Why the Mind Creates the World You Experience? | మీ మనస్సు ఈ ప్రపంచాన్ని ఎలా సృష్టిస్తోంది?

Why the Mind Creates the World You Experience? | మీ మనస్సు ఈ ప్రపంచాన్ని ఎలా సృష్టిస్తోంది?

Author Name:The Wisdom Compass

Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@TheWisdomCompass

Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=Auxk0Tb39rk



Transcript:
(00:05) అవు మీరెన్నడూ ఈ ప్రపంచాన్ని నేరుగా తాకలేదు. అవును వినడానికి కొంచెం వింతగా ఉండొచ్చు కానీ ఇది నిజం కదా మనం దేన్నైనా గమనించడానికి సరిగ్గా ఒక అర సెకను ముందు మన మనసు నిర్మించిన ప్రపంచంలో మాత్రమే మనం జీవిస్తున్నాం. ఎగజాక్ట్లీ ఆ అరసెకను ఆలస్యం అనేది మన మెదడలోని ఏదో లోపం అని మనం అనుకుంటాం. కానీ బేసిక్ గా అది అసలైన ప్రాసెసింగ్ వ్యవస్థ.
(00:33) నమస్కారం ఈరోజు మనం ఒక అద్భుతమైన లోతైన అన్వేషణ చేయబోతున్నాం. లేటెస్ట్ న్యూరోసైన్స్ రీసెర్చ్ నుండి మొదలుపెట్టి ప్రాచీన తత్వశాస్త్రం వరకు ఒకే విషయాన్ని వేరు వేరు కోణాల్లో వివరిస్తున్నాయి. కరెక్ట్ ఈరోజు మన మిషన్ ఏంటంటే అసలు మనం రియాలిటీలో బతుకుతున్నామా లేక మన బ్రెయిన్ క్రియేట్ చేసిన ఒక సిములేషన్ లో ఉన్నామా అనే రహస్యాన్ని విశ్లేషించడం.
(00:56) ఇది అర్థమయ్యాక ఒకే గదిలో ఉన్న ఇద్దరు వ్యక్తులు పూర్తిగా భిన్నమైన రెండు వేరు వేరు ప్రపంచాల్లో ఎలా జీవిస్తున్నారో మనకు చాలా స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. అవును దీన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక చిన్న ఉదాహరణ చూద్దాం. విశాఖపట్నంలోని ఒక క్యాఫేలో రాత్రి 7 గంటలకు జరిగే ఒక సాధారణ దృశ్యాన్ని ఊహించుకోండి. అక్కడ కాఫీ చేసే ఎక్స్ప్రెసో మిషన్ నుండి పెద్దగా ఒక శబ్దం వస్తుంది అనుకుందాం.
(01:23) ఆ క్యాఫేలో లాప్టాప్ ముందు కూర్చున్న ఒక సాఫ్ట్వేర్ ఇంజనీర్ ఆ శబ్దాన్ని ఎలా తీసుకుంటాడు? కేవలం తను ఫోకస్ చేయడానికి అడ్డుకట్ట వేయాల్సిన ఒక నాయిస్ లాగా ఒక బ్యాక్గ్రౌండ్ శబ్దంగా వింటాడు. రైట్ అక్కడే కాఫీ తాగుతున్న ఒక సంగీతకారుడు అదే శబ్దంలో ఒక లయను ఒక పాటర్న్ ను గమనిస్తాడు. కానీ రోజంతా పనిచేసి అలిసిపోయి పక్కనే తమ బిడ్డను పడుకోబెట్టిన ఒక తల్లి ఆ శబ్దాన్ని ఎలా వింటుంది ఆబవియస్ గా తమ బిడ్డ నిద్రకు ఎక్కడ భంగం కలుగుతుందో అనే ఒక ముప్పుగా ఒక ఎలారం లాగా వింటుంది.
(01:58) కచ్చితంగా ఫిజికల్ గా చూస్తే ఆ శబ్ద తరంగాలు ఒకటే కదా ఆ ముగ్గురు చెవులను తాకుతున్న ఆడియో డేటా పూర్తిగా ఒకటే అదే కదా ఆశ్చర్యం కానీ వారు అనుభవిస్తున్న ప్రపంచాలు మూడు ఆ క్యాఫే భౌతికంగా మూడుగా విడిపోలేదు కదా మరి ఈ విభజన ఎక్కడ జరిగింది అంటారు ఆ విభజన అంతా మన మెదడులోని ప్రాసెసింగ్ దశలో జరిగింది. ఇక్కడ మనం ఒక మౌనమైన అపోహలో బతుకుతున్నామని చెప్పాలి.
(02:21) ఏంటి అపోహ? ప్రపంచం బయట ఎక్కడో స్థిరంగా ఉందని మన కళ్ళు మన చెవులు ఒక కెమెరా లాగా ఒక మైక్రోఫోన్ లాగా దాన్ని రికార్డు చేసి మనకు లోపల చూపిస్తున్నాయని మనం బలంగా నమ్ముతాం. అవును మనం అలాగే ఫీల్ అవుతాం. కానీ అది నిజం కాదు గ్రహించడం అంటే కేవలం బయట ఉన్న దాన్ని లోపలికి స్వీకరించడం కాదు గ్రహించడం అంటే ఎప్పటికప్పుడు నిర్మించడం.
(02:43) వావ్ అంటే ఆ నిర్మాణం ఎప్పుడూ మనసు చేసే పని అన్నమాట. ఆ ఎక్స్ప్రెస్ మెషిన్ శబ్ద తరంగాలు కేవలం రా డేటా మాత్రమే అంటారా అంతే కదా ఆ సమాచారానికి ఒక అర్థాన్ని ఒక బరువును ఒక ఎమోషన్ ను యాడ్ చేసి దాన్ని ఫైనల్ గా ఒక అనుభవంగా మార్చేది మనసే అంటే ఈ ప్రాసెసింగ్ ఇంజన్ ఎంత నిశ్శబ్దంగా ఎంత వేగంగా పనిచేస్తుంది అంటే మనం నిర్మించిన ఆ వాస్తవాన్నే అసలైన వాస్తవంగా బ్రమపడి జీవిస్తుంటాం.
