*తిరుమల వైభవం – మన్రో గంగాళాలు*

*❓ "మన్రో గంగాళాలు" అంటే ఏవో తెలుసా?*

*కడుపు నొప్పికి మంత్రం – శ్రీవారి పులిహోరే అని భక్తులు చెబుతుంటారు.*

*తిరుమలలో శ్రీవారికి ప్రతిరోజూ నివేదించే నైవేద్యాలు ప్రత్యేకమైన పెద్ద గంగాళాలలో మాత్రమే ఎందుకు సమర్పించబడుతున్నాయి? ఆ గంగాళాల వెనుక ఉన్న కథ ఏమిటి?*

*1800 ప్రాంతంలో తిరుమలలో శ్రీవారి కైంకర్యాలు, నైవేద్య సమర్పణలు, భక్తులకు ప్రసాదాల పంపిణీ కోసం ప్రధానంగా వెదురు బుట్టలను ఉపయోగించేవారు. ఆ కాలంలో భక్తులకు హోటళ్లు, భోజనశాలలు లేవు. అందువల్ల ఆలయంలో లభించే ప్రసాదాలే యాత్రికులకు ప్రధాన ఆహారంగా ఉండేవి.*

*పులిహోర, పొంగలి, దద్దోజనం వంటి ప్రసాదాలను బుట్టలలో పంచిపెట్టేవారు. అక్కడక్కడా రామానుజ కూటముల ద్వారా అన్నదానాలు జరిగినా, ఆలయ ప్రసాదాలే ఎక్కువ మంది భక్తులకు కడుపు నింపేవి.*

*ఆ కాలంలో మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలో బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా* *కంపెనీ తరఫున గవర్నర్‌గా పనిచేసిన అధికారి పేరు థామస్ మన్రో. దక్షిణ భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాలు, ముఖ్యంగా రాయలసీమ ప్రాంతం, ఆయన పరిపాలనలో ఉండేవి.*

*క్రైస్తవ సంప్రదాయాలను కచ్చితంగా పాటించే విదేశీయుడైన థామస్ మన్రోకు హిందూ సంప్రదాయాల పట్ల పెద్దగా గౌరవభావం లేదని చెబుతారు. ఉద్యోగరీత్యా తిరుమలకు అనేకసార్లు వచ్చినప్పటికీ, ఒక్కసారి కూడా శ్రీవారి దర్శనం చేసుకోకుండా వెళ్లిపోయేవాడట.*

*ఆ రోజుల్లో తిరుమలలో భక్తులకు ఆలయం వెలుపల పెద్ద మొత్తంలో ప్రసాదాలు పంపిణీ చేసేవారు. భక్తులు నేలపై కూర్చుని, భక్తిశ్రద్ధలతో, చేతులతో ప్రసాదాన్ని స్వీకరించి భుజించేవారు.*

*ఈ దృశ్యం చూసిన థామస్ మన్రోకు అది పరిశుభ్రతకు విరుద్ధంగా అనిపించింది. అందరూ ఒకే చోట చేరి చేతులతో తినడం వల్ల అంటువ్యాధులు, కడుపు నొప్పులు వచ్చే ప్రమాదం ఉందని భావించి, తన అధికారాన్ని ఉపయోగించి భక్తులు అక్కడే కూర్చుని ప్రసాదాలు భుజించకుండా ఆదేశాలు జారీ చేశాడని కథనం చెబుతుంది.*

*కానీ దైవలీల ఎంత అద్భుతమో!*

*ఏ కడుపు నొప్పిని కారణంగా చూపి ప్రసాదాల పంపిణీని అడ్డుకున్నాడో, అదే తీవ్రమైన కడుపు నొప్పి థామస్ మన్రోను పట్టుకుందని చెబుతారు. ఎన్నో రకాల వైద్యాలు చేయించినా వ్యాధి తగ్గలేదు. రోజురోజుకూ ఆరోగ్యం క్షీణించి మంచం పట్టాడు.*

