Tipu Sultan : "స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు" టిప్పు సుల్తాన్.. భారత్‌పై దాడి చేయమని ఆఫ్ఘన్ పాలకుడిని కోరినప్పుడు.. 

టిప్పు సుల్తాన్‌ను "మైసూర్ పులి"గా విపరీతంగా ఆకాశానికెత్తుతారు, అలాగే బ్రిటీష్ వారిని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన "స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు" అని పాఠ్యపుస్తకాలు కూడా అభివర్ణిస్తాయి. అయితే, పాలిష్ చేయబడ్డ ఈ కథకు అతీతంగా చారిత్రక రికార్డులను, ముఖ్యంగా అతని స్వంత దౌత్యపరమైన ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలను పరిశీలించినప్పుడు, ఒక చేదు నిజం బయటపడుతుంది: ఆ సోకాల్డ్ స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు భారత్‌పై దండెత్తమని ఇస్లామిక్ పాలకులను ఆహ్వానించాడని మీకు తెలుసా..? 

చారిత్రక రికార్డుల ప్రకారం, టిప్పు సుల్తాన్ భారత్‌పై దండెత్తవలసిందిగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్ పాలకుడు, ముస్లిం రాజు జమాన్ షా దురానీకి టిప్పు సుల్తాన్ కోరాడు. ఉత్తరాలు, దౌత్య కార్యకలాపాలు ఇంకా రహస్య చర్చల ద్వారా, భారీ సైన్యంతో భారత్‌లోకి ప్రవేశించాల్సిందిగా టిప్పు ఆయనను ఒప్పించే ప్రయత్నం చేశాడు. అందుకే, టిప్పు సుల్తాన్ వర్ధంతి (మే 4) సందర్భంగా, భారత ఉపఖండపు దేశభక్తి రక్షకుడిగా ప్రచారం పొందిన ఆయన ఇమేజ్ కు భిన్నంగా.. మైసూర్ పాలకుడు భారత్‌పై దండయాత్ర చేయమని ఆఫ్ఘనిస్తాన్ రాజును ఎలా ఆహ్వానించారనే కథనాన్ని మేము మీకు అందజేస్తున్నాము. 

జమాన్ షాకు టీపు సుల్తాన్ దండయాత్ర ఆహ్వానం

బ్రిటిష్ వారు ఇంకా మరాఠాల నుండి ఒత్తిడి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, టిప్పు సుల్తాన్ ఇస్లాంను ఒక రాజకీయ మరియు సైద్ధాంతిక సాధనంగా ఉపయోగిస్తూ తన దౌత్య ప్రయత్నాలను ముమ్మరం చేశారు. ముస్లిం ప్రపంచంలోని పాలకులందరూ ఏకమై, ఆయన 'మత యుద్ధం' లేదా 'జిహాద్'గా అభివర్ణించిన ఈ పోరాటంలో తనతో చేరాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. దీని కోసం, 18వ శతాబ్దం చివరలో (1796 ప్రారంభంలో) భారత్‌పై దండెత్తవలసిందిగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని దురానీ సామ్రాజ్యానికి మూడవ రాజైన జమాన్ షా దురానీని ఆయన ఆశ్రయించాడు. 

ఆయన వ్యూహం ప్రకారం, జమాన్ షా సహాయంతో భారత్‌పై భారీ దండయాత్రను ప్రారంభించి, అప్పటి రాజకీయ వ్యవస్థను తలకిందులు చేయవచ్చని భావించాడు. జమాన్ షా నేతృత్వంలోని ఆఫ్ఘన్ దళాలు ఉత్తరం నుండి భారత్‌పై దాడి చేస్తే, అదే సమయంలో దక్షిణం నుండి తన మైసూర్ సైన్యంతో తాను దాడి చేయాలనేది టిప్పు సుల్తాన్ వ్యూహం. ఒకవేళ ఈ సమన్వయ ప్రయత్నం విజయవంతమైతే, మొత్తం ఉపఖండాన్ని తన నియంత్రణలోకి తెచ్చుకోవచ్చని టిప్పు ఆశించాడు. 

