What Really Happened to Buddhism in India? |The Untold History of Temples

What Really Happened to Buddhism in India? |The Untold History of Temples

Author Name:Telugu Connects - Growth Podcast

Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@TeluguConnects_

Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=hD5YWnTt3Dw





Title: What Really Happened to Buddhism in India? |The Untold History of Temples

Author Name: Telugu Connects - Growth Podcast

Description: In this episode of the Telugu Connects Growth Podcast, we sit down with Dr. E. Sivanagi Reddy Garu — archaeologist, historian, and heritage conservation expert, to explore the history of Buddhism and Hinduism in India, ancient Telugu history, and the stories behind some of India's most fascinating historical sites.

Dr. E. Sivanagi Reddy Garu shares his knowledge of Buddhism, why he has written so many books on the subject, and why Buddhism declined in India. He also discusses Buddha's teachings, the story of Bodhidharma, and the connection between ancient history and Telugu culture.

The conversation also explores the famous Kollur diamond mines, the history of the Koh-i-Noor, how archaeologists determine the age of ancient objects, and the stories behind the Simhachalam Narasimha Temple and Tirupati.

Dr. E. Sivanagi Reddy Garu also reflects on his decades of work, how he stays energetic and dedicated at the age of 72, and the life lessons he has learned throughout his journey.

In this conversation, Dr. E. Sivanagi Reddy Garu reveals:

☑️ Why he has written so many books on Buddhism
☑️ Why Indians may have turned away from Buddhism despite its teachings of non violence
☑️ 5 lessons from Buddha that can change your life
☑️ Whether Bodhidharma was really a Telugu person
☑️ The story of Kollur diamonds and the Koh-i-Noor
☑️ How archaeologists determine the age of ancient objects
☑️ The truth behind the belief that the Simhachalam Narasimha Temple was built by gods
☑️ The untold history of Tirupati
☑️ The biggest unanswered question in Telugu history
☑️ How Dr. E. Sivanagi Reddy Garu stays energetic and purposeful at 72
☑️ 3 life lessons from Dr. E. Sivanagi Reddy Garu

Timestamps:

00:00 – Teaser
02:14 – Why Has He Written So Many Books on Buddhism?
09:41 – Did Indians Really Reject Buddhism?
19:33 – 5 Lessons From Buddha That Can Change Your Life
22:53 – Was Bodhidharma Really a Telugu Person?
29:14 – Kollur Diamonds & the Real Story of the Koh-i-Noor
40:38 – How Do Archaeologists Determine the Age of Ancient Objects?
46:22 – Was the Simhachalam Narasimha Temple Really Built by Gods?
50:46 – The Untold History of Tirupati
1:04:47 – The Biggest Unanswered Question in Telugu History
1:15:44 – How Does Dr. E. Sivanagi Reddy Garu Stay So Energetic at 72?
1:24:34 – 3 Best Life Lessons

#teluconnects #telugupodcast #businesspodcast #podcastintelugu #vamsi #podcastshorts

Why We Started Telugu Connects Growth Podcast?

Welcome to the Telugu Connects Growth Podcast Our channel designed to empower our Telugu Audience by connecting them with the minds and experiences of successful entrepreneurs, creators, innovators, Professionals from Various fields.

In a world where knowledge is power, our podcast goes beyond interviews to offer deep, meaningful conversations. Our guests share their real-life journeys, including the challenges they faced, the strategies they used to build their careers, and the mistakes they made along the way.

We understand that securing time from such accomplished individuals isn't easy, but we are committed to bringing their wisdom and insights to our audience. Our goal is to provide not just information, but transformation. By focusing on actionable knowledge and data-driven discussions.

This podcast is more than a series of episodes; it's a journey of learning and growth, designed to create a ripple effect of success within the Telugu community.

