చంద్రశేఖరుడు అని శివుడికి పేరు రావడానికి ఉన్న స్థల పురాణం/

1. దక్షుడి శాపం, చంద్రుడి ఆర్తనాదం 

చంద్రుడు దక్ష ప్రజాపతి కుమార్తెలైన 27 నక్షత్రాలను వివాహం చేసుకున్నాడు. కానీ వారందరిలో రోహిణిని మాత్రమే ఎక్కువగా ప్రేమించాడు. మిగతా భార్యలు దక్షుడికి ఫిర్యాదు చేయడంతో కోపగించిన దక్షుడు చంద్రుణ్ని "క్రమంగా కాంతి కోల్పోయి క్షీణించిపో" అని శపించాడు.

శాపం వల్ల చంద్రుడు రోజురోజుకూ తేజస్సు కోల్పోతూ బలహీనమయ్యాడు. చంద్రుడి కాంతి తగ్గితే ఔషధ మూలికలు, సముద్రపు అలలు, కాలచక్రం దెబ్బతింటాయి. లోక క్షేమం కోసం చంద్రుడు శివుణ్ని శరణు కోరాడు.

2. శివుడు చంద్రుణ్ని ఎందుకు ధరించాడు?

కరుణామయుడైన పరమశివుడు చంద్రుణ్ని తన జటాజూటంలో ఉంచుకున్నాడు. దక్షుడి శాపాన్ని పూర్తిగా తొలగించలేకపోయినా, దాన్ని క్షయ-వృద్ధి రూపంలోకి మార్చాడు. అంటే చంద్రుడు 15 రోజులు క్షీణించి అమావాస్య, 15 రోజులు వృద్ధి చెంది పౌర్ణమి అవుతాడు. 

ఇలా చంద్రుణ్ని శిరస్సుపై అలంకారంగా, కిరీటంలా ధరించడం వల్లే శివుడికి "చంద్రశేఖర" అనే పేరు వచ్చింది. "చంద్ర" = చంద్రుడు, "శేఖర" = శిరస్సున ధరించేవాడు/కిరీటం.

3. చంద్రశేఖరుడు పేరులోని ఆధ్యాత్మిక అర్థం 1. కాలానికి అధిపతి: చంద్రుడి హెచ్చుతగ్గులే తిథులు, పక్షాలు. చంద్రుణ్ని తలపై పెట్టుకుని శివుడు కాలాన్ని నియంత్రిస్తాడని సంకేతం.

 

2. మనస్సు నియంత్రణ: చంద్రుడు మనస్సుకు ప్రతీక. చంచలమైన మనస్సును జటాల్లో బంధించి, శాంతంగా ఉంచగల శక్తి శివుడికే ఉందని చెబుతారు.

 

3. లోక రక్షణ: చంద్రుడు లేకపోతే సృష్టి సమతుల్యత దెబ్బతింటుంది. లోకాల్ని కాపాడేందుకు శివుడు చంద్రుణ్ని రక్షించాడు.

 

 4. స్థల పురాణం - సోమనాథ్ క్షేత్రం

చంద్రుడు శివుణ్ని ప్రార్థించిన ప్రదేశమే గుజరాత్‌లోని సోమనాథ్ క్షేత్రం అని ప్రతీతి. చంద్రుడు ఇక్కడ తపస్సు చేసి శాప విమోచనం పొందాడు. అందుకే శివుణ్ని ఇక్కడ సోమనాథుడు అని కూడా పిలుస్తారు - "సోమ" అంటే చంద్రుడు.

సంక్షిప్తంగా: దక్ష శాపంతో క్షీణిస్తున్న చంద్రుణ్ని కాపాడి, తన తలపై ధరించి, క్షయ-వృద్ధి వరం ఇచ్చాడు కాబట్టి శివుడు చంద్రశేఖరుడు అయ్యాడు 🔱🌙

కర్ణాటక, ఒడిశా • చంద్రశేఖర మహాదేవ దేవాలయం, భువనేశ్వర్, ఒడిశా 

  భువనేశ్వర్‌లో ఉన్న పురాతన శివాలయం. వృత్తాకార యోని పీఠంలో శివలింగం ఉంటుంది. 19వ శతాబ్దం నాటిదిగా చెబుతారు.

    2. తమిళనాడు • చంద్రమౌళీశ్వర ఆలయం, తిరువక్కరై 

  7వ శతాబ్దం నాటి తేవారంలో కీర్తించబడిన పాడల్ పెట్ర స్థలం. ఏడు అంతస్తుల రాజగోపురం ఉంది.

    3. కర్ణాటక • చంద్రమౌళీశ్వర ఆలయం, ఉన్కాల్ 

  హుబ్లీ దగ్గర ఉన్కాల్‌లో ఉంది. చాళుక్య శిల్పకళతో బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుని రూపాలు గోడలపై ఉంటాయి.

    4. సోమనాథ్, గుజరాత్ 

చంద్రుడు శాప విమోచనం కోసం తపస్సు చేసిన స్థలం ఇదే. ఇక్కడ శివుణ్ని సోమనాథుడు అని పిలుస్తారు. "సోమ" అంటే చంద్రుడు. ఇది 12 జ్యోతిర్లింగాల్లో మొదటిది.

5. ఆంధ్రప్రదేశ్/తెలంగాణలో ప్రత్యేకించి "చంద్రశేఖర" పేరుతో • గుడిమల్లం పరశురామేశ్వర ఆలయం, చిత్తూరు జిల్లా 

  ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన శివలింగం. త్రిమూర్తులు కలిసిన రూపం. పరశురాముడు ప్రతిష్ఠించాడని స్థలపురాణం.

   • శ్రీకాళహస్తి, చిత్తూరు జిల్లా 

  వాయులింగ క్షేత్రం. చంద్రుడి శాప విమోచనంతో సంబంధం ఉంది. చంద్ర పుష్కరిణి ఉంది.

    6. ఇతర ప్రముఖ శివాలయాలు - చంద్రశేఖరుడిగా పూజలు

చంద్రశేఖరుడు అని ప్రత్యేకంగా పేరు లేకపోయినా, చాలా శివాలయాల్లో స్వామిని చంద్రశేఖరుడిగా, చంద్రమౌళిగా అలంకరిస్తారు: