Why Humans Struggle to Understand Reality? మనుషులు యదార్థాన్ని గ్రహించడానికి ఎందుకు కష్టపడతారు?
Author Name:The Wisdom Compass
Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@TheWisdomCompass
Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=mq0bz7QHn2E
Transcript:
(00:05) బిలియన్ల కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో ఉన్న గాలాక్సీలను మనం చాలా ఖచ్చితంగా విశ్లేషిస్తాం. ఆ కానీ ఇక్కడే ఒక విచిత్రమైన వైరుధ్యం ఉంది. మన కళ్ళ ముందున్న వాస్తవాన్ని అంటే మన చుట్టూ ఉన్న రియాలిటీని మనం ఎందుకు సరిగ్గా అర్థం చేసుకోలేకపోతున్నాం. అదొక అద్భుతమైన ప్రశ్న అంటే మనం అణువులను విడగొట్టగలం బ్లాక్ హోల్స్ గుట్టు విప్పగలం కానీ రియాలిటీ అంటే ఏమిటి అని అడిగినప్పుడు మాత్రం మన మేదస్సు ఆగిపోతుంది.
(00:41) దీనికి కారణం వాస్తవం ఎక్కడో దూరంగా దాగి ఉండటం కాదు ఆ అసలు సమస్య దాన్ని గ్రహించడానికి మనం వాడుతున్న ఈ మెదడు నిర్మాణంలోనే ఉంది. ఓకే అంటే మన బ్రెయిన్ వాస్తవాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా అర్థం చేసుకోవడానికి డిజైన్ అవ్వలేదా రైట్ దీన్ని కొంచెం డీకోడ్ చేద్దాం. అవును కచ్చితంగా డిజైన్ అవ్వలేదు. జీవశాస్త్ర పరిణామ క్రమంలో లైక్ ఎవల్యూషన్ లో మనిషి మెదడు కేవలం ప్రాణాలతో బతకడానికి అంటే సర్వైవల్ కోసం మాత్రమే పరిణామం చెందింది. నిజాన్ని తెలుసుకోవడానికి కాదు.
(01:12) ఇది వినడానికి కొంచెం కఠినంగా అనిపిస్తుంది కానీ వాస్తవాన్ని ఉన్నదిఉన్నట్లుగా చూడటం అనేది జీవజాలం మనగడకు యాక్చువల్ గా చాలా ప్రమాదకరం. వెయిట్ ప్రమాదకరమా అంటే మనకు రోజు కనిపించే ఈ ప్రపంచం మనం ఎక్స్పీరియన్స్ చేస్తున్నదంతా ఒక వ్యూహాత్మక భ్రమ యా కచ్చితంగా ఇదేదో పొరపాటున జరుగుతున్నది కాదు మన బయోలాజికల్ డిజైన్ లోనే ఉన్న ఒక ఎమర్జెన్సీ ఫీచర్ ఒక్క నిమిషం ఇది వినడానికి చాలా వింతగా ఉంది.
(01:40) ఎందుకంటే ఆ మనం పొద్దున్నే నిద్రలేచి కళ్ళు తెరవగానే ప్రపంచం మనకు చాలా క్లియర్ గా ఉన్నది ఉన్నట్లుగానే కనిపిస్తోంది అన్న నమ్మకంలో మనం బతుకుతున్నాం. ఈ కళ్ళ అనేవి బయట ప్రపంచాన్ని స్వచ్ఛంగా చూపించే ఒక పారదర్శకమైన కిటికీ లాంటివి అని ఎవరైనా నమ్ముతారు కదా అదొక అత్యంత ప్రాథమికమైన చాలా బలమైన భ్రమ మన కళ్ళు మన ఇంద్రియాలు బయటి ప్రపంచానికి కిటికీలు కావు అదొక కన్స్ట్రక్షన్ సైట్ బయట నుండి వచ్చే అనంతమైన అస్తవ్యస్తమైన డేటాని తీసుకొని ప్రాణాలను కాపాడటానికి అవసరాలు తీర్చడానికి వీలుగా మన మెదడు ఒక కొత్త ప్రపంచ ప్రపంచాన్ని నిర్మిస్తుంది.