Transcript:
(00:00) సింహాచలం కొండ మీద నరసింహ స్వామి టెంపుల్ ఉంది కదా ఈ టెంపుల్ దేవతలు కట్టింది అని అంటూ ఉంటారు ఇది నిజంగా దేవతలు కట్టారా తూర్పు గాంగ శిల్పులు నిర్మించిన దేవాలయమే తప్ప దేవతలు ఎక్కడి నుంచి వస్తారు రారు కదా పైనన్నటువంటి నరసింహ స్వామి గుట్ట మీదకు ఎక్కి దేవాలయం నుంచి గనుక మీరు ఎడమ వైపు చూస్తే ఒక పెద్ద స్తూపం లాంటిది కనిపిస్తుంది మీకు స్థానికంగా పని చేసినవాళ్ళ అన్నా సార్ అది భీముని చిటికిన వేలండి అన్నాడు అది ఒక్కొక్క ప్రాంతం ఎత్తు ఎంత ఉందో సముద్రం అటం నుంచిఅని కొలత తీయటానికి బెంచ్ మార్క్స్ ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. అది భీముని చేతి వేలు అని
(00:34) చెబుతున్నాడు ఇతను. ఇప్పుడు సింహాచలం టెంపుల్ మీద ఎలా చెప్పారో తిరుపతి టెంపుల్ మీద మీరు తెలుసుకున్నది అయితే బుద్ధిజం ని ఎక్స్ప్లెయిన్ చేస్తున్నప్పుడు పూరి గారు మనమే వాళ్ళని కొట్టి చంపేసి ధర్మేసం ఇండియా నుంచి అని చెప్పి అతను అంటారు. బౌద్ధ ఆచార్యుడు ఏమంటాడుంటే ఇంకా అసలు ఆత్మ లేదు సృష్టికర్త అయింది దేవుడు లేడు అలాంటప్పుడు వాటి గురించి అనవసరంగా మనం ఇవన్నీ ఎందుకు చేయాలి ఇది ట్రూ అంటే కొన్ని కొన్ని జన్ వెలుగుని విరజిమ్మిన బోధి ధర్ముడు తెలుగువాడే అని నేను ఒక వేసం 2016లో రాశారు.
(01:01) ఏం చెప్తున్నారంటే బోధి ధర్ముడు తెగోడు జస్ట్ బికాజ్ వాళ్ళు సినిమా తీసుకున్నారు దట్ డజంట్ మీన్ బోధి ధర్ముడు తమిళోడు అయిపోడుని మీరు చెప్పింది నేను ఎందుకు నమ్మాలి నిజమే ఎందుకంటే లింగకారవేల దన్సంఘ హీరో విజయనగరం విశాఖపట్నం రాజమండ్రి వరకు రూల్ చేసాడు వాడు అక్కడే కాదు వాడపల్లి దాకా తెలంగాణలో వచ్చాడు వాడు చేతకన్నికి దక్షిణా పదపతి అని విరుదుడు మట్టి గర్పించాడు మామూలు మాటలా అమెరికాలో కూడా మీకు పాతరాతి గోపాన వాళ్ళు దొరికాయి ఆ తర్వాత మళ్ళీ బ్రిటిష్ వాళ్ళ కాలని ఏర్పాటు చేసుకున్న తర్వాత నుంచే చరిత్ర ఉందని అంతకుముందు చరిత్ర ఉందా లేదు
(01:34) కదా మనకు నిరంతరం ఎక్కడ ఒక్క మిస్సింగ్ హార్ట్ బీట్ కూడా లేని అద్వితీయమైన చరిత్ర ఏ [గొంతు సవరించుకోవడం] ఊరు తవ్వినా ఉంది కదా మనకి ఇప్పటికీ తెలుగు హిస్టరీలోని ఏదైనా ఒక అన్ఆన్సర్డ్ క్వశ్చన్ ఉంది అనింటే ఏంటది [అరుస్తున్న ముఖం] [సంగీతం] నాకు మీ నుంచి ఒక చిన్న ఫేవర్ కావాలి మీలో 90% ఆఫ్ ద పీపుల్ మన పాడ్కాస్ట్ చూస్తున్నారు కానీ సబ్స్క్రైబ్ చేసుకోవట్లేదు మీ ప్రతి సబ్స్క్రైబర్ చాలా మేటర్ చేస్తది ప్లీజ్ సబ్స్క్రైబ్ చేస చూసుకోండి మీరు సబ్స్క్రైబ్ చేసి మాకు సపోర్ట్ చేస్తే మీరు ఇమాజిన్ చేయలేని గెస్ తో క్రేజీ అండ్ ఇన్సైట్ ఫుల్
(02:05) కాన్వర్సేషన్స్ ని తీసుకొస్తాం. దానికోసం మీరు చేయాల్సింది ఒక్కటే కింద కనిపిస్తున్న సబ్స్క్రైబ్ బటన్ ని నొక్క పెట్టుకోండి. మీరు సబ్స్క్రైబ్ చేశారని అనుకుంటున్నాను. లెట్స్ గెట్ ఇంటు ద పాడ్కాస్ట్ సర్ మీరు 1800 విలేజెస్ కి వెళ్లి హిస్టారికల్ రిలీస్క్స్ ని ఫైండ్ అవుట్ చేశారు. మీ కెరియర్ లోని 180 బుక్స్ రాశారు హిస్టరీ మీద ఏన్షియంట్ హిస్టరీ మీద అందులో 20 బుక్స్ బుద్ధిజం కి డిపెండ్ చేసి చాలా బుక్స్ రాశారు అంటే ఎంటైర్ 20 బుక్స్ బుద్ధిజం మీద రాశారు.
(02:31) యాక్చువల్లీ మీరు బుద్ధుడి మీద 20 బుక్స్ రాయడానికి రీజన్ ఏంటి? బికాజ్ మీరు రాయాలనుకుంటే ఏమైనా రాయొచ్చు చాలా రాయొచ్చు మీ కెరియర్ లో చాలా చూశారు 1800 విలేజెస్ కి వెళ్ళారు ప్రతి విలేజ్ మీద ఒక బుక్ రాయొచ్చు. కానీ యు చూస్ టు రైట్ ఆన్ బుద్ధిజం 20 బుక్స్ వై 20 కి పైగా పుస్తకాలు రాశను బౌద్ధం మీద బౌద్ధం మీద ఆ తర్వాత బుద్ధులు అంటే కూడా ఇష్టం ఎలా ఏర్పడింది అనిఅంటే నేను యాక్చువల్ గా పురావ శాఖలో పని చేసేటప్పుడు మా వృత్తి అంతా కూడా పురాతన ఆలయాలను బాగు చేయడం ఆ తర్వాత నేను దేవాదాయ శాఖలోన అంతకుముందు తిరుపతి శిల్ప కళాశాలలో శిక్షణ పొందాను కాబట్టి ఆలయ నిర్మాణం మా వృత్తి
(03:04) ప్రవృత్తిగా చరిత్రను తెలుసుకోవడం అలవాటయపోయింది నా తర్వాత ఏమైంది నేను పురావ శాఖలో ఉన్నా న్నప్పుడే నాకు తెలియకుండా 1987లో నాకు తెలియదు నిజంగా బౌద్ధం అంటే ఏమిటో ఒకటి జనరల్ గా తెలుసు సిద్ధార్థ గౌతముడు ఆయన బుద్ధుడు అయ్యాడు ఆ తర్వాత ఆయన ఒక చక్కటి సందేశాన్ని అందించాడు అన్న విషయం జనరల్ గా తెలుసు కానీ లోతుపాతులు తెలియవు అయితే 1987లో మొట్టమొదటిసారి అప్పటి పురావత్సవ శాఖ డైరెక్టర్ డాక్టర్ వివి కృష్ణ శాస్త్రి గారు నేను దోమకొండ అని సంస్థానం ఉంది మీకు తెలుసు కదా అవును సార్ ఈ దోమకొండలో కోట ఉంటుంది మన ఉపాస గారు ఉన్నారే అవును శ్రీ చరణ మన
(03:43) రామచరణ గారు రామచరణ గారి వైఫ్ ఆ వాళ్ళ తాత గారు ఉండేవారు ఆయన పేరు ఉమాపతి గారు ఆయన ఐఏఎస్ ఆఫీసర్ ఆయన ఏం చేశారంటే ఆ కోటకి తీసుకెళ్లి అందులో ఉన్న ఒక శివాలయాన్ని పునరుద్ధరించాలి అన్నదానికి నేను అక్కడికి వెళ్ళాను. అక్కడ దాంట్లో నిమగ్నమయి దీన్ని ఎలా చేయాలి అని అనుకున్న సందర్భంలో కృష్ణ శాస్త్రి గారి నుంచి కబర్ వచ్చి మీరు వెంటనే వైజాగ్ వెళ్ళాలంటే సరేనని అదే రోజు వచ్చి అదే రోజు గోదావరిలో నేను వైజాగ్ వెళ్ళాను వెళ్ళటం వెళ్ళటం మీకు విశాఖపట్నం భీమిలి బీచ్ రోడ్ ఉంది కదా అవును సార్ అసలు ప్రయాణం మొట్టమొదటి తొలి ప్రయాణం అసలు తొలిసారి విశాఖపట్నం వెళ్ళ అది సిటీ
(04:19) ఆఫ్ డెస్టినేషన్ రైల్వే స్టేషన్ వాట్ ఇస్ ది సిటీ ఆఫ్ డెస్టినేషన్ అనుకున్నా అబ్బా ఎంత హాయిగా ఉందో అక్కడి నుంచి ఇక మేము తొట్లకొండ అనే అనేటువంటి ఒక ప్రదేశంలో పైకి తీసుకెళ్ళడం జరిగింది అక్కడ వాళ్ళు నన్ను అక్కడ ఎక్కడ చూసినా అలా కాలుపీట్ నడుస్తుంటే విశాలమైనటువంటి ప్రదేశం కొండ మీద కొండ మీద ఉంటది ఓపెన్ కొండ మీద దానిట్లో [గొంతు సవరించుకోవడం] ఎక్కడ చూసినా ఇంకా అప్పటికి తవకాలు పూర్తిగా ప్రారంభింతట ట్రైల్ ఎక్స్కవేషన్స్ అంటారు.
(04:45) అవి జరుగుతున్నాయి. జరిగేటప్పుడు మనం నడుస్తుంటే కాళ్ళ కింద అన్ని పెద్ద పెద్ద ఇటుకులు ఇటుకులు ఎంత అనుకుంటున్నారు రెండు అడుగుల పొడవు అడుగు వెడల్పు మూడు అడుగు మూడు అంగుళాల మందం అసలు అంత పెద్ద ఇటుకలు శతవాహనలు అంటే అంతకు ముందు తవకాల్లో చూసాం వేరే విషయం కానీ వాటితోనే కట్టిన విహారాలు వాటితోనే కట్టిన స్తూపాలు వాటితోనే కట్టిన చైత్యాలు అన్ని సిధిలమయి నేల మట్టం వరకు మాత్రమే ఉన్నాయి అక్కడక్కడ స్తంభాల శకలాలు కనిపిస్తున్నాయి ఓ ఇక్కడ ఒక శిలామండపం ఉండేదా అన్న అన్నట్టు భావన కలుగుతుంది.
(05:17) దాని తర్వాత అలా వెళ్ళాను వెళ్ళిన తర్వాత ఇది ఏమిటి అన్న నా సీనియర్లు నాకు ఇది విహారం అంటే ఎలా ఉంటుంది స్తూపం అంటే ఎలా ఉంటుంది చైత్యం అంటే ఎలా ఉంటుంది దీని పర్పస్ ఇది అని కొంచెం సంక్షిప్తంగా చెప్పడం జరిగింది. ఆ తర్వాత వరస వరస ఉన్నాను నేను ఇక కొన్ని పుస్తకాలు తీసుకెళ్లి బౌద్ధ కట్టడ నేపథ్యాన్ని తెలుసుకోగలిగాను.
(05:38) ఓకే కట్టడ నేపథ్యం అదేమిటి ఎందుకు తెలియకపోయి తెలుసుకున్నారు అంటే ఏమిటంటే అసలు స్తూపం అంటే ఏమిటి స్తూపం అంటే బుద్ధ భగవానుడు పరం మహా పరినిర్వాణం చెందిన తర్వాత అంటే మనం మరణించడాన్ని బుద్ధుడిని మహా పరినిర్వాణం అని అంటాం అన్నమాట ఆయన [గొంతు సవరించుకోవడం] తర్వాత ఆయన్ని పరమ పవిత్రమైన వ్యక్తిగా భావించి ధార్మికోన్నత ప్రగతిని సాధించిన ఏకైక మానవుడిగా ఆయన్ని గుర్తించినటువంటి అప్పటి సమకాలీనులు ఆయన్ను అప్పటికీ ఆచరణలో ఉన్నటువంటి పద్ధతి ప్రకారం శవాన్ని కాల్చటమే కదా అదిగో ఆ కాల్చే క్రమంలో ఆయన్ని [గురకలు] దహనం చేస్తారు దహనం చేసిన తర్వాత ఆయన
(06:15) అస్తికలు ఉంటాయి అస్తికలు మాకు కావాలి మాకు కావాలని ఎనిమిది జనపదాల రాజులు పోటీపడి యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు ఆ సిద్ధమైన నేపథ్యంలో దోనుడు అనేటువంటి ఒక బ్రాహ్మణుడు వద్దు కొట్టుకోవద్దు బుద్ధుడు యుద్ధం వద్దు అన్నాడు కదా మరి మీలో మీరు ఇలా కొట్టుకుంటారా అది కూడా బుద్ధుని పరమ పవిత్ర ధాతువుల కోసమా అస్తికల కోసమా నో వద్దు అని చెప్పి ఆయన మరి ఏం చేయమంటారు అన్నారు నేను మీ అందరికీ సమానంగా పంచుతాను ఉండండి అని ఆయన పాపం వాళ్ళందరినీ శాంతపరిచి తన దగ్గర ఒక కొల పాత్ర మానక అంటామే అలాంటి కొల పాత్రతో ఆయన పోస్తూ పోస్తూ ఎనిమిది భాగాలు చేసి వాళ్ళందరికీ ఇస్తే
(06:52) వాళ్ళు చేతులు తల వంచి వినమ్రంగా చేతులతో స్వీకరించి రాజులు మహా జనపదాల అధిపతులు వాళ్ళంతా మళ్ళీ ఏనుగు మీద కూర్చోబెట్టి తమ తమ ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లి అక్కడ స్తూపాలను కట్టారు స్తోటితో అంటే ఏమి ఏమిటి అంటే బుద్ధ భగవానుని అంతకుముందు ఆయన ఇక తాను మహాపరినిర్మాణం చెందుతాడు అని మూడు నెలల ముందు బుద్ధుడు తెలుసుకుంటాడు తెలుసుకున్న తర్వాత ఆనందుడికి ఆ విషయాన్ని కూడా తెలియజేస్తాడు ఇక మనం ఆ కుషినారా వెళ్ళాలి మనం అక్కడ అక్కడ చివరికి అక్కడే మనం ఉండాలి అని చెబుతాడు అన్నమాట పోతూ పోతూ ఉన్నప్పుడు ఆయన అడుగుతాడు [గురకలు] మరి మీరు మరణించిన తర్వాత
(07:36) మేము ఎలా చూడాలి అంటే అంటే మీరు మా గురువుగా లేకపోతారు కదా ఎలా చేయాలంటే అట్టు అనుకోవద్దు నేను చెప్పినటువంటి వచనం ఏమైతే ఉందో ఇంతవరకు నేను ఇచ్చినటువంటి ప్రసంగాలు ఏమున్నాయో అవే బుద్ధ భగవానుడు అవే మీకు గురువులుగా భావించండి అంటాడు మరి మేము ఇలా గుర్తుపెట్టుకోవడానికి కొన్ని అంటే పరమ పవిత్రమైనటువంటి ధాతువులని మేము ఎలా పూజించాలి అంటే ఒక స్తూపాన్ని కట్టండి అంటాడు స్తూపాన్ని ఎలా కట్టాలి అంటారు ఎలా కట్టాలి అంటే ఇదిగో అన ఆనంద పైన సంఘాటి బుద్ధుడు గాని లేక బౌద్ధ భిక్షువులు గాని ఆచార్యులు గాని ఒంటి మీద కేవలం మూడు ఆ బట్టల్ని ధరిస్తారు.
(08:15) ఆ మూడే మూడు బట్టలు ఉంటాయి వాళ్ళకి అవేమిటి ఒకటి అన్నిటికంటే లోపల ధరించేదాన్ని అంతరవాసక అంటారు. దాని తర్వాత ఒంటి మీద భుజాల వరకు కప్పుకునేదాన్ని ఆ దాన్ని ఏమంటారు ఉత్తరా సంఘ అంటారు ఉత్తరా సంఘ దానికంటే కూడా వర్షం వచ్చినప్పుడు లేక ఎప్పుడైనా పడుకోవడానికి కావలసినటువంటి మరో వస్త్రం కూడా ఉంటుంది. దాన్ని సంఘాటి అంటారు.
(08:40) అంతరావాసక ఉత్తరాసంగ సంఘాటి అనే మూడు బట్టల్ని వాళ్ళు ధరిస్తారు కదా వాటిని త్రిచీవర అంటారు మూడు బట్టలు అని అర్థం అన్నమాట దీన్ని ఏం చేస్తాడు ఉద్ధవగానుడు అదిగో ఆ సంఘాటిని తీసి మడచి ఒక వేదికలో ఏర్పరిచి తాను భిక్షాపాత్ర తన భిక్షాపాత్ర భిక్షకు వెళ్ళేటప్పుడు పట్ట అంటారు దాన్ని ఏమంటారు పట్ట పట్ట అంటే భిక్షాపాత్ర [గొంతు సవరించుకోవడం] ఆ భిక్షాపాత్రను ఏం చేసాడు ముందు తను మడిచాడు ఆ బట్టని మడిచిన తర్వాత తన భిక్షాపాత్రని ఇదిగో ఇలా బోర్ణించాడు బోర్లిస్తే అర్ధగోళాకారంగా ఏర్పడింది అది అవునా కాదా మీకు ఇలా ఒక వాటర్ బబుల్ నీళ్ళ మీద నుంచి పైకి వస్తే ఎలా ఉంటుంది ఇలా
(09:19) ఉంటుందా లేదా అదిగో అదే ఆకారం వస్తుంది కదా ఆనంద ఇదిగో ఇలా నాలుగు రోడ్ల కోడెల్లో మ్ ఇలాంటి వేదిక మీద స్తూపాన్ని నిర్మించి అందులో అస్తికల నుంచి ఆ దాన్ని గౌరవప్రదంగా చూడాలి అని చెబుతాడు అదిగో ఆ నేపథ్యంలో నేను బౌద్ధం పట్ల ఆకర్షితుడినయ్యా ఓకే జనరల్ గా నేను చదివిన బుద్ధుడు గురించి ఏం చదివానఅంటే జనరల్ గా బుద్ధిజం ఫాలో అయిన మాంగ్స్ అందరూ కూడా ఎప్పుడు ఎవరిని హర్ట్ చేద్దాం అని అనుకోలేదు.
(09:51) ఎప్పుడు [గొంతు సవరించుకోవడం] ఎవరి బిలీఫ్ సిస్టం ని బ్రేక్ చేద్దాం అని కూడా అనుకోలేదు. వాళ్ళు వాళ్ళ ఉపనాసాలు ఇచ్చుకున్నారు అంటే లైక్ వాళ్ళు ఏదైతే షేర్ చేద్దాం అనుకుంటున్నా అది షేర్ చేస్తూన్నారు. వాళ్ళు ఒకళ్ళని ఎప్పుడు హర్ట్ చేద్దాం అని అనుకోలేనప్పుడు ఒకళ్ళకి ఎప్పుడు కీడు చేద్దాం అని అనుకోలేనప్పుడు బుద్ధిజం ని ఎంటైర్ ఇండియా నుంచి ఎందుకు కొలాప్స్ చేసి కట్ చేసి డెస్ట్రాయ్ చేశారు అంటే నేను క్రిస్పగా చెప్పండి ఆ చాల క్రిస్ప ఇది ఏమైందంటే బౌద్ధుని అంటే ఈ బుద్ధ ధమ్మం ఉత్తుంగ తరంగంలా లేసి సామాన్య శకం పూర్వం మూడు నుంచి మళ్ళీ
(10:28) సామాన్య శకం నాలుగు వరకు తెలుగు నేలపై ఉత్తుంగ తరంగంలా ఉంది ప్రతివారి మతం బౌద్ధం ప్రతివారి అభిమతం బౌద్ధం ఆచరణ గహపతులు, వ్యాపారులు రాజులు, రాణులు అందరూ కూడా బౌద్ధమే ఎందుకు అంటే అది ప్రతివాళ్ళు అనుకున్నారు విన్నారు చూశారు అనుభవంలో తెచ్చుకున్నారు నిజమే కదా అహింస ఎవరిని ఏ జీవిని చంపొద్దు అబద్ధం ఆడద్దు పంచశీల పంచశీలని ఈ ఐదు సూత్రాలను గనుక ఆచరిస్తే అది మతం కాదు విధానం జీవన విధానంలో గనుక ఈ ఐదింటిని మనం తెచ్చుకొని ఆచరిస్తే నీకు కోర్టులతో పని లేదు పోలీసులతో పనిలేదు అసలు ఏమి అక్కర్లేదు కదా ఒకరినొకరు దూషించుకోవటాలు ఉండవు శారీరకంగా అంటే శీల పరంగా అంటే
(11:11) క్యారెక్టర్ పరంగా మనం ఇంకొకరితో ఏ రకమైన సంబంధ బాంధవ్యాలని అనుమతి తప్పినటువంటి వాటిని పోం కాబట్టి గొడవలు లేవు కదా అదిగో ఆ పంచశేలని అందరూ అర్థం చేసుకున్నారు ఆచరించారు కాబట్టి సమాజం హాయిగా ఉండేది అదిగో ఆ నేపథ్యం అలా కొనసాగుతూ ఉందన్నమాట కానీ మరోవైపు ఏమవుతుందంటే సృష్టికర్త అయినటువంటి దేవుడి పట్ల అనేక రకాలైనటువంటి ఆ [గురకలు] ఒక సారస్వతం అంటే మనం లిటరేచర్ డెవలప్ అయింది విధి విధానాలు వచ్చాయి పూజా పునస్కారాలు పెరిగాయి అది మరో తాత్విక చింతన భారతదేశంలో ఒకటి వైదిక బ్రాహ్మణీయ మత ధోరణి మరోటి వైదికేతర మత ధోరణి ఇదేమో సృష్టికర్త అయిన దేవుడు ఉన్నాడు అని
(11:54) విశ్వసించి దానికి తగ్గట్లుగా మనకు శాస్త్ర గ్రంథాల్లో ఏం చెప్పారో వాటిని అనునిత్యం ఆచరించటం కర్మ కర్రతుకాండలను నిర్వహించటం పూజలు పునస్కారాలు కూడా చేయటం అది ఇది ఈ విధానంలో ఉంటుంది. ఇక్కడ ఏమంటారు మీకు అసలు ఆత్మ లేదు అలాంటప్పుడు సృష్టికర్త అయిన దేవుడు లేడు వాటి గురించి అనవసరంగా మనం ఇవన్నీ ఎందుకు చేయాలి దాని బదులు మీరే మీ జీవితాన్ని మీరే అర్థవంతంగా చక్కటి జీవన విధానంతో మలుచుకోండి అలా తోటి వారికి సహాయపడండి ఇతర జీవరాశులను కూడా మీతో పాటే సమానంగా ఆ దాన్ని ఏమంటామ అంటే ఆ ట్రీట్ చేయండి అదిగో ఆ రకంగా ఉన్నప్పుడు బహుజన సుఖం బహుజన హితం సాధ్యమవుతుంది అని