ఈ క్రమంలో 1796లో దురానీ పాలకుడిని సంప్రదించడం ప్రారంభించాడు. వరుసగా ఉత్తరాలు రాస్తూ, మీర్ హబీబుల్లా ఇంకా ముహమ్మద్ రెజా (వీరినే మీర్ రెజా అలీ అని కూడా పిలుస్తారు) అనే ఇద్దరు రాయబారులను ఆఫ్ఘన్ పాలకుడి దర్బారుకు పంపాడు. ఈ రాయబారులు సముద్ర మార్గం ద్వారా ప్రయాణించి, ముందుగా కాందహార్ చేరుకుని, అక్కడి నుండి కాబూల్ వైపు వెళ్లారు. అక్కడ జమాన్ షాకు టిప్పు ప్రతిపాదనలను అధికారికంగా వెల్లడించాలని వారి ఉద్దేశ్యం. టిప్పు సుల్తాన్ తన రాయబారులను ఖాళీ చేతులతో పంపలేదు—ఆఫ్ఘన్ పాలకుడి సమ్మతిని, సహకారాన్ని పొందడం కోసం వారు 5 లక్షల రూపాయలతో పాటు విలువైన బహుమతులను తీసుకెళ్లారు. అంతేకాకుండా, టిప్పు సుల్తాన్ భారీ ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలను కూడా వాగ్దానం చేశారు. చారిత్రక కథనాల ప్రకారం, ఒకవేళ జమాన్ షా భారత్‌పై దండెత్తడానికి అంగీకరిస్తే, టిప్పు 3 కోట్ల రూపాయలను 'పేష్కష్' (కానుక)గా చెల్లిస్తానని ఇంకా 20,000 మంది ఆఫ్ఘన్ అశ్వికదళ ఖర్చులను భరిస్తానని హామీ ఇచ్చారు. 

టిప్పు సుల్తాన్ కేవలం జమాన్ షాను ప్రలోభపెట్టడమే కాకుండా, హిందువులను 'కాఫిర్లు'గా అభివర్ణిస్తూ, ఈ దండయాత్రను స్పష్టమైన మతపరమైన కోణంలో చిత్రించే ప్రయత్నం చేశాడు. తనకు జమాన్ షా సహాయం ఎందుకు అవసరమో వివరిస్తూ ఒక చిత్రాన్ని కూడా గీశారు. 1797 ఫిబ్రవరి 5 నాటి ఒక లేఖలో, టిప్పు తానే స్వయంగా పవిత్ర యుద్ధం (Holy War) చేయాలనే తన ఉద్దేశ్యాన్ని బహిరంగంగా ప్రకటించాడు. ఆఫ్ఘన్ పాలకుడిని ఉద్దేశించి ఆయన ఇలా రాశాడు: 'పవిత్ర యుద్ధం చేయడమే నా అత్యున్నత ఆశయమని మీ మహారాజు గారికి నిస్సందేహంగా తెలిసి ఉంటుంది...' 

అతను ఒక వివరణాత్మక సైనిక ప్రణాళికను కూడా పంచుకున్నాడు. అందులో ఒకటి, జమాన్ షా తన నమ్మకస్తుడైన ఒక ప్రభువును ఢిల్లీకి పంపి మొఘల్ చక్రవర్తి స్థానంలో నియమించి ఉత్తర భారతాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడం. రెండవది మరింత ప్రత్యేకమైంది — జమాన్ షా స్వయంగా దండయాత్రకు నాయకత్వం వహించి మరాఠాలను ఢిల్లీ నుండి తరిమికొట్టడం. ఆ తర్వాత ఆఫ్ఘన్ మరియు మైసూర్ దళాలు కలిసి దక్కన్ ప్రాంతంలో మరాఠా అధికారాన్ని అణిచివేయడం.