(03:10) ఎగజాక్ట్లీ సరే దీన్ని కొంచెం వివరంగా విశ్లేషిద్దాం. మన మెదడు ఒక కెమెరా లాగా కాకుండా భవిష్యత్తును అంచనా వేసే ఒక ప్రెడిక్టివ్ ఇంజిన్ లా పనిచేస్తుందన్నమాట. అవును దీన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి మన ఫోన్ కీబోర్డ్ లోని ఆటో కంప్లీట్ ఫీచర్ చాలా కరెక్ట్ గా సరిపోతుంది. ఆ అవును కదా మనం WhatsAppట్ లో నేను రేపు ఉదయం అని టైప్ చేయగానే ఫోన్ వెంటనే ఆఫీస్ కి వెళ్తాను అని అంచనా వేసి చూపిస్తుంది.
(03:37) రైట్ అది నిజంగా మన మనసును చదవడం లేదు. మనం గతంలో వాడిన డేటా ఆధారంగా నెక్స్ట్ ఏమ వస్తుందో దాని ప్రాబబిలిటీనే అంచనా వేస్తుంది. అద్భుతం ఆధునిక న్యూరోసైన్స్ చెప్తున్నది కూడా ఇదే మన మెదడు సెకకు 10 నుండి 15 సార్లు ఖచ్చితంగా ఇదే పనిచేస్తుంది. అవును ఇక్కడ అత్యంత ఆసక్తికరమైన విషయం ఏంటంటే మనం చూసేది మనం అనుభవించేది వాస్తవాన్ని కాదు మన మెదడు వేసే ఈ అంచనాలను మాత్రమే.
(04:04) దీనికి బెస్ట్ ఎగ్జాంపుల్ ఆ తలకిందులుగా చూపే కళ్ళద్దాల ప్రయోగం. దాని గురించి చదివినప్పుడు నాకు నిజంగా మైండ్ బ్లాక్ అయింది. అవును అదిఒక క్లాసిక్ ప్రయోగం. ఈ ప్రయోగంలో కొంతమందికి ప్రపంచం మొత్తాన్ని తలకిందులుగా చూపించే స్పెషల్ కళ్ళద్దాలు తొడిగారు. వాళ్ళకు నేలపైన ఆకాశం కింద కనిపించేది కదా కరెక్ట్ ఆ ప్రయోగం ఈ ప్రెడిక్టివ్ ఇంజిన్ ఎలా పని చేస్తుందో చెప్పడానికి ఒక సూపర్బ్ ఉదాహరణ.
(04:32) మొదటి మూడు రోజులు ఆ వ్యక్తులు సరిగా నడవలేకపోయారు. వికారం తల తిరగడం లాంటి వాటితో ఇబ్బంది పడ్డారు. పాపం చాలా కష్టపడి ఉంటారు. కానీ ఇక్కడ అసలైన మ్యాజిక్ ఏంటంటే ఏడవ రోజుకి వచ్చేసరికి వాళ్ళ మనసు తన అంచనా మోడల్ ను పూర్తిగా మార్చుకుంది. మళ్ళీ ప్రపంచాన్ని నిట్టారుగా అంటే స్ట్రెయిట్ గా చూపించడం ప్రారంభించింది. వెయిట్ ఒక్క నిమిషం అంటే ఆ కళ్ళద్దాలు తీసేయకపోయినా సరే వాళ్ళకు ప్రపంచం మళ్ళీ మామూలుగా కనిపించిందా అది ఎలా సాధ్యం? అవును సాధ్యమే వాళ్ళ కంటి రెటినా మీద బొమ్మ తలకిందులుగానే పడుతుంది కదా కచ్చితంగా అక్కడే ఉంది అసలు రహస్యం మెదడుకు కావలసింది ఖచ్చితమైన వాస్తవం కాదు
(05:08) దానికి కావలసింది శరీరాన్ని కాపాడుకోవడం అంటే సర్వైవల్ ఓహో సర్వైవల్ ముఖ్యం అవును ఆ కళ్ళద్దాల వల్ల కళ్ళు పంపించే డేటా మెదలో ఉన్న పాత మ్యాప్ తో మ్యాచ్ అవ్వడం లేదు. శరీరం పడిపోతుంది కదా రైట్ అప్పుడు బ్రెయిన్ ఏం చేస్తుంది? ఈ పాత మోడల్ మన మనుగడుకు పనికి రాదు అని డిసైడ్ అయ్యి కళ్ళు పంపించే డేటాను మళ్ళీ కొత్తగా క్యాలిక్యులేట్ చేస్తుంది.
(05:34) దాని ప్రాసెస్ చేసి మనం నడవడానికి అనువుగా ఉండేలా ప్రపంచాన్ని మళ్ళీ నిటారుగా నిర్మిస్తుంది. వావ్ అంటే ఇక్కడ ప్రపంచం మారలేదు ఆ కళ్ళద్దాలు మారలేదు కేవలం మనసు వాడే మోడల్ మాత్రమే మారింది. అంతే కదా అంటే మన మెదడు వాస్తవాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా చూపించదు. సర్వైవల్ కోసం ఒక యూసర్ ఇంటర్ఫేస్ ను క్రియేట్ చేస్తుంది.
(05:57) ఒక డాష్ బోర్డ్ లాగా ఇది ఎలా ఉందంటే ఒక కంప్యూటర్ స్క్రీన్ మీద బ్లూ కలర్ ఫోల్డర్ ని చూసినప్పుడు మనం ఆ ఫోల్డర్ వెనుకున్న సంక్లిష్టమైన కోడింగ్ ని సర్క్యూట్స్ ని ఎలా చూడమో అలా అన్నమాట ఎక్జాక్ట్లీ అలా చూస్తే మనం ఆ కంప్యూటర్ ని అస్సలు వాడలేము కదా కరెక్ట్ అలాగే మనం ఒక కుర్చీని చూసినప్పుడు అందులోని అణువులను ఎలక్ట్రాన్ల కదలికను చూడము.