(12:36) ఒక అంతర్లీనమైనటువంటి బౌద్ధ సూత్రం వీళ్ళందరిని కలిపింది మామూలు వాడిని వ్యవసాయదారులని కలిపింది వ్యవసాయ దారులని కలిపింది వ్యాపారులను కలిపింది భిన్న వృత్తి వాళ్ళని కలిపింది అలా రాజులని కలిపింది రాణులని కలిపింది ఉద్యోగులను కలిపింది అందరు కదా అదిగో ఆ నేపథ్యం బాగా నచ్చి అందరూ నిజమే కదా అంత ద్వారా మీకు సమాజంలో ఘర్షణలు లేవు సమ సమాజంగా ఉన్నారన్నమాట ఈ నేపథ్యంలో ఏమైందంటే మళ్ళీ అంటే అంటే చెప్పలేం ఇప్పుడు ఉదాహరణకు రాజకీయ పార్టీ లాగా నేను పోల్చడం తప్పులేదు ఈ రెండో నేపథ్యంలో వైదిక బ్రాహ్మణ మత దాన్ని ఏమంటామ అంటే అంతకు ముందు లేకుండా పోలేదు
(13:15) కదా అది మళ్ళీ విజృంభించి ఆ దాని ప్రభావం ఎక్కువయి బౌద్ధం అక్కడ జారుకుందన్నమాట ఆధారం లేక దాన్ని అందు మీకు ఒక మాట చెప్తా మీరు మహారాజ కాలేజీ చదివారు అన్నారు కదా ఆ మహారాజ కాలేజీలోనే ఆయన ఉండేవారు ఎవరు మన గురజాడ అప్పారావు గారు విజయనగరమే కదా మహానీయుడు గురజాడ అప్పారావు గారు ఏమన్నారో తెలుసా వ హవ్ ఎక్స్పోర్ట్ షడ్ బుద్ధిజం టు ఫారన్ కంట్రీస్ అండ్ ఇంపోర్టెడ్ టెర్రరిజం టు దిస్ ల్ాండ్ అని అన్నాడు ఆయన [నవ్వు] మీరు చెప్పిన లాస్ట్ లైన్ చాలా డీప్ ఉంది సార్ మల్టిపుల్ బుక్స్ మల్టిపుల్ నెర్రేటివ్స్ ఉన్నాయి సర్ ఈ బుద్ధిజం మీద ఒక్కొక్కలు ఒక్కొక్కలా రాశారు.
(13:49) జనాలు అందరికీ అర్థం అవ్వడం కోసం ఈ నెరటివ్ ని మాత్రమే నేను చెప్తా పూరి జగన్నాథ్ గారిది ప్యూరీ మ్యూజిక్స్ అనే ఒక ఛానల్ ఉంటదిన్నమాట అందులో అతను చాలా ఆర్టిల గురించి చెప్తూ ఉంటా బౌద్ధం అంటే బా చాలా ఇష్టం అతను బుద్ధిజం ని మన లైఫ్ లో చాలా చిన్న చిన్న అట్లీస్ట్ మనం ఎక్కువ చేయలేము చిన్న చిన్నగానైనా ఇంకా చేసుకోవడానికి ట్రై చేయండి అని చెప్తారుఅన్నమాట అందులో యాక్చువల్లీ ఆ బుద్ధిజం ని ఎక్స్ప్లెయిన్ చేస్తున్నప్పుడు పూరి గారు చాలా కోప్పడతారు మనుషుల మీద ఎందుకని అంటే అందులో ఏముంటదిఅంటే ఎండ్లో మనుషులు తిడతారు కూడా అతను ఎందుకు తిడతారు అనిఅంటే
(14:18) ఆ మనమే వాళ్ళని కొట్టి చంపేసి తరిమేసాము ఇండియా నుంచి అంత మంచి వాళ్ళని అని చెప్పి అతను అంటారు. మీరు దాన్ని చాలా సటిల్ గా అవతల వాళ్ళు కొంచెం బాధపడకుండా చాలా సటిల్ గా మీరు చెప్పారు. [నవ్వు] ఎక్కువ ఒక లైన్ లో మనం దీన్ని అడుగుతాను అంటే జస్ట్ ఐ వాంటెడ్ టు మేక్ షూర్ ఇది ఒక్క లైన్ లో క్లోజ్ చేసేలాగా మనం నిజంగా బుద్ధిజం ని డెస్ట్రాయ్ చేయడానికి కొంచెం కొట్టి చంపేసి వాళ్ళందరినీ తరివేసారు సార్ ఇస్ ట్రూ అంటే కొన్ని కొన్ని సందర్భాల్లో ఉదాహరణలు పండితారాధ్య చరిత్రలో ఒక బౌద్ధ ఆచార్యుడిని వీళ్ళనాటి చోళ పాలకుడు ఎక్కడ బాపట్ల పక్కనే సందోలని ఉంది.
(14:56) అక్కడ ఆయన్ని చర్చికి ఆహ్వానిస్తారు. ఆ చర్చలో ఇలాగే ఏమైది వాద ప్రతివాదాలు జరుగుతూ ఉంటాయి దాని మీద ఆత్మ దేవుడు మీద చర్చ జరుగుతా ఉంటాయి బౌద్ధ ఆచార్యుడు ఏమంటాడంటే ఆత్మ లేదు దేవుడు లేడు అన్న వాదన విన్నటువంటి ఈ విరసైవం కదా పండితారాధ్యుడు అదిగ ఆ నేపథ్యంలో ఈ రాజు కూడా ఆ ప్రభావానికి గురై చివరికి పండితారాధ్యుడు ఏం చేస్తాడంటే బౌద్ధ ఆచార్యుడు యొక్క కళ్ళు పీకించి ఒక దీవిలో పడేసేస్తారు అన్నమాట ఇదేమో శారిత్రకంగా మనకు దొరుకుతున్న ఒక ఆధారం కానీ నేనేమంటానంటే ఈరోజు రోజుల్లో మనం గతంలో జరిగినటువంటి వైషమ్యాలని మళ్ళీ తెరపైకి తెచ్చి ఇతరులకు మనసులను బాధ
(15:35) పెట్టే కంటే ఆ నేపథ్యం అలా జరిగిపోయింది. ఓకే ఇప్పుడు ఎవరికి వారు సొంతంగా ఇది ఏ విధానం మంచిది ఇతరులకు ఇబ్బంది లేకుండా అశోకుడు కూడా తన శాసనాల్లో ఏమన్నాడో తెలుసా మీ మతం గొప్పది అనుకొని మీకు మీరే ఇతర మతాలని దూషించడం అనేది చాలా తప్పు చేస్తున్నటువంటిది ధమ్మానికి హాని చేస్తున్నటువంటి వాళ్ళు అవుతారు అన్నాడు ఎంత సామరస్య ధోరణిని అతడు ప్రకటించాడు చెప్పండి అదిగో అదే సామరస్య ధోరణి బుద్ధ భగవానుని వచనంలో ఉండేది తర్వాత ఆ అశోకుడు కూడా అదే చెప్పాడు ఆ తర్వాత రాను రాను రాను ఎవరి ఇష్టం వాళ్ళదయి ఇక వేరే రక ధోరణలన్నీ కూడా ప్రబలి బౌద్ధానికి ఆదరణ సన్నగిల్లింది అంతవరకే
(16:19) సో మీరు ఈ తొట్లకొండ బావికొండ ప్లేసెస్ లోని బుద్ధిజం గురించి ఏం ఫైండ్ అవుట్ చేశారు యాక్చువల్లీ బుద్ధిజం నిజంగా ఉంది అని చెప్పడానికి ఆధారంగా ఏమఉంది ఉదాహరణకి అటు మూడు ఉన్నాయండి అక్కడ మీకు విశాఖపట్నం దాటిపోతుంటే ఎడం వైపున తొట్లకొండ ఫస్ట్ బావికొండ బావి అంటే ఏమి లేదు రాతి మీద రాతిని తొలసి మలశారు తొట్లుగా ఎందుకు వర్షాకాలపు నీళ్లే వాళ్ళు తాగగలుగుతారు కదా సముద్రం కింద ఉంది ఆ నీళ్ళు మీరు తాగే బౌద్ధ భిక్షువుల ఆవాసం అది విహారం కానీ వాళ్ళకి నీళ్ళు కావాలి నీళ్ళు కావాలంటే ఏం నీళ్ళు కావాలి వర్షాకాలంలో పడే నీటిని మాత్రమే నిలవ ఉంచుకొని మూడు
(16:56) నెలల పాటు వాళ్ళు అక్కడ ఉండగలుగుతారు తర్వాత నీళ్ళ అయిపోతాయి మళ్ళీ ప్రయాణం సాగిస్తారు అదిగో ఆ నీటి కోసం ఏం చేశారు రాతిని తొలసి మలశారు ఎలా తొట్లుగా ఒక ఐదఆరు తొట్లు బావికొండలో ఉన్నాయి తొట్ల కొండలు 16 తొట్లు ఉన్నాయి. మళ్ళీ మీరు భీమునిపట్నం ఉంది దాన్ని వెనక పోతే పావురాలకొండ అంటారు వెనక నరసింహ స్వామి గుడి వెనక విశాలమైన ప్రదేశం చాలా పెద్ద గొడవ ధారాం ఉంది అదంతా కూడా ఎప్పుడు 2000 సంవత్సరాల నాటివి అదిగో అక్కడ కూడా తొమ్మిది తోట్లు ఉన్నాయి అక్కడ ఈ నీళ్ళ కోసమే అదిగో దానివల్ల వీటికి ఏమైందంటే తొట్లకొండ అనే పేరు వచ్చింది.
(17:30) వీటిలో మాకు ఏమైంది చూస్తే మనం పైకెక్కి చూసిన తర్వాత విశాలమైనటువంటి ఆరామం అంటారండి. బౌద్ధ ఆరామం ఆరామం అంటే అన్ని కలిసి ఒకచోట ఉండేటువంటి ప్రదేశం బౌద్ధ ఆరామంలో ఏమేమ ఉంటాయి మహా స్తూపం ఉంటుంది మహా చైత్యం ఉంటుంది బుద్ధ భగవానుని పరమ పవిత్ర ధాతు నిక్షేపం చేసిన తర్వాత ఇట్లా అర్ధగోళ ఆకృతిలో నిర్మించిన దాన్ని స్తూపం అంటాం కదా చైత్యం అని కూడా దాన్ని అంటారు.
(17:54) అలా కాకుండా ఇట్లా మీకు గుర్రపు నాడ ఆకారంలో ఉంటుంది దాన్ని చైత్య గ్రహం అంటారు. ఈ రెండు రకాల కట్టడాలు ఉంటాయి లోపల బుద్ధుడిని పెడితే బుద్ధ సైత్యం స్తూపాన్ని పెడితే స్తూప సైత్యం అంటారు రెండిటిని చుట్టూ ప్రదక్షణ చేసి ఆరాధిస్తారు బుద్ధ భగవానుని తలుచుకుంటారు తలుచుకొని ఆయన చెప్పిన వచనాన్ని మననం చేసుకొని నేను కూడా అలా కావాలి అలా కావాలి అలా కావాలి స్వచ్ఛమైన జీవితాన్ని గడపాలి అన్నదానికే బుద్దుని తలుచుకుంటారు కదా దాంతో పాటు ఏముంటుంది విహారం ఏమిటి విహారం అంటే విహరించే ప్రదేశం విహారం విహరించడం అంటే ఇట్లా వెకేషన్ లోకి పోవడం కాదు అది
(18:27) ఆ ఈ విహారం వేరు ఆ విహారం బుద్ధ భగవానుడు ఎలా విహరించిన ప్రదేశం విహార దేశం విహార దేశం అయిందో విహార్ విహా అయింది అలాగే ఇక్కడ కూడా ప్రతి ఆరామంలోనూ ఒకటి స్తూపం చైత్యం విహారం ఉంటుంది ఈ విహారం ఇట్లా పొడుగుగా ఉంటుంది ఎల్ షేప్ లో ఉంటుంది దాంట్లో చిన్న చిన్న చిన్న గదులు ఉంటాయి ఆ గదుల్ని విహారపు గది అంటాం మనం అంటే ఒక్కొక్క బౌద్ధ భిక్షువు ఉంటాడు బౌద్ధ ఆచార్యులు కూడా ఉంటారు వీళ్ళంతా అందులో నివసిస్తూ భిక్షకు వెళ్లి వచ్చిన తర్వాత అంతా వాళ్ళ దైనందన కార్యక్రమాలు చేస్తూ ఆ మళ్ళీ వాళ్ళు ఆ స్పీచెస్ ఇచ్చుకుంటారు వింటారు బుద్ధ భగవానుడు ఏమేమ చెప్పారో ఒక
(19:04) ఆచార్యుడు చెబుతుంటే వింటారే అలా శిలా మండపాలు ఉంటాయి దీక్షణ ఇవ్వటం ఉంటుంది అందరూ వచ్చి స్వచ్ఛందంగా చేస్తారు ఇదిగో మా అబ్బాయిని ఇస్తున్నాం రంగానికి అంటారు అదిగ అలాంటి కార్యక్రమాలు జరిగిన నేపథ్యాన్ని మేము ఈ విహారం మట్టితో పూడుకుపోయి పైనుంచి మట్టిని తొలగించి ఓ ఎనిమిది అడుగులు పోయి ఎనిమిది అడుగుల విహారం ఇది బౌద్ధ భిక్షు ఉంటాడు ఆయన పడుకోవడానికి కూడా ఇటిక రాతితో కట్టినటువంటి బెడ్ ఉండేది తల కింద పెట్టుకో ోడానికి దిండు కూడా ఇటికరాయి దిండు ఉండేది ఎక్కడ సర్ ఇది ఎక్కడే విశాఖపట్నంలో ఇప్పుడు జనరేషన్ కానీ బుద్ధుడి నుంచి ఒక త్రీ థింగ్స్ నేర్చుకోవాలి అనుకుంటే ఏం
(19:38) నేర్చుకుంటారు త్రీ థింగ్స్ సింపుల్ గా అసలు త్రీ థింగ్స్ కాదు ఐదు థింగ్స్ నేర్చుకోవచ్చు పంచశీల ఆ ఒక్కటి చాలండి తాత్విక చింతనకు లోతుకి వెళ్ళక్కర్లే పంచశీల అంటే ఏమిటి పంచశీల మనం ఎక్కడికనా వెళ్ళినప్పుడు హాయిగా అక్కడ అందుబాటులో ఉన్న నీళ్ళను దోషల్లో తెగిద్దాం అని తప్పిక తీర్చుకుంటాం కష్టం ఏమనా పడుతున్నామా అందుబాటు లో ఉన్నాయి అలాగే అందుబాటులో ఉన్న బుద్ధ వచనంలోని అతి సింపుల్ గా మనం ఆచరించగలిగింది పంచశీల ఏమిటది ఒకటి మీరు అహింస జీవ హింస చేయొద్దు అన్నారు ఏ జీవిని చంపొద్దు ఎందుకు చంపొద్దు మీరు చంపారంటే మళ్ళీ దాన్ని బ్రతికించలేరు కదా అప్పు తీసుకుంటే
(20:15) ఇవ్వచ్చు కానీ ఒక జీవిని చంపితే మళ్ళీ తేలేం మనం అది మనతో కాని పని అది చేయొద్దు అన్నాడు ఆయన రెండు మూసావాదం అబద్ధం ఆడొద్దు అన్నాడు నేను పొరపాటున మీ గురించి మీ ఇంకో భాగస్తుడికి నేను ఒక అబద్ధం చెబితే మీ మీద అపా స్వార్ధానికి దాట తీస్తుంది అది మీకు దుఃఖానికి గురిచేస్తుంది కదా అది నేను చెప్పడం వల్ల కదా అది అబద్ధం చెప్పొద్దు అబద్ధం అంటే లేనిది బద్ధం కానిది బద్ధం ఏది సత్యం బద్ధం అట్లా రెండు మూడు మూడు మూడు ఏమన్నాడు ఆ అంటే అనాచారం ఒక ఒక సమాజంలో సమాజం అనుమతించినటువంటి భార్యా భర్తల సంబంధాన్ని సమాజం అంగీకరించింది. కానీ ఆ పురుషుడు ఆ స్త్రీ
(20:54) వాళ్ళద్దరు ఆ జీవనం అంటే జీవితాంతం వాళ్ళద్దరు కలిసి ఉండాలి అందుకనే మనం ఇక్కడ ఈ పక్కనే శతమానం భవతి అని అంటాం కదా వందఏళ్ల పాటు హాయిగా మీ ఇద్దరి దాంపత్య జీవితం ఏమాత్రం ఇబ్బందులు లేకుండా హాయిగా కొనసాగాలి అన్న ఉద్దేశం కదా దాని భావన ఇక్కడ కూడా మీరు నా అతిచరామి నేను ఇక్కడి నుంచి ఏ రకంగా కూడా ఓకే నేను అతిగా ప్రవర్తించను శీలం ఆ శీలానికి సంబంధించిన అన్నటువంటి అదిఒకటి అలా వెళ్లకుండా ఉంటే ఇంకేముందండి హాయిగా ఉంటారు కదా లైఫ్ లాంగ్ అది ఇంకోటి మధ్యం మధ్యం సేవించడంలో ఏమవుతుంది చేతనంగా ఉండేటువంటి మనసు లేక మనం ఒక మన ఆలోచన దోరణి చేతనంగా ఉంటుంది ఏం చేస్తున్నాం
(21:40) మంచా చెడా అనేది తెలుసుకుంటారు మీరు మధ్యానికి గురైనప్పుడు మీరు ఏమవుతుంది చేతనం అచేతనం అవుతుంది. మీరు మీ మైండ్ పని చేయదిక అది పని చేయకుండా ఈ మత్తు మిమ్మల్ని గమ్మత్తులోకి తీసుకెళ్తే అది ఒక రకమైన ఆనందంగా ఉంటుందన్న భ్రమకు గురవుతాం. అది భ్రమ నిజం కాదు ఎండ మావి లాంటిది అన్నమాట చూసారా సత్యానికి దానికి అంత తేడా ఉంది అందుకని ఉంటుంది మధ్యం జోలికి వెళ్లొద్దు అన్నాడు ఆయన ఇది నాలుగు ఐదు ఆ ఒకటి సత్యం సత్యం నేను మూడు చెప్పిన కదా ఇట్లా ఐదు విషయాలని ఆయన చెప్పారు ఈ ఐదు గనుక నిజంగా ప్రస్తుత యువత ఆచరిస్తే మీరే చెప్పండి నాకు ఆశ్చర్యంగా
(22:20) ఉంది తల్లిదండ్రులే మా అమ్మాయి అతనితో ఇక గడపదండి మా అమ్మాయి అతనితో ఇక గడపదు వీళ్ళు సరిగ్గా సరి చేయట్లేదు అందుకు ఇలాంటి నేపథ్యం ఎందుకు వచ్చింటే అవగాహన రాహిత్యంతో కాబట్టి పంచశీలను అర్థం చేసుకొని అవగాహనతో జీవిస్తే ఈనాటి యువత పెడధోరణలు పట్టరు హాయిగా పెద్దలని గౌరవిస్తారు తామేమిటో తెలుసుకుంటారు చక్కటి జీవన విధానానికి అలవాటు అవుతారు అదిగో అదే ఆ సమాజమే దేవాలయం అవుతుంది.
(22:50) బుద్ధ భగవానుడు ఇచ్చినటువంటి ఆ ఐదు పంచశీల సర్ నేను మిమ్మల్ని హరీష్ గారిని కలిసిన రోజు మనం పాడ్కాస్ట్ గురించి ప్లాన్ చేస్తున్నప్పుడు మీరు ఇద్దరు ఒక కాన్సెప్ట్ గురించి డిస్కస్ చేసుకుంటున్నారు. దట్ మీరిద్దరు ఏం చెప్తున్నారంటే బోధి ధర్ముడు తెగోడు మనవాళ్ళు [గొంతు సవరించుకోవడం] ప్రూవ్ చేస్తే కోపం వస్తది అందరికీని జస్ట్ బికాజ్ వాళ్ళు సినిమా తీసుకున్నారు దట్ డంట్ మీన్ బోధి ధర్ముడు తమిళోడు అయిపోడుని హౌ కెన్ యు ప్రూవ్ దట్ బోధి ధర్మ ఇస్ ఏ తెలుగు గాయ్ ఒకటి ఇక్కడ కూడా గతంలో నేను జన్ వెలుగుల్ని విరజిమ్మిన బోధి ధర్ముడు తెలుగువాడే అని నేను ఒక వేసం 2016లో రాశ
(23:22) ఏం రాశరు సార్ దాంట్లో ఏముంది అసలు ఈ క్షవాకులు ఉన్నారు అంటే బోధి ధర్ముని మూలాలు తెలుగు నేలపై ఉన్నాయి అని నేను చెప్పాను మూలాలు కానీ డైరెక్ట్ గా బోధి ధర్ముడు తెలుగు నేల నుంచి ఆయన చైనాకు వెళ్ళలేదు ఆయన కంచి నుంచి వెళ్ళిన మాట నిజం ఎందుకంటే వాళ్ళ పెదనాయన ఉన్నే వాళ్ళ ముందు పెదనాయన వీరకపూర్తి వర్మని ఉన్నాడు ఆయన మాత్రం ధాన్య కటకం నుంచే పరిపాలించాడు మన ధాన్య కటకం అంటే అమరావతి ఇది మనం అంటే ఏమిటి 1700 సంవత్సరాల్లోకి వెళ్ళాం అప్పుడు ఎవరు పరిపాలిస్తున్నా అన్నాం తెలుగు నెలల్ని ఇక్ష్వాకులు ఈ ఇక్ష్వాకులకు చిట్ట చివర సామంతులుగా ఉన్నటువంటి
(23:59) పల్లవులు కూడా వీళ్ళకు సామంతులుగా ఉన్నారు పల్లవులు ఆ పల్లవులు పరిపాలించినటువంటి భూభాగమే పల్లవ బొగ్గ అంటారు బొగ్గ అంటే భోగమని బొగ్గ అని విషయం అంటారు దాన్ని విషయం అంటే రాష్ట్రం అని రాష్ట్రం అంటే ఆ తర్వాత చిన్నగా జిల్లా అని ఈ పల్లవనాడు ఉంది కదా ఇప్పుడు పల్లవ నాడే పల్నాడు అయిందండి ఇప్పుడు పల్నాడు ఉందా లేదా ఈ పల్నాడు వచ్చింది దేని వల్ల పల్లవనాడు పల్నాడు అయింది కాబట్టి వాళ్ళు ఎవరు యక్షవాకు లోపు సామంతులు ఇక్ష్వాకులు ఎవరు ఇక్కడి తెలుగు పాలకులు ఇప్పుడు నేను మీకు చెప్పినంతవరకు పల్లవులు సామంతులుగా ఇక్ష్వాకులు తెలుగు రాజుల
(24:31) సామంతులుగా ఉండి స్వతంత్ర తెలుగు రాజులుయ్యారు అన్న విషయం మీకు నేను చెప్పాను ఇది నిజం ఎవరు కాదనడానికి లేదు ఇప్పుడు తెలుగు వాళ్ళు డల్లాస్ లో ఉన్నారండి తోటకూర ప్రసాద్ గారే ఉన్నారు మనం అనుకుందాం వ్యక్తిని చెబుతున్నాను కాదు ఆయన తాను అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు అనేక తెలుగు సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను వెదజల్లుతున్నాడు అక్కడ ఇక్కడి నుంచి వెళ్ళినాడే కదా ఆ నేపద్యంలో ఈయన పేరు అప్పుడు వేరే మామూలు పేరు ఉండేది కానీ ఒక గురువు వచ్చినప్పుడు ప్రజ్ఞతార అనే ఒక గురువు వచ్చినప్పుడు ఆయన ఈయన పరీక్షకు పెడితే ముగ్గురు కొడుకుల్లో ఈయన బాగా తేలాడు ఇతను స్వరద్రూపి చక్కటి విషయ
