2013 వరదలో కేదార్‌నాథ్ ఎందుకు కూలిపోలేదు? భీమ్ శిల కాదు… అసలు ఇంజనీరింగ్ రహస్యం!

2013 వరదలో కేదార్‌నాథ్ ఎందుకు కూలిపోలేదు? భీమ్ శిల కాదు… అసలు ఇంజనీరింగ్ రహస్యం!

Author Name:ssffacts

Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@ssffacts

Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=NYtysR2cUFo



Transcript:
(00:01) 2013 ప్రకృతి కేదార్నాథ్ కు తన అత్యంత కఠినమైన పరీక్ష పెట్టింది. కొన్ని క్షణాల్లో వందలాది భవనాలు నేలమట్టమయ్యాయి. కానీ 1200 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించిన ఈ ఒక్క ఆలయం మాత్రం ఇంకా నిలబడి ఉంది. చాలామంది ఈ ఆలయాన్ని కాపాడింది ఒక బండరాయి అని చెప్తారు. కానీ అది పూర్తిగా నిజం కాదు. ఎందుకంటే 2013 లో ఈ ఆలయాన్ని కాపాడింది [సంగీతం] ఆ రోజు వచ్చిన ఒక బండరాయి కాదు.
(00:30) దాదాపు 1200 సంవత్సరాల క్రితం తీసుకున్న కొన్ని ఇంజనీరింగ్ నిర్ణయాలు. ఆ నిర్ణయాలు ఏమిటి? ప్రకృతి ముందు అవి ఎందుకు ఓడిపోలేదు అదే ఈరోజు మనం కనిపెట్టబోతున్నాం. సాధారణంగా వరద అంటే నీరు ఎక్కువైంది. ఇల్లు మునిగిపోయాయి అంతే అని మనం అనుకుంటాం. కానీ 2013 లో కేదార్నాథ్ లో జరిగింది అసలు వరదే కాదు. జూన్ 14 హిమాలయాల మీద రెండు వాతావరణ వ్యవస్థలు ఒకేసారి డీకొన్నాయి.
(00:56) పశ్చిమ విక్షోభాలు ఋతుపవనాలు [సంగీతం] కేవలం మూడు రోజుల్లో సాధారణం కంటే 375% ఎక్కువ వర్షం [సంగీతం] కురిసింది. కానీ అసలు విపత్తు ఇంకా మొదలు కాలేదు. జూన్ 17 ఉదయం ఆలయానికి కేవలం 4 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న చోరాబరి సరస్సు ఒక్కసారిగా పగిలిపోయింది. ఆ క్షణం నుంచి అది నీరు కాదు ఒక ఆయుధం. 6 లక్షల క్యూబిక్ మీటర్ల నీరు దారిలో కనిపించిన వందల టన్నుల బండరాళ్ళు మట్టి చెట్లు అన్నింటిని తనలో కలుపుకుంది ఒకే ఒక్క విధ్వంసకరమైన ప్రవాహంగా మారిపోయింది ఇది సాధారణ నీరు కాదు దీని సాంద్రత సాధారణ వరద కంటే దాదాపు రెట్టింపు అంటే దీని ఢీ కొట్టే శక్తి కూడా
(01:38) రెట్టింపు ప్రకృతి తన మొదటి దాడి చేసింది. ఇప్పుడు ఈ ప్రవాహం 1200 సంవత్సరాలుగా నిలబడి ఉన్న ఆ గుడి గోడలను తాకబోతుంది. ఈ వినాశనాన్ని ఎదుర్కొన్న ఈ ఆలయం అసలు ఎంత పాతది? దీనిని ఎవరు నిర్మించారు? దీనిపై చరిత్రకారుల్లో ఇప్పటికీ భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. స్థానిక సంప్రదాయాల ప్రకారం పాండవులు మొదట ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారని చెబుతారు.