(02:19) అక్కడ నిజం కంటే లైక్ మనం ఎంత వేగంగా స్పందించగలం ఎంత ఉపయోగకరం అన్నదే ముఖ్యం. ఇక్కడ నాకు ఒక ఆధునిక ఉదాహరణ తొడుతుంది. మనం కంప్యూటర్ స్క్రీన్ మీద వాడే ట్రాష్ కాన్ లేదా ఫైల్ ఫోల్డర్ ఐకాన్ లాంటిదా మన చూపు ఆ అవును అంటే స్క్రీన్ మీద ట్రాష్ కాన్ బొమ్మ కనిపిస్తుంది. అందులో మనం అనవసరమైన ఫైల్స్ వేస్తాం.
(02:40) కానీ కంప్యూటర్ లోపల నిజానికి ఎలాంటి ప్లాస్టిక్ డబ్బా లేదు కదా లోపల జరిగే సంక్లిష్టమైన ఎలక్ట్రానిక్ వోల్టేజ్ మార్పులను వందలాది అల్గరిథమ్స్ ని దాచేసి కేవలం సులభంగా వాడుకోవడానికి వీలుగా ఒక బొమ్మను చూపించినట్టుగా మన ఎదురు పనిచేస్తుందా ఎగజక్ట్లీ దాన్ని అద్భుతంగా పట్టుకున్నారు సరిగ్గా అదే జరుగుతుంది. దీన్ని మరింత లోతుగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక కారు డాష్ బోర్డ్ ఉదాహరణను తీసుకుందాం.
(03:02) మనం కారు నడుపుతున్నప్పుడు డాష్ బోర్డ్ మీద స్పీడోమీటర్ ఫ్యూయల్ గేజ్ మాత్రమే కనిపిస్తాయి. అంతేకానీ ఇంజిన్ లోపల జరుగుతున్న సంక్లిష్టమైన కంబషన్ ప్రాసెస్ స్పార్క్ ప్లగ్స్ దగ్గర మారుతున్న టెంపరేచర్స్ ఏవి డాష్ బోర్డ్ మీద కనిపించవు. ఒకవేళ అవన్నీ స్క్రీన్ మీద కనిపిస్తే ఏమవుతుంది ఆ డేటాను చూస్తూ కారు నడపడం అసాధ్యం కచ్చితంగా యాక్సిడెంట్ అవుతుంది.
(03:25) యా మన మెదడు కూడా సరిగ్గా ఇదే చేస్తోంది. రంగు, శబ్దం, వస్తువుల ఆకారం ఇవన్నీ బయట ప్రపంచంలో ఉన్న వాస్తవాలు కావు. సులభంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం కోసం మన మెదడు సృష్టించిన ఐకాన్స్ మాత్రమే కానీ ఇక్కడ నేను కొంచెం విభేదించాల్సి వస్తుంది. ఆ ఐకాన్స్ వెనుక డాష్ బోర్డ్ వెనుక నిజంగా ఒక ఇంజిన్ అయితే ఉంది కదా అంటే వాస్తవం అంటూ ఒకటి ఖచ్చితంగా ఉంది కేవలం దాన్ని మనం చూడట్లేదు అంతే కదా అలాంటప్పుడు అసలు వాస్తవమే మాయ అనడం కొంచెం అతిశయోక్తి కాదా వాస్తవానికి మనం చూస్తున్న ఐకానికి ఎలాంటి పోలిక లేదు.