(25:07) జ్ఞాని అని ఆయన్ని మాత్రం తన శిష్యుగా తెలుసుకున్నాడు ఆ ప్రజ్ఞతార అనే బోధి ఆచార్యుడు బౌద్ధాచార్యుడు బౌద్ధాన్ని ఈయనకి వంటబట్టేట్టు చేశడు ఇక ఆయన నాకు ఈ రాజ్యం వద్దు నేను కూడా సిద్ధార్థం లాగే పరిత్యాగం బుద్ధ వచనాన్ని ప్రచారం చేస్తాను బౌద్ధ సంస్కృతిని పరిరక్షిస్తాను అని తండ్రి అనుమతి తీసుకొని ఎక్కడికి అదే సమయానికి మాకు బుద్ధ భగవాను వచనాన్ని చెప్పడానికి ఒక ఆయన కావాలని చైనాలో ఊ అనే రాజు ఎదురు చూస్తున్నాడు ఈయన తెలిసింది ఈ విషయం పోయేటప్పుడు ఏమైందో తెలుసా పడవలో వెళ్తూ వెళ్తూ ఉండేటప్పుడు దొంగలంతా ఈయన మీద పడతారు పడ్డప్పుడు వాళ్ళని గురించి
(25:44) కాపాడుకోవడానికి ఆ చిన్న పడవలో తానే పైకి ఎక్కుతూ కిందకి దిగుతూ మధ్యలో ఉంటూ ఒక పక్క కాలానిస్తూ వాళ్ళని పిడిహాతాలు కొడుతూ ఒక రకమైనటువంటి టువంటి ఈ రక్షణ వ్యోహం కోసం రూపొందించుకున్న అదిగో ఆ చిన్న ఫైటింగ్ ఉన్నాయి అది రాను రాను షాబోలు కొంగుపూకు దారి తీసింది అని చెబుతారన్నమాట అదిగో అక్కడికి వెళ్ళిన ఆయన ఎక్కడికి వెళ్ళాడు జాంగ్ జా వెళ్ళిన తర్వాత అక్కడ ప్రవేశం ఈయనకు దొరకలేదు రాజు ఈయనకి జరిగిన సమాధంలో ఆయన ఈయన్ని దాదాపుగా ఆదరించలేదు ఆ నేపథ్యంలో ఆయన తొమ్మిదేళ్ల పాటు ఏకాగ్రతతో ధ్యానం చేశాడని ఆ ధ్యానం చేసి గొప్ప బౌద్ధ తాత్వికుడు అయిన తర్వాత
(26:21) ఆయనకి మరో మరో శిష్యుడు వచ్చి నేను నీ దగ్గర శిష్యుడిగా చేరుతాను అని అడిగినా అడిగినా అడిగినా ఈయన వినకపోతే ఈయన ధ్యానంలో ఈయన ఉంటే ఆయన రక్తాన్ని చిందించుకున్నాడని ఆ రక్తపు బొట్టు బోధి ధర్ముడు పోయి పడిందని పడిన తర్వాత ఏమిటిరా ఇది అని లేసిన తర్వాత ఎదురుగా ఓ ఎప్పటి నుంచో ఆయన నా శిష్యరికాన్ని కోరుకుంటున్నాడు కదా అని శిష్యరికాన్ని ఇచ్చిన తర్వాత ఆ బోధి ధర్ముని గొప్పతనాన్ని తెలుసుకొని రాజు ఆయన మరణించిన తర్వాత ఆయనక ఒక గొప్ప ఆ దాన్ని మనం సమాధి అంటాం కదా సమాధిని కట్టారు అదిగో అలా ఆ బోధి ధర్ముడు ఇచ్చినటువంటి సులువైన ధ్యాన మార్గం
(26:57) చైనాలోనే కాదు జపాన్ వరకు విస్తరించి జన్గా వెలుగులు విరజమ్మింది దానికి కారణం ధాన్యకటకం కంచి చైనా చైనా నుంచి జపాన్ అందుకని నేను చెప్పింది ఏమిటి అంటే ప్రత్యక్షంగా డైరెక్ట్ గా ధాన్యకటకం నుంచి ఆయన వెళ్ళకపోయినా ఇక్కడి మూలాలు కలిగి చెట్టు వేళ్ళు భూమిలో ఉంటాయి ఫలాలు పైన ఉంటాయే అదిగో ఆ రకంగా ఆయన తెలుగు మూలాలు కలిగిన బోధి ధర్ముడు తన ధ్యాన వెలుగుల్ని ఆసియా ఖండం అంతా విస్తరింపజేశాడు అన్నది మాత్రం నిజం ఆ నిజంతో పాటు ఆయన తెలుగు మూలాలు కలిగాడు అన్నది కూడా నిజం దానికి అనేక శాసన సాహిత్యాధారాలు ఉన్నాయి మనకి
(27:41) అది బోధిధర్ముని మీద తమిళలో ఒక సినిమా తీసారు ఆ సెవెన్త్ సెన్స్ సెవెన్ సెన్స్ చూసారా అంటే నేను చూసాను ఆ సినిమాలో ఎంతవరకు నిజం ఉంది అంతవరకు అబద్ధం ఉంది అంటే ఎక్కడైనా సినిమా అని ఎక్కడికైనా తిన సినిమా వాళ్ళు ఏం చేస్తారంటే ముందేమో మూలం ఒకటి ఉంటుంది ఆ మూలాన్ని మూలంగా ఉంచుకుంటూ దాన్ని ఏం చేస్తారంటే స్టోరీని కుక్ చేస్తారు లేకపోతే వాళ్ళు జనాన్ని ఆకర్షించుకోలేరు వాళ్ళని యస్ ఇట్ ఈస్ గా వాళ్ళ వాళ్ళ సొంతం చేసుకుంటారండి ప్రేక్షకుల్ని ఎవరు దర్శకుడు నిర్మాత కాదు కేవలం దర్శకుడే ఆ దర్శకుడు ఏం చేస్తాడు నిర్మాత తనను నమ్మి కోట్ల పెట్టుబడి పెట్టాడే గుడ్డిగా
(28:17) అలా వృధా కాకూడదు కదా ఆయనకి మరింత రెట్టించిన ఉత్సాహం కలిగించడానికి ఈ సినిమాలో కొన్ని అంశాలని వాళ్ళు ప్రతిఫలిపిస్తారు. ఆ సినిమాలోనే లాస్ట్ లో భోజధర్ముడు కి విషం పెట్టి చంపించేస్తారు అని చెప్పి ఉంటదన్నమాట అది తెలుసుకో అందుబాటులో ఉన్నటువంటి సమాచారంలో అది లేదు. ఓకే ఆయన మామూలుగా సాధారణంగానే మరణించాడు కాకపోతే రాజు ఆయన వాద ప్రతివాదాల్లో ముందు అనుకున్నప్పుడు అతనికి మిని మిడిమిడి జ్ఞానమే ఉందన్న విసుకు చెందుతాడు ఇతను బోధర్ముడు.
(28:48) వచ్చింది నువ్వు ఇంత మూర్ఖ ప్రశ్నలు వేస్తున్నావ్ అంటాడు దానికి రాజు హర్ట్ అవుతాడు చైనా రాజు ఎంతో ఎదురు చూసి ఆ రాక కోసం ఎదురు చూసినటువంటి రాజుని ఆయన కొంచెం అలా తృణీకరించి మాట్లాడుతాడు కదా బోధి ధర్ముడు అరే వీడికి ఇది కూడా తెలియదా అన్నంతగా మాట్లాడే తల్లికి తను హర్ట్ అయి హర్ట్ అయిన తర్వాత ఆయన్ని బ్యాన్ చేస్తాడు. ఆ బ్యాన్ చేసిన నేపథ్యంలో ఇక రాజు ఇన్ని ఇట్లా చేసాడు అట్లా చేశడు అనేదానికి అవకాశం ఉండి వీళ్ళు కొంచెం సాగతీశరు అన్నమాట.
(29:13) అంతేకానీ అది నిజం కాదు. ఓకే మీరు చెప్పారు ఇప్పటికీ కొల్లూరులోని 200 పీపుల్ డైలీ డైమండ్స్ కోసం వెతుకుతారు డైమండ్స్ కోసం డిక్ చేసి మైనింగ్ చేసి డైమండ్స్ తీస్తారు అని చెప్పారు కదా యాక్చువల్లీ కొల్లూరులో ఏం జరుగుతది ఇప్పటికి డైమండ్స్ రోజుకి ఎంత అంటే ఒక మంత్లీ యవరేజ్ గా ఎన్నెన్ని దొరుకుతాయి అది ఏం జరుగుతది కొల్లూరులో యాక్చువల్ గా నాకు కూడా నిజంగానే చదవడం వల్ల తెలిసింది అది కొల్లూరు అని ప్రచారం జరుగుద్ది కానీ అది కోల్లూరు కోలూరు ఓకే కొల్లూరు అంటేనేమో తెనాలి తాలూకాలో ఉన్న కొల్లూరు అది ఒక పెద్ద స్కూల్ ఉంది గుమ్మడి గారు కూడా కొల్లూరు తెనాలి పక్కనే
(29:44) ఉంటది అటు కృష్ణా తీరంలో కానీ అది కొల్లూరు కాదు కోళ్ళరు కోలూరు ఓకే ఆ కొళ్ళూరు ఎక్కడుంది అంటే ప్రస్తుత పల్నాడు జిల్లాలో బెల్లంకొండ అని ఊరు ఉంటుంది సత్తెనపల్లి పెడుగురాళ్ళ మధ్యలో ఆ బెల్లం కొండకి ఇంకా ఉత్తరం వైపు వెళ్తే కృష్ణా నది బోధనం కేతవరం కోళ్ళరు కేతవరం దాటంగానే కోళ్ళరు ఉంటది ఆ కోళ్ళూరు కృష్ణా నది ఒడ్డునే ఉంటది దాని తర్వాత పులిచింతల ప్రాజెక్ట్ వచ్చింది అది కనిపిస్తూనే ఉంటుంది అక్కడికి పులిచింతల ప్రాజెక్ట్ కూడా దీనికి కుడి వైపున కంప్లీట్ [గొంతు సవరించుకోవడం] గా ఆగ్నేయంలో అన్ని కొండలు ఉంటాయి ఆ కొండల మీద కొన్ని దేవాలాలు ఉంటే రకరకాలు
(30:18) కదా కానీ ఏం చేస్తారు ప్రతిరోజు నాకు ఆశ్చర్యం వేసింది అసలు నాకు తెలిీదు నేను అప్పటికి ఒక కేవలం నాకు అప్పటివరకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారంతో ఒక వ్యాసం రాశ అది 216 లోనే ఆంధ్రజ్యోతిలో వచ్చింది ఏమిటది చేజారిన తెలుగు వెలుగు కోహినూర్ అని మ్ చేజారిన తెలుగు వెలుగు కోహినూర్ ఎందుకు రాసారుగా నేను రాసాను దాని మీద కోహినూరు మీద రాసాను అయ్యో మంద కదా మన చెయి జారిపోయింది కదా అన్న బాధతో రాసాను నేను అంటే ఆ కోహినూరు ఇక్కడి నుంచే ఆ వెళ్ళింది దానికి ఇప్పుడు రెండు మైనింగ్ చెప్పేస్తాను రెండు ముక్కలు ఇది చదివి ఎవరు మన బిబిసి వాళ్ళు ఢిల్లీ నుంచి వాళ్ళు నన్ను ఇంటర్వ్యూ
(30:57) తీసుకున్నారు ఆ ఇంటర్వ్యూ చూసి జర్మన్ డి జిడిఆర్ అని ఒక రేడియో ఉంది వాళ్ళు డైరెక్ట్ గా వచ్చారండి వచ్చి విజయవాడ వచ్చి వాళ్ళు హోటల్ లో ఉండి పొద్దున్నే నన్ను పికప్ చేసుకొని మేము బెల్లంకొండ వెళ్లి బెల్లంకొండ దాటి కోళ్ళరు వెళ్లి కోళ్ళరులో అసలు ఏం జరుగుతుంది అన్నది అప్పటికే 200 నుంచి 300 వరకు దంపతులు కావచ్చు కూలి వాళ్ళు కావచ్చు రకరకాలు వాళ్ళంతా ఏరుతూ ఉన్నారండి ఎంత ఎంత విస్తీర్ణంలో సుమారు రెండుమూడు ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఎవరికి వాళ్ళు నేల మీద కూర్చొని కొంతమంది వంగి కొంతమంది కళ్ళంతా కూడా పత్తికాయలా చేసి నేలలో వెతుకుతున్నారు
(31:32) చిన్న చిన్న పుల్లలతోన గడ్డపారలతోన కెలుకుతున్నారు ఎందుకు బయటికవచ్చే ఆ రాళ్ళు ఉంటాయే వాటిల్లో వాళ్ళకి యాదృచ్చికంగా కొన్ని కొన్ని విలువ వైన రాళ్ళు సెమీ ప్రెషియస్ స్టోన్స్ దొరుకుతా ఉంటాయి. మేము అడిగే వాళ్ళని ఒరేయ్ మీరు ఎక్కడి నుంచి వచ్చారు రోజు వస్తారు దొరకపోతే దొరికినా దొరకపోయినా మాకు జీతం వస్తదని ఎవరు ఇస్తున్నారు మీకు అన్నాం మాకు సత్యనపల్లి చిలకలూరుపేట నరసరావుపేటలో ఉండేటటువంటి ఈ వ్యాపారులు వస్తారు సార్ రాజస్థాన్ నుంచి వాళ్ళు మాకు ఇస్తారు డబ్బులు ఎవ్రీ డే కానీ మేము ఏమైతే తీసుకున్నామో అవి మామూలు కూలి వరకు ఉంచుకొని మంచి విలువైన వస్తే
(32:07) దాంట్లో నుంచి విలువ కట్టి మాకు ఇంకా డబ్బులు ఇస్తారు ఒక్కొక రోజు 60,000 కూడా ఇస్తారు మాకు అని చెప్పారు ఆశ్చర్యం [గురకలు] అని మేము కూడా ఎలా చేస్తారు ఏమిటని వాళ్ళ వృత్తిలో మనం ప్రవేశించకూడదు కదా ఈ రేడియో టీవీ వాళ్ళు జిడిఆర్ వాళ్ళు నేను కలిపి చూస్తే ఆశ్చర్యం మా కళ్ళ ముందే విలువైనటువంటి అంటే ఒకసారి దొరకవండి వాళ్ళకి పాపం అసలు ఒక దొరకపోవచ్చు రాండమ గా దొరుకుతున్నాయి అవి కూడా చూపించారు మాకు అవి డైమండ్ సార్ డైమండ్ కి ముడి రాళ్ళు ఓకే వీటిని తర్వాత వాళ్ళు కటింగ్ చేసుకో డైమండ్ కటింగ్ చేసుకొని క్యారెట్లు నిర్ణయిస్తారు నిర్ణయించి దానికి విలువ
(32:36) కడతారు విలువ కట్టి దాన్ని యగుమతి కూడా చేస్తారు అది ఈ నేపతి చూసారా ఓళ్ళల్లో అక్కడ సాధారణంగా దొరికేవి అది మీకు అనంతపూర్ జిల్లాలో వజరకరూర్లో కూడా అంతే సో ఇదొకటి ఇక్కడ ఏమైంది మళ్ళీ వెనక్కి వెళ్దాం మనం ఈ ప్రాంతం అంతా ఈ కోళ్ళూరు ప్రాంతంలో ఇలా దొరుకుతున్న సంగతి కాకతీయ ప్రతాప రుద్రునికి ఈ కోహినూరు వజ్రం దక్కిందని ప్రతాప రుద్రుని దగ్గర నుంచి మాల్వరాజుకి వెళ్ళిందని మాల్వరాజు దగ్గర నుంచి అది మళ్ళీ ఎవరికి వెళ్ళింది మాల్వ అంటే మన గ్లియర్ ఓకే అక్కడి నుంచి మొగల్ చక్రవర్తి అయినటువంటి హుమాయునికి చేరిందని హుమాయున్ ఏం చేసాాడు అరే ఇదేదో గమ్మతగా గా
(33:13) ఉందని చెప్పి కొడుకు ఇచ్చాడని ఆయన కొడుకు అక్బర్ అక్బర్ దాంతో గోలీలా ఆడుకున్నాడంట అది కూడా కథలో ఉందన్నమాట కోనూరు డైమండ్ అక్బర్ గోలీలు ఆడుకున్నాడు దాని తర్వాత ఏమైంది మళ్ళీ అది ఏ కారణం చేత అతను మళ్ళీ గోల్కొండకు వచ్చింది. గోల్కొండకి వచ్చిన తర్వాత మీర్ జుమ్లా అనే ఆయన ఉన్నాడు ఆ మీర్ జుమ్లా ఉండేటప్పుడు తన పాలకుడు అబ్దుల్లా అబ్దుల్లాకను మళ్ళీ అక్కడ షాజహాన్ కి గొడవలు వచ్చాయి.
(33:35) వచ్చి ఈ గొడవను సద్దుమనిగించడం కోసం అయ్యా ఇదిగో మా ప్రభువు మీకు ఈ కోహినూరు వజ్రాన్ని అందివ్వమన్నాడు అని మీర్జుల అనే అతను ఆయనకి ఇచ్చాడని ఎవరికి షాజహాన్ కి అది షాజహాన్ కొలువులో అలాగే ఉండేదని ఆ షాజహాన్ మీద దాడి చేసిన నాదిర్షా ఢిల్లీ సింహాసనం మీద షాజహాన్ ఢిల్లీలో ఉండేవాడు కదా ఆ తర్వాత [గురకలు] ఔరంగజేబు ఔరంగజేబ్ తర్వాత నాదిర్షా నాదిర్షా అదిగో ఢిల్లీలో సింహాసనం మీద ఉన్నటువంటి ఆ వజ్రాన్ని తీసుకొని ఆయన పోతూ [గొంతు సవరించుకోవడం] పోతూ అది ఎక్కడికి చేరింది అది ఆ లాహోర్ చేరిందని లాహోర్లో ఆ తర్వాత పాలకుడైనటువంటి రంజిత్ సింగ్ అనే ఆయనకి చేరిందని రంజిత్ సింగ్ ఏం
(34:14) చేసాడు నా దగ్గర ఉండి ఏం చేస్తుందని అప్పుడు బ్రిటిష్ పాలకుడిని మచ్చిగా చేసుకోవడానికి డల్ హౌసీ ఉన్నాడు కదా డల్ హౌసీకి ప్రెజెంట్ చేశాడంట ఒరేయ్ నాయనా నా దగ్గర ఏం చేసుకుంటా జస్ట్ లైక్ దట్ ఫ్రెండ్స్ ఫ్రెండ్స్ ఇచ్చుకున్నట్టుగా ఆడు ఏం చేసాడు అరేరేరే చాలా విలువైంది అనేక క్యారెక్టర్లది ఇది నా దగ్గర ఎందుకు మా మహా సామ్రాజ్ని విక్టోరియా మహారాయణకి ఇద్దాం అని చెప్పి వాడు ఇక్కడి నుంచి లండన్ వెళ్ళినప్పుడు విక్టోరియా మహారాణికి ఇచ్చాడు.
(34:37) ఆ విక్టోరియా మహారాజు దాన్ని చూసి ఇది ఇలా ఉంటే ఎట్లా అది అక్కడ కాదు కదా ఉండాల్సింది ఇదిగో ఈ కిరీటంలో కదా అని చెప్పి తన కిరీటంలో పొందించుకున్నది అన్నమాట పొందించుకున్న తర్వాత క్వీన్ ఎలిజబెత్ట అంటే వాళ్ళు మరణించారే తాను జీవితకాలం దాన్ని ధరించింది చూసారా అది ప్రస్తుతం టవర్ ఆఫ్ లండన్ లో ప్రదర్శనలో ఉంది. ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేశారు భారత ప్రభుత్వం వాళ్ళు ఇవ్వాలి అని కానీ వాళ్ళు ఏమన్నారు ఇలా ఇచ్చుకుంటూ పోతే మా బ్రిటిష్ మోజం ఖాళీ అవుతుంది కదా అన్న సమాధానం అప్పటి ప్రధాని కెమెరాన్ భారత ప్రభుత్వానికి లేఖ ద్వారా తెలియజేశాడు అదిగో అల్లా చేజారిన తెలుగు వెలుగు కోహినూర్ తెలుగు
(35:14) నేలపై అలా ఒక్కసారి ఉత్తుంగ తరంగంల కాంతి పుంజంలా మెరిసిందే అదిగో ఆ మెరిసిన కాంతి పుంజం విస్తీర్ణం ఒక పర్వతాన్ని తలపించిందని కోహునూర్ ఈ వజ్రం వెలిగే కొండ అన్నాడంట అది కోహినూరు యొక్క నేపథ్యం [నవ్వు] అంటే మన ఎక్కడో తెలుగు స్టేట్స్ లో దొరికిన కోహినూరు డైమండ్ మనకే తెలియకుండా దాని వాల్యూ అక్కడ ఎక్కడికో వెళ్లి అక్కడ ఉంది అంటే ఏమీ లేదు సమాచారం అందుబాటులో ఉంటుంది.
(35:44) కొద్దిగా తెలుసుకోవాలని ప్రయత్నం చేసుకోవడమే మీరు ఒకసారి పినకడిమి అనే ఏలూరు డిస్ట్రిక్ట్ లో ఉన్న ఒక ప్లేస్ కి వెళ్తున్నప్పుడు అక్కడ టీ తాగడానికి ఆగినప్పుడు అక్కడ ఒక పోల్ చూశారు టీ స్టాల్ దగ్గర మీరు చూసిన తర్వాత విత ఇన్ ఫ్యూ డేస్ లో ఆ పోల్ని పట్టుకెళ్లి మ్యూజియం లో పెట్టారు. ఎస్ ఎస్ అది ఒక మంచి ఆసక్తికరమైన కథ. ఓకే నేను అంటే యాక్చువల్ గా ఇట్లాగే మేము అప్పుడు కల్చర్ సెంటర్ ఆఫ్ విజయవాడ అండ్ అమరావతిని మన ఏర్లగడ్డ హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్ గారు ఉన్నారు కదా మహాలక్ష్మి సంస్థ అధినేత ఆయన ఏం చేశారంటే నేను హైదరాబాద్ లో స్టేట్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ డైరెక్టర్ గా ఉన్నప్పుడు అయ్యా మనం
(36:15) బెజవాడికి మునుపటి వైభవాన్ని సాంస్కృతికంగా తేవడానికి ప్రయత్నాలు చేద్దాం అనుకుంటున్నాను నేను మీరు కూడా వస్తే బాగుంటుంది అనుకొని ఆయన ఆహ్వానించారు. సరేనండి నేను ఇక్కడి నుంచి విజయవాడ వెళ్ళాను ఆయన కల్చర్ సెంటర్ ఆఫ్ విజయవాడ అమరావతి మధు గార్డెన్స్ లో మధు కళ్యాణ మండపం అని పిలవబడిన మధు మహాలక్ష్మి చాంబర్స్ లో ఆయన విశాలమైన ప్రాంగణాన్ని కల్చరల్ సెంటర్ గా మార్చి అంటే వ్యాపార ధోరణతో చూస్తే ప్రతి నెల బొచ్చే డబ్బులు వస్తాయి వదులుకున్నాడు ఆయన కానీ నేను ఏదో ఒకటి చేయాలి కదా అని ఆయన ఈ సంస్కృతి పరంగా అంకిత భావంతో చేశడు మేము పోయాము అక్కడి నుంచి ఏంది ప్రతి ఊళ్ళు