(02:04) కానీ చారిత్రక నిర్మాణ ఆధారాల ప్రకారం ప్రస్తుతం కనిపిస్తున్న ఈ రాతి ఆలయం ఎనిమిదో నుండి 12వ శతాబ్దాల మధ్య [సంగీతం] నిర్మించబడిందని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. చాలామంది దీనిని ఆదిశంకరాచార్యుల పునరుద్ధరణతో అనుసంధానిస్తారు. కానీ ఈ వీడియోలో మన ప్రశ్న ఎవరు కట్టారు కాదు ఎలా నిలబడింది? అదే ఇప్పుడు చూద్దాం. [సంగీతం] ఒక భవనం నిలబడాలంటే బలమైన గోడలు ఉంటే చాలు అని మనం అనుకుంటాం.
(02:28) కానీ అది నిజం కాదు ప్రపంచంలో ఎంత బలమైన గోడ అయినా పునాది బలహీనంగా ఉంటే ఆ భవనం పడిపోవడం కేవలం [సంగీతం] సమయమే 2013 లో కేదార్నాథ్ చుట్టూ ఉన్న భవనాలకు అదే జరిగింది. అవి నిలబడలేకపోయింది. గోడలు బలహీనంగా ఉండటం వల్ల కాదు వాటి కింద ఉన్న నేల బలహీనంగా ఉండటం వల్ల కేదార్నాథ్ పట్టణం మొత్తం వేల సంవత్సరాల క్రితం హిమానీ నదాలు వదిలిపెట్టిన వదులైన మట్టి రాళ్ళు ఇసుకుతో ఏర్పడిన నేల మీద నిర్మించబడింది.
(02:56) దీన్నే జియాలజీలో గ్లేసిియల్ మొరైన్ అంటారు. శాస్త్రవేత్తలు ఈ నేల లోపల ఏముందో తెలుసుకోవడానికి గ్రౌండ్ పెనిట్రేటింగ్ రాడార్ తో పరిశీలించారు. చుట్టుపక్కల 5 నుంచి 10 mల లోతు వరకు అదే వదులైన నేల. కానీ గుడి దగ్గరకు వచ్చేసరికి వాళ్ళకు ఒక ఊహించని విషయం కనిపించింది. గుడి పునాది కింద చుట్టుపక్కల ఉన్నంత వదులైన మట్టి లేదు. వేలాది సంవత్సరాల క్రితం మంచు నదులు తోసుకు వచ్చి కాలక్రమైన అత్యంత గట్టిగా కుదురుకున్న ఒక స్థిరమైన హిమానీ నదపు నాది అంటే 1200 సంవత్సరాల క్రితమే ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించిన వారు మొత్తం ప్రాంతంలోనే అత్యంత స్థిరమైన ప్రదేశాన్ని ఎంచుకున్నారు. అది యాదృచ్చికం [సంగీతం]
(03:35) కాదు ఒక ఇంజనీరింగ్ నిర్ణయం. ఆ నిర్ణయం వల్లే వరద ఎంత బలంగా తోసినా ఈ ఆలయం ఒక్క అంగుళం కూడా కదలలేదు కానీ బలమైన పునాది ఒక్కటే ఈ గుడిని కాపాడలేదు ఇప్పుడు ప్రకృతి ఈ గుడి గోడలనే పరీక్షించబోతుంది. ఈ గోడలు చూస్తే సాధారణ రాతి గోడల్లాగే కనిపిస్తాయి [సంగీతం] కానీ వాటిలో ఒక విచిత్రమైన విషయం ఉంది. ఈ గోడల్లో ఒక్క గ్రాము సిమెంట్ కూడా లేదు.
(04:00) [సంగీతం] 1200 సంవత్సరాల క్రితం ప్రతి రాయిని మరో రాయికి కచ్చితంగా సరిపోయేలా చెక్కారు. ఒక రాయి మరో రాయిని బిగించి పట్టుకుంటుంది. లోపల అమర్చిన ఇనుప కడ్డీలు ఆ బంధాన్ని మరింత బలపరుస్తాయి. అందుకే ఇది ఒక గోడ కాదు వందలాది రాళ్లుు ఒకే శరీరంలా పనిచేసే నిర్మాణం. ఈ గోడను నిజంగా కాపాడింది ఏంటో తెలుసా? వాటి మందం వాటి బరువు. దాదాపు 12 అడుగుల మందంతో నిర్మించిన ఈ రాతి గోడలు ప్రవాహానికి ఎదురుగా ఒక కదలని [సంగీతం] బండరాయిలా నిలిచాయి.