అలా, టిప్పు సుల్తాన్ కేవలం సైనిక సహకారాన్ని మాత్రమే ఆశించలేదని, భారత్‌పై దండెత్తడానికి ఒక విస్తృతమైన మతపరమైన కూటమిని సమీకరించడానికి ప్రయత్నించాడని ఆ లేఖ వెల్లడిస్తోంది. 

భారత్‌పై జమాన్ షా దండయాత్ర మరియు సిక్కుల ప్రతిఘటన

టిప్పు సుల్తాన్ ప్రభావంతో, జమాన్ షా చివరకు 1790ల చివరలో భారత్‌పై తన దండయాత్రలను ప్రారంభించాడు. ఆయన మొదటి దండయాత్ర 1796 నవంబర్ లో మొదలైంది. అప్పుడు ఆయన ఆఫ్ఘన్ దళాలతో పంజాబ్‌లోకి ప్రవేశించాడు. జనవరి 1797 నాటికి, పెద్దగా ప్రతిఘటన లేకుండానే ఆయన లాహోర్‌ను విజయవంతంగా స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఈ క్రమంలో, సిక్కు నాయకులు వ్యూహాత్మకంగా నగరం నుండి వెనక్కి తగ్గి అమృత్‌సర్‌లో తిరిగి ఏకమయ్యారు. అక్కడ తమ పవిత్ర కేంద్రం (అమృత్‌సర్) రక్షించుకోడానికి వారు సిద్ధమయ్యారు. 

జమాన్ షా అమృత్‌సర్ వైపు ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు, ఆఫ్ఘన్ దళాలకు బలమైన ప్రతిఘటన ఎదురైంది. నగరానికి సుమారు 10 కిలోమీటర్ల దూరంలోనే సిక్కు దళాలు ఆయనను అడ్డుకున్నాయి. అదే సమయంలో, తన స్వదేశం (ఆఫ్ఘనిస్తాన్)పై పర్షియన్ల నుండి ముప్పు పొంచి ఉందనే నిఘా వర్గాల హెచ్చరికలు జమాన్ షాకు అందాయి. ఈ చిక్కుల మధ్య, జమాన్ షా తన దండయాత్రను విరమించుకుని, అంతర్గత ముప్పులను ఎదుర్కోవడానికి తిరిగి ఆఫ్ఘనిస్తాన్ వెళ్ళిపోయాడు. దీనిని ఒక అవకాశంగా తీసుకున్న సిక్కులు వేగంగా స్పందించి.. ఆఫ్ఘన్ దళాలు వెనుదిరగగానే లాహోర్‌ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు. అంతేకాకుండా, జమాన్ షా అక్కడ నియమించిన గవర్నర్‌ను ఓడించి హతమార్చారు. 

1798లో, జమాన్ షా భారత్‌పై తన రెండవ దండయాత్రను ప్రారంభించాడు. ఆయన మరోసారి లాహోర్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. కానీ ఈసారి సిక్కులు అత్యంత ప్రభావవంతమైన గెరిల్లా యుద్ధ తంత్రాలను ప్రయోగించారు. వారు ఆఫ్ఘన్ దళాల మార్గాలను ధ్వంసం చేస్తూ, వారిని ముప్పుతిప్పలు పెట్టారు. ఆఫ్ఘన్ శిబిరం చుట్టూ ఉన్న గ్రామీణ ప్రాంతాలను నాశనం చేయడం ద్వారా, శత్రువులకు అందాల్సిన ఆహారాన్ని మరియు అదనపు బలగాలను నిలిపివేశారు. కాబూల్‌తో తన సంబంధాలు తెగిపోవడంతో, జమాన్ షా చివరకు 1799 జనవరిలో మరోసారి వెనుదిరగక తప్పలేదు. 

