🕉 శ్రీమద్భగవద్గీత – పంచమాధ్యాయం (శ్లోకాలు 14 & 15)

న కర్తృత్వం న కర్మాణి లోకస్య సృజతి ప్రభుః ।

న కర్మఫలసంయోగం స్వభావస్తు ప్రవర్తతే ॥14॥

నాదత్తే కస్యచిత్పాపం న చైవ సుకృతం విభుః ।

అజ్ఞానేనావృతం జ్ఞానం తేన ముహ్యంతి జంతవః ॥15॥

---

🔍 శ్లోకం 14 — తత్త్వార్థ వివరణ

సరళ అర్థం:

ప్రభువు (ఈశ్వరుడు) లోకానికి కర్తృత్వాన్ని సృష్టించడు,

కర్మలను సృష్టించడు,

కర్మఫలాల సంబంధాన్ని కూడా సృష్టించడు.

ఇవి అన్నీ స్వభావం వల్లనే జరుగుతుంటాయి.

🧠 శంకర భాష్య సారాంశం:

శంకరుల ప్రకారం,

ఈశ్వరుడు కర్మలకు కర్త కాదు, కర్మఫలాలకు దాత కూడా కాదు.

కర్మ–ఫల సంబంధం ఒక నియమబద్ధమైన ప్రకృతి వ్యవస్థ.

అది అగ్ని వేడి ఇస్తుంది అన్నట్లే, సహజమైన ధర్మం.

ఈశ్వరుడు సృష్టికర్త అయినా,

జీవుల వ్యక్తిగత కర్మలలో నిరపేక్ష సాక్షి మాత్రమే.

అందుకే శంకరులు స్పష్టంగా అంటారు:

“ఈశ్వరుడు కర్మఫలాన్ని పంచే అధికారి కాదు;

కర్మసిద్ధాంతం స్వభావసిద్ధంగా పనిచేస్తుంది.”

ఇది చాలా కీలకమైన తత్త్వం.

దేవుడు శిక్షించడు, బహుమతి ఇవ్వడు అనే కాదు,

కాని ఫలాల యంత్రాంగం ప్రకృతి ధర్మం ద్వారా నడుస్తుంది,

ఈశ్వరుడు కేవలం ఆ ధర్మానికి ఆధారం.

🔱 ఉపనిషత్తుల ఆధారం:

ముండకోపనిషత్ చెబుతుంది:

> ఏష సేతుర్విధారయతి లోకాన్…

ఈశ్వరుడు లోకానికి ఆధారం, కానీ వ్యక్తిగత కర్మలకు కర్త కాదు.

అంటే వ్యవస్థకు ఆధారం ఈశ్వరుడు,

కానీ వ్యక్తిగత చర్యలకు బాధ్యుడు జీవుడే.

---

🔍 శ్లోకం 15 — తత్త్వార్థ వివరణ

సరళ అర్థం:

ఈశ్వరుడు ఎవరి పాపాన్నీ తీసుకోడు,

ఎవరి పుణ్యాన్నీ తీసుకోడు.

అజ్ఞానం వల్ల జ్ఞానం కప్పబడింది కాబట్టి,

జీవులు మోహానికి లోనవుతారు.

🧠 శంకర భాష్య సారాంశం:

ఇక్కడ శంకరులు అత్యంత స్పష్టంగా చెబుతారు:

జీవుడే కర్మ చేస్తాడు,

జీవుడే ఫలం అనుభవిస్తాడు.

ఈశ్వరుడు పాపాన్ని లేదా పుణ్యాన్ని స్వీకరించడు.

అతడు నిర్లిప్తుడు, అసంగుడు.

జీవులు ఎందుకు దేవుణ్ని నిందిస్తారు లేదా ఆశ్రయిస్తారు?

ఎందుకంటే వారి జ్ఞానం అజ్ఞానంతో కప్పబడింది.

అజ్ఞానం వల్లే

“నేనే కర్తను, దేవుడే ఫలదాత” అనే భ్రమ ఏర్పడుతుంది.

నిజానికి సమస్య బయట కాదు,

మన దృష్టిలోనే ఉంది.

🕯 ఉపనిషత్తుల అనుసంధానం:

ఈశోపనిషత్ చెబుతుంది:

> అసుర్యా నామ తే లోకాః అంధేన తమసావృతాః

అజ్ఞాన అంధకారంలో జీవులు మునిగిపోతారు.

అందుకే వారు నిజమైన కారణాన్ని చూడలేరు.

---

🧩 తాత్త్విక విశ్లేషణ

ఈ రెండు శ్లోకాలు కలిసి చెప్పే గొప్ప సిద్ధాంతం:

🔹 ఈశ్వరుడు కర్మలకు కర్త కాదు

🔹 కర్మఫల వ్యవస్థ స్వభావసిద్ధమైన ధర్మం

🔹 జీవుడే తన కర్మకు బాధ్యుడు

🔹 బాధకు మూలం అజ్ఞానం, దేవుడు కాదు

🔹 విముక్తికి మార్గం జ్ఞానమే

ఇది భక్తిని తగ్గించదు,

భక్తిని వివేకంతో శుద్ధి చేస్తుంది.

దేవుణ్ని భయపడే భక్తి నుంచి,

దేవుణ్ని అర్థం చేసుకునే భక్తికి ఇది దారి చూపుతుంది 🕉️✨