(36:48) పోవటం నెగ్లెక్ట్ అయినటువంటి ఎవ్వరు పట్టించుకొని శాసనము శిల్పము ఆలయము సిధిలు వాటన్నిటిని గుర్తించి స్థానిక ప్రజలకు వాటి గొప్పతనాన్ని తెలియజేసి వాళ్లే ప్రభుత్వంపై ఎదురు చూడకుండా కాపాడుకోవడానికి ఒక ఉద్యమంలో మేము తిరిగామండి. అదిగో ఆ నేపథ్యంలో ఏలూరు నుంచి అలా ఎగోని వెళ్తుంటే పినకడి అనే కూరు ఉంది మేము అలా పోతూ ఉన్నాం ఏదో కూరుపోతాం ఆ నెగ్లెక్ట్ అయినన్ని డాక్యుమెంట్ చేయటం రాయటం పేపర్ ద్వారా తెలియజేయటం అక్కడే జనాన్ని పోగు చేసి ఇదిగో ఇది ఏడవ శతాబ్దం ఇది ఐదవ శతాబ్దం ఇది రెండవ శతాబ్దం దీని గొప్పతనం ఇది దీన్ని మనం కాపాడుకుందాం ఇది మన ఊరిది కదా
(37:24) మన ఊరి సంతకం కదా అని వాళ్ళ చేత చెప్పించి ఒప్పించి వాళ్లే కాపాడుకున్నట్టుగా మేము అలా ఒక అవగాహన కార్యక్రమాన్ని చేస్తున్నాం దాన్ని దీన్నే ప్లీజ్ ఫౌండేషన్ ప్లీజ్ ఫౌండేషన్ గా తర్వాత అయిందన్నమాట తర్వాత ఏర్లగడ్డ హరిచంద్ర ప్రసాద్ గారి సతిమణి డాక్టర్ ఏర్లగడ్డ తేజస్విని గారు దాన్ని హైదరాబాద్ కి మార్చి అక్కడ కార్యకపలు అక్కడ ఇక్కడ విస్తృత్వం గావించారు దాని పేరే ప్లీచ్ ఇండియా ఫౌండేషన్ అది ఇదిగ మళ్ళీ అక్కడికి వెళ్తున్నాను అక్కడికి వెళ్తే మేము పోయేటప్పుడు టీ తాగుదాం అని మా డ్రైవర్ అడిగాడు నేనైతే నేరుగా పోదాం పనికి అనిపిస్తుంది
(37:55) కదా పాపం మన మిగతా వాళ్ళని కూడా పట్టించుకోవాలి కదండీ అతను అన్నాడు సార్ సార్ టీ తాగిపోదాం మళ్ళీ ఎక్కడో ఎప్పుడో మీతో పోతే కష్టం కదా అన్నాడు సరే లేని ఆపితే అతను అన్నాడు దుకానం అంతా అయిపోయిందండి మీరు 10:30రకి వచ్చారు ఏమంటా ఇక్కడ ఏమి లేదు మేము మూసేసి వెళ్ళిపోపోతున్నాం కాదు కాదు నన్ను ఎట్ట కొట్టి టీ అంటే సరే కూర్చోండి అని పెట్టరానికి ఉన్నాడు ఆయన పాపం ఈలోపు మమ్మల్ని కూర్చోమన్నాడు ఆయన మీరు అలా సార్ నేను ఏం చేశను అలా నిలబడి కొంచెం గుడిసలోనే నిలబడి ఆ అక్కడ నెట్టాడు ఉంటది కదా నెట్టాడు మీద చెయ్యి వేస్తే ఏదో గరుగు గరుగు తగిలింది ఏందిరా గరుగు గరుగు
(38:24) తగిలింది దగ్గర చూస్తుంటే సునిశ్చితంగా చూస్తే అది ఒక పిల్లర్ రాతి పిల్లర్ కొద్దిగా ఆయన్ని కొంచెం లైట్ వేయమంటే గబక్కని లైట్ వేసేసా పగలే 10:30ర కదా కాకపోతే మూసుకొని ఒక పక్క తెలిసి ఉంటది పల్లెటూలో అది చూస్తే బ్రహ్మాండమైన స్తంభం అండి గుండ్రటి స్తంభం అద్భుతమైన శిల్పం ఉంది ఆయన్ని అడిగి అయ్యా ఏంది దీన్ని పెట్టారు అంటే మేము పెట్టలేదండి ఎప్పటి నుంచో ఉంది ఇది అన్నాడు.
(38:48) మరి అయ్యా ఇది ఆరో శతాబ్దం ఐదవ శతాబ్దం నాటిది ఇది అంటే 1500 సంవత్సరాలు రోజు మీరు ఇక్కడ ఈ పొగ అవుతుంది అన్ని అవుతుంది కదా దీని కొంచెం బాగుంటది బయట పెట్టండి అంటే నిజమా అన్నాడు అవునండి అన్నాడు అరే తెలియదండి మేము అలాగే నడిపిస్తున్నాము మీరు ఒక పని చేయండి ఎక్కడికి వెళ్తున్నాను నేను విజయరాయ వెళ్తున్నాను విజయరాయ నుంచి వచ్చే తలికి నేను ఈ గుడిస ఊడదీసి రోడ్డు మీద పెట్టేస్తాను బ్యూటిఫుల్ గా అందరూ చూస్తారండి మీలాగేనే అన్నాడు పెట్టేసారండి ఆశ్చర్యం ఆ పెట్టింది ఆ తర్వాత నేను పేపర్లో ప్రకటించిన తర్వాత అంటే మార్పు చూడండి ఒక గుడిసలో ఉంది ఎవరికీ తెలియదు దానికి అవగాహనం కల్పించాం
(39:20) కల్పించిన ఆయన ముందుకు వచ్చాడు ముందుకువచ్చి దాన్ని రోడ్డు మీద పెట్టాడు ఆ రోడ్డు మీద పెట్టిన విషయం నేను పేపర్ లో వేశను వేసిన తర్వాత ప్రవస్ శాఖ వాళ్ళు దాన్ని సందర్శించి ఓ నిజమే కదా ఇది నిజంగానే 1500 సంవత్సరాలు నాటిది ఇది ఇక్కడ ఉంటే అట్లా జిల్లా పురావస్తు ప్రదర్శన శాలలో ఉంటే అనునిత్యం అందరికీ పరిశోధకులకు కూడా ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది కదా దీన్ని కాపాడిన వాళ్ళం కూడా అవుతాం కదా అని విజయవాడ విక్టోరియా మ్యూజియం సిబ్బంది అక్కడికి వెళ్లి దాన్ని తరలించి ఇప్పుడు ప్రస్తుతం ఏలూరులో కొత్తగా అందుబాటులోకి వచ్చిన మ్యూజియం లోకి చేరిందండి చూసారా
(39:52) ఎక్కడో ఒకటి దుకానంలో ఉన్న ఎవరికీ తెలియని మరుగున పడిన ఒక చారిత్రక కళాఖండం అలా వెలుగులోకి రావడానికి కల్చరల్ సెంటర్ ఆఫ్ ఇండియా లేక ప్లీచ్ ఇండియా ఫౌండేషన్ తన వంతు కృషి నిర్వహిస్తూనే ఉంది. సార్ ప్లీచ్ ఇండియా ఫౌండేషన్ గురించి మాట్లాడే ముందు ఒక క్వశ్చన్ ఉంది సార్ ఇప్పుడు జనరల్ గా ఏదైనా మీరు ఏం చూసినా అంటే మీకుఒక జస్ట్ ఒక ఎగ్జాంపుల్ మీరు టీ తాగడానికి ఆగితేనే మీరు ఒకటి ఫైండ్ అవుట్ చేశారు దాన్ని మ్యూజియం లో పట్టించారు ఇలాంటిది మీరు డైలీ లైఫ్ లో చేసే పనే గత 40 ఏళ్లుగా మీరు చేస్తుంది ఇదే 40 ఏళ్ల 50 నేను 78 లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో
(40:30) చేరునుకోండి కానీ ప్రభుత్వ విధుల్లో ఉన్నప్పుడు పరిమితులు ఉంటాయి ఇలా నేను స్వేచ్ఛగా తీసుకోను ఆ స్వేచ్ఛ నాకు వీళ్ళఇద్దరు దంపతులు ఇచ్చారు ఇచ్చారు సో ఇలా వీళ్ళు మల్టిపుల్ ఇయర్స్ నుంచి ఇది చేస్తున్నారు నా క్వశ్చన్ ఏంటంటే మీరు ఒక ఏన్షయంట్ థింగ్ ని ఫైండ్ అట్ చేసిన నప్పుడు ఇది ఏ శతాబ్దం ఉంది అని ఎలా చెప్తారు రెండో థింగ్ ఏంటఅంటే మీరు చెప్పింది ఎందుకు నమ్మాలి చాలా చక్కటి విషయం నిజమే ఎందుకు అంటే ఇప్పుడు ఒక్క మాటక వద్దాం పురావస్తు శాస్త్రం ఈ పురావస్తు శాస్త్రం ఏదంటే పురాతన వస్తువుల చరిత్ర దాని ఉద్దేశం ఆ రెండిటిని అధ్యయనం చేసి
(41:07) తెలియజెప్పడమే పురావస్తు శాస్త్ర ఉద్దేశం కదా నేను ఎంఏ ఆర్కియాలజీ ఏన్షయంట్ ఇండియన్ హిస్టరీ అండ్ కల్చర్ లో రెండు రెంల పాటు ఉస్మానియా విద్యశాలయంలో అధ్యయనం చేశాను చేసిన తర్వాత మాకు ఏమైందో చెప్పమంటారా అసలు చరిత్రకు పూర్వ యుగంలో మానవుడు ఎలా ఉండేవాడు తరువాత పాతరాతి యుగం కొత్త రాతి యుగం ఆ తర్వాత ఇనుప నేర్చుకుంటారు ఇవన్నీ కూడా మాకు ఏం చేస్తారు అక్కడ ఉదాహరణల సహితంగా బొమ్మలతో పాటు చూపించి మా మనసుల్లో ఒక ముద్ర వేస్తారు చూడంగానే గుర్తుపట్టారు ట్రైనింగ్ ఇట్ ఈస్ లైక్ మెడిసిన్ ట్రైనింగ్ కదా అట్లా మాకు అలవాటు చేస్తారు చేసిన తర్వాత
(41:44) శాతవాహనులు శాతవాహనులు ఎప్పటివారు వాళ్ళ కాలంలో ఉన్న శాసనాలు భాష లిపి శిల్పం ఎలా ఉంటుంది వాళ్ళ ఆలయాలు ఎలా ఉంటాయి తర్వాత ఇక్ష్వాకులు ఎలా ఉంటాయి బాదామీ చాలుకులు ఎలా ఉంటాయి వేంగీ చాలుకులు ఎలా ఉంటాయి రాష్ట్ర కోట్లు ఎలా ఉంటాయి టైం బ్రాకెట్స్ కదా ఒకళ్ళ తర్వాత ఒకళ ఒక తర్వాత ఒకళ్ళండి ఎట్లా ఒక అంగుళం రెండు అంగుళాలు మూడు అంగుళం నాలుగు అంగుళం ఆరు అంగుళాలు అంటే అడుగులో సగం అని మనకు తెలుస్తుందా లేదా ఈ రకంగా మాకు కాలక్రమాణికను రాజవంశాల వారీగా తెలపటమే గాక ఆ కాలంలో వెలసిల్లిన సంస్కృతి ఆచార వ్యవహారాలు అది కూడా నేర్చుకుంటారా అయ్యో అది లేకపోతే అదే కదా కోర్ కోర్ అంటే
(42:21) ఏమిటి ఇప్పుడు నేను శరీరం అండి శివనాగరెడ్డి ఒక శరీరం నాకు ఒక [గొంతు సవరించుకోవడం] దేహం దేహానికి అంగాలు అంటే ఇవన్నీ ఉన్నాయా లేవా అవును వీటితో పాటు లోపల మీకు కనిపించని మాంసం ఉందా లేదా బోన్స్ ఉన్నాయా లేవా అవి కనిపించవు మనకి అలా మాకు ఏం చేస్తారంటే ఆ రాజవంశాలు ఇక్ష్వాకులు 21 25 నుంచి 310 దాకా పరిపాలించారు అన్నామఅంటే జస్ట్ టైం బ్రాకెట్ లో ఇక్షాకులు వచ్చారు.
(42:46) వాళ్ళు నలుగురు [గొంతు సవరించుకోవడం] రాజులు ఆ నలుగురు రాజులకి మళ్ళీ రాణులు ఉన్నారు. వాళ్ళకి అధికారులు ఉన్నారు ఇంకా ఒక వ్యవస్థ ఉంది గ్రామాలు ఉన్నాయి, పురాలు ఉన్నాయి, పట్ణాలు ఉన్నాయి, నగరాలు ఉన్నాయి అప్పుడు వర్తక వ్యాపారం ఉంది దేశీయ వ్యాపారం ఉంది అంతర్జాతీయ వ్యాపారం కూడా ఉంది. నాగార్జున కొండలో ఆచారం వేస్తుంది మీకు సిథియన్స్ గేట్ కీపర్స్ గా ఉన్నారు.
(43:06) సెక్యూరిటీ గార్లు ఎక్కడ వాళ్ళు ఉన్నారు సిథియన్స్ చైనా వాళ్ళు అక్కడ వచ్చి సందర్శించారు. మరి ఇవన్నీ బొమ్మల్ ద్వారా తెలుస్తున్నాయి మనకి ఇదిగో ఇట్లా మాకు ఏమైందంటే అధ్యాపకులు మాకు ఒక్కొక్క శతాబ్దంలో ఏమ ఉండేది ఎలా ఉండేది దాన్ని గుర్తుపట్టడం ఎలా ఆ తర్వాత మాకు టెస్ట్లు పెడతారు కొన్ని కొన్ని ఒకటి చాలుక్య ఒకటి కాకతీయ ఒకటి రాష్ట్ర కోట బొమ్మలు పెట్టేసి గుర్తుపట్టమంటారు.
(43:30) మేము పొరపాటు చేస్తే కాదు నీకు అదిగో అలా ఉండాలి కదా అని తీసుకెళ్లి అదిగో ఆ బొమ్మలతో పెట్టి చూపిస్తారు అట్లా మాకు ఏమైద్ది క్రమంగా రాజవంశాల వారీగా చరిత్రను మేము అధ్యయనం చేయడమే గాక సంస్కృతి కూడా దానితో మిళితమై ఆకలింపు చేసుకుంటాం కాబట్టి ఎక్కడికన్నా పోతే గబక్కన మేము నెక్కలు అని ఊరు వెళ్ళామండి అమరావతిలో అక్కడ ఒక అమ్మవారు ఉంది నన్ను ఆ ఊళలో చైతన్య అనే కురాటి తీసుకెళ్ళాడు.
(43:55) నేను వెళ్ళినప్పుడు గబక్కన చూడంగానే అరే ఇది నైన్త్ సెంచురీ అన్నా ఎట్ట చెబుతారు సార్ మీరు మీరు చెప్పింది ఎట్ట నమ్మాలఅన్నాడు మీ మాదిరిగానే నాయనా ఇటు రా నువ్వు అని చెప్పి నేను అమ్మవారి చేయి పట్టుకున్నాను ఇదిగో నా అమ్మవారి నాడి చెప్పింది నాకు తొమ్మిదవ శతాబ్దం అని సరదా కోసం అన్నాను కానీ అతన్ని అలాంటి ఆసక్తి కలిగించకపోతే కష్టం నేనేం చెప్పాను ఆయనకి ఈ విగ్రహం ఒక రకంగా ఉంది పక్కనే ఆంజనేయ స్వామి విగ్రహం ఒకటి ఉంది అది 16వ శతాబ్దం విజయనగర అసలు దీనికి దానికి చేతాళం అంటామేమ మనం అంటే వర్క్ మమన్షిప్ లో తేడా ఉంది ఓ అది చూసి మీరు చెప్తారు వెంటనే ఎమ్మట
(44:26) తెలిసిపోద్ది ఒక జనరల్ ల్యాబ్ టెస్ట్ అంటే ఒక ఆర్కియాలజీ డిపార్ట్మెంట్ ఏదైనా ఒక థింగ్ ని ఇది ఎన్ని ఇయర్స్ బ్యాక్ ఇది ఎక్కడిది ఏంటి దేనికి చెందింది అని తెలుసుకోవడానికి ఒక జనరల్ ల్యాబ్ టెస్ట్ అంటూ ఏముంటది ఎలా చేస్తారు అంటే ఒకటండి మనకి మామూలుగానేమో శాసనాల్లో తెలియజేస్తారు ఏ శాసనాల్లో అంటే మీరు అది రిఫరెన్స్ తీసుకొని చేసుకొని దానికే ఓకే శ్రీకృష్ణదేవరాయులది తాడి గడపలో ఒక శాసనం వచ్చిందండి ఫిబ్రవరి 18 1700 17వ సంవత్సరంలో ఫిబ్రవరి 18వ తేదీన శ్రీకృష్ణదేవరాయులు విజయవాడలో తాటి గడపలో ఒక శాసనం వేసాడండి అది మాకు అక్షరాలు తెలుసు ఓ అప్పటి
(45:05) స్క్రిప్ట్ ఇలా ఉంది అనేది అదే డేటే ఉంది దాంట్లో ఓకే అప్పటి శిల్పం కూడా పక్కనే ఉంటుంది డేటే ఉంటది. అప్పుడు కట్టిన ఆలయం కూడా ఒక సైలు ఉంటుంది విజయనగర సైలు ఇట్లా మాకు ఏమైది క్రమానుగతంగా అప్పటి తాత్విక ధోరణలు ఇలా ఆకారాలలో తీసుకుంటాయి కట్టడాలు శిల్పాలు ఇట్టల్లో అవన్నీ మేము తెలుసుకుంటాం కదా అధ్యయనం విస్తృతంగా నిరంతరం చేస్తూనే ఉంటాం కాబట్టి ఈజీగా ఉంటది.
(45:28) మా ఆవిడ కూడా అదే అడుగుద్ది ఒకసారి నువ్వు చెప్పావని నేను నమ్మాల అని అట్లాగే ఒక వర్ధమాన మహావీరుడు ఉంటాడు ఆయనకి ఆభరణాలు ఉండదు. మిగతాది అంటే మీరు ఆభరణాలను బట్టి చెప్పారు వర్ధమాన్ మహావీరుడికి ఆభరణాల్లో ఇది ఎట్లా ఏ శతావదం అని చెబుతారు అంటే అప్పటికి తీర్చిద దిద్దబడిన ప్రతిమా లక్షణం ఉంటదే దాని బేస్ చే ప్రతిమా లక్షణాన్ని బేస్ చేసుకొని ఇది వేంగీచాలికలది వేంగీచాలికలు 600 ఏళ్ళు ఉంది కదా ఏ శతాబ్దంలో పెడతారు అంటది నేను చెప్తున్నప్పుడు ఇదిగో ఏడో శతాబ్దం నుంచి మాత్రమే వాళ్ళు జైనం పట్ల ఆకర్షితులు అయ్యారు ఇదిగో గుణగ విద్యాదిత్యుడు కాలంలో ఈ రకం ఉండేది
(46:00) చాలుక్య మొదటి భీముడి కాలంలో ఈ రకంగా ఉండేది చిట్ట చివరి వాడైనటువంటి రాజరాజు ఉన్నాడు కదా ఎక్కడ రాజమహేంద్ర నుంచి పరిపాలిన రాజరాజు రాజరాజ నరేంద్రుడు అదిగో వాడి కాలంలో రాజమండ్రిలోనే రూపుదిద్దుకున్నాయి కొన్ని ఉన్నాయి మన బెదవాడలో పాత శివాలయంలో ఉన్నాయి అని నేను అలా చెప్పి ఆవిడకి అవగాహన కల్పిస్తా ఇక ఏమ అనటానికి లేదు కదా సింహాచలం కొండ మీద నరసింహ స్వామి టెంపుల్ ఉంది కదా సార్ ఆ టెంపుల్ కి చిన్నప్పటి నుంచి ఎప్పుడు వెళ్ళినా కూడా ఈ టెంపుల్ దేవతలు కట్టింది అని అంటూఉంటారు.
(46:30) ఇఫ్ యు నో ఎనీథింగ్ అబౌట్ ఆ టెంపుల్ గురించి అంటే దాని ఎప్పుడు కట్టారు ఏంటి అది నిజంగా దేవతలు కట్టారా ఎందుకంటే టెంపుల్ స్కల్ప్చర్ అంతా కూడా చాలా డిఫరెంట్ గా ఉంటది ఒక రాయినే మొత్తం అంతా చెక్కారు అని చెప్పి అంటారు అక్కడికి వెళ్ళినప్పుడు పైనఉన్నటువంటి నరసింహ స్వామి గుట్ట మీదకు ఎక్కి దేవాలయం నుంచి గనుక మీరు ఎడమ వైపు చూస్తే ఒక పెద్ద ఎత్తైన ఒక స్తూపం లాంటిది కనిపిస్తుంది మీకు పిల్లరు పైకి కోనికలుగా ఉండే పిల్లర్ దాన్ని అందరూ నేను అడిగాను ఏమిటి అది నాతో పాటు తవకాల్లో పని చేసినప్పుడు ఆ స్థానికంగా పని చేసినవాళ్ళ అన్నా సార్ అది భీముని చిటికన వేలండి అన్నాడు.
(47:03) భీముని చిటికన వేల ఇదేందిరో గమ్మతగా ఉందని చూస్తే వెళ్ళాను అక్కడికి ఒక వాల్యూలో దిగాలి దిగి పైకి వెళ్ళాలి వెళ్ళాను. అది గ్రేట్ ట్రిగనామెట్రికల్ సర్వేని జిటిఎస్ అని 1887 లో జరిగింది. అంటే ఒక్కొక్క ప్రాంతం ఎత్తు ఎంత ఉందో సముద్రం మటం నుంచి అని కొలతలు తీయటానికి వాళ్ళు ఒక్కొక్క బెంచ్ మార్క్స్ ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. అది భీముని చేతి వేలు అని చెబుతున్నాడు ఇతను.
(47:24) నీకు ఎట్ట తెలుసు అంటే మా పాతాళ చెప్పారన్నాడు. అంటే ఏమిటి ఎవరో ఒకళ్ళు చెబుతూ ఉంటారు అలా రైట్ అది చూసారా గ్రేట్ ట్రిగనామెట్రికల్ సర్వేకి నిర్మించిన ఒక స్తంభం భీముని చేతి వేలని ప్రచారానికి వచ్చింది. అందుక అట్లా చాలా విషయాలు ఏం చేస్తాయంటే కొన్ని చరిత్రకు సంబంధం లేని అనేక విషయాలు పుకారులుగా బయటకి వెళ్తా చక్కర్లు కొడుతూ ఉంటాయి అన్నమాట ఇట్లా మీరు అడిగినట్టుగానే ఈ ఆలయంలో ఉన్న విగ్రహాన్ని దేవుళ్ళు చెప్పారని అలాగే ఈ ఆలయాన్ని దేవతలు నిర్మించారని అనేది ఒక స్థలానికి స్థలం ఉంటది స్థలంలో ఏమైందంటే స్థలాభోగం శిలాభోగం అని ఆ ఆలయాల్లో స్థల
(48:04) చేతిత ఉంటది అన్నమాట దాన్ని దేవతలకు ముడి పెడతారు హ్ ముడి పెట్టితేనే జనం వస్తారు అప్పుడు ఆ ఆలయం మనగలుగుతుంది. ఇది మనం వేరే రకంగా అనుకోవడానికి లేదు మొత్తంలో కూడా జరిగింది చేసి అది ఏదైనా ఉండే వ్యక్తి ఇదేమిటి జనంలో అనుకునేటువంటి ఒక నమ్మకం మేము అలా కాదు మేము లోపలికి వెళ్ళిన తర్వాత ద్వార బంధాలను చూస్తాం ముందు ఈ ద్వారబంధాలు స్తంభాలు కప్పులు ఆలయ నిర్మాణం ఆలయం గోడల మీద ఎక్కడన్నా శాసనాలు ఉన్నాయా శిల్పాలు ఉన్నాయా ఉంటే అవి ఎప్పటివి అనేది మేము నిర్ధారించుకుంటాం నిర్ధారించుకొని మనసులో ఒక ఓహో దీన్ని చూడంగానే ఓ ఇది తూర్పు గాంగులది
