ఎంతో విజ్ఞానం ఉన్నవారు కూడా విజయవంతం అవ్వలేరు. ఎందుకని?

ఎంతో విజ్ఞానం ఉన్నవారు కూడా విజయవంతం కాకపోవడానికి మూల కారణాలను లోతుగా వెతికితే మనకు ఒక మానవజీవిత తాత్పర్యం తెలుస్తుంది. విజ్ఞానం అంటే పుస్తకాలు చదివి సేకరించిన సమాచారం మాత్రమే కాదు, అనుభవాన్ని జీర్ణించుకొని ఆచరణలో పెట్టగల సామర్థ్యం. చరిత్రలో ఎన్నో ఉదాహరణలు మనకున్నాయి.

పురాణాల్లో శుక్రాచార్యుడు అపారమైన జ్ఞానం కలవాడు. దానవులకు శాస్త్రాలు, మంత్రాలు నేర్పిన మహర్షి. ఆయన వద్ద సంజీవని మంత్రం ఉండేది. అయితే ఆయన జ్ఞానం ఉన్నప్పటికీ విజయాన్ని ఎల్లప్పుడూ అందుకోలేకపోయాడు. ఎందుకంటే దానవులలో ధర్మబలం లేకపోవడం, వినయలేమి, లోభం ఉండటం వలన వారి శక్తి నిలవలేదు. ఇక్కడ ఒక శ్లోకం గుర్తుకు వస్తుంది –

“విద్యా దదాతి వినయం, వినయాద్యాతి పాత్రతామ్”

అంటే విద్య వినయాన్ని కలిగిస్తేనే అది పాత్రతను ఇస్తుంది. కానీ జ్ఞానం ఉన్నా వినయం లేకపోతే అది మోసపూరితమవుతుంది.

రాజచరిత్రలో కూడా ఉదాహరణలు ఉన్నాయి. కౌరవులు దుర్యోధనుడు, దుశ్శాసనుడు విద్యలో, ధనుర్విద్యలో, యుద్ధకళలో వెనుకబడి పోలేదు. ద్రోణాచార్యుల వద్ద శిక్షణ పొందారు. అయినా వారు విజయాన్ని అందుకోలేకపోయారు. ఎందుకంటే వారి మనసు ఈర్ష్య, అహంకారం, అధర్మంలో చిక్కుకుపోయింది. మరోవైపు పాండవులు తక్కువ సైన్యమున్నప్పటికీ ధర్మాన్ని పాటించడం వలన విజయాన్ని సాధించారు.

ఇక్కడ గమనించదగ్గ విషయం – విజ్ఞానం ఒక్కటే సరిపోదు. దానికి తోడు ధర్మం, వినయం, సహనం, ఆచరణ ఉండాలి. సంస్కృతంలో ఒక సుభాషితం ఉంది –

“విద్యా విహీనా పశుః”

అంటే విద్య ఉన్నా అది ఆచరణలో లేకపోతే, లేదా వినయం లేకపోతే మనిషి జంతువుతో సమానం అవుతాడు.

కాబట్టి ఎంతో విజ్ఞానం ఉన్నవారు కూడా విజయవంతం కాకపోవడానికి అసలు కారణం అంతరంగ శుద్ధి, ధర్మబలం లేకపోవడం. విజయమంటే కేవలం బాహ్య యుద్ధంలో గెలవడం కాదు; నిజమైన విజయమంటే మన లోపలి దుర్గుణాలను జయించడం.

ఇదే సారాంశం – విజ్ఞానానికి తోడుగా వినయం, ధర్మం, ఆచరణ లేకపోతే అది వెలిగని దీపంలాంటిది.✍️