో ఎదుటి వ్యక్తి ఏ సమాధానం చెప్పినా చివరికి నిజమే చెప్పినా మీకు అది అబద్ధం లాగే కనిపిస్తుంది. ఎప్పుడైతే విచారించే వ్యక్తి ఎమోషనల్ అవుతాడో అప్పుడే విచారణ దారి తప్పుతుంది.
(16:41) రైట్ మన లక్ష్యం వాస్తవాలను ఆధారాలను సేకరించడం కావాలి కానీ మన అనుమానాన్ని ఎలాగైనా నిరూపించుకోవాలన్న పంతం కాకూడదు. మీరు చెబుతుంటే నాకు మళ్ళీ ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ తడుతుంది. చెప్పండి చెప్పండి విచారణ అనేది ఒక డాక్టర్ తన పేషెంట్ ను ట్రీట్ చేసినట్లు ఉండాలి. ఒక పేషెంట్ జబ్బు పడితే డాక్టర్ కి కోపం రాదు కదా రాదు కచ్చితంగా రాదు రోగం ఎక్కడుందో ఎలా వచ్చిందో తెలుసుకోవడానికి నిర్దిష్టమైన ప్రశ్నలు అడుగుతాడు టెస్టులు చేస్తాడు అంతేగాని పేషెంట్ మీద అరవడు ఇక్కడ కూడా అంతే నిజాన్ని ఒక జబ్బులాగా గుర్తించి ఆధారాలతో డయాగ్నోస్ చేయాలి. చాలా సరైన పోలిక
(17:17) చెప్పారు. డాక్టర్ లాగే మనం కూడా పూర్తి ఆబ్జెక్టివ్ గా ఉండాలి. సరే ఇప్పటివరకు మనం సిద్ధాంతాలన్నీ మాట్లాడుకున్నాం. ఇవన్నీ ఒక వాస్తవ సంఘటనలో ముఖ్యంగా ఒక వర్క్ ప్లేస్ లో ఎలా పనిచేస్తాయో ఒక ఉదాహరణ ద్వారా విశ్లేషిద్దాం. ఆ ఒక ప్రాక్టికల్ ఎగ్జాంపుల్ చూద్దాం. ఒక సాఫ్ట్వేర్ కంపెనీలో ఒక అతి ముఖ్యమైన ప్రాజెక్ట్ వివరాలు బయటకు లీక్ అయ్యాయి అనుకుందాం.
(17:40) ఇప్పుడు మేనేజర్ కి ఆ ప్రాజెక్టులో పని చేసే ఒక ఉద్యోగికి మధ్య జరిగే సంభాషణను గమనిద్దాం. ఓకే మేనేజర్ ఉద్యోగిని పిలిచి ఆ ప్రాజెక్ట్ డీటెయిల్స్ మీరు బయట ఎవరితోనైనా షేర్ చేశారా అని అడిగాడు. దానికి ఆ ఉద్యోగి నేను ఈ కంపెనీ కోసం రాత్రింబవళ్ళు కష్టపడుతున్నాను సార్ నేను కంపెనీకి ద్రోహం చేస్తానా అని సమాధానం ఇచ్చాడు అనుకుందాం. మనం ఇందాక మాట్లాడుకున్న లాజిక్ ప్రకారం అతను నేరుగా నేను షేర్ చేయలేదు అని చెప్పకుండా తన లాయల్టీని తన క్యారెక్టర్ ని తీసుకొచ్చాడు. ఇది మొదటి ప్రమాద గంటిక.
(18:09) అవును ఇది ఫస్ట్ క్లస్టర్ ఇప్పుడు మేనేజర్ తన ఫీలింగ్స్ కంట్రోల్ చేసుకుని కోపపడకుండా మరింత నిర్దిష్టమైన రెండో ప్రశ్న అడుగుతున్నాడు. ఏమని సరే గతవారం ఈ ప్రాజెక్ట్ డిజైన్ గురించి నువ్వు అసలు ఎవరితోనైనా బయట మాట్లాడావా అని దానికి ఆ ఉద్యోగి కాస్త తడబడుతూ కుర్చీలో సర్దుకుంటూ కళ్ళు పక్కకు తిప్పుకొని ఆఫీసు లో చాలా మందితో మాట్లాడుతుంటాను కదా సార్ నాకేమి సరిగ్గా గుర్తు లేదు అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
(18:36) ఓహో ఇక్కడ చూడండిత్రీ సెకండ్ రూల్ ప్రకారం రియాక్షన్ వచ్చింది అలాగే సమాచారాన్ని దాచడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాడు. ఇది మరో క్లస్టర్ పరిస్థితి గంభీరంగా మారుతోంది. ఇప్పుడు మేనేజర్ తన ఫైనల్ స్ట్రోక్ వేసాడు కదా అవును బాగా స్పెసిఫిక్ అయిన ప్రశ్న వేశడు. గత శుక్రవారం సాయంత్రం బయట నుంచి వచ్చిన కన్సల్టెంట్ తో నువ్వు కాఫీ షాప్ లో మాట్లాడావా లేదా? అని అడిగాడు.