(06:20) కూర్చోవడానికి పనికొచ్చే ఒక వస్తువుగా ఒక యూటిలిటీగా మాత్రమే మనసు దాన్ని మనకు చూపిస్తుంది. అవును అవును మనకు కావలసింది కూడా అదే కదా అంటే మనం నిజమైన వాస్తవాన్ని కాకుండా మన అంచనాలనే అనుభవిస్తున్నామా ఇది వింటుంటే నాకు అచ్చం ఒక ఫ్లైట్ సిములేటర్ లో కూర్చున్నట్లు అనిపిస్తోంది. మంచి ఉదాహరణ అందులో కూర్చున్న పైలట్ ముందున్న స్క్రీన్స్ ని ఆ సిములేటర్ ను నడుపుతున్నాడు కానీ బయట ఉన్న నిజమైన వాతావరణాన్ని కాదు అవును కానీ నాకో డౌట్ మనం సిములేటర్ లో ఉంటే మనకు ఎదురుగా ఉన్న వస్తువులను గుద్దుకోకుండా ఎలా ఉంటున్నాం మన కళ్ళ ముందు జరిగేదాన్ని మన బ్రెయిన్ ఎలా బ్లాక్
(06:56) చేయగలదు చాలా లాజికల్ ప్రశ్న అడిగారు. దీనికి బెస్ట్ సమాధానమే ఆ ఫేమస్ గొరిల్లా ప్రయోగం. ఆ నాకు గుర్తుంది బాస్కెట్ బాల్ పాస్ చేసుకునే వీడియో కదా అది. ఎక్సాక్ట్లీ అందులో కొంతమందిని ఒక వీడియో చూసి తెల్ల బట్టలు వేసుకున్న ఆటగాళ్ళు బాస్కెట్ బాల్ ఎన్నిసార్లు పాస్ చేసుకుంటున్నారో లెక్కించమని చెప్తారు. మ్ అప్పుడే వీడియో మధ్యలో ఒక వ్యక్తి గొరిల్లా వేషంలో వస్తాడు.
(07:21) అవును వచ్చి కెమెరా వైపు చూసి ఛాతి మీద గుద్దుకుని మరీ నెమ్మదిగా నడుచుకుంటూ వెళ్తాడు. కానీ విచిత్రం ఏంటంటే సగం మందికి పైగా ఆ గొరిల్లాను అస్సలు గమనించరు. ఎందుకో తెలుసా? ఎందుకంటే వాళ్ళ ఫోకస్ అంతా ఆ బాల్ ని లెక్కపెట్టడం మీదే ఉంది కాబట్టి వాళ్ళ ప్రెడిక్టివ్ మోడల్ లో వాళ్ళ అంచనాల్లో ఆ గొరిల్లాకి చోటే లేదు. కరెక్ట్ అంటే మన అంచనాలకు సరిపోని దాన్ని మన కళ్ళు భౌతికంగా చూసినా సరే మన మెదడు దాన్ని ఎడిట్ చేసి తీసేస్తుందన్నమాట.
(07:53) ఇది నిజంగా మైండ్ బ్లోయింగ్ కదా అవును ఆ గొరిల్లా వాచ్యంగా వాళ్ళ కళ్ళ ముందు ఉన్నా వాళ్ళ వాస్తవంలో దానికి ఉనికి లేదు. రైట్ మనసు అనేది ఒక ప్రిడిక్టివ్ ఇంజన్ అయితే దానికి ఎప్పుడు నడవడానికి ఒక ఇంధనం కావాలి. ఆ ఇంధనమే శ్రద్ధ. మనం ఇంగ్లీష్ లో అటెన్షన్ అంటాం కదా అది అవును శ్రద్ధ అనేది మనకు అపరిమితంగా దొరికేది కాదు ఇదొక ఆర్థిక వ్యవస్థ లాంటిది దానికి ఒక లిమిటెడ్ బడ్జెట్ ఉంటుంది.
(08:19) ఇక్కడే విషయం మరింత ఆసక్తికరంగా మారుతుంది కదా మనకు దొరికిన రీసెర్చ్ ప్రకారం చూస్తే ప్రతి సెకండ్ కు సుమారు 11 మిలియన్ల బిట్స్ సమాచారం మన ఇంద్రియాల ద్వారా మెదడిని తాకుతుంది. 11 మిలియన్లు అవును కానీ మన కాన్షియస్ మైండ్ కేవలం 50 బిట్స్ ని మాత్రమే ప్రాసెస్ చేయగలదు. ఎక్కడ 11 మిలియన్లు ఎక్కడ కేవలం 50 హహా అవును చాలా పెద్ద వ్యత్యాసం ఇదొక జాతీయ బడ్జెట్ లాంటిది ఒక ప్రభుత్వం తన దగ్గర ఉన్న నిధులతో ప్రతి పాఠశాలకు ప్రతి హాస్పిటల్ కి ఫండ్స్ ఇవ్వలేదు కదా కచ్చితంగా ఇవ్వలేదు దేనికి నిధులు ఇస్తుందో అది మాత్రమే అభివృద్ధి చెందుతుంది. ఫండ్స్ రానివి ఆటోమేటిక్ గా
(08:53) కనుమరుగవుతాయి. దీన్ని మన నిజ జీవితానికి అన్వయిస్తే ఒకే వీధిని ముగ్గురు వ్యక్తులు ఎలా చూస్తారో గమనించండి. ఆ చెప్పండి ఫుడ్ డెలివరీ చేసే ఒక రైడర్ ఆ వీధిని కేవలం అడ్డంకులు స్పీడ్ బ్రేకర్లు ట్రాఫిక్ సిగ్నల్స్ మరియు త్వరగా వెళ్ళాలనే సమయం కోణంలో మాత్రమే చూస్తాడు. అవును అతని బడ్జెట్ అంతా దాని మీదే ఉంటుంది. అదే మొదటిసారి డేట్ కి వచ్చిన ఒక జంట అదే వీధిలో నడుస్తుంటే వారికి అవేమి కనిపించవు.