1800లో, జమాన్ షా భారత్‌పై మూడవసారి దండయాత్రను ప్రారంభించాడు. అయితే, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ అంతర్గత రాజకీయాల్లో తలెత్తిన అధికార పోరాటాల కారణంగా ఆ దండయాత్ర ముందుకు సాగలేదు. దీనివల్ల జమాన్ షా తన ప్రయత్నాన్ని పూర్తిగా విరమించుకోవాల్సి వచ్చింది, తద్వారా భారత్‌ను జయించాలనే ఆయన ఆశయాలకు శాశ్వతంగా తెరపడినట్లైంది. 

టిప్పు సుల్తాన్ నిజంగానే "స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడా"?

జమాన్ షాతో టిప్పు సుల్తాన్ జరిపిన ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు ఒక కఠినమైన ప్రశ్నను లేవనెత్తుతున్నాయి: మన పాఠ్యపుస్తకాలు చెబుతున్నట్లుగా టిప్పు సుల్తాన్ నిజంగా భారత్ స్వాతంత్ర్యం కోసమే పోరాడి ఉంటే, ఒక విదేశీ పాలకుడిని దేశంపై దండెత్తమని ఆయన ఎందుకు ఆహ్వానించాడు? 'వలసవాద వ్యతిరేక హీరో'గా టిప్పు సుల్తాన్ చిత్రణను తిరిగి ఆలోచించేలా ఈ ఘట్టం మనల్ని ఆలోచింపజేస్తుంది. దీనికి బదులుగా, ఆయన ఒక అత్యంత సంక్లిష్టమైన మరియు వివాదాస్పదమైన వ్యక్తి అని, కేవలం అధికారంపై ఉన్న వ్యామోహంతో విదేశీ సైన్యాలను భారత్‌లోకి ఆహ్వానించడానికి, ఉపఖండం అంతటా యుద్ధం చేయమని వారిని ప్రోత్సహించడానికి సిద్ధపడ్డారని ఇది సూచిస్తుంది.Tipu Sultan : "స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు" టిప్పు సుల్తాన్.. భారత్‌పై దాడి చేయమని ఆఫ్ఘన్ పాలకుడిని కోరినప్పుడు.. 

టిప్పు సుల్తాన్‌ను "మైసూర్ పులి"గా విపరీతంగా ఆకాశానికెత్తుతారు, అలాగే బ్రిటీష్ వారిని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన "స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు" అని పాఠ్యపుస్తకాలు కూడా అభివర్ణిస్తాయి. అయితే, పాలిష్ చేయబడ్డ ఈ కథకు అతీతంగా చారిత్రక రికార్డులను, ముఖ్యంగా అతని స్వంత దౌత్యపరమైన ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలను పరిశీలించినప్పుడు, ఒక చేదు నిజం బయటపడుతుంది: ఆ సోకాల్డ్ స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు భారత్‌పై దండెత్తమని ఇస్లామిక్ పాలకులను ఆహ్వానించాడని మీకు తెలుసా..? 

చారిత్రక రికార్డుల ప్రకారం, టిప్పు సుల్తాన్ భారత్‌పై దండెత్తవలసిందిగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్ పాలకుడు, ముస్లిం రాజు జమాన్ షా దురానీకి టిప్పు సుల్తాన్ కోరాడు. ఉత్తరాలు, దౌత్య కార్యకలాపాలు ఇంకా రహస్య చర్చల ద్వారా, భారీ సైన్యంతో భారత్‌లోకి ప్రవేశించాల్సిందిగా టిప్పు ఆయనను ఒప్పించే ప్రయత్నం చేశాడు. అందుకే, టిప్పు సుల్తాన్ వర్ధంతి (మే 4) సందర్భంగా, భారత ఉపఖండపు దేశభక్తి రక్షకుడిగా ప్రచారం పొందిన ఆయన ఇమేజ్ కు భిన్నంగా.. మైసూర్ పాలకుడు భారత్‌పై దండయాత్ర చేయమని ఆఫ్ఘనిస్తాన్ రాజును ఎలా ఆహ్వానించారనే కథనాన్ని మేము మీకు అందజేస్తున్నాము. 

జమాన్ షాకు టీపు సుల్తాన్ దండయాత్ర ఆహ్వానం

బ్రిటిష్ వారు ఇంకా మరాఠాల నుండి ఒత్తిడి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, టిప్పు సుల్తాన్ ఇస్లాంను ఒక రాజకీయ మరియు సైద్ధాంతిక సాధనంగా ఉపయోగిస్తూ తన దౌత్య ప్రయత్నాలను ముమ్మరం చేశారు. ముస్లిం ప్రపంచంలోని పాలకులందరూ ఏకమై, ఆయన 'మత యుద్ధం' లేదా 'జిహాద్'గా అభివర్ణించిన ఈ పోరాటంలో తనతో చేరాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. దీని కోసం, 18వ శతాబ్దం చివరలో (1796 ప్రారంభంలో) భారత్‌పై దండెత్తవలసిందిగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని దురానీ సామ్రాజ్యానికి మూడవ రాజైన జమాన్ షా దురానీని ఆయన ఆశ్రయించాడు. 

ఆయన వ్యూహం ప్రకారం, జమాన్ షా సహాయంతో భారత్‌పై భారీ దండయాత్రను ప్రారంభించి, అప్పటి రాజకీయ వ్యవస్థను తలకిందులు చేయవచ్చని భావించాడు. జమాన్ షా నేతృత్వంలోని ఆఫ్ఘన్ దళాలు ఉత్తరం నుండి భారత్‌పై దాడి చేస్తే, అదే సమయంలో దక్షిణం నుండి తన మైసూర్ సైన్యంతో తాను దాడి చేయాలనేది టిప్పు సుల్తాన్ వ్యూహం. ఒకవేళ ఈ సమన్వయ ప్రయత్నం విజయవంతమైతే, మొత్తం ఉపఖండాన్ని తన నియంత్రణలోకి తెచ్చుకోవచ్చని టిప్పు ఆశించాడు. 

ఈ క్రమంలో 1796లో దురానీ పాలకుడిని సంప్రదించడం ప్రారంభించాడు. వరుసగా ఉత్తరాలు రాస్తూ, మీర్ హబీబుల్లా ఇంకా ముహమ్మద్ రెజా (వీరినే మీర్ రెజా అలీ అని కూడా పిలుస్తారు) అనే ఇద్దరు రాయబారులను ఆఫ్ఘన్ పాలకుడి దర్బారుకు పంపాడు. ఈ రాయబారులు సముద్ర మార్గం ద్వారా ప్రయాణించి, ముందుగా కాందహార్ చేరుకుని, అక్కడి నుండి కాబూల్ వైపు వెళ్లారు. అక్కడ జమాన్ షాకు టిప్పు ప్రతిపాదనలను అధికారికంగా వెల్లడించాలని వారి ఉద్దేశ్యం. టిప్పు సుల్తాన్ తన రాయబారులను ఖాళీ చేతులతో పంపలేదు—ఆఫ్ఘన్ పాలకుడి సమ్మతిని, సహకారాన్ని పొందడం కోసం వారు 5 లక్షల రూపాయలతో పాటు విలువైన బహుమతులను తీసుకెళ్లారు. అంతేకాకుండా, టిప్పు సుల్తాన్ భారీ ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలను కూడా వాగ్దానం చేశారు. చారిత్రక కథనాల ప్రకారం, ఒకవేళ జమాన్ షా భారత్‌పై దండెత్తడానికి అంగీకరిస్తే, టిప్పు 3 కోట్ల రూపాయలను 'పేష్కష్' (కానుక)గా చెల్లిస్తానని ఇంకా 20,000 మంది ఆఫ్ఘన్ అశ్వికదళ ఖర్చులను భరిస్తానని హామీ ఇచ్చారు. 

టిప్పు సుల్తాన్ కేవలం జమాన్ షాను ప్రలోభపెట్టడమే కాకుండా, హిందువులను 'కాఫిర్లు'గా అభివర్ణిస్తూ, ఈ దండయాత్రను స్పష్టమైన మతపరమైన కోణంలో చిత్రించే ప్రయత్నం చేశాడు. తనకు జమాన్ షా సహాయం ఎందుకు అవసరమో వివరిస్తూ ఒక చిత్రాన్ని కూడా గీశారు. 1797 ఫిబ్రవరి 5 నాటి ఒక లేఖలో, టిప్పు తానే స్వయంగా పవిత్ర యుద్ధం (Holy War) చేయాలనే తన ఉద్దేశ్యాన్ని బహిరంగంగా ప్రకటించాడు. ఆఫ్ఘన్ పాలకుడిని ఉద్దేశించి ఆయన ఇలా రాశాడు: 'పవిత్ర యుద్ధం చేయడమే నా అత్యున్నత ఆశయమని మీ మహారాజు గారికి నిస్సందేహంగా తెలిసి ఉంటుంది...' 

అతను ఒక వివరణాత్మక సైనిక ప్రణాళికను కూడా పంచుకున్నాడు. అందులో ఒకటి, జమాన్ షా తన నమ్మకస్తుడైన ఒక ప్రభువును ఢిల్లీకి పంపి మొఘల్ చక్రవర్తి స్థానంలో నియమించి ఉత్తర భారతాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడం. రెండవది మరింత ప్రత్యేకమైంది — జమాన్ షా స్వయంగా దండయాత్రకు నాయకత్వం వహించి మరాఠాలను ఢిల్లీ నుండి తరిమికొట్టడం. ఆ తర్వాత ఆఫ్ఘన్ మరియు మైసూర్ దళాలు కలిసి దక్కన్ ప్రాంతంలో మరాఠా అధికారాన్ని అణిచివేయడం.

అలా, టిప్పు సుల్తాన్ కేవలం సైనిక సహకారాన్ని మాత్రమే ఆశించలేదని, భారత్‌పై దండెత్తడానికి ఒక విస్తృతమైన మతపరమైన కూటమిని సమీకరించడానికి ప్రయత్నించాడని ఆ లేఖ వెల్లడిస్తోంది. 

భారత్‌పై జమాన్ షా దండయాత్ర మరియు సిక్కుల ప్రతిఘటన

టిప్పు సుల్తాన్ ప్రభావంతో, జమాన్ షా చివరకు 1790ల చివరలో భారత్‌పై తన దండయాత్రలను ప్రారంభించాడు. ఆయన మొదటి దండయాత్ర 1796 నవంబర్ లో మొదలైంది. అప్పుడు ఆయన ఆఫ్ఘన్ దళాలతో పంజాబ్‌లోకి ప్రవేశించాడు. జనవరి 1797 నాటికి, పెద్దగా ప్రతిఘటన లేకుండానే ఆయన లాహోర్‌ను విజయవంతంగా స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఈ క్రమంలో, సిక్కు నాయకులు వ్యూహాత్మకంగా నగరం నుండి వెనక్కి తగ్గి అమృత్‌సర్‌లో తిరిగి ఏకమయ్యారు. అక్కడ తమ పవిత్ర కేంద్రం (అమృత్‌సర్) రక్షించుకోడానికి వారు సిద్ధమయ్యారు. 

జమాన్ షా అమృత్‌సర్ వైపు ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు, ఆఫ్ఘన్ దళాలకు బలమైన ప్రతిఘటన ఎదురైంది. నగరానికి సుమారు 10 కిలోమీటర్ల దూరంలోనే సిక్కు దళాలు ఆయనను అడ్డుకున్నాయి. అదే సమయంలో, తన స్వదేశం (ఆఫ్ఘనిస్తాన్)పై పర్షియన్ల నుండి ముప్పు పొంచి ఉందనే నిఘా వర్గాల హెచ్చరికలు జమాన్ షాకు అందాయి. ఈ చిక్కుల మధ్య, జమాన్ షా తన దండయాత్రను విరమించుకుని, అంతర్గత ముప్పులను ఎదుర్కోవడానికి తిరిగి ఆఫ్ఘనిస్తాన్ వెళ్ళిపోయాడు. దీనిని ఒక అవకాశంగా తీసుకున్న సిక్కులు వేగంగా స్పందించి.. ఆఫ్ఘన్ దళాలు వెనుదిరగగానే లాహోర్‌ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు. అంతేకాకుండా, జమాన్ షా అక్కడ నియమించిన గవర్నర్‌ను ఓడించి హతమార్చారు. 

1798లో, జమాన్ షా భారత్‌పై తన రెండవ దండయాత్రను ప్రారంభించాడు. ఆయన మరోసారి లాహోర్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. కానీ ఈసారి సిక్కులు అత్యంత ప్రభావవంతమైన గెరిల్లా యుద్ధ తంత్రాలను ప్రయోగించారు. వారు ఆఫ్ఘన్ దళాల మార్గాలను ధ్వంసం చేస్తూ, వారిని ముప్పుతిప్పలు పెట్టారు. ఆఫ్ఘన్ శిబిరం చుట్టూ ఉన్న గ్రామీణ ప్రాంతాలను నాశనం చేయడం ద్వారా, శత్రువులకు అందాల్సిన ఆహారాన్ని మరియు అదనపు బలగాలను నిలిపివేశారు. కాబూల్‌తో తన సంబంధాలు తెగిపోవడంతో, జమాన్ షా చివరకు 1799 జనవరిలో మరోసారి వెనుదిరగక తప్పలేదు. 

1800లో, జమాన్ షా భారత్‌పై మూడవసారి దండయాత్రను ప్రారంభించాడు. అయితే, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ అంతర్గత రాజకీయాల్లో తలెత్తిన అధికార పోరాటాల కారణంగా ఆ దండయాత్ర ముందుకు సాగలేదు. దీనివల్ల జమాన్ షా తన ప్రయత్నాన్ని పూర్తిగా విరమించుకోవాల్సి వచ్చింది, తద్వారా భారత్‌ను జయించాలనే ఆయన ఆశయాలకు శాశ్వతంగా తెరపడినట్లైంది. 

టిప్పు సుల్తాన్ నిజంగానే "స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడా"?

జమాన్ షాతో టిప్పు సుల్తాన్ జరిపిన ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు ఒక కఠినమైన ప్రశ్నను లేవనెత్తుతున్నాయి: మన పాఠ్యపుస్తకాలు చెబుతున్నట్లుగా టిప్పు సుల్తాన్ నిజంగా భారత్ స్వాతంత్ర్యం కోసమే పోరాడి ఉంటే, ఒక విదేశీ పాలకుడిని దేశంపై దండెత్తమని ఆయన ఎందుకు ఆహ్వానించాడు? 'వలసవాద వ్యతిరేక హీరో'గా టిప్పు సుల్తాన్ చిత్రణను తిరిగి ఆలోచించేలా ఈ ఘట్టం మనల్ని ఆలోచింపజేస్తుంది. దీనికి బదులుగా, ఆయన ఒక అత్యంత సంక్లిష్టమైన మరియు వివాదాస్పదమైన వ్యక్తి అని, కేవలం అధికారంపై ఉన్న వ్యామోహంతో విదేశీ సైన్యాలను భారత్‌లోకి ఆహ్వానించడానికి, ఉపఖండం అంతటా యుద్ధం చేయమని వారిని ప్రోత్సహించడానికి సిద్ధపడ్డారని ఇది సూచిస్తుంది.

Sekarana