(04:03) భౌతిక శాస్త్రం ప్రకారం బయట ఉన్నది కేవలం క్వాంటం ఫీల్డ్స్ ఎలెక్ట్రో మాగ్నెటిక్ వేవ్స్ మరియు ఎంటీ స్పేస్ మాత్రమే కానీ మన మెదడు ఆ తరంగాలను తీసుకుని వాటికి ఎరుపు రంగు అని గట్టిదనం అని ఒక రూపం ఇస్తుంది. ఓహో అంటే ఎరుపు రంగు అనేది విశ్వంలో ఎక్కడా లేదా? లేదు అదొక సృష్టి అదొక 3D యూసర్ ఇంటర్ఫేస్ ఒక ఆపిల్ ఎర్రగా కనిపిస్తోందంటే అది ఆపిల్ సహజ లక్షణం కాదు ఆ తరంగాలను మన మెదడు ఎన్కోడ్ చేసిన విధానం అది వాట్ ఏ కాన్సెప్ట్ మనుగడ కోసం వాస్తవాన్ని మెదడు దాచేయడమే కాదు దాన్ని తనక ఇష్టం వచ్చినట్లుగా అనువదించుకుంటుంది అన్నమాట మరి మెదడు బయటి సమాచారాన్ని అంత భారీగా
(04:44) ఎలా వడగొడుతుంది ఇదొక విద్వాంసం లాంటి కుదింపు ప్రక్రియ అని చెప్పొచ్చు ఒకసారి జీవశాస్త్ర లెక్కలు గమనిస్తే కళ్ళు ప్రతిక్షణం దాదాపు 11 మిలియన్ బిట్ల సమాచారాన్ని గ్రహిస్తాయి. కానీ మనిషి స్పృహ అందులో కేవలం 50 బిట్లను మాత్రమే ప్రాసెస్ చేస్తుంది. మిగిలిన కోట్లాది బిట్ల సమాచారాన్ని మెదడు నిర్దాక్షిణంగా చెరిపేస్తుంది.
(05:07) వెయిట్ వెయిట్ 11 మిలియన్ల బిట్ల నుండి కేవలం 50 బిట్స్ కి కుదించడమా అంటే 99 శాతానికి పైగా డేటాను మెదరు డిలీట్ చేస్తుందంటే మనం ఎక్కడో ఒక చోట పడిపోవాలి కదా సమాచారాన్ని ఎంతలా డిలీట్ చేస్తే ప్రమాదం కదా మరి మనం ఎలా నావిగేట్ చేయగలుగుతున్నాం ఇక్కడే పరిణామ క్రమం ఆడిన అద్భుతమైన నాటకం ఉంది.
(05:30) ఆ డిలీట్ అయ్యే డేటా ఏంటి ఉంచే డేటా ఏంటి అన్నదే కీలకం. ఉదాహరణకు వేల క్రితం ఒక మనిషి అడవిలో నడుస్తున్నాడు అనుకుందాం. పక్కనే పొదల్లో ఏదో కదిలింది. ఆ పొదల్లోని ఆకుల మీద సూర్యరశ్మి పడి రిఫ్లెక్ట్ అవుతున్న అద్భుతమైన డిజైన్లు ఆ గాలి టెంపరేచర్ మార్పులు ఇవన్నీ వాస్తవాలే కానీ మెదడు వాటన్నిటిని క్షణాల్లో డిలీట్ చేసేస్తుంది. ఎందుకంటే అవన్నీ కూర్చుని విశ్లేషిస్తే ఆ పొదలో ఉన్న పులి దాడి చేసి ప్రాణాలు తీస్తుంది కదా.
(05:59) ఎక్సాక్ట్లీ అందుకే మెదడు కేవలం ఆ కదలిక మరియు ప్రమాదం అనే డేటాను మాత్రమే ఉంచుకొని మిగతా అందమైన వాస్తవాన్నంతా కత్తిరించేస్తుంది. అమేజింగ్ ఇది అచ్చం మనం డిజిటల్ ఫోటోగ్రఫీలో వాడే జేపెగ్ కంప్రెషన్ అల్గరిథం లా ఉందే కెమెరాతో తీసిన భారీ రా ఫైల్ లో ఆకాశంలోని ప్రతి సూక్ష్మమైన రంగు రికార్డ్ అవుతుంది. కానీ సిస్టం దాన్ని చిన్న ఫైల్ గా మార్చేటప్పుడు కంటికి వెంటనే కనిపించని డేటాను తీసేసి కేవలం మొఖాలు అంచులను మాత్రమే ఉంచుతుంది.
(06:29) కచ్చితంగా మన మెదడు సేవ్ చేసేది ఎప్పుడూ కుదించబడిన జేపెగ్ ఫైల్స్ మాత్రమే ప్రాణాపాయం ఉందా ఆహారం దొరుకుతుందా సామాజికంగా మన స్థితి ఏంటి అనే లక్ష్యాల ఆధారంగానే ఏ డేటా ఉంచాలో ఏది తీసేయాలో మెదడు నిర్ణయిస్తుంది. ఆ ఇక్కడే అసలు విషయం మరింత ఆసక్తికరంగా మారుతోంది. దీన్ని బట్టి చూస్తే ఒకే గదిలో ఇద్దరు వ్యక్తులు ఉండి ఒకే సంఘటనను కళ్ళారా చూసి బయటక వచ్చాక పూర్తిగా భిన్నమైన కథలు చెప్తుంటారు.
(07:00) సాధారణంగా ఎవరైనా సరే వాళ్ళలో ఒకరు అబద్ధం ఆడుతున్నారని అనుకుంటారు. కానీ వాళ్ళఎవ్వరూ అబద్ధం చెప్పట్లేరు వాళ్ళ మెదళ్లు తమ సొంత అనుభవాల ఆధారంగా తమ సొంత భయాల ఆధారంగా వేరు వేరు జేపెక్ ఫైల్ను సేవ్ చేశయి అన్నమాట. అవును ఇద్దరు వ్యక్తులు ఎప్పటికీ ఒకే వాస్తవాన్ని చూడలేరు. ఎవరి కంప్రెషన్ అల్గరిథం వాళ్ళది. కానీ ప్రతి మనిషి తను చూస్తున్న కుదించబడిన భ్రమనే సంపూర్ణ వాస్తవమని బలంగా నమ్ముతాడు.
(07:27) రైట్ మెదడు సమాచారాన్ని కుదిస్తుంది అనవసరమైన డేటాను తీసేస్తుంది అర్థమైంది. కానీ అది ఉన్న సమాచారాన్ని మాత్రమే కుదిస్తుందా లేక సమాచారం లేనప్పుడు గ్యాప్స్ వస్తే ఆ గ్యాప్స్ లో సొంతంగా కదలల్లేస్తుందా? అసలైన సమస్య ఇక్కడే ఉంది. మెదడు ఒక పాసివ్ రిసీవర్ కాదు అదొక ప్రెడిక్షన్ ఇంజన్ అంటే భవిష్యత్తును అంచనా వేసే యంత్రం ఒకసారి ఆలోచించండి మెదడు ఒక చీకటి పుర్రెలో బంధించబడి ఉంది.
(07:55) దానికి బయటి ప్రపంచంతో నేరుగా ఎలాంటి సంబంధం లేదు. వెలుతురు శబ్దం ఏవి ఆ పుర్రె లోపలికి వెళ్ళవు. దానికి చేరేవన్నీ కేవలం ఎలక్ట్రికల్ సిగ్నల్స్ మాత్రమే యా ఆ సిగ్నల్స్ ని అర్థం చేసుకోవడానికి మెదడు నిరంతరం తన పాత అనుభవాల ఆధారంగా తరువాతి క్షణం ఏం జరగబోతుందో ముందుగానే ఊహిస్తుంది. ఆ ఊహకు కళ్ళు లేదా చెవులు ఇచ్చే డేటా సరిపోయితే దాన్నే వాస్తవం అని ఫిక్స్ అయిపోతుంది.
(08:24) మనం అనుభవిస్తున్నది ఒక కంట్రోల్డ్ హాలుసినేషన్ అంటే నియంత్రించబడిన భ్రమ. వావ్ అంటే మనం ప్రపంచాన్ని చూడటం లేదు మనం ముందుగానే ఊహించిన ప్రపంచాన్ని కళ్ళతో వెరిఫై చేసుకుంటున్నాం అంటారా కానీ మనుషులు పాత నమ్మకాలకు ఎందుకు అంతలా అత్తుకుపోతారు కొత్త విషయాలు తప్పు అని తెలిసినా సరే దాన్ని ఎందుకు మార్చుకోరు దానికి కారణం సైకాలజీ కాదు బేసిక్ బయాలజీ నరాల స్థాయిలో మాట్లాడుకుంటే అస్పష్టత లేదా అన్సర్టెనిటీ అనేది మెదడుకు చాలా ఖర్చుతో కూరుకున్న పని పాత నమ్మకాన్ని చేరిపేసి కొత్త వాస్తవాన్ని అంగీకరించి కొత్త న్యూరల్ కనెక్షన్స్ ఏర్పరచుకోవాలంటే దానికి అపారమైన గ్లూకోస్ అంటే శారీరక
(09:07) శక్తి అవసరం. సో మెదడు ఎప్పుడూ క్యాలరీలను ఆదా చేసుకోవాలని చూస్తుందన్నమాట. ఎగ్జాక్ట్లీ అందుకే ప్రతిక్షణం కొత్త నిజాన్ని ప్రాసెస్ చేయడం కంటే పాత బ్రమలో బతకడమే దానికి సులువు. ఇది మెదడు ప్రదర్శించే ఒక రకమైన జీవశాస్త్ర బద్ధకత్వం. ఆహా ఈ ప్రిడిక్టివ్ అల్గరిథమ్స్ ని మనం రోజు వాడే సోషల్ మీడియా అల్గరిథమ్స్ తో పోల్చవచ్చా అంటే మనం నిత్యం చూసే న్యూస్ ఫీడ్ మనకు నిజమైన ప్రపంచాన్ని చూపించదు కదా మనం దేని మీద అయితే క్లిక్ చేస్తామో ఏ భావజాలాన్ని నమ్ముతామో అదే పదే పదే చూపించి మొత్తం ప్రపంచంఅంతా ఇలాగే ఉందేమో అన్న అబద్ధపు ఎకో చాంబర్ ని క్రియేట్ చేస్తుంది. మన
(09:44) మెదడు కూడా పుట్టుకతోనే ఒక అల్గరిథంలా పనిచేస్తుందా తానే ఏర్పడతాయి. వాస్తవం అనేది మన అంచనాలకు అనుగుణంగా మార్చబడుతుంది. మన ఐడెంటిటీని సవాలు చేసే ఏ వాస్తవాన్నైనా మెదడు నిర్దాక్షిణ్యంగా తిరస్కరిస్తుంది. ఎందుకంటే ఆ వాస్తవాన్ని అంగీకరిస్తే తాను నమ్మిన ప్రపంచం కుప్పకూలిపోతుంది మళ్ళీ కొత్తగా నిర్మించుకోవాలి.
(10:08) ఇదంతా అత్యంత శ్రమతో కూడిన పని కదా అందుకే నిజం కంటే కంఫర్ట్ వైపే మెదడు ముగ్గు చూపుతుంది. ఇది వింటుంటే ఆ వాస్తవం అనేది మనకు అనుకూలమైన కోణంలో చూస్తున్నంతసేపు ఎప్పటికీ దొరకదు అనిపిస్తుంది. అసలు ఈ భ్రమలన్నీ పక్కన పెడితే ఏ స్థాయిలో చూస్తే అసలైన వాస్తవం అనేది మనకు అర్థమవుతుంది. ఉమ్ ఇది చాలా లోతైన ప్రశ్న. ఎందుకంటే వాస్తవం అనేది మనం చూసే స్కేల్ ని బట్టి పూర్తిగా మారిపోతుంది.
(10:39) ఒక పెద్ద కార్పొరేట్ సప్లై చైన్ వ్యవస్థను ఊహించుకుందాం. అందులో ట్రక్కులు నడిపే ఒక డెలివరీ డ్రైవర్ కు రోజు ఎదురయ్యే ట్రాఫిక్ పెరిదే ఫ్యూయల్ ధరలు మాత్రమే వాస్తవం. అవును అదే కంపెనీ ఏసీ గదిలో కూర్చునే సఈఓ కు లాభ నష్టాలు గ్లోబల్ మార్కెట్ గ్రాఫ్లు వాస్తవం. రైట్ కానీ అదే గోదాములోని వస్తువులను స్కాన్ చేసే ఒక ఆటోమేటెడ్ యంత్రానికి కేవలం ఆ బార్కోడ్ గీతలు మాత్రమే వాస్తవం.
(11:07) అంటే ఇందులో ఏది సంపూర్ణ వాస్తవం కాదు ఎవరి స్థాయిలో వాళ్లకు అది వాస్తవం. సరిగ్గా చెప్పారు. కానీ మానవజాతి చేసే అతి పెద్ద పొరపాటు ఏంటంటే తనకు పరిమితమైన మధ్యస్థ స్థాయి మాత్రమే ఈ విశ్వంలో ఉన్న ఏకైక సత్యం అని గుడ్డిగా నమ్మటం. మనం చూసే మీటర్ల దూరం మనం బతికే సంవత్సరాల కాలం మన సైజ్ ఇవి మాత్రమే వాస్తవం అనుకుంటాం.
(11:31) కానీ క్వాంటం లెవెల్ లోకి వెళితే అసలు సమయం దూరం అనేవి మాయమైపోతాయి. అక్కడ ప్రతిదీ ప్రాబబిలిటీ గానే ఉంటుంది. విశ్వం స్థాయిలోకి వెళ్తే మరో భిన్నమైన వాస్తవం ఉంటుంది. నిజమే ఇక్కడే విజ్ఞాన శాస్త్రానికి ఎదురయ్యే మరో అతి పెద్ద తాత్విక సమస్య ఉంది. దీన్నే అబ్సర్వర్ పారడాక్స్ అంటారు. వాస్తవాన్ని పరిశీలించే మనిషి తాను పరిశీలిస్తున్న ఆ సృష్టికి వేరుగా లేడు.
(11:57) తాను కూడా ఆ సృష్టిలో భాగమే ఒక వ్యవస్థలో ఉంటూ అదే వ్యవస్థను పూర్తిగా ఎలాంటి పక్షపాతం లేకుండా అర్థం చేసుకోవడం అసాధ్యం. మనం వాస్తవాన్ని కొలవడానికి ఉపయోగిస్తున్న మన మనసు ఆలోచనలు భాష అన్నీ కూడా ఈ వ్యవస్థ సృష్టించినవే కదా ఆ సాధనాలతో ఆ వ్యవస్థనే ఎలా కొలవగలం? ఇది వింటుంటే నాకు ఒక అద్భుతమైన ఆలోచన వస్తుంది.
(12:25) లైక్ ఒక ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ కి భూమి మీద ఉన్న పుస్తకాలు మానవ చరిత్ర మొత్తం చదివించేసామ అనుకుందాం. దానికి హార్డ్వేర్ అంటే ఏంటి ఎలక్ట్రిసిటీ అంటే ఏంటని అక్షరాల రూపంలో అన్ని తెలుసు కానీ దానికి భౌతిక శరీరం లేనంత కాలం విద్యుత్ షాక్ కొడితే ఆ స్పర్శ ఎలా ఉంటుందో అది ఎప్పటికీ అనుభవించలేదు. అవును మరోవైపు అది తన సొంత అల్గారిథమ్స్ ని తన మాతృభాష అయిన బైనరీ కోడ్ ని దాటే బయటకు రాలేదు.
(12:51) మన పరిస్థితి కూడా అచ్చం అలానే ఉందన్నమాట. మన సాధనాలతోనే మనం ఒక జైలు కట్టుకున్నాం. ఎక్సలెంట్ ఆ ఏఐ లాగే మనం కూడా మన ఇంద్రియాలు మన మెదడు అనే సాధనాలతోనే మన పరిమితులు గీసుకున్నాం. వాస్తవం గురించి మాట్లాడుతున్నప్పుడు సమయం, ప్రదేశం, మ్యాటర్ అనే పదాలు వాడుతాం. కానీ ఈ భావనలన్నీ మన మెదడు లోతల పుట్టినవే. సృష్టి వీటిని ముద్రించి పంపలేదు. తనను తాను నిర్వచించుకోవడానికి ఒక డిక్షనరీ దానిలోని పదాలనే వాడుకున్నట్లుగా ఉంది మన పరిమితి.
(13:20) ఓకే ఇదంతా వింటుంటే ఎక్కడో ఒక మూల ఆ మనం ఎప్పటికీ ఈ మాయలో బందీలమైపోయామో మనకు ఆ నిజం దొరకదేమో అన్న ఒక శూన్యత్వం ఆవరిస్తుంది. మరి దీనికి ముగింపు లేదా? ఈ కంప్రెషన్ ఆల్గరిథమ్స్ ని ఈ వ్యూహాత్మక భ్రమల చట్రాన్ని ఛేదించడం అసాధ్యమా? కాదు ఇక్కడే మనం అత్యంత ఆసక్తికరమైన మలుపు తిరుగుతాం. ఇదంతా విని నిరాశ చెందాల్సిన అవసరం లేదు ఎందుకంటే అసలైన స్పష్టత ఇక్కడి నుండి మొదలవుతుంది.
(13:51) ఈ సమస్యకు పరిష్కారం మరింత సమాచారాన్ని సేకరించడం కాదు కొత్త సైన్స్ పుస్తకాలు చదవడమో కొత్త డేటా కలెక్ట్ చేయడమో కాదు సమాచారం కాదు మరి పరిష్కారం ఏంటి? ఆ రా ఫైల్ ని చూసేదెలా? మన బుద్ధి మన ఆలోచన మన గుర్తింపు అనేవి కేవలం ప్రపంచాన్ని నావిగేట్ చేయడానికి ప్రకృతి ఇచ్చిన టూల్స్ మాత్రమే అని ఎరుకతో గుర్తించడం వాస్తవాన్ని అర్థం చేసుకోవడం అంటే ఏదో కొత్త విషయాన్ని కనిపెట్టడం కాదు మన అవగాహనలో ఉన్న డిస్టోర్షన్ ని పసిగట్టడమే డాష్ బోర్డు మీద కనిపించే స్పీడోమీటర్ కేవలం ఒక ఐకాన్ మాత్రమే అది అసలైన ఇంజిన్ కాదు అని తెలుసుకోవడమే అసలైన జ్ఞానం ఎప్పుడైతే ఆ ఐకాన్ ని ఐకాన్ గా
(14:35) గుర్తిస్తామో దాని మీద మనకున్న గుడ్డి నమ్మకం సడలిపోతుంది. అంటే ఈ డాష్బోర్డ్ వెనుక ఉన్న అసలైన ఇంజిన్ ను అర్థం చేసుకోవడానికి మన ఆలోచన విధానాన్ని పూర్తిగా మార్చుకోవాలంటారా మార్చుకోవడం కాదు ఆలోచనను ఆపి గమనించడం విశేషం ఏంటంటే ఆధునిక న్యూరోసైన్స్ ఇప్పుడిప్పుడే చెబుతున్న ఈ ప్రెడిక్టివ్ ఇంజిన్ గురించి వేల సంవత్సరాల క్రితమే కాలాతీత జ్ఞానం సూచించింది.
(15:03) అద్వైతం జెన్ సూఫీ సిద్ధాంతాలను గమనిస్తే ఆ వారు ఎలాంటి ఆధునిక స్కానింగ్ పరికరాలు లేకుండానే ఈ సత్యాన్ని గ్రహించారు. వారు సూచించే ధ్యానం లేదా లోతైన పరిశీలన అంటే మరేమిటో కాదు మెదడులోని ఈ ప్రిడిక్టివ్ ఇంజిన్ ను అనవసరమైన జపెక్ కంప్రెషన్ ను కాసేపు స్విచ్ ఆఫ్ చేయడమే. లైక్ ఆ కుదింపు ప్రక్రియను ఆపడం. యా మెదడు ఒక పువ్వును చూడగానే ఇది గులాబీ ఇది ఎర్రగా ఉంది ఇది రేపటికి వాడిపోతుంది అని వందల అంచనాలు పేర్లు లేసేస్తుంది.