(09:19) వారికి అక్కడున్న అందమైన లైటింగు కాసేపు కూర్చోవడానికి అనువైన ప్రదేశాలు మాత్రమే కనిపిస్తాయి. కరెక్ట్ కానీ ఒక సివిల్ ఇంజనీర్ ఆ వీధిని చూస్తే అతనికి ఆ లైటింగ్ గాని స్పీడ్ బ్రేకర్లు గాని పెద్దగా రిజిస్టర్ అవ్వవు అతనికి డ్రైనేజ్ వాలు ఎలా ఉంది రోడ్డు సామర్థ్యం ఎంత అనేది మాత్రమే కనిపిస్తాయి. వావ్ బ్యూటిఫుల్ ఎగ్జాంపుల్ ఎవరికి దేనిపై శ్రద్ధ ఉందో అంటే ఏ డేటాకి ఫండ్ చేస్తున్నారో ఆ డేటా మాత్రమే వారి ప్రపంచంలో ఉంటుంది.
(09:48) మిగతాదంతా అదృశ్యమే కచ్చితంగా ఆ ముగ్గురు ఒకే వాస్తవాన్ని భిన్నంగా అర్థం చేసుకోవడం లేదు. వారు అక్షరాల మూడు భిన్నమైన ప్రపంచాలని నిర్మిస్తున్నారు. అవును సరే ఇక్కడ సహజంగానే మనక ఒక పెద్ద డౌట్ వస్తుంది కదా ఏంటది సెకండ్ కి వచ్చే ఈ 11 మిలియన్ల బిట్స్ లో ఆ 50 బిట్స్ ని దేనికి కేటాయించాలో నిర్ణయించేది ఎవరు ఆ బడ్జెట్ అప్రూవల్ ఎవరి చేతిలో ఉంది అవును భలే పాయింట్ అడిగారు ఎవరు నిర్ణయిస్తారు ఇక్కడే భావోద్వేగాలు అంటే ఎమోషన్స్ తెరపైకి వస్తాయి.
(10:21) భావోద్వేగాలు అచ్చం మన YouTube అల్గరిథం లా పనిచేస్తాయి. YouTube అల్గరిథం లాగనా ఎలా మీరు YouTube ఓపెన్ చేస్తే అది మీకు ప్రపంచంలో జరుగుతున్న పూర్తి సత్యాన్ని చూపించదు. గతంలో మీరు దేనికి ఆకర్షితులయ్యారో దేనిపై ఎక్కువ సమయం గడిపారో ఆ వీడియోలను మాత్రమే మీ హోమ్ పేజ్ లో చూపిస్తుంది. అవును నా ఫీడ్ అంతా టెక్ వీడియోసే ఉంటాయి. మన మనసు కూడా ఇంతే ఒక సమాచారాన్ని ప్రాసెస్ చేసేటప్పుడు భయానికి ముప్పుకి సంబంధించిన విషయాలకు మనసు 10 రెట్లు ఎక్కువ వెయిటేజీ ఇస్తుంది.
(10:53) 10 లాక్స్ వెయిటేజ్ ఎందుకలా ఎందుకంటే ఒక మంచి అవకాశాన్ని వదులుకున్నా పర్వాలేదు కానీ ఒక ప్రమాదాన్ని గుర్తించకపోటే ప్రాణాలకే ముప్పు కదా నిజమే ఈ అల్గోరిథం కాన్సెప్ట్ కు ఒక అద్భుతమైన వాస్తవ ఉదాహరణ చెప్పుకుందాం. ఒక ఫ్యామిలీ డిన్నర్ తీసుకోండి. హమ్ ఒకరోజు మీకు ఆఫీస్ లో ప్రమోషన్ వచ్చింది. చాలా సంతోషంగా ఇంటికి వెళ్లి డిన్నర్ టేబుల్ దగ్గర కూర్చున్నారు అనుకుందాం.
(11:16) అప్పుడు ఆ గది చాలా వెచ్చగా ఆత్మీయంగా అనిపిస్తుంది. అవును చాలా హ్యాపీగా ఉంటాం. కుటుంబ సభ్యుల మాటలు సరదాగా ఉంటాయి వాళ్ళు చేసే చిన్న జోక్ కూడా మీకు బాగా నవ్వు తెప్పిస్తుంది. భోజనం కూడా అద్భుతంగా రుచిస్తుంది. కరెక్ట్ కానీ మరుసటి రోజు అదే గది అదే టేబులు అదే కుటుంబ సభ్యులు అదే భోజనం కానీ మీరు ఆఫీస్ లో బాస్ తో ఒక పెద్ద గొడవపడి తీవ్రమైన కోపంతో నిరాశతో ఆ డిన్నర్ కి వెళ్ళారు.
(11:46) ఓ అప్పుడు పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోతుంది కదా అవును ఇప్పుడు చూడండి మ్యాజిక్ ఆ వాతావరణం అంతా చేదుగా శత్రుపూరితంగా మారుతుంది. నిన్నట్లాగే వాళ్ళు ఒక చిన్న జోక్ వేసినా అది మిమ్మల్ని అవమానిస్తున్నట్లుగా అనిపిస్తుంది. ఫుడ్ అస్సలు రుచించదు కూడా ఇక్కడ మీరు గమనిస్తే భౌతికంగా ప్రపంచం ఏమీ మారలేదు మనుషులు మారలేదు కేవలం మీ లోపల ఉన్న అల్గారిథం ఆ ఎమోషన్ ఇచ్చే వెయిటేజ్ మాత్రమే మారింది.