(48:45) ఎవరు తూర్పు గాంగులు అంటే కోణార్క నిర్మాణం కోణార్క దేవాలయాన్ని కట్టిన మూడవ నరసింహ దేవుడు అతను [గురకలు] 1238 నుంచి 53 వరకు కోణార్క దేవాలయాన్ని కట్టాడు అదే సందర్భంలో సింహాశలం దేవాలయాన్ని కూడా ఆయనే కట్టాడు ఆయనే కోణారక దేవాలయం కట్టారు ఇది అసలు జనానికి తెలియదు మరి ఈ సింహాచలం దేవాలయం ముందున్న గోపురం చూసారా ఆ గోపురాన్ని శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు కట్టాడు తూర్పు అంటే అంటే తూర్పు దిగ్విజ యాత్రలో ఆయన కటకం వరకు సాధించి వెనుతిరిగి వెళ్ళేటప్పుడు దానికి గుర్తుగా పొందూరు దగ్గర విజయ స్తంభం వేస్తాడు అక్కడే పొందూరు పక్కమే ఉంటది. పొందూరు దాటి
(49:22) సింహాచలం వచ్చి సింహాచలేశ్వరుడిని దర్శించుకొని ఓ నాకు విజయాన్ని చేకూర్చడానికి స్వామివారి ఆశీస్సులు కూడా ఉన్నాయి కదా అన్న ఉద్దేశంతో ఆయన దానికి గుర్తుగా ఆ గోపురాన్ని నిర్మిస్తాడు. ఇదిగో ఇట్లా చరిత్ర చూసారా ఎప్పుడు 1250 ప్రాంతంలోనేమో సింహాచలం దేవాలయం నిర్మిస్తే 15 17వ సంవత్సరంలో కృష్ణదేవరాయలు ఆ దాన్ని అంటే 300 సంవత్సరాలు డిఫరెన్స్ ఉంది 1200 1500 మ్ అయితే ఇక్కడికి వద్దాం మళ్ళీ భీమ ఈయన నరసింహ స్వామి దేవాలయం మీకు ఎప్పుడు కట్టారని చూస్తే తూర్పు గాంగుల చివరి రోజుల్లో కట్టినట్టుగా ఆ శిల్పాలు తెలియజేస్తున్నాయి దాని అర్థం 14వ
(50:01) శతాబ్దంలో 14వ శతాబ్దంలో ఆ ఆలయం నిర్మించబడిందండి ఎవరు నిర్మించారు శిల్పులే స్థానికంగా ఉన్న కొండ నుంచి రాయిని వేరు చేసి శిల్ప పాలుగా ఆలయ విడిభాగాలుగా కప్పులుగా దూలాలుగా ద్వారబంధాలుగా తీర్చిదిద్ది ఆలయాన్ని నిర్మించారు అది కూడా మనుషులు చేసింది ఏ శిల్పులు తూర్పు గాంగ శిల్పులు నిర్మించిన దేవాలయమే తప్ప దేవతలు ఎక్కడి నుంచి వస్తారు రారు కదా అన్న ఇది కాకుండా కాకపోతే ఏందంటే ఆ ఆలయానికి ఒక గొప్పతనాన్ని ఆపాదించడానికి జనం నోళ్ళలో ఇలాంటి వార్తలు నానుతూ ఉంటాయి కానీ మేము చరిత్రపరంగా దాన్ని విశ్లేష ేషించి ఇది ఈ శతాబ్దానిది ఈ శిల్పగళ ఈ
(50:43) సేల్ ఇది అని మేము చెప్పగలుగుతాం అన్నమాట సర్ మీరు మీ ఎర్లీ ఏజ్ ఆఫ్ లైఫ్ లోని తిరుపతి దగ్గర మీరు చాలా నేర్చుకున్నారు మీరు అక్కడికి [గొంతు సవరించుకోవడం] వెళ్ళారు మిమ్మల్ని ఒకతని తీసుకెళ్ళారు శిల్ప కళాశాలలో మీరు అక్కడే మొత్తం నేర్చుకున్నారు చాలా అంతా తెలుసుకున్నారు. అప్పుడు నాకు తెలిసి మీకున్న క్యూరియాసిటీకి మీకు ఏదైనా తెలుసుకోలేన ఇంటెంట్ లో అని డెఫినెట్ గా తిరుపతి టెంపుల్ మీద కూడా యువడ్ హవ్ డన్ సం రీసర్చ్ ఇప్పుడు సింహాచలం టెంపుల్ మీద ఎలా చెప్పారో దాని దాని చరిత్ర అది ఎప్పటిది ఏంటని అలాగ తిరుపతి టెంపుల్ మీద మీరు తెలుసుకున్నది
(51:15) అక్కడ మొత్తం ఏన్షియంట్ స్కల్ప్చర్స్ చూసి దాని మీద ఉన్నది తేసి అది ఏ శతాబ్దంలోది ఇది ఎప్పుడు కట్టారు యాక్చువల్ గా అయితే ఇది మంచి ప్రశ్న ఇది చెప్పే ముందు ఏంటంటే ఇటీవల కూడా మాన్య ముఖ్యమంత్రి వారిలో వచ్చినప్పుడు పోయిన నెల 16వ తారీకు మీరు వెళ్ళ వెళ్లి వారికి ఆ మ్యూజియంలో తర్వాత అలాగే తిరువేంగడం వెంకటాచల మహత్యం అవన్నీ కూడా నేను శిల్పాల ద్వారా వారికి వివరించడం జరిగింది.
(51:36) అలాగే ప్రతి వాళ్ళు కూడా తెలుసుకోవాలనుకుంటారు. నేనే నా ఇంతటి నేను కూడా తెలుసుకున్నాను. అయితే ముందు [గురకలు] ఏందంటే ఆ కొండని తిరువేంగడం అంటారని అక్కడ ఆ స్వామిని తిరువేంగళముడయ్యాన్ అని తమిళ్లో ఆరాధిస్తారని ఆయనే [గొంతు సవరించుకోవడం] తర్వాత శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు అయ్యాడని అంతకుముందు శ్రీనివాసుడుగా వైకుంఠం నుంచి ఆయన భూమి మీదకి అవతరించి శ్రీనివాసుడుగా ఆవిర్భవించి ఆ తర్వాత వెంకటేశ్వరుడుగా కొలువు తీరాడని మనం అంతా తెలుసుకున్నామయే సంక్షిప్తంగా అది ఆ పక్కన మనం ఏది ఆ స్థల పురాణాన్ని పక్కన పెడితే చాలా చారిత్రకంగా చూసినప్పుడు మొట్టమొదట
(52:13) మనకు దొరికే ఆధారం ఏమిటి అంటే పల్లవ్ సామంతుని భార్య ఒకావిడ ఎవరు ఆ పల్లవ సామంతుడు ఆ శక్తి విటంకన్ అనేటువంటి ఒక పల్లవ సామంతుడు దంతివర్మ దగ్గర ఆయన సామంతుడు ఈ తొండై మండలాన్ని పరిపాలిస్తున్నాడు. తొండ మండలం అంటే తిరుపతి నుంచి నెల్లూరు వరకు అన్నమాట అదంతా పరిపాలిస్తున్న చెంగల పట్టు ఇవన్నీ కలిపి పరిపాలిస్తున్న నేపథ్యంలో ఆ సామావై అనే ఆవిడ తిరుచానూరులో ఉంటుంది.
(52:41) ఆవిడ ఏం చేసింది ఎవరో ఒక వార్త ఇచ్చారు కొండ మీద ఆలయం సిధిలమైంది స్వామి వారికి ఎవరు పట్టించుకున్న వారు లేరు అర్చనలు ఉత్సవాలు ఆగిపోయాయి అని చెబితే ఆవిడ కొంతమంది 614 అంటారు మరి కొంతమంది 866 అంటారు రెండు రకాల భావనలు ఉన్నాయి. ఆవిడ మొట్టమొదటిసారి శ్రీనివాసునికి అయ్యో అలాగైందా మళ్ళీ ఉత్సవాన్ని కొనసాగించాలి కదా పునరుద్ధరించాలి కదా అన్న ఉద్దేశంతో భోగ శ్రీనివాస మూర్తి అని ఉత్సవ విగ్రహాన్ని వెండిలో తయారించి అక్కడ ఇచ్చి దానికి మళ్ళీ బంగారుపు ఆభరణాలు తయారు చేసి ఆ పురట్టాసి అనే బ్రహ్మోత్సవాన్ని కూడా ఆవిడ ఏర్పాటు చేస్తుంది ఇప్పుడు తొమ్మిదవ
(53:20) శతాబ్దం అని అనుకుందాం మనం ఓకే ముందు ఏడు అన్నారు తర్వాత తొమ్మిది అని అనుకుందాం అది శాసనాధారం తిరిచానూరులో దొరికింది ఆ అంటే ఏమిటి తొమ్మిదవ శతాబ్దానికి అక్కడికి ఒక ఆలయం ఉందని మామూలుగా చూడటం సంఘం సాహిత్యంలో ఎప్పుటి నుంచో ఉందని అంటారు. ఆ ఎప్పుటి నుంచో అనేది మనకి ఇతమిద్ధంగా తెలియదు కాబట్టి ఇక్కడ మీకు ఒక స్కేల్ దొరికింది.
(53:38) ఓకే తొమ్మిది నుంచి ఆచరణలో ఆలయం ఉంది అన్న విషయం తెలుస్తుంది అంతకు ముందు భావనలో ఉన్నాయి లేవని కాదు. తొమ్మిది తర్వాత ఏమైంది 1260 ప్రాంతంలో స్థానికంగా పరిపాలించే యాదవ రాయలు అంటారు వాళ్ళని వాళ్ళు కాళహస్తి కర్వేట్ నగరం ఈ ప్రాంతం నుంచి పరిపాలించారు యాదవ రాయలు ఆళ్ళలో నరసింహదేవ యాదవ రాయలు అనే అతను దానికి ఏం చేశారు ఆ విమానం అప్పటికే మరి విమానం ఉందండి ఈ మధ్యలో కప్పు కప్పు మీద విమానం విమానం అంటే శిఖరం కట్టారు ఆ కట్టిన శిఖరానికి అయ్యో ఇది అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగింది కదా విష్ణువే ఇక్కడికి వచ్చి ఉన్నాడు కదా ఆయన ఆలయం ఇలా ఉంటే ఎట్లా అని ఆయన బంగారపు తాపడం చేశడు
(54:19) మొట్టమొదటిసారి బంగారపు తాపడం దాని తర్వాత మంగిదేవ మహారాజు అని విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని చెందిన ఒక యువరాజు బంగారు కలసాన్ని పెట్టాడు దాని మీద ఆ తర్వాత అప్పుడు మీకు 13వ శతాబ్దం ఓకే విజయనగర కాలంలోకి వచ్చేసరికి కొన్ని శాసనాలు ఉన్నాయి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ఏడు సార్లు సందర్శించాడు ఏడు సార్లు తిరుపతికి ఆరు సార్లు ఆరు సార్లు ఆరు సార్లు భార్యలతో ఒకసారి వ్యక్తిగతంగా ఒకడే ఒకసారి వాళ్ళ అబ్బాయిని కూడా తీసుకొచ్చాడు ఆరోసారి అదిగో అలా జరిగినప్పుడు ఏం చేసాడు ఆరోసారి వచ్చినప్పుడు ఆయన ఏం చేసాడు తాను తన ఇద్దరు దేవేర్లు చిన్నాదేవి తిరుమల దేవి
(54:56) ముగ్గురు కలిపి స్వామి వారిని అర్చించుకున్న రీతిలో వాళ్ళ విగ్రహాన్ని ఆయనే ప్రతిష్టించుకున్నాడు అక్కడ అవి రాగితో తయారు చేయబడ్డాయి అవి ఎక్కడున్నాయి మొట్టమొదటి మనం ఆలయంలో ప్రవేశించగానే పడి కావలి గోపురం అంటామే ప్రవేశించి ఎడమ వైపున మనం చూసుకోవచ్చు అది ఎప్పుడు 1500 24 అప్రాంతాల్లో జరిగిందన్నమాట అంటే 18 నుంచి ఆ ప్రాంతాల్లో ఇట్లా ఆయన ఏం చేశారు ఊరుకోలేదు కళ్యాణ మండపం ఆయనే కట్టించారు ఇవాళ్ళ మీరు గుళలో నుంచి బయటకి రాంగానే చుట్టూ తిరుగుతుంటే హాయిగా ఎత్తైన అరుగు మీద చక్కగా అత్యంత శిల్ప లావణ్యంతో ఉండేటువంటి అవకుల మాత అంటాం మనం దాటంగానే ఎదురుగానే
(55:35) ఆ బంగారు బావి అనటమే బంగారు బావికి పక్కనే ఉండేటువంటిదంతా కళ్యాణ మండపం పక్కనే వస్తే మళ్ళీ పారాయణ మండపం ఆ పక్కక వస్తేనేమో మళ్ళీ ఉత్తర వైపున ఒక మండపం ఉంటది ఆ మండపం నుంచి మనం ఆనంద వెంకటేశ్వరుని విమాన వెంకటేశ్వరుని దర్శిస్తాం తర్వాత మళ్ళీ మీకు అన్నమయ్యార తర్వాత భాష్యకారుల సన్నిధి అంటే రామానుజులు యోగానంద నరసింహ స్వామి పరిమళ పోరా మళ్ళీ వెండివాకిలి మళ్ళీ బయటిక వస్తాం ఇట్లా ఈ తిరుమలలో మీరు ఆ రెండో ప్రకారం నుంచి బయటిక వస్తే నాలుగు పక్కల నాలుగు స్తంభాల మండపాలు నాలుగు తగులుతాయి అవి ఎవరు అంటే ఆ సాలువ నరసింగరాయలు కట్టించిన నరసింహరాయ మండపాలు
(56:10) అని అంటాం మనం ఇంకా ముందుకు వస్తే రంగరాయ మండపం ఉంటుంది ఆ రంగరాయ [గురకలు] మండపం అంటే ఎవరు రంగరాయలు అనే ఆయన విజయనగర ప్రభువు పెద్ద యుత్తైన మండపాన్ని దోస్త స్తంభానికి ఇటు పక్కన ఉంట చూడండి మనం వెళ్ళేటప్పుడు లెఫ్ట్ సైడ్ కనిపిస్తుంది రైట్ చాలా పెద్ద మండపం అన్నమాట ఇంకా ముందుకు వస్తే దాన్ని కూడా ఆరంగ రంగ మండపం అని అంటారు ఎందుకంటారంటే శ్రీరంగనాధుడిని ఢిల్లీ సుల్తానులు దాడి చేసినప్పుడు అక్కడున్న ఉత్సవ విగ్రహాన్ని తీసుకొచ్చి ఇక్కడ దాస్తారు.
(56:39) తిరుమలలో 60 సంవత్సరాల పాటు పెడతారు అందుకని అది రంగనాథ మండపం అయింది అది శ్రీరంగనాధుడు అక్కడి నుంచి ఎత్తుకొచ్చారు ఇక్కడికి ఎత్తుకొచ్చి మళ్ళీ తీసుకెళ్ళారు పిల్లలోకాచార్యుని ఆయన తీసుకొస్తాడు ఇదిగో ఇట్లా తిరుమల ఆలయం ఆ తర్వాత అన్నమాచార్యులు వచ్చారు 1504 లో ఆయన చనిపోతారు ఆయన 32000 కీర్తనలు రాశడు దేవదేవుని కీర్తించి శాశ్వతం చేశాడు ఆయన్ని ఆ తర్వాత వాళ్ళ కొడుకు తాళ్ళపాక చిన్నన్న ఆయన కూడా దేవాలయ ఉద్యోగా పని చేశాడు ఆ తర్వాత పెద్ద తిరుమలాచార్యుడు పెద్ద తిరుమలాచార్యుడు కొడుకు చిన్న తిరుమలాచార్యుడు ఆయన కూడా అక్కడే పని చేశాడు ఆయనే పుష్కరిని బాగు చేయించాడు
(57:11) మళ్ళీ బయట పడికావలి గోపురాన్ని బాగు చేయించాడు రకరకాల కట్టడాలు కట్టించాడు. ఇలా ఆలోచించిన తర్వాత మళ్ళీ మీకు మధ్యలో మజీగాల్లో కర్ణాటక నవాబుల వశం అయింది ఇది అంటే టిప్పు సుల్తాన్ వాళ్ళ ఫాదర్ ఉన్నాడు కదా హైదరాలీ [గురకలు] అతను వశమైంది. వశం అయిన పాపం అతను ఆలయాన్ని దీని జోలికి రాలేదు. ఆ నేపథ్యంలో బ్రిటిష్ వాళ్ళ వశం అయింది.
(57:32) బ్రిటిష్ వాళ్ళు కొంతకాలం ఉంచిన తర్వాత దేవాలయంలో కొన్ని నిబంధనలు ఏర్పాటు చేశారు. ఆ తర్వాత ఏమైందంటే ఎక్కడి నుంచో ఒక మహత్ అనే ఆయన ఉత్తర భారతదేశం నుంచి వచ్చి ఈ ఆలయ ప్రాశస్యాన్ని నలుగురికి తెలియజేపాలన్న కృషి చేస్తున్న సంగతి తెలుసుకున్న బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఈ ఆలయ నిర్వహణ బాధ్యతల్ని మహంత్ అని ఆయనకి అప్పచెప్పింది. మహంత్ అని ఆయనకి ఆయన ఆధ్వర్యంలో ఆ తర్వాత వచ్చిన వాళ్ళంతా కూడా ప్రయాగ ఆ మహంత్ అని ఇట్లా నలుగురు మహంతులు ఉన్నారు 1932 లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఏం చేసింది ఇక మొట్టమొదటిసారి కింద నుంచి మీదకి ఘాట్ రోడ్ వేసింది.
(58:10) అప్పటికి 33 లో 1933 లో మహంతుల దగ్గర నుంచేసి బ్రిటిష్ మెడ్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ తీసుకుంది. దానికి ఒక ట్రస్ట్ బోర్డ్ ని ఏర్పాటు చేసింది. ప్రత్యేకంగా ఆలయ నిర్వహణ అమల్లోకి వచ్చింది. దాని తర్వాత స్వాతంత్రం సిద్ధించింది 1956 లో అంటే 53 లోనే మద్రాస్ రాష్ట్రం ఏర్పడినాక మనకు ఆంధ్ర రాష్ట్రం వచ్చింది. అప్పటికే విడిగా దేవాదాయ శాఖ కిందకి వచ్చింది 56 నుంచి దేవాదాయ ధర్మాదాయ శాఖ బద్దలోకి వచ్చింది.
(58:34) తర్వాత టిటీడి ప్రత్యేకమైన స్వయంపాలన ప్రభుత్వ విధానాలకు లోబడి స్వయంపాలనాధికారాలు కలిగిన ఒక బోర్డు ఏర్పాటయింది. ఇదిగో ఇలా మొదలుపెడితే 1100 సుదీర్ఘ సంవత్సరాల సుదీర్ఘ చరిత్రలో ప్రధాన ఆలయం గర్భాలయం ఆ తర్వాత అర్ధమండపం రామర్ మేడై మళ్ళీ స్నపన శైన మండపం స్నే మండపం తర్వాత మీకు మహామణి మండపం అది తిరిచా చంద్రగిరికి చెందినటువంటి మాధవదాస్ అని ఆయన కట్టాడు 1417లో మహామణి మండపం అని మనం అసలు ఎంటర్ అవుతామే జై విజయులు ఉంటారు చూడండి అవును సార్ గంగ హుంది ఉంటది అది మహామణి మండపం అంటాం 147లో కట్టారు అంత ముందు లేదు అది అలా ఒక్కొక్కటి ఒక్కొక్కసారి కట్టిన దాని
(59:17) ముందున్న గోపురం వరదరాజస్వామి దేవాలయాలు అవన్నీ 13వ శతాబ్దానికి ఉన్నాయి ఇలా ఆలోచిస్తే ఏమైది నిజంగానే చరిత్ర పరంగా ఇది ఆధ్యాత్మిక పరంగా అసలు మీకు రామానుజాచార్యు తిరుమలలో విధి విధానాలు ఏర్పరిచాడు అక్కడ ఎవరు పూలు ధరించకూడదు అక్కడ ఎవరు చెప్పులతో నడవకూడదు అక్కడ ఎవరైనా చనిపోతారు అని అక్కడ నివాసులకు తెలిస్తే ముందుగానే చనిపోయే ముందే కిందకి వెళ్లి పరంపదించాలిని ఇక్కడ కాదు ఇంకా ఆయన ఒక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశడు 12 మైళల దూరంలో మరో వెంకటేశ్వర స్వామి దేవాలయం రావడానికి వీలు లేదు దాంతో పాటు స్వామి వారికి వైకాన సాగం ప్రకారమే నిత్య
(59:54) అర్చనలు ఉత్సవాలు కొనసాగాలి అన్న 12 నియమ నిబంధనలని ఆయన ఏర్పాటు చేశాడు అదే విధానం ఇప్పటికి కూడా కొనసాగుతుంది ఎవరు రామానుజాచార్యుడు 12వ శతాబ్దంలో ఆ తర్వాత మళ్ళీ కృష్ణదేవరాయ సమయంలో వ్యాసరాయులు వచ్చారు ఎక్కడికి ఇలా ఆధ్యాత్మికంగా చూస్తే జిఆర్ వ్యవస్థ వచ్చింది విజయనగర కాలంలో చిన్న చీరు పెద్ద చీరని రెండు రకాలు చేసే దాంట్లోనే సో ప్రతిరోజు కూడా ఏదైనా స్వామి వారికి ఒక ఉత్సవం గాన అర్చన గాని చేయాలంటే మీకు దాంట్లో గొల్ల అంటాడు ఒకాయన గొల్ల ఆయన ఆళ్ళు అధిపతులుగా ఆయనే తాళం వేయాలి ఆయనే తాళం వేయాలి అట్లాగే ఒక కుమ్మర ఆయన ఒక పాత్రని ఆయనే ఇవ్వాలి మళ్ళీ ఆయనే
(1:00:32) తీసుకోవాలి దాంతో పాటు చిన్నజేయరు గారు ప్రతి రోజు ఈ తాళాలని శనిజీరు గారి చూపించి ఓపెన్ చేస్తున్నామ అని చెప్పాలి మళ్ళీ ఈ తాళం వేస్తున్నామ అని చెప్పాలి ఇట్లా ఒక విధి విధానం ఉంది దాన్ని తిట్టం అంటారు అంటే చట్టం అని అర్థం అట్లా ఆలయాలు ఇప్పటివరకు కూడా ప్రపంచంలో ఇంత చక్కటి పరిపాలన ఇంత చక్కటి సుచి శుభ్రత కలిగిన పర్యావరణం కలిగిన దేవాలయం మరోటి లేదు వరల్డ్ లోనే ఇండియా కొంచెం ఈ ఏన్షియంట్ హిస్టరీకి ఇలాంటి తవ్వకాలకి వీటికి కొంచెం ప్రయారిటీ తక్కువ ఇచ్చిందని మీకు ఎప్పుడైనా అనిపించిందా అసలు ఇప్పటికే ఇస్తూనే ఉంది ఏమైద్ది అంటే మనం ఆ మనక అది ప్రాధమి కింద లేకపోంది