*అలాంటి సమయంలో మంత్రాలయ శ్రీ రాఘవేంద్రస్వామి వారి మహిమ గురించి తెలుసుకుని, వారి పట్ల భక్తి పెంచుకున్నాడని చెబుతారు. మంత్రాలయానికి ఎన్నో సేవలు, ధనసహాయం చేసినప్పటికీ కడుపు నొప్పి మాత్రం తగ్గలేదు.*

*(అతనిలో వచ్చిన ఆధ్యాత్మిక మార్పును గమనించిన పీఠాధిపతులు, తిరుమల శ్రీవారి ప్రసాదాల పట్ల అతను చేసిన తప్పును గుర్తు చేసి, శ్రీవారి క్షేత్ర మహిమను వివరించారట.*

*అప్పుడు థామస్ మన్రో శ్రీవారి ప్రసాద మహిమను తెలుసుకుని, భక్తితో శ్రీవారి పులిహోరను స్వీకరించాడని, వెంటనే కడుపు నొప్పి తగ్గిపోయిందని భక్తులలో ప్రచారంలో ఉన్న కథనం చెబుతుంది.*

*తన తప్పును గ్రహించిన మన్రో, శ్రీవారి సేవ కోసం అనేక పెద్ద గంగాళాలను సమర్పించాడు. నైవేద్యాల సమర్పణకు, ప్రసాదాల పంపిణీకి అవి ఉపయోగపడేలా ఏర్పాట్లు చేశాడు. అలాగే భక్తులకు మళ్లీ ఆలయం వద్ద ప్రసాదాలు పంపిణీ అయ్యేలా ఉత్తర్వులు ఇచ్చాడని చెబుతారు.*

*అయితే ఎంత పశ్చాత్తాపపడినా, ఎన్ని సేవలు చేసినా, శ్రీవారి ప్రత్యక్ష దర్శనం మాత్రం అతనికి లభించలేదని కథనం పేర్కొంటుంది.*

*"స్వామీ! నీ సేవలో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొనే అదృష్టం నాకు దక్కలేదు" అని మనోవేదనతో శ్రీనివాసుడిని ప్రార్థిస్తూ, 1827లో థామస్ మన్రో పరమపదించాడని చెబుతారు.*

*అతని భక్తికి మెచ్చిన శ్రీనివాసుడు, అతను సమర్పించిన ఆ గంగాళాలను తన నైవేద్య సేవలో భాగం చేసుకున్నాడని భక్తుల విశ్వాసం. అందుకే ఈరోజు కూడా ఆ గంగాళాలు "మన్రో గంగాళాలు" అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాయి.*

*శ్రీవారి దర్శనం ప్రత్యక్షంగా లభించకపోయినా, ఆయన పేరు శ్రీవారి సేవలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోయింది. అదే శ్రీనివాసుని కరుణామృతం.*

*🌿 తిరుమలలో పరమాత్మ గురించి మాత్రమే కాదు, ఆయనకు సమర్పించే ప్రసాదాలు, వాటి పాత్రలు, సంప్రదాయాలు, ప్రతి సేవ వెనుక కూడా ఎన్నో ఆధ్యాత్మిక కథలు, చరిత్ర, భక్తి, దైవలీలలు దాగి ఉన్నాయి.*

*✨ భక్తితో శ్రీనివాసుడిని తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేస్తే తిరుమలగిరిలో ప్రతి అడుగులోనూ, ప్రతి గడపలోనూ, ప్రతి చెట్టులోనూ ఒక ఆధ్యాత్మిక చరిత్ర దర్శనమిస్తుంది.*

*శ్రీనివాసుడి గురించి తెలుసుకోండి... నలుగురికి తెలియజేయండి.*

*🌺🔔గోవిందా... గోవిందా🔔🌺*

*┈┅━❀꧁శ్రీనివాశాయా꧂❀━┅┈*

          *ఆధ్యాత్మిక అన్వేషకులు*

*🍁\!/🍁 🙏🕉️🙏 🍁\!/🍁*