(12:13) కచ్చితంగా చెప్పారు. అంటే మన మూడ్ అనేది కేవలం మన ప్రవర్తనను మార్చడమే కాదు అది ఆ క్షణంలో అక్షరాల ఒక కొత్త వాస్తవాన్ని క్రియేట్ చేస్తుందన్నమాట ఇది వినడానికి ఎంత ఆశ్చర్యంగా ఉందో అంత నిజం ఈ ప్రాసెసింగ్ అంతా జరుగుతోంది సరే శ్రద్ధ పెట్టిన ఈ విషయాలను మనసు ఎలా వర్గీకరిస్తుంది ఎలా నిల్వ చేస్తుంది అదే కదా అసలైన ప్రశ్న ఇక్కడే భాష ఒక ఆపరేటింగ్ సిస్టంలా ఎలా పని చేస్తుందో మనం అర్థం చేసుకోవాలి.
(12:43) భాష అనేది కేవలం వస్తువులకు పేర్లు పెట్టే ఒక టూల్ మాత్రమే కాదు. మరి ఇంకేంటి ఒక కంప్యూటర్ లో ఫోల్డర్లు లేకపోతే అందులోని డేటా అంతా ఎక్కడ పడితే అక్కడ ఉండి మనకు ఏదీ దొరకదు కదా మీరు ఒక ఫోల్డర్ క్రియేట్ చేయగానే ఆ డేటాకి ఒక రూపు ఒక అర్థం వస్తుంది. వైన్ రుచి చూసే నిపునుడిని తీసుకోండి. వారి మెదడులో టానిన్, ఎసిడిటీ, ఓక్ అని ప్రత్యేకమైన భాషా ఫోల్డర్లు ఉంటాయి.
(13:07) అందుకే వారు ఆ ద్రవాన్ని ఆస్వాదించే విధానం ఒక సామాన్యుడు ఆస్వాదించే విధానం పూర్తిగా వేరుగా ఉంటాయి. వావ్ ఆ ఫోల్డర్ లేని వ్యక్తికి అది కేవలం ఒక ఎర్రటి ద్రవం మాత్రమే అంతే కదా ఇది చాలా ఇంట్రెస్టింగ్ పాయింట్ అంటే పదాలు లేకపోతే ఆ అనుభవమే లేనట్లా నాకు గ్యాస్ లైటింగ్ లేదా సంక్ కాస్ట్ ఫాలసీ లాంటి పదాలు మొదటిసారి నేర్చుకున్నప్పుడు అచ్చం ఇలాగే జరిగింది.
(13:32) అవునా ఎలా? అప్పటిదాకా ఆ ప్రవర్తన నా చుట్టూ ఉన్న మీటింగ్లలో ఆఫీసుల్లో జరుగుతూనే ఉంది కానీ నాకు అసలు తెలియదు. ఎప్పుడైతే ఆ పదం ఆ కాన్సెప్ట్ తెలుసుకున్నానో నా ఆపరేటింగ్ సిస్టం లో ఒక కొత్త ఫోల్డర్ క్రియేట్ అయింది. రైట్ అంతే ప్రతి చోట ఆ ప్రవర్తన స్పష్టంగా కనిపించడం మొదలైంది. అంటే ప్రపంచం మారలేదు నా ఓఎస్ అప్డేట్ అయిందన్నమాట.
(13:56) ఖచ్చితంగా అయితే భాష అనేది వర్తమానాన్ని ఎలా ఎడిట్ చేస్తుందో మన జ్ఞాపక శక్తి మన గతాన్ని కూడా అలాగే ఎడిట్ చేస్తుంది. గతాన్ని ఎడిట్ చేయడమా అవును జ్ఞాపక శక్తి గురించి మనందరికీ ఒక పెద్ద అపోహ ఉంది. మన మెదడు ఒక లైబ్రరీ లాంటిదని అందులో జ్ఞాపకాలు పుస్తకాల్లాగా దాచిపెట్టి ఉంటాయని మనం అనుకుంటాం. కదా మనం ఒక పుస్తకం తీసుకుని చదివి మళ్ళీ యధావిధిగా అక్కడే పెట్టేస్తాం కదా మనం అలాగే నమ్ముతాం.
(14:23) కానీ సైన్స్ ఏం చెబుతుందంటే జ్ఞాపక శక్తి అనేది ఒక లైబ్రరీ కాదు అదిగూగు డాక్స్ లాంటి ఒక లైవ్ క్లౌడ్ డాక్యుమెంట్ ఒక్క నిమిషంగగు డాక్స్ లాంటిదా అంటే మీరు ఏమంటున్నారు నా చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలు నా పాత అనుభవాలు అన్నీ నిజం కాదా నేను ఎప్పుడు పడితే అప్పుడు వాటిని మార్చేస్తున్నానా హహా అవును ఇది వినడానికి కొంచెం భయంగా కూడా ఉంది. అసలు ఈ ఎడిటింగ్ ఎలా జరుగుతుంది? ఇది నమ్మడానికి కష్టంగా ఉన్న ఇదే నిజం.
(14:51) న్యూరోసైన్స్ లో దీన్ని మెమరీ రీకన్సాలిడేషన్ అంటారు. ఓకే మీరు పదఏళ్ల క్రితం జరిగిన ఒక సంఘటన తాలూకు ఫైల్ ను ఈరోజు ఓపెన్ చేశారు అనుకుందాం. ఆ క్షణంలో మీరు కోపంగా ఉన్నారో బాధగా ఉన్నారో లేదా ఆ సంఘటనలో ఉన్న వ్యక్తిపై మీకు ఇప్పుడు ఎలాంటి అభిప్రాయం ఉందో మ్ దాని ప్రకారం మారుతుందా? అవును ఆ ప్రస్తుత మూడు ప్రకారం మీరు తెలియకుండానే ఆ పాత సంఘటనకు కొన్ని కొత్త రంగులద్ది ఆ డాక్యుమెంట్ ను ఎడిట్ చేస్తారు.