(1:01:11) వారసత్వం అంటామండి ఎక్కడైనా మొన్న తెలంగాణ ఉద్యమే తీసుకోండి మీరు తెలంగాణ [గొంతు సవరించుకోవడం] అస్తిత్వానికి భాష వేషం అంటే వేషం అంటే వేషం అంటే ఇప్పటి వేషం అని కాదు కళ రూపాలు ఉంటాయి అవి అటు అంటే సాంస్కృతిక నేపథ్యానికి కారణమైనటువంటి అస్తిత్వ శక్నాలు ఏముంటాయో అవి [గొంతు సవరించుకోవడం] వెలికి తీసుకొచ్చి వాళ్ళంతా ఒకటయి ఎంత హాయిగా నిజంగా సాధించుకున్నారు రాష్ట్రాన్ని చెప్పండి దానికి కారణం ఏమిటి గతకాలపు వైభవప్ర ప్రభవాలను ఈ తరాలకు కళా రూపాల ద్వారా వాళ్ళు ప్రదర్శించి జనాన్ని ఒక్క కొమ్మడిగా ఉద్యమ బాట పట్టించారే అది ఏమిటది ఈ జాతి ఈ నేల ఈ సంస్కృతే కదా
(1:01:53) అందుకనే మనం ఎక్కడైనా సరే జాతి అస్తిత్వం ఉండాలి తన మూలాలు అలాగే పదలింగా భావితరాలకు కొనసాగాలి అంటే వారసత్వాన్ని కాపాడుకోవాలి కాపాడుకోవాలంటే వారసత్వం ఎక్కడ ఉందో దాని ఉనికిని పట్టుకోవాలి పట్టుకున్న ఉనికిని కొంచం కొంచెం కొంచెంగా వెలికి తెస్తూ ఈ తరాన్ని మమకారం కల్పించాలి మేమఏదో తవ్వుకుంటూ పోయామ అంటే కుదరదుఅన్నమాట వెనక హైదరాబాద్ [గురకలు] లో ఒక జోక్ ఉంది మీకు ఏమిటి టెలిఫోన్ డిపార్ట్మెంట్ వాళ్ళు ఎంసిహెచ్ వాళ్ళు ఎంసిహెచ్ వాళ్ళు రోడ్డు వేస్తూ పోతున్నారంట ఈనక టెలిఫోన్ డిపార్ట్మెంట్ వాళ్ళు వచ్చి మీరు తొందరగా రోడ్డు వేయండి మేము తవాలి
(1:02:28) మాకు ఆలస్యం అవుతుంది అన్నారంట అలా కాకుండా రాగతి పండరి మంచి జోక్ ఒక కార్టూన్ వేసింది దాని మీద అలా కాకుండా మనం ఏం చేయాలంటే ఒకరికి అసలు యారి చారిత్ర కాని వాళ్ళ లేని హైదరాబాద్లో సారీ అమెరికాలో కూడా కాలిఫోర్నియా ఏరియాలో మీకు పురాతన మానవుని పాతరాతి గోపానవాళ్ళు దొరికాయి. ఆ తర్వాత చారిత్రక తలకం కానీ మధ్యకాలు కానీ మళ్ళీ బ్రిటిష్ వాళ్ళు అక్కడికి పోయి కాలని ఏర్పాటు చేసుకున్న తర్వాత నుంచే చరిత్ర ఉందని అంతకు ముందు చరిత్ర ఉందా లేదు కదా మనకు తరతరాలుగా నిరంతరం ఎక్కడ ఒక్క మిస్సింగ్ హార్ట్ బీట్ కూడా లేని అద్వితీయమైన చరిత్ర ఆదిమానం
(1:03:05) నుంచి ఆధునికం వరకు ఏ ఊరు తవ్వినా ఉంది కదా మనకి అదిగో ఆ నేపధ్యాన్ని ఏం చేయాలంటే ఓ ఇది నాదా ఇది మా సంతకమా నేను అదిగో ఆ జాతికి చెందిన వాడినా ఎక్కడ వైషమ్యాలు లేనటువంటి తన చరిత్రను తాను గౌరవించుకునే ఒక నేపథ్యాన్ని స్కూలు స్థాయి నుంచే మనం బోధనా పద్ధతుల్లో చొప్పించాలి దాన్ని మనం పాల్జిన్ ఇస్తాం చిన్న పిల్లవాడికి జ్వరం వస్తే పాల్జిన్ కి రుచికరమైన ఒక ఫ్లేవర్ ని యాడ్ చేసి ఒరేయ్ ఇదిగో కొత్తది వచ్చింది ఈ టేస్ట్ చూడని చిన్న పిల్లగాడికి ఎలాగైతే ఓ చాలా బాగుంది నాకు కావాలేదు అంటాడే అది జ్వరం ఉందంటే ఆయన తాగడు అలా మనం కూడా యక్టివిటీస్ ద్వారా పిల్లలకి కి వారసత్వం
(1:03:46) పట్ల మమకారం కలిగించాలి అప్పుడప్పుడు ఒక్కొక్క శత తిరుపతిని తీసుకెళ్ళాలి స్టోరీ టెల్లింగ్ ద్వారా నువ్వు ఇప్పుడు ఈ బట్ట వేసుకున్నావే అదిగో మన తాతలు తాతలు తాతలు ఇదిగో ఇలాంటి బట్టలు వేసుకున్నాడు. నువ్వు ఇప్పుడు చేతికి ఒక చిన్న ఉంగరం పెట్టుకున్నామే తాతలు తాతలు నాడు ఇలా ఉండేది చూసావా ఇప్పుడు ఎలా వచ్చావు నువ్వు బస్సులో ఏసీ బస్సులో వచ్చామే గతంలో ఇదిగో ఈ బళ్ళల్లో వచ్చారని శిల్పాల్లో ఉన్న బొమ్మల్ని చూపించాలి మనం.
(1:04:11) చూసారా అప్పటి జనజీవన విధానాన్ని ఒక్కసారి కాళ్ళ నాలికలోకి వెళ్లి టైం క్యాప్సూల్ అంటాం మనం ఆదిత్య 369 సినిమా ఎవరనా ఊహించారా నిన్నే సంగీతం శ్రీనివాసరావు గారు మరణించారే ఆయన [గొంతు సవరించుకోవడం] మరి ఆ రోజుల్లో ఒక ఊహాత్మకమైనటువంటి దాన్ని ప్రవేశపెట్టి అద్వితీయమైన సినిమాని కల్పించాడు తద్వారా మనని ఒక్కసారి చరిత్రలోకి తీసుకెళ్ళాడు ఆయన అదిగో అలాంటి వినూతన సాంకేతిక పద్ధతులను బోధనలో గనుక ఇమిడించుకోగలిగితే చరిత్ర అందరికీ కావాల్సిన ఒక అద్భుతమైన సబ్జెక్ట్ అవుతుందని నేను ఇంకా నమ్ముతూనే ఉన్నాను.
(1:04:47) ఇప్పటికీ తెలుగు హిస్టరీ లోని ఏదైనా ఒక అన్ఆన్సర్డ్ క్వశ్చన్ ఉంది అనిఅంటే ఏంటది అంటే అలా ప్రతి చోట నుంచి ఉందండి ఉదాహరణ బాగా ఒకటే చెప్తాను నేను అంటే ఆలోచింపచే అంటే బాగా ఆలోచించే చాలా ఉన్నాయి ఒకటి ఏమిటంటే చాలామందికి అంటే ఒకటి ఇప్పుడు కళింగ కారవేలుడు అని ఒకాయన ఉన్నాడండి కళంగ కారవేల ఆడి పేరు నేను బుక్కే రాశను నేను గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణ మీద రాశ కళంగ కారడేల మీద రాశ రాజరాజ నరేంద్రుడు మీద రాసా చాణుక్య మీరు నగదది హీరుడు రాజరాజ నరేంద్రుడు అని అన్ని పొయటిక్ గా టైటిల్స్ ఉంటాయి అన్నమాట లేకపోతే చదవరు అట్లా ఇప్పుడు నేను కళింగకారుడు మీద నాకు
(1:05:24) ఇష్టమై రాసి అన్సంఘ హీరో కళింగం అంటే మన ఉత్తర కళింగం మందగూడ మీ విజయనగరం విశాఖపట్నం రాజమండ్రి వరకు రూల్ చేసాడు వాడు అక్కడే కాదు కింద గుంటూరు జిల్లా వరకు వచ్చాడు అక్కడే కాదు వాడపల్లి దాకా తెలంగాణలో వచ్చాడు వాడు మొదటి శాతకర్ణిని ని మట్టి గర్పించాడు మామూలు మాటల శాతకర్ణికి దక్షిణా పదపతి అని విరుదు అలా కేవలం ఇతన్నే కాకుండా దక్షిణాన పాండ్యుల్ని చేరుల్ని చోలులని కూడా తరిమి తరిమి కొట్టాడే అలాంటి వీరుడి పేరు ఏమిటో తెలుసా మీకు కలింగకారవేల ఎట్ట తెలుసు హతిగుంప శాసనం అని ఉంది మీరు భువనేశ్వర్ పక్కన ఉదయగిరి స్కందగిరి అని రెండు అద్భుతమైన గుహలు ఉంటాయా గుహాలయాలు
(1:06:01) అదిగో ఆ గుహాలయాల దగ్గర ఒక శాసనం బయటపడింది దాన్ని హతిగుంప శాసనం అంటాం ఆ శాసనంలో ఆయన జీవన తన విశేషాలతో పాటు తాను ఎదుర్కొన్న రాజులు సాధించిన విజయాలు ఉన్నాయి వాటిల్లో ఏమంటాడో తెలుసా కృష్ణా తీరంలో ఆంధ్ర ప్రాంతంలో పితుండ అనే ఒక నగరాన్ని నేను గాడితలతో దున్నించాను అన్నాడు గాడిదలతో దున్నించాడంట పితుండ నగరం ఏమిటి ఆ పితుండ నగరం కొంతమంది భట్టి బ్రో అంటారు మరి కొంతమంది రకరగా పిఠాపురం అంటారు రకరకాలుగా కానీ ఇలా ఇలా సమాధానాలు ఇంకా దొరకని అనేక శేష ప్రజనలు చాలా తెలుగువారి చరిత్రలో కోకొల్లలు నేను చెప్పేది ఏమిటంటే చారిత్రరిక తొలి యుగం
(1:06:43) అంటే మన దగ్గర అశోకుడి పాలనలో కూడా ఉన్నాం మనం ఆ తర్వాత వచ్చినటువంటి అశోకుడు తర్వాత వెంటనే శతవాహనం రాలేదు మధ్యలో సద వంశీకులు తూర్పు ప్రాంతంలోనూ మనకి తీరాంధ్రంలో మళ్ళీ సద అనే వంశీయులు సదా సిరి సద శివమక సద అనేటువంటి రాజులు పరిపాలించారు మన కోస్తా తీరంలో ఇది ఎంతమందికి తెలుసు చెప్పండి మీరు తీరాంధరం వాళ్లే మీరు ఎప్పుడైనా విన్నారా వినలేదు సార్ ఇన్నీ వద్దు మీరు విజయనగరం అన్నారు కదా విజయనగరాన్ని మూడు రకాల రాజులు పరిపాలించారు ఎవరు తెలుసా మీకు నాలుగో శతాబ్దంలో మాటరులు వాశిష్టులు రామకాశ్యపులు [నవ్వు] రామకాశపు అనే రాజవంశ ఉంది అక్కడనుంచి
(1:07:24) పరిపాలించింది వాశిష్టులు ఉన్నారు అక్కడ నుంచి పరిపాలించారు అట్లా నేను ఇంకొకటి కూడా చెప్పాను కదా మీకు మాటర్లు వాశిష్ఠులు రామకాశ్యపులు ఎవరు వీళ్ళు ఎందుకు అసలు ఇవన్నీ కొడుద్దండి ఒక ప్రశ్న ఇప్పటికీ కి శ్రీకాకుళం దాటంగానే మీకు సింగుపురం అని కూరు ఉంటది హైవే మీదే శ్రీకాకుళం దాటుతారు పెద్ద ఫ్లై ఓవర్ దిగిన తర్వాత ఉత్తరం పోయేటప్పుడు రైట్ సైడ్ న సింగుపురం అని కూరు ఉంటుందండి.
(1:07:50) ఆ సింగుపురం నుంచి విజయుడు అనే ఒక వ్యక్తి శ్రీలంకకు వెళ్లి అక్కడ రాజ్యాన్ని స్థాపించి తెలుగువాడు శ్రీలంకలో మొదటి రాజ్యాన్ని స్థాపించిన వ్యక్తి ఆ తరువాత మళ్ళీ దంతపురం తెలుసా అమదాల వలస పక్కనే దంతపురం ఆ దంతపురం నుంచి మళ్ళీ దంతకుమారుడు హేమమాలిని అనే ఇద్దరు బుద్ధ బుద్ధ భగవానుని దంత ధాతువుకి యుద్ధాల నేపథ్యంలో ప్రమాదం ఏర్పడితే భద్రంగా అనేక తుఫాను ప్రమాదాలను ఎదుర్కొని పోతూ పోతూ కృష్ణా జిల్లాలో మాజరిక దగ్గర షిప్ రెక్క అయితే మళ్ళీ ఆ ధాతువులని వాళ్ళు సేకరించుకొని శ్రీలంకలోకి తీసుకెళ్లి వాళ్ళకి భద్రం కోసం అందించారు ఇక్కడ యుద్ధాలు అవుతున్నాయి ఇవి నాశనం అవుతాయని వాటిని
(1:08:29) పరమ పవిత్ర ధాతువుగా భావించి వాళ్ళ క్యాండీ క్యాండీలో ఉన్నటువంటి దంత ధాతువు ఆ పేటికలో ఉన్న ధాతువు ఎక్కడ అనుకుంటున్నారు తెలుగు నేల నుంచి వెళ్ళింది అదిగో ఇదంతా కథే నిజమే నేను దంతపురం బుక్ కూడా రాశను దాంతో నేను అనేది ఏందంటే ఈ సింగు సింగుపురం నుంచి పోయినటువంటి విజయుడు సింగళం అనే పేరుతో రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు అక్కడ తెలుసా మీకు అది ఇట్లా ఎన్నో ఉన్నాయండి నేను మీరు అడిగారు ఇందాక చాలా ఉన్నాయి కానీ మనం చరిత్రకు అందిన అట్టడుగు కాలం నుంచి ఒక్కొక్క తరం అంటే ఒక్కొక్క తరం ఒక్కొక్క తరంలో ఏం ప్రశ్నలు మిగిలాయి అని కొంతమంది అన్నా కొంచెం ఇష్ట ఇష్ట
(1:09:12) శతుష్టయం ఒక నలుగురు సార్లు ఈ పని చేసేవాళ్ళు అలా వాళ్ళు ఇక్కడ కూర్చొని ఎంతకాలం ఇది ప్రశ్నగా మిగిలిపోతుంది మేము ఇక అంటే వృద్ధులు ఏందంటే ఆ రాజీ పడుతున్నాం ఆపలే అది ఉంటే ఏందిలే కానీ యువకులు అలా కాదు మీలాంటి వాళ్ళు ఉన్నాం తెలుసుకోవాల్సిందే అనేటువంటి పట్టుత్వం కలిగిన పట్టుదల ఉంది వీళ్ళకి యువకులకి వాళ్ళ ద్వారా అన్ని సాధ్యమవుతాయి అని నేను నమ్ముతాను ఎవరైనా ఈ విషయంలో ఏదేని చారిత్రక కాలంలో ఒక ప్రశ్న ఉంది అంటే అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం మేరకు నా వంతు నేను కూడా వారికి సహకరిస్తాను అదిగో ఆ గ్రూపుని మీరు సూపర్ సార్ [నవ్వు] సర్ ఇప్పుడు మీరు జెన్యూన్ గా చెప్పాలంటే
(1:09:52) వితౌట్ ఎనీ అవుట్కమ్ మీకు పర్సనల్లీ మీరు గాని హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్ గారుని తేజస్విని మేడం గారు గాని అందరూ ఇంత సెల్ఫ్లెస్ గా ప్లీచ్ ఇండియా ఫౌండేషన్ అని పెట్టి దీని త్రూ ఇంత డబ్బులు దీనికి స్పెండ్ చేసి ఇన్ని వర్క్స్ చేపిస్తున్నారు కదా దేనికి సార్ ఆ మంచి ప్రశ్న గారు రెండు దీనికి రెండు సమాధానాలు చెబుతాను నేను చాలా మంచి ప్రశ్న వేసారు మీరు [నవ్వు] నేను డబ్బులు ఖర్చు పెట్టి నేను కూడా మీకు ఆశ్చర్యం వేస్తుంది ఈయన హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్ గారు నన్ను మొట్టమొదటిసారి ఆహ్వానించారు కొంచెం నేను నిర్లిప్తంగా ఉన్నా రెండోసారి మళ్ళీ వచ్చారు అప్పుడు
(1:10:27) కూడా సరైన నిర్ణయం తీసుకోలే మూడోసారి వచ్చినప్పుడు అమ్మో ఈయనకి ఇంతటి తపన ఉందే ఈ తపన చాలా ఆ తపనకి మరి పాపం ఆయన మూడు సార్లు నన్ను అడగాలా ఆయనకి ఏ స్వార్థం లేదు కదా ఆయన ఏమన్నారు విజయవాడ కోల్పోయిన గత వైభవ ప్రభవాలను మళ్ళీ చిగురింప చేయగలగాలి చేస్తాం నేను సహకారం అందిస్తాను మీరు వచ్చి జాయిన్ కాండి అని అన్నప్పుడు గవర్నమెంట్ జాబ్ నాకు ఇక్కడ సౌకర్యాలు కూడా చాలా ఉన్నాయి వదులుకొని వెళ్ళాను సౌకర్యం కోసం వెళ్లేదు ఆయన మనసులో మెదిలేన ఆలోచన తెలుగు జాతిలో ఒక భాగాన్ని మరింత ఉజ్వలంగా వెలుగొందటానికి కారకం అవుతుంది కదా అది నన్ను ఆకట్టుకొని వెళ్ళాను అది ఒక విషయం
(1:11:08) ఎందుకు అనేది ఇప్పుడు చెబుతాను నేను బుద్ధ భగవానుడు జనం చూసే బాధల్ని దుఃఖాన్ని చూసి చూసి తట్టుకోలేక దీనికి ఒక మార్గాన్ని అన్వేషిస్తాను దాన్ని దుఃఖాన్ని అంతం చేయడానికి వెళ్ళాడే వెళ్ళటానికి ఆయన ఏం చేశడో తెలుసా రాజు అద్భుతమైనటువంటి సామ్రాజ్యం అద్వితీయమైనటువంటి ఆయనకు సుఖ ఆ అనేక రకాల సౌకర్యాలు వాటన్నిటిని కాదనుకొని వెళ్ళాడు ఎందుకో తెలుసా జనం కోసం వెళ్ళాడు జనం హితం కోసం వెళ్ళాడు అలా రెండో ఉదాహరణ మహాత్మా గాంధీ హాయిగా భార్య ఎట్లా చదివాడు ఆయన అప్పుడే ప్రాక్టీస్ పెట్టుకుంటే దేశి విదేశీయులంతా వచ్చే డబ్బులు ఇచ్చేవాళ్ళు వద్దు అనుకున్నాడు
(1:11:46) ఆయన కూడా కుటుంబ కుటుంబ సౌకర్యాలని త్యాగం చేశాడు ఎక్కడికో వెళ్ళాడు జనంలో ఉన్నాడు ఒక్కడిగా ప్రారంభ తన ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించాడు. చిట్ట చివరికి ఆయన పదవుల కోసం చేయలేదు ఆస్తుల కోసం చేయలేదు తన స్వార్థం కోసం చేయలేదు కుటుంబం కోసం చేయలేదు ఆయన కూడా ఒక సదుద్దేశంతో ఎంతకాలం నా జాతి మరొక చెప్పులు కింద అలా ఒత్తిళ్లకు గురి కావాలి మాకు స్వేచ్ఛ రాదా స్వాతంత్రయాన్ని మేము అనుభవించలేమా మునుపటి స్వాతంత్రయాన్ని ఇంతకుముందు మనకు మేమే పరిపాలించుకున్నాం కదా ఆ నేపథ్యాన్ని నేను అందించలేనా చూద్దాం నేను ప్రయత్నం చేస్తాను నాతో కొంతమంది వస్తారు అందరూ ఒకటైతే వాళ్ళు
(1:12:26) వెళ్లిపోతారు అనుకున్నటువంటి ఆశయం ఆయన జీవిత కాలంలోనే సాధ్యమైంది కదా అదిగో అలా అదే నేపథ్యంతో ఎవరైనా ఇలా ముందుకు వస్తూనే ఉంటారు అదిగో అలా ముందుకు వచ్చిన వాళ్ళలో హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్ గారు డాక్టర్ తేజస్విన్ గారు నాకు ఏమనిపించుద్ద అంటే మీరు నమ్మరు నేను ఇంటికి వెళ్తే ఎవరి గురించో కాదు ఒక పుస్తకం చదవను రాయిందను నిద్ర పట్టది కదా అది అలవాటు అయిపోయింది అంతకంటే నేనుేం చేయలేను కదా నేను వ్యాపారంలోకి వెళ్ళలేను డబ్బులు సంపాదించను నాకు చేత కాదు అది నాకు చేత అయింది ఏమిటంటే కొద్దో గొప్పో నేను ఇతరుల దగ్గర నుంచి నేర్చుకున్న చారిత్రక
(1:12:58) విషయాలను అవగాహన చేసుకొని ఆకలింపు చేసుకొని ఈ తరంలో కొద్దో గొప్పో నాకు నిజంగా ఆశ్చర్యం ఇస్తుంది ఏదైనా ఒక సమాచారం అలా బయటకి వెళ్తే ఎంతమంది దానితో అంటే దాన్ని నచ్చి అయ్యో సార్ మా ఊరిలో ఈ శిల్పం ఉంది మా ఊరిలో ఈ శాసనం ఉంది అరరరే మీరు చెప్పింది నిజమా మేము పోయి చూసాం నిజమే అనిపిస్తుంది మాకు కూడా అని ఎక్కడికక్కడ ఎక్కడికక్కడ వాళ్ళంతా చారిత్రక వస్తువులని గుర్తించి శుభ్రం చేసి కింద పడిన దాన్ని పైకి లేపి దాన్ని మళ్ళీ పీఠాల మీద కూడా నిలబెట్టి తమ వంతు పాత్రను వాళ్ళు పోషిస్తున్నారే కానీ ఆ ఇది మంది కాదులే ప్రభుత్వం చేయాలి కదా మనక ఎందుకన్న