(18:59) అప్పుడు అప్పుడు ఉద్యోగికి తప్పించుకునే దారి లేక గొంతు సవరించుకుని అవును మాట్లాడాను కానీ అది కేవలం క్యాజువల్ గా జరిగిందే ప్రాజెక్ట్ గురించి కాదు అన్నాడు. అంటే ఇప్పుడు మెల్లగా డిస్టెన్సింగ్ లాంగ్వేజ్ వాడుతూనే నిజం బయటకు రావడం మొదలైంది. సరిగ్గా గమనించారు. ఇక్కడే అసలైన విశ్లేషణ వస్తుంది. ఈ సంభాషణలో ఉద్యోగి ప్రవర్తన అనుమానస్పదంగా ఉంది.
(19:21) కానీ కేవలం ఈ సంభాషణను బట్టి వాడి బాడీ లాంగ్వేజ్ తేడాగా ఉందని మేనేజర్ అతన్ని ఉద్యోగంలో నుంచి తీసేయకూడదు. మరేం చేయాలి ఈ సంభాషణను బేస్ చేసుకొని ఆ ఉద్యోగి ఈమెయిల్ రికార్డ్స్ కాల్ లాగ్స్ లాంటి ఇతర భౌతిక ఆధారాలను వెతకాలి. కేవలం అనుమానస్పద సంకేతాలు ఒక వ్యక్తిని దోషిగా నిరూపించలేవు. అవును ఖచ్చితంగా విచారణ పద్ధతి అనేది నిజాన్ని నిగ్గు తేల్చడానికి ఒక దిక్సూచిలా పనిచేస్తుంది.
(19:45) కానీ అంతిమ నిర్ణయం ఎప్పుడూ ఖచ్చితమైన ఆధారాలతోనే తీసుకోవాలి. చాలా స్పష్టంగా చెప్పారు. ఈ లోతైన విశ్లేషణ ద్వారా మనం నేర్చుకున్న అతి పెద్ద పాఠం ఏంటంటే మనుషులను అంచనా వేయడంలో తొందర పడకూడదు. కరెక్ట్ ఒక వ్యక్తి చాలా కాన్ఫిడెంట్ గా ఉన్నంత మాత్రాన అతను నిజం చెబుతున్నట్లు కాదు అలాగే కంగారు పడినంత మాత్రాన అబద్ధం చెబుతున్నట్లు కాదు.
(20:07) గుడ్డి నమ్మకం కంటే అవగాహనతో కూడిన నమ్మకం అంటే ఇన్ఫార్మడ్ ట్రస్ట్ మనల్ని చాలా సమస్యల నుంచి కాపాడుతుంది. కచ్చితంగా మన దైనందిన జీవితంలో వ్యాపార వ్యవహారాల్లో బంధాల్లో ఎవరైనా మనల్ని మభ్య పెడుతున్నారని అనిపించినప్పుడు గుడ్డిగా వాదనకు దిగకుండా వారి ప్రవర్తనను పరిశీలించి వాస్తవాలను రాబట్టడానికి ఈ జ్ఞానం ఒక ఆయుధంలా పనిచేస్తుంది. అయితే ఈ విశ్లేషణను ముగించే ముందు ఈ పుస్తకంలోని అంశాలను దాటి నా మనసులో ఒక కొత్త ఆలోచన మెదులుతోంది.
(20:36) ఏంటది మనం గనుక ఈ అబద్ధాలను మోసాలను పసిగట్టడంలో 100 శాతం పర్ఫెక్ట్ అయిపోయాము అనుకుందాం. ఎదుటివాడు చెప్పే ప్రతి అబద్ధాన్ని వాడి ముఖంలో చూసి మనం కనిపెట్టేయగలం అనుకుందాం. అప్పుడు భవిష్యత్తులో మన బంధాల్లో ఆ సహజమైన అమాయకత్వం ఏమవుతుంది అబ్బా చాలా మంచి ప్రశ్న ఒకరినొకరు ఎలాంటి శరతులు లేకుండా నమ్మే ఆ సున్నితత్వం పూర్తిగా కనుమరిగైపోతుందా? 100 శాతం నిజం మాత్రమే ఉండే సమాజంలో జీవించడం నిజంగా మనకు సంతోషాన్ని ఇస్తుందా ఒకసారి ఆలోచించండి.
(21:05) ఇది చాలా లోతైన ఆలోచన. ఒక చిన్న అబద్ధం కొన్నిసార్లు ఒక పెద్ద బంధాన్ని కాపాడుతుంది కదా అవును అందుకే ఈ విశ్లేషణ పద్ధతులన్నీ మన సిస్టం లో రన్ అయ్యే ఆ యాంటీ వైరస్ లాగా సైలెంట్ గా పని చేయాలి. కరెక్ట్ నిజమైన ముప్పు ఉన్నప్పుడు మాత్రమే అది మనల్ని అలర్ట్ చేయాలి. మిగతా సమయాల్లో మనం ఈ అందమైన బంధాలను ఆస్వాదించాలి.
(21:27) ఈ ఆలోచనతో ఈనాటి మన లోతైన విశ్లేషణను ముగిద్దాం మరింత నేర్చుకుంటూనే ఉందాం
No comments:
Post a Comment