(15:21) మైండ్ బ్లోయింగ్ ఆ తర్వాత దాన్ని అలానే బ్రెయిన్ లో సేవ్ చేస్తారు. పాత ఒరిజినల్ డాక్యుమెంట్ శాశ్వతంగా చరిగిపోతుంది. వాట్ అంటే ఈరోజు నేను తలచుకుంటున్న నా గతం నిజమైన గతం కాదా అది నిన్నటి గురించి ఈరోజు నేను ఎడిట్ చేసిన తాజా డ్రాఫ్ట్ మాత్రమేనా ఎగజక్ట్లీ అదొక లేటెస్ట్ డ్రాఫ్ట్ మాత్రమే అబ్బా అంటే మన ప్రస్తుత మనస్థితి మన గతాన్ని ఎప్పటికప్పుడు తిరగరాస్తూనే ఉంటుందన్నమాట ఎప్పుడూ లేటెస్ట్ వర్షన్ మాత్రమే మిగులుతుంది.
(15:52) ఇది ఎంత భయంకరమైన అదే సమయంలో అద్భుతమైన నిజమో కదా అవును మన గతం ఆధారంగానే మనం భవిష్యత్తును అంచనాస్తాం కాబట్టి ఈ ఎడిట్ చేయబడిన ఫైల్స్ ద్వారానే మనం రేపటిని నిర్మిస్తాం. కరెక్ట్ ఇక ఈ ఎమోషనల్ ఆల్గరిథమ్స్ భాషా ఫోల్డర్స్ మెమరీ డాక్యుమెంట్స్ అన్నీ కలగలిపి ఫైనల్ గా మన ఐడెంటిటీగా అంటే నేను అనే భావనగా మారుతాయి. మ్ ఈ ఐడెంటిటీ గురించి ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి దీన్ని మనం ప్రొఫైల్ తో పోల్చవచ్చు.
(16:22) నెక్స్ ప్రొఫైల భలే ఉందే అవును ఒకేనెలి అకౌంట్ లో ఐదుగురు కుటుంబ సభ్యులకు ఐదు వేరు వేరు ప్రొఫైల్స్ ఉంటే ఒక్కొక్కరి హోమ్ పేజ్ ఒకోలా ఉంటుంది కదా కచ్చితంగా అందరికీ వాళ్ళ టేస్ట్ ని బట్టి రికమెండేషన్స్ వస్తాయి. అందరూ ఒకే యాప్ వాడుతున్నా వాళ్ళు గతంలో చూసిన సినిమాల ఆధారంగా వారికి నచ్చే రికమెండేషన్స్ మాత్రమే కనిపిస్తాయి. మన ఐడెంటిటీ కూడా అలాగే పనిచేస్తుంది.
(16:44) అవును అవును నేను ఎప్పుడూ వెనుకబడి ఉన్నాను ఎవరు నన్ను మెచ్చుకోరు అనే ప్రొఫైల్ ఉన్న వ్యక్తికి ఆఫీస్ లో బాస్ ఇచ్చే ఒక చిన్న సలహా కూడా పెద్ద విమర్శల ఒక దాడిలా కనిపిస్తుంది. అదే నేను కొత్త విషయాలు నేర్చుకుంటున్నాను అనే ప్రొఫైల్ ఉన్న వ్యక్తికి అదే సలహా ఒక మంచి అవకాశంగా కనిపిస్తుంది కదా ఎగ్జాక్ట్లీ సిస్టం ఎప్పుడూ తనను తాను సమర్ధించుకునేలో మాత్రమే వాస్తవాన్ని రెండర్ చేసి చూపిస్తుంది.
(17:09) నేను ఇక్కడ కొంచెం క్రాస్ క్వశ్చన్ చేస్తాను. ఆ అడగండి. నా బ్రెయిన్ ఒకనెక్స్ ప్రొఫైల్ లా ఒక క్లౌడ్ డాక్యుమెంట్ లా నా సొంత ప్రపంచాన్ని నేను నిర్మించుకుంటున్నాను అనుకుందాం. మీది మీరు నిర్మించుకుంటున్నారు. ప్రతి ఒక్కరి ప్రపంచం వాళ్ళ మైండ్ క్రియేట్ చేసిన సిములేషన్ అయితే మరి మనమంతా ఒకే భౌతిక ప్రపంచంలో ఒకరినొకరు గుద్దుకోకుండా ఎలా బతుకుతున్నాం? చాలా మంచి పాయింట్ రోడ్డు మీద రెడ్ సిగ్నల్ పడగానే నా ప్రపంచంలో మీ ప్రపంచంలో అందరూ ఎందుకు ఆగుతున్నారు? ఎవరి రియాలిటీ వాళ్ళదయితే ఈ సమంవయం ఎలా సాధ్యమవుతుంది చాలా అద్భుతమైన ప్రశ్న దీన్ని మనం కొంచెం
(17:48) బ్రాడ్ గా ఆలోచిద్దాం. మనందరి ప్రపంచాలు వేరైనా మనం కొన్ని విషయాల్లో ఎందుకు ఒకేలా ప్రవర్తిస్తాం అంటే దేనివల్ల అంటారు మనమంతా కల్చర్ అనే ఒక పెద్ద ఉమ్మడి డేటా సెట్ పై శిక్షణ పొందాం. దాన్ని షేర్డ్ ట్రైనింగ్ డేటా అనుకోవచ్చు. ఆ ఏఐ మోడల్స్ కి ట్రైనింగ్ ఇచ్చినట్లుగా అన్నమాట. అవును ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ మోడల్స్ కు ఒకే రకమైన డేటా ఇచ్చి ట్రైన్ చేసినట్లుగా మన సమాజం మనందరికీ కొన్ని ఉమ్మడి అంచనాలను నేర్పించింది.
(18:16) రైట్ రైట్ ఒకే భాష మాట్లాడటం రెడ్ లైట్ పడితే ఆగడం లాంటివి ఆ ఉమ్మడి ప్రోగ్రామింగ్ వల్లే జరుగుతాయి. కానీ ఆ బేసిక్ డేటా దాటితే వ్యక్తుల ప్రపంచాలు ఎంత భిన్నంగా ఉంటాయో చూడండి. ఉదాహరణకు ఒక విమానాశ్రయంలో విమానం లేట్ అయ్యి బెంగళూరుకు చెందిన ఒక క్రిప్టో ట్రేడర్ హిమాలయాలకు చెందిన ఒక బౌద్ధ సన్యాసి పక్కపక్కనే కూర్చున్నారు అనుకుందాం.
(18:39) భౌతికంగా వారు ఒకే భవనంలో ఉన్నారు. మ్ కానీ ఆ ట్రేడర్ ప్రపంచంలో సమయం అంటే డబ్బు ప్రతి సెకండ్ ఉత్కంఠ. ఫ్లైట్ లేట్ అవ్వడం అనేది ఒక పెద్ద డిజాస్టర్. కచ్చితంగా అతను చాలా టెన్షన్ లో ఉంటాడు. కానీ ఆ సన్యాసి ప్రపంచంలో ఆ క్షణం కేవలం ఒక ప్రశాంతమైన ప్రవాహం ఫ్లైట్ లేట్ అవ్వడం అనేది కేవలం ఇంకో అనుభవం మాత్రమే వావ్ వారి ప్రాధాన్యతలు పూర్తిగా వేరు అవును సంస్కృతి మనకు ఒక ఉమ్మడి ఇంటర్ఫేస్ ను అంటే ఈ రెడ్ లైట్స్ టైం టేబుల్స్ లాంటివి మాత్రమే ఇస్తుంది.
(19:12) కానీ లోపల ఆపరేట్ అయ్యే వాస్తవ ప్రపంచం మాత్రం ఎవరికీ వారికే ప్రత్యేకం. ఈ లోతైన విశ్లేషణలో మనం సమయం అంటే టైం స్థలం అంటే స్పేస్ అనే కాన్సెప్ట్స్ ని కూడా ప్రశ్నించాల్సిందే అనిపిస్తుంది. కచ్చితంగా మనం కొలుస్తున్న ఈ సమయం దూరం అనేవి నిజంగా భౌతిక సత్యాలా లేక మనసు ఈ ముడి సమాచారాన్ని ప్రాసెస్ చేయడానికి వాడుకునే ఒక టూల్ మాత్రమేనా ఇది చాలా డీప్ పాయింట్.
(19:38) మీరు ఇందాక కంప్యూటర్ ఇంటర్ఫేస్ అన్నారు కదా కంప్యూటర్ లో ఒక పెద్ద ఫైల్ ఓపెన్ అవ్వడానికి పట్టే సమయాన్ని లాటెన్సీ అంటాం. మనం ఒక కొండను చూసి అది చాలా దూరం ఉంది అనుకుంటాం. ఆ దూరం నిజంగా అక్కడ భౌతికంగా ఉందా లేక అక్కడికి చేరుకోవడానికి మన శరీరం వెచ్చించాల్సిన శక్తికి పట్టే సమయానికి మన బ్రెయిన్ ఇచ్చిన ఒక విజువల్ రూపమే ఆ దూరమా భలే చెప్పారు అలాగే సమయం విషయానికి వస్తే ఒక సెర్చ్ ఇంజిన్ మొత్తం ఇంటర్నెట్ డేటాను ఒకేసారి మన ముఖాన పడేయకుండా పేజీల వారీగా మనకు ఎలా ఇస్తుందో మన మెదడు కూడా ఈ విశ్వంలో జరిగే ప్రతి దాన్ని ఒకేసారి ప్రాసెస్ చేయలేక గతం
(20:14) వర్తమానం భవిష్యత్తు అనే ఒక సీక్వెన్స్ ను సృష్టించుకుందా అంటే సమయం కూడా ఒక భ్రమనేనా ఇక్కడే మనం సైన్స్ నుండి ఫిలాసఫీ వైపు వెళ్తున్నాం. నిజానికి నేను అనే ఒక యూసర్ ఈ మెదడు అనే కంప్యూటర్ ను వాడుతున్నాడని మనం అనుకుంటాం. అవును మన తలలో ఎక్కడో ఒక చిన్న మనిషి కూర్చొని ఇవన్నీ కంట్రోల్ చేస్తున్నాడని మనం ఫీల్ అవుతాం.
(20:36) కొంచెం క్లియర్ గా చెప్తారా? మీరు ఫోన్ లో ఒక ఫోటో తీసినప్పుడు ఆ ఫైల్ తో పాటు అది ఎక్కడ ఏ సమయానికి తీసామని చెప్పే ఒక చిన్న డేటా టాగ్ అవుతుంది కదా ఆ టాగ్ లాంటిదే ఈ నేను వావ్ బ్యూటిఫుల్ అనాలజీ మన శరీరం ఈ స్థానం ఈ సమయం వీటన్నింటిని ట్రాక్ చేయడానికి మన సిస్టం సృష్టించిన ఒక రెఫరెన్స్ పాయింట్ మాత్రమే ఈ సెల్ఫ్ అంటే మనం మన ప్రపంచం వేరు కాదన్నమాట కచ్చితంగా కాదు మనసు తను అంచనా వేసిన దాన్ని వాస్తవంలో వెతుకుతుంది వాస్తవం ఆ అంచనాను మళ్ళీ నిర్ధారి రిస్తుంది ఇదొక పాజిటివ్ ఫీడ్బ్యాక్ లూప్ ఇదంతా వింటుంటే నిజంగా మైండ్ బ్లోయింగ్ గా ఉంది. ఆధునిక న్యూరో సైన్స్ చెప్తున్న ఈ
(21:14) ప్రెడిక్టివ్ ఇంజిన్ అటెన్షన్ ఎకానమీ మెటాడేటా థియరీలు వింటుంటే ఎక్కడో మన ప్రాచీన జ్ఞానం కూడా శతాబ్దాల క్రితం ఇదే విషయాన్ని సూచించిందేమో అనిపిస్తుంది కదా అవును కాలాతీతమైన అంతర్దృష్టి వెల్లడిస్తున్నట్లుగా ఈ ప్రాసెసింగ్ మెకానిజమ్స్ అన్ని కొత్తగా కనిపెట్టినవి కావు. రైట్ అద్వైత వేదాంతం, బౌద్ధం, జన్ తత్వాలు ఇదే విషయాన్ని శతాబ్దాల క్రితమే ఎంతో స్పష్టంగా చెప్పాయి.