(1:13:38) నిర్లిప్తతకు ఇప్పుడు అర్థం మారింది నో మేము కూడా సర్వశక్తులమే చక్కటి సందేశాన్ని మేము కూడా ఆహ్వానిస్తున్నాం మా వంతు మేము పోషిస్తున్నాం అన్నటువంటి దృక్పదం చాలా ప్రబలింది యువకుల్లో ఎవరికీ తెలియకుండా ఇది చాలు చాలు కదా చక్కటి పరిణామం అదిగో అది ఇలా వచ్చే మార్పు చాలు మాకు ఎంతో ఆనందాన్ని ఇస్తుంది అన్నమాట హరీష్ సార్తో పాడ్కాస్ట్ చేసిన తర్వాత పాడ్కాస్ట్ లో కూడా మేము దగ్గర దగ్గర నాలుగున్నర గంటలు కూర్చొని పాడ్కాస్ట్ చేసినప్పుడు అందులో టూ అవర్స్ ముందే ఎంతో కట్ చేసి పెట్టాం.
(1:14:13) సార్ మాటల్లో హిస్టరీ గురించి గాని కల్చర్ గురించి గాని సార్ కి దాని మీద ఉన్న ఇష్టం గురించి గాని వింటున్నప్పుడు అంటే చాలా ఇంట్రెస్టింగ్ అనిపిస్తది. అంటే సార్ మళ్ళీ దాని మీద చాలా డీప్ నాలెడ్జ్ కూడా ఉంది ఆయన బాగా డీప్ ఉదాహరణకి నేను అంటాను సేపియన్స్ అంటాం హోమో సేపియన్స్ అంతకుముందు హోమో ఎరక్టస్ అంతకుముందు నియాం అర్థస్ అరే మాకు పురావస్తు శాస్త్రంలో యంత్రపాలజీ బాగా చదివిన మాకే ఆయన చెప్పే కొన్ని కొన్ని విషయాలు ఆశ్చర్యం అనిపిస్తుంది దాని అర్థం ఏందంటే ఏదైనా సాధ్యమేనండి ఎవ్రీథింగ్ ఇస్ పాసిబుల్ అనేది ప్రతి మానవుడు అనుకోవాలి వాటి ఏమిటది ఎవ్రీథింగ్ ఇస్ పాసిబుల్ అదే అది
(1:14:45) యడ అవుతుంది మనతో ఏమవుతుందని నీరసంగా ఉండక్కర్లేదు అన్నమాట మరి శ్రీ శ్రీ చెప్పిన కొంతమంది యువకులు పుట్టుకతో వృద్ధులని అట్లా కాకుండా కాదు ఆయన 1920 లోనే గమనించాడు ఆ నిర్లిప్తతను మనం దగ్గరకు కూడా రానేయకుండా నిత్య నూతనంగా చైతన్యవంతంగా ఎప్పటికప్పుడు క్షణక్షణాన్ని మళ్ళీ పోతే రాదు ఒడిసి పట్టుకోవాలి కాలాన్ని కాలానికి నా గాలాన్ని వేస్తున్నాను నా చేతిలోనే నా కంట్రోల్ లోనే ఉంది అన్న భావనకు ప్రతి యువకుడు యువతి వస్తే ఏ నేలకా నేల ఘనమైన వారసత్వ సంపదను మళ్ళీ పరిరక్షించుకొని ఓ నేను ఈ నెలవాడిని ఓ నేను ఈ ప్రాంతం వాడిని అంత గొప్పతనానికి నేను ఒక ప్రతీకను
(1:15:31) అన్నటువంటి భావన గురైతే ఎక్కడికక్కడ వారసత్వం కాపాడగలుగుతుంది పోతుందంతా వారసత్వమే ఆ పోయేదాన్ని అలా అలా జాపేదాన్ని పట్టుకోవచ్చు అన్నమాట అంతకంటే రెండవ తాపన లేదు సర్ మీరు ఇంత రెస్ట్లెస్ గా దీని మీద ఓన్లీ ఇది మీకు ఇంకేమ ఉండదు ఇంకా మీ లైఫ్ లో సరే ఏం మాట్లాడినా మీరు ఎప్పుడు దీని గురించే మాట్లాడుతారు ఇంకా బియాండ్ దిస్ ఇంకేం మాట్లాడరు అంటే నేను ఒక క్వశ్చన్ ఏంటంటే మొత్తం మీ టీమ్ అంతా కూడా అలానే ఉన్నారు మీకు అది చాలా హెల్ప్ చేస్తుంది.
(1:15:58) నా క్వశ్చన్ ఏంటంటే మీకు 72 ఇయర్స్ ఉన్నాయి సార్ ఇంత ఏజ్ లో కూడా అంటే లైక్ తప్పుగా అనుకోకండి అంటే కొంచెం ఎనర్జీ తగ్గకుండా కూడా ఇంత ఐక్యూ పెట్టుకొని నాలెడ్జ్ హిస్టరీ గురించి ఇంత మాట్లాడుతున్నారు కదా ఈ ఎనర్జీ అంతా ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది సార్ మీకు అంటే పర్పస్ అంత స్ట్రాంగ్ గా ఉండడం ఎలా అంటే నాకు ఏమనిపించుద్ది అంటే అందరిలాగా నేను కూడా ఎప్పుడనా సినిమాకి వెళ్ళాలని నాకు వస్తుంటే మా ఇంటి దగ్గర అల్లు స్టూడియోస్ ఉంటాయి ఎడం వైపున నాకు ఆశ్చర్యమేద్ది కొంతమందికి పడతా లేస్తా టైం అయిపోతుందని వెళ్తూ ఉంటారు సినిమాలతోటిని పడతా లేస్తా టైం అయిపోతుంది
(1:16:34) పేర్లు పడిపోతాయేమో ముగిసిపోతుందేమో నువ్వు ఊ టైం దొరక తర్వాత కార్ల మీద కార్లు పెట్టుకోవడం ఎన్ని కార్లు వరసీరి ప్రతిరోజు నాలుగు సినిమాలక అంతమంది వెళ్ళగలుగుతున్నారు అంటే ఆ అందరూ మీలాగే ఉంటారా అని మా ఆవిడ అంటది అన్నమాట అందరూ మీలాగే ఉంటారా వాళ్ళు కూడా కొంచెం సేపు కుటుంబ సభ్యులతో గడిపి కొంచం ఉల్లాసంగా ఉత్సాహంగా ఉండాలని అనుకుంటారు కదా మరి మనం ఏం చేయలేమని ఆవిడ కూడా మా ఆవిడ బాధపడుతుంది ఇప్పుడు మేమ ఇద్దరం సినిమాకి పోయి దాదాపుగా ఒక 30 ఏళ్ళ అయి ఉంటది ఎన్నేళ్ళు 30 ఏళ్ళ అతిలోక సుందరి జగదేక వీరుడు వచ్చిన అది నేను చిట్ట చివరి
(1:17:04) సినిమా నేను చూసింది ఇప్పుడు చూడ కుదరదు కదా నేను ఎప్పుడు [నవ్వు] టూర్లో ఉంటాను కుదరదు ఇక ఆవిడక ఆ టీవీలో ఎప్పుడన్నా సినిమాలు పాత ఇక అయితే చూసుకోవాల్సింది చెప్పలేను అట్లాగే ఇద్దరం కలిపి బయటికి వెళ్ళడం కూడా చాలా తక్కువ కుదరదు ఏదనా నువ్వు వెళ్లి అంటాను నాకు ఏదో ఒకటి అప్పటికే అనుకొని ఉంటాను నేను ఇటు వెళ్తే ఎందుకంటే చెప్ప ఇదో గొప్ప అవకాశం అండి నాతో పాటు ఎంతో మంది నేను ఒక్కడిని కాదు చాలా మంది చేస్తున్నారు ఇక్కడ తెలంగాణలో ఊరు ఊర్లో కొత్త తెలంగాణ చరిత్ర ఉందని అసలు ప్రతి ఊరిలో ఒక చరిత్రకారుడు ఉన్నాడు రామోజు హరగోపాల్ గారి నేతృత్వంలో అటు ఇంకా
(1:17:37) తీరాంధ్రంలో కూడా చాలా మంది చరిత్రకారులు ఉన్నారు ఎవరు అంటే నేను కాకపోతే మీకు పరిచయం అయ్యాను కానీ ఇలా పరిచయం లేని వ్యక్తులు తెలుగు నేలపై ఎంతో మంది వాళ్ళ వంతు కృషి వాళ్ళు చేస్తూనే ఉన్నారు వాళ్ళందరికీ కూడా నా ధన్యవాదాలు [గొంతు సవరించుకోవడం] అసల అంటే అలిసిపో సర్ ఇది చేస్తూ చేస్తూ అలుపు [నవ్వు] రాదు ఒక మరణం తర్వాతే అలుపు [నవ్వు][ఆశ్చర్యం] మీ పర్పస్ ఆఫ్ లైఫ్ అనేది మీకు క్లారిటీ ఉంది అంతే ఏం చేయాలి అది నాకు లాస్ట్ లో అంతే నేను హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్ గారి దగ్గరికి వచ్చేసిన తర్వాత అది మరింత బలపడిపోయిందండి.
(1:18:15) వ షుడ్డు సంథింగ్ మీనింగ్ఫుల్ అన్నాడు ఆయన నాకు చాలా ఆకట్టుకున్నాడు ఎటు పోతే అటు ఎక్కడికి పోతే అక్కడ ఎందుకు పోతున్నారు ఎలా పోతున్నారు అని కూడా అడగలేదు పోయిన ప్రతిసారి ఏదో ఒక చారిత్రక అంశం వెలుగులోకి వస్తుంది కదా చాలు ఒక కార్పొరేట్ సంస్థగా మేము ఆ మాదిరి చేయగలుగుతున్నామే సిఎస్ఆర్ లో చాలా మంది కొన్ని కొన్ని వాళ్ళకి నచ్చిన విషయాలు ఉంటాయి మాకు నచ్చి సిఎస్ఆర్ పాయింట్ ఆఫ్ వ్యూ విన్న తర్వాత నేను చాలా షాక్ అయిపోయాను సార్ ఎంటైర్ మహాలక్ష్మి గ్రూప్ నుంచి సిఎస్ఆర్ యాక్టివిటీస్ ఏం చేస్తాం సార్ చెప్పిన తర్వాత అలాంటి పర్సన్ నా
(1:18:43) లైఫ్ లో ఆయనలో ఉన్న గొప్పతనం ఏందంటే ఆయనకి చాలా మిత్ర బృందం ఉంది చాలా మంది కార్పొరేట్ మిత్రులు ఉన్నారు కదా వాళ్ళందరూ కూడా తర్వాత తర్వాత తర్వాత తర్వాత మళ్ళీ అయ్యో మనం కూడా ఇలాగా అంటే కాకపోతే ఊళ్ళు తిరకపోయినా తిరిగించలేకపోయినా ఒక సాంస్కృతిక కార్యక్రమానికో లేక ఏదైనా ఒక ఈ కళ్ళలకు సంబంధించో మా వంతు మేము కూడా చేద్దాం అని ఈయన నుంచి స్ఫూర్తి పొందినటువంటి కార్పొరేట్లు చాలా మంది ఉన్నారు అది మరొక ఆనందం నాకు సర్ మా పాడ్కాస్ట్ చూసే సార్ హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్ చూసాను నాకు చానా మీరు సంధించిన ప్రశ్నలకు ఆయన ఇచ్చిన సమాధానాలు కొన్ని కొన్ని సందర్భాల్లో నాకు ఆశ్చర్యాన్ని
(1:19:20) ఇచ్చినయి ఎందుకంటే ఆయన మీరు ఒక ప్రశ్న వేశారు ఈ ప్రభుత్వంలో [నవ్వు] దానికి కూడా ఆయన ఉన్నది ఉన్నట్టుగా అంత ధైర్యంగా చెప్పగలిగాడని నాకు చాలా ఆశ్చర్యం వేసింది జనరల్ గా చెప్పరు మళ్ళీ తర్వాత గవర్నమెంట్ తో నాకు పని ఉంటది ఎందుకులే [నవ్వు] ఆయన అలా అనుకోలేదు ఉన్నదాన్ని ఉన్నట్టుగా చెప్పాడు తప్పుఏమో చెప్పండి బుద్ధుడు కూడా స థింగ్స్ యస్ దే ఆర్ క్లియర్ ద డస్ట్ ఇన్ యువర్ ఐస్ దెన్ యు కెన్ హవ్ ఏ క్లియర్ సైట్ అని చెప్పాడు.
(1:19:49) అది నాకు నచ్చిందన్నమాట. సర్ మీ ఎంటైర్ లైఫ్ లో మీకు ఏదైనా ఒక రిగ్రెట్ ఉంది సార్ రిగ్రెట్ అంటే అదే కుటుంబానికి నేను ఇవ్వవలసింది నేను చిన్న పిల్లలని మా చిన్న పిల్లలు అప్పుడు కూడా నేను స్కూల్లో చేర్పించారు అప్పుడు తవకాల్లో ఉండేవాడిని లేదా ఆలయ నిర్మాణంలో ఉంటే మూడు నెలలకు ఇంటికి వచ్చేవాడిని వచ్చి మళ్ళీ వెంటనే పోవాల్సి ఉండేది ఏమైద్దంటే ఆలయ నిర్మాణంలో సగం వరకు వచ్చినాక మా ఇష్టం నేను సెలవ పెడతాను అంటానికి లేదు అదే పూర్తి అయిపోవాలి కప్పు పడాలి కప్పు పడితే శిఖరం కావాలి శిఖరం సగం లాగిపోకూడదు అట్లా నేను సోమసల దేవాలయంలో దాదాపుగా 10 ఇయర్స్
(1:20:21) ఇప్పుడు ఎప్పుడు పోయి అప్పుడు వాళ్ళ సోమశల అద్భుతమైన పర్యాటక ప్రాంతంగా రూపుదిద్దుకుంది కదా మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కొల్లాపూర్కు పక్కన కృష్ణాది తీరంలో మీరు సోమశల వెళ్తే చుట్టూ కొండలు మధ్యలో జలాశయం ఓ ఏమిటి ఇది నిజంగా తెలుగు నేల ఇది తెలంగాణనా స్విట్జర్లాండ్ లో ఉన్నాను అన్న భావన కలుగుతుందండి ఒక పక్క వారసత్వ దేవాలయాలు శిల్పాలు మరో పక్క ప్రకృతి పులకింత ప్రకృతి కాంత పరవశించిన పులకింత ఎటు చూసిన నీళ్ళు అదే మళ్ళీ చెంచులు చెంచు పురాణం చంచు చెంచు నాటకం ఎంత హాయిగా ఉంటుంది పల్లె పదాలు అక్కడి వంటలు ఇంకా తెలుగుదనం ఏమాత్రం వన్నె తగ్గకుండా వాడి తగ్గకుండా ఇంకా
(1:21:08) హాయిగా మనగలుగుతోంది ఆ నల్లమల ప్రాంతంలో మీకు బాగా హ్యాపీనెస్ ఇచ్చేది ఇంకఏంటి సార్ హ్యాపీనెస్ ఇచ్చేది ఏందంటే ఆ ఏ రోజైనా సరే వృధాగా గడవకుండా ఉంటే నాకు చాలా చాలా హ్యాపీగా ఉంటది. [ఆశ్చర్యం] అసలు రెస్ట్ తీసుకోరు కదా సర్ రెస్ట్ రెస్ట్ అనేది ఎట్లా ఉంటదంటే నండి మనకి తెలియకుండా మీరు చూసారా గోడ గడియారం నాకు అది పెద్ద ఉదాహరణ గోడ గడియారం గోడ గడియారంలో చిన్న ముల్లు అనుక్షణం జరుగుతూ జరుగుతూ జరుగుతూ జరుగుతూ జరుగుతూ జరుగుతూ ఉంటుంది దాన్ని జరగడానికి కారణం బ్యాటరీ ఆ బ్యాటరీ లో శక్తి ఉంటుంది ఈ శక్తిని అది అందిపుచ్చుకుంటుంది ఈ శక్తి కూడా
(1:21:46) ఏమవుతుంది సన్నగెల్తుంది పై నుంచి దాని లెవెల్ దిగుతూ దిగుతూ దిగుతూ దిగుతూ దిగుతూ కిందకి అయ్యేంత వరకు అలాగే ఉంటుందా లేదా అది మరి ఏమన్నా సరే నేను రెస్ట్ తీసుకోవాలనుకుందా ఆ చిన్న ముల్లు నేను రెస్ట్ తీసుకోవాలనుకుందా అది ఒక యంత్రం మనం తయారు చేసిందే కదా ఈ బ్యాటరీని మనం తయారు చేసిందే కదా మరి మనం తయారు చేసినటువంటి అతి చిన్న వస్తువే ఏనాడు నాకు రెస్ట్ కావాలి నేను కొంచెం సేపు పక్కకు మల్లతాను నా విధిలో నుంచి అని అంద ఇది నాకు స్ఫూర్తిని ఇస్తుంది అన్నమాట గోడ గడియారని చూసారంటే స్ఫూర్తి అయ్యో అది ఆగలేదు కదా మనం ఆపామ ఏమిటి మన విధిని మన
(1:22:18) పనిని అనిపిస్తుందండి కానీ అది చాలా ట్రూ సార్ గారు మనం ఏదైనా ఒక మనకి ఫస్ట్ అంటే ఏం చేస్తున్నాం ఏంటనే క్లారిటీ లేని దానికిని ఒక క్లారిటీ వచ్చిన తర్వాత దాని మీద ఎక్కువ చేసే పనికిని చాలా డిఫరెన్స్ ఉంటది. ఒక క్లారిటీ వచ్చిన తర్వాత ఆ పని ఎంత దానికి ఒక స్ఫూర్తి నాకు తల్లి తల్లి ఒక బిడ్డకు జన్మనిస్తుంది వాడిని మళ్ళీ సంవత్సరం పాటు పెంచుతుంది మళ్ళీ ఒక బిడ్డకి జన్మనిస్తుంది ఇద్దరిని సంవత్సరం పాటు పెంచుతుంది మళ్ళీ ఒక బిడ్డని అనుకుందాం ముగ్గురికి అనుకుందాం ఎక్కడన్నా మధ్యలో ఆవిడ ఈ పెంపకంలో సెలవు తీసుకుందా మీరే చెప్పండి అదిగో అవన్నీ
(1:22:55) గుర్తుకొస్తాయండి గుర్తుకొచ్చినప్పుడు అనిపించింది మనకి రాక రాక గొప్ప అదృష్టం కదా సురావస్తు శాస్త్రంలో లో గన ఒక ఆర్కియాలజిస్ట్ గా ఉండటం లేక ఒక శిల్పిగా ఉండటం ఒక గొప్ప అదృష్టం ఎంతో మందికి మనం మిగతా వృత్తులని నేను తక్కువ చేయను అవి కూడా ఏ వృత్తికి ఆ వృత్తి గొప్పదండి కానీ ఇది ఒక రేర్ నేను ఫ్లైట్ లో పోయేటప్పుడు ఊరికే వాట్ ఆర్ యు అంటే ఐజ ఓ ఆర్ యు ఆన్ ఆర్కియాలజిస్ట్ అంటారు అది ఒక గొప్ప ప్రివిలేజ కదా దానికి తగ్గ న్యాయం మేము చేయాలంటే అనుక్షణం మెడికల్ [గురకలు] డాక్టర్స్ ఉంటారు 1958 లో ఎంబిబిఎస్ ఉస్మానియా అని అంటాడుఅనుకోండి
(1:23:28) ఆయన ఆ వృత్తి పూర్తి వైద్యాన్ని ఇప్పటికీ కొనసాగిస్తూ ఉంటాడు కానీ అప్పుడు చదివిందేమో విద్య అనునిత్యం ప్రతిరోజు వస్తారే వీళ్ళు ఎవరు ఈ మెడికల్ రిప్రజెంటేటివ్స్ అని ఇదివరకు వచ్చేవాళ్ళు ఇప్పుడు రావట్లే ఆ మెడికల్ రిప్రెజెంట్ ఏం చేస్తారో తెలుసా ఆయనకు అనునిత్యం కొత్త రోగాలకు కొత్త ఫార్మాస్యూటికల్స్ అందుబాటులోకి వచ్చాయి అని ప్రతి రోజు అనునిత్యం వాళ్ళని అప్డేట్ చేస్తూ ఉంటారండి మ్ అదిగో మేము కూడా కొత్తగా అధునాతనంగా dఎన్ఏ పరిశోధనలు వచ్చినయి ఆర్కియాలజీలో కొత్త అంశం అసలు ఏం జరుగుతుంది ఎలా జరుగుతుంది అనేది మేము కూడా ఇప్పటికి తల అలా నలువైపులా
(1:24:04) తిప్పి చూడకపోతే కేవలం గుర్రం కళ్ళకు గంతలు కట్టుకొని కేవలం ముందుకే సాగుతున్నప్పుడు అది దానికి అవసరం మాకు అలా కాదు ఇలా అనునిత్యం మేము కూడా నిత్య నూతనంగా జరిగే పరిశోధన ఫలాలను చదువుకోవాలి తెలుసుకోవాలి ఇవన్నీ చేసుకున్నప్పుడు మాత్రమే ఏమైద్దంటే ఇవాళ నేను 72 ఏళ్ల క్రితం పుట్టిన నేను ఇవాళ నిత్య తను తన యవ్వనుడినే అన్న భావన కొనసాగుతుంది అన్నమాట మీ ఎంటైర్ లైఫ్ లో మీరు నేర్చుకున్న లేదా లైఫ్ మీకు నేర్పించిన మూడు లైఫ్ లెసన్స్ అంటే ఒక్కటి మాత్రం నేను చెప్పగలను టేక్ కేర్ ఆఫ్ మినిట్స్ అండ్ అవర్స్ కెన్ టేక్ కేర్ ఆఫ్ దెమసెల్వ ఒక్క క్షణం పోయినా వెనక్కి రాదు రెండు
(1:24:50) సాధ్యమైనంత వరకు అబద్ధం ఆడకుండా ఉండటం కొన్ని కొన్ని సందర్భాల్లో అంటే లౌక్యం అంటారు లౌక్యం అంటే ఏంటి ఎప్పటికీ ఎప్పటికీ కి ఎప్పటికి [గొంతు సవరించుకోవడం] ఆ మాటలు మాట్లాడువాడు తప్పించుకు తిరుగువాడు ధన్యుడు సుమత అనేదేమో నిజంగా సందర్భోచితంగా చెప్పిన లౌక్యానికి సంబంధించిన ఒక పద్యం కానీ అసలు దాదాపు అబద్ధం ఆడుకో ఒక అబద్ధం ఆడటం వల్ల ఏముందంటే మన మనసుని మనం మోసం చేసుకున్నట్ట అయిద్ది ఈవినింగ్ మీరు పడుకుని అబ్బబ్బా పొద్దున ఒక చిన్న అబద్ధం ఆడాను ఎంత తప్పు చేశనని మనకి మనమే గుర్ర అవుతాం కదా అది రెండు మూడు ఉన్నంతవరకు ఎవరిని అటు మాటల ద్వారా గాని చేతల ద్వారా
(1:25:28) గాని ఇబ్బందులకు గురి చేయని ఒక జీవన విధానాన్ని ప్రతివాళ్ళు అరబలుచుకోవాలి అన్నటువంటిది ఈ మూడు నాకు చాలా ఇష్టం. ఓకే సార్ థాంక్యూ సో మచ్ ఫర్ డూయింగ్ దిస్ పాడ్కాస్ట్ సర్ థాంక్యూ సో మచ్ థాంక్యూ సో మచ్ ఫర్ కమింగ్ మీ బిజీ టైం లో ఈ టైం ఇచ్చినందుకు థాంక్యూ సో మచ్ మీరు కూడా ఏం చేశారంటే మంచి క్విక్ స్టాక్ట్ అని ఆపకుండా అలా ఒక ఉత్సాహాన్ని ఇస్తూ ప్రయాణాన్ని ముందుకు సాగటానికి మీ ప్రశ్నలు దోహదం చేసినయి ధన్యవాదాలు [బెల్]