(15:35) అదొక కంప్రెషన్ ప్రక్రియ కానీ ఎప్పుడైతే ఆ పువ్వుకు ఎలాంటి పేరు పెట్టకుండా ఎలాంటి గత స్మృతులను దానికి ఆపాదించకుండా అత్యంత నిశ్శబ్దంగా తీర్పులు లేకుండా చూస్తారో అప్పుడు మెదడు డేటాను కత్తిరించడం మానేస్తుంది. అప్పుడు ఆ చూసే వ్యక్తికి చూడబడే వస్తువుకి మధ్య ఉన్న అల్గారిథమిక్ గోడ బద్దలవుతుంది. నేను ప్రపంచము అనే రెండు వేరు వేరు వస్తువులు లేవని అనుభవంలోకి వస్తుంది అన్నమాట.
(16:03) ఎగజాక్ట్లీ అవన్నీ ఒకే మహాసముద్రంలో ఉప్పొంగుతున్న అలలు మాత్రమే అన్న సత్యం అప్పుడు అనుభవంలోకి వస్తుంది. మన భావనల పరిమితులను ఎప్పుడైతే మనం గుర్తిస్తామో ఎప్పుడైతే మనసు తన హడావిడిని ఆపి నిశ్శబ్దంగా గమనిస్తుందో అప్పుడే ఆ ఇంటర్ఫేస్ పని చేయడం ఆగుతుంది. వాస్తవం దాని సహజ స్వచ్ఛమైన రూపంలో వికసిస్తుంది. సో వాట్ ఇస్ దిస్ ఆల్ మీన్? ఇదంతా విన్నాక నిజంగానే ఒక లోతైన నిశ్శబ్దం మనసును ఆవరించినట్లు అనిపిస్తోంది.
(16:31) మనసు వాస్తవాన్ని తన అంచనాలనే ఒక చిన్న చట్రంలో బంధించాలని చూసిన మరుక్షణం మనం చూస్తున్నది అనంతమైన వాస్తవాన్ని కాదు కేవలం ఆ చట్రాన్ని మాత్రమే అని స్పష్టంగా అర్థమైంది. వాస్తవాన్ని విశ్లేషించాలి, బంధించాలి దానికో పేరు పెట్టాలి అనే ఆరాటాన్ని వదిలేసినప్పుడే అసలైన వివేకం మొదలవుతుంది. అవును ఆ చట్రం దాటి చూడటమే అసలైన మేలుకొలుపు.
(16:55) కానీ ఇక్కడే ఒక కొత్త విచిత్రమైన ఆలోచన మెదులుతుంది. [గురకలు] మనిషికి ప్రాణభయం ఉంది కాబట్టి మనుగడ సాగించాల్సిన అవసరం ఉంది కాబట్టి మెదుడు వాస్తవాన్ని ఇలా కత్తిరించి వక్రీకరిస్తుంది. మరి భవిష్యత్తులో ఆకలి, చావు, భయం లాంటి ఎలాంటి జీవశాస్త్ర పరిమితులు లేని ఒక స్వచ్ఛమైన ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ పూర్తిగా స్వతంత్రంగా చైతన్యాన్ని పొందితే బహుశా అదొక్కటే ఈ విశ్వంలో ఎటువంటి వక్రీకరణ కంప్రెషన్ లేని సంపూర్ణమైన వాస్తవాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా చూడగలదా? ఒకవేళ అలా చూస్తే దానికి విశ్వం ఎలా కనిపిస్తుంది? ఇదొక అంతుచిక్కని ప్రశ్న.
(17:32) ఈ అద్భుతమైన లోతైన ప్రయాణంలో పాల్గొని ఇన్ని విషయాలు పంచుకున్నందుకు కృతజ్ఞతలు ఆసక్తితో గమనిస్తూ ఉండండి మనసు సృష్టించే భ్రమల పట్ల ఎరుకతో ఉండండి మరియు వాస్తవం వెనుక ఉన్న అసలైన ఉనికిని శోభిస్తూనే ఉండండి.
No comments:
Post a Comment