(21:41) అద్వైతం ప్రకారం చూస్తే ప్రపంచం ఉనికిలో లేదని కాదు కానీ దాన్ని గ్రహించే ప్రాసెస్ లేకుండా ప్రపంచం స్వతంత్రంగా ఉండదు. అవును చూసేవాడు చూడబడే వస్తువు వేరు వేరు కాదు ఆ రెండు ఒకే క్రియలో కలిసి ఉదయిస్తాయి. కరెక్ట్ బౌద్ధంలో దీన్నే డిపెండెంట్ ఆరిజినేషన్ అంటారు. కన్ను, కాంతి, మీ శ్రద్ధ, ఇవన్నీ కలిస్తేనే ఒక దృశ్యం పుడుతుంది.
(22:06) ఇందులో ఏ ఒక్కటి మారినా మీ ప్రపంచం మారిపోతుంది. చాలా డీప్ గా ఉంది ఇది. జంతత్వ శాస్త్రంలో దీని గురించి ఒక అద్భుతమైన మాట ఉంది. మనం అమాయకత్వంలో ఉన్నప్పుడు పర్వతాలు మనకు కేవలం పర్వతాలుగానే కనిపిస్తాయి. ఆ తర్వాత కానీ మనసు ఈ వాస్తవాన్ని ఎలా నిర్మిస్తుందో అర్థమైనప్పుడు ఆ పర్వతాలు భౌతికమైన పర్వతాలు కావు అవి కేవలం మన అంచనాలు మాత్రమే అని తెలుస్తుంది.
(22:32) ఆ తర్వాత చివరకు మనసు స్వభావం పూర్తిగా తెలిసాక మళ్ళీ ఆ పర్వతాలు పర్వతాలుగానే కనిపిస్తాయి అయితే అప్పటికి అది అమాయకత్వం కాదు సత్యాన్ని ఎరిగిన ప్రశాంతత ఎంత అద్భుతమైన లోతైన మాట ఇది అంటే మనం ఈ ప్రపంచాన్ని మార్చాలంటే బయట ఉన్న భౌతిక పరిస్థితులతో పోరాడటం అనవసరం ముందుగా మన లోపల జరుగుతున్న ఆ రెండరింగ్ ప్రాసెస్ ను మార్చుకోవాలి ఎక్జాక్ట్లీ అంటే మన పాట అంచనాలను మన భావోద్వేగాలు ఇచ్చే వెయిటేజ్ మన శ్రద్ధ బడ్జెట్ ను సరైన చోట పెట్టుకుంటే మనం అనుభవించే ప్రపంచం దానంతట అదే మారిపోతుంది.
(23:08) అవును ఈ ప్రపంచం అనేది ఎక్కడో బయట మన ప్రమేయం లేకుండా ఉన్న ఒక ఫ్రీజింగ్ ప్రదేశం కాదు అది మన మనసు ప్రతిక్షణం ప్రతి శ్వాసతో పాటు నిర్మిస్తున్న ఒక అద్భుతమైన ఆర్కిటెక్చర్ సింపుల్ గా చెప్పాలంటే మీరు చూసే ప్రపంచం వేరేదో కాదు మీరే. అద్భుతంగా చెప్పారు. మీరు ప్రాసెస్ చేసే విధానాన్ని గమనించినప్పుడు ఈ ఫీడ్బ్యాక్ లూప్ వెనక ఉన్న రహస్యం తెలిసినప్పుడు మీరు ఈ ప్రపంచానికి బానిసలు కారు మీరే దానికి సహసృష్టికర్తలు అవుతారు.
(23:37) నిజమే ఈ సుదీర్ఘమైన అన్వేషణ తర్వాత మీకందరికీ ఒక చిన్న ఆలోచనను వదిలి వెళ్తున్నాం. రేపు ఉదయం మీరు నిద్రలేచి కళ్ళు తెరిచినప్పుడు మీరు చూస్తున్న గది కిటికీలోనుంచి వస్తున్న ఆ వెలుతురు ఆ వస్తువుల బరువు నిజంగానే మీ బయట స్వతంత్రంగా ఉన్నాయా లేక మీ మనసు ఆ క్షణంలో ఆ డేటానంతటినీ సెకండ్ లో వందవ వంతు కాలంలో ప్రాసెస్ చేసి అద్భుతంగా ఒక వాస్తవాన్ని మీ కళ్ళ ముందు ప్లే చేస్తోందా? ఆ డిజిటల్ ఇంటర్ఫేస్ వెనుక ఎంతో నిశ్శబ్దంగా జరుగుతున్న ఆ సైలెంట్ ప్రాసెస్ ను గమనిస్తున్నది ఎవరు? ఈ లోతైన ప్రశ్నతో ఈరోజుటి మన విశ్లేషణ ముగుద్దాం.
(24:17) అవును ఆ నిశ్శబ్దాన్ని ఆ నిర్మాణాన్ని మీరే స్వయంగా అనుభూతి చెందండి. మరొక అద్భుతమైన విశ్లేషణతో మళ్ళీ కలుద్దాం. సెలవు.