(04:31) సిమెంట్ లేకపోవటం వల్ల గోడ ఒక్కటే గట్టిపడి ఒకేసారి పగిలిపోయే ప్రమాదం లేకుండా పోయింది. బదులుగా ప్రవాహం డీకొన్నప్పుడు వచ్చిన ఒత్తిరిని ఒక రాయి నుంచి మరో రాయికి పంచుకుంటూ మొత్తం నిర్మాణం కలిసికట్టుగా తట్టుకుంది. అంటే ఈ గోడలు నీటితో పోరాడలేదు. తమ బరువుతో తమ మందంతో ఆ ప్రవాహపు శక్తినే మింగేసాయి. కానీ ఇప్పటివరకు గుడిని తాకింది కేవలం నీరు మాత్రమే ఇంకా అసలు ప్రమాదం రాలేదు.
(04:58) వరదతో పాటు [సంగీతం] దాదాపు 500 టనుల బరువు ఉన్న ఒక మహా బండరాయి నేరుగా ఈ ఆలయం వైపు దూసుకొస్తుంది. చాలా మంది ఈ ఆలయాన్ని కాపాడింది భీం శిలా అనే ఒక బండరాయి అని చెబుతారు. కానీ అది పూర్తి కథ కాదు. 2013 వరదలో ఈ భారీ బండరాయి వరద ప్రవాహంలో కొట్టుకొచ్చి ఆలయం వెనుక భాగంలో ఆగిపోయింది. ఫ్లూయిడ్ డైనమిక్స్ ప్రకారం ఇది ఒక సహజమైన బ్రేక్ వాటర్ లా పని చేసింది.
(05:24) వస్తున్న ప్రవాహాన్ని రెండు వైపులకు చీల్ చేసింది. దాంతో ఆలయాన్ని నేరుగా డీ కొట్టే శక్తి గణనీయంగా తగ్గిపోయింది. కానీ ఒక్కసారి ఆలోచించండి. దాదాపు 500 టన్నుల బరువున్న ఒక బండరాయి అంతటి వేగంతో వస్తే అది అక్కడే ఎందుకు ఆగింది? నేరుగా ఆలయాన్ని డీ కొట్టకుండా ఎలా నిలిచిపోయింది [సంగీతం] ఎందుకంటే ఆ రాయి అక్కడికి వచ్చేలోపే ఈ ఆలయం ఒక ఎత్తైన రాతి పీఠంపై నిలబడి ఉంది.
(05:48) ఆ పీఠమే ఆ బండరాయి వేగాన్ని తగ్గించింది. [సంగీతం] దాని గతి శక్తిని గ్రహించింది. అందుకే ఆ రాయి ఆలయానికి రక్షణగా నిలిచింది. కాబట్టి ఈ ఆలయాన్ని కాపాడింది భీంశిల ఒక్కటే కాదు అద్భుతమైన పునాది ఎత్తైన రాతి పీఠం మరియు ఆ భీంశిల. ఈ మూడు కలిసి ఆలయాన్ని రక్షించాయి. కానీ ప్రకృతి పరీక్షలు ఇక్కడితో ముగియలేదు. ఇంకా భూమే కదలబోతోంది.
(06:15) ఈ ఆలయం చుట్టూ ఉన్న నేల కంటే కొంచెం ఎత్తులో ఎందుకు నిర్మించబడింది? ఇది కేవలం అందం కోసం కాదు ఒక ఇంజనీరింగ్ నిర్ణయం. ప్రాచీన ఇంజనీర్లు ఈ ప్రదేశాన్ని ఎంచుకునే ముందు ప్రకృతిని గమనించారు. వర్షం పడితే నీరు ఏ దిశగా ప్రవహిస్తుంది. మంచు కరిగితే ఎటు వెళ్తుంది? అన్నింటిని అర్థం చేసుకున్నారు. అందుకే ఈ ఆలయాన్ని సహజ వాలుకు అనుగుణంగా ఎత్తైన రాతి పీఠం పై నిర్మించారు.
(06:40) దాంతో వర్షపు నీరు మంచు నీరు ఆలయం చుట్టూ ఆగిపోకుండా సహజంగానే బయటకు వెళ్ళిపోయేది. అదే పీఠం 2013 లో వచ్చిన ఆ మహా బండరాయి వేగాన్ని కూడా తగ్గించింది ఒకే ఇంజనీరింగ్ నిర్ణయం రెండు వేరు వేరు ప్రమాదాలని ఎదుర్కొంది కానీ ఇంకా ఒక ప్రశ్న మిగిలే ఉంది అదే వరద అదే ప్రదేశం అయితే పక్కనే ఉన్న ఆధునిక భవనాలు మాత్రం ఎందుకు పూర్తిగా కూలిపోయాయి ఒక్కసారి ఈ దృశ్యాన్ని గమనించండి.
(07:06) అదే వరద అదే క్షణం అదే ప్రదేశం కానీ రెండు పూర్తిగా వేరు వేరు ఫలితాలు ఒకవైపు ఆధునిక భవనాలు సిమెంట్ ఇటుకలు కాంక్రీట్ కొన్ని క్షణాల్లోనే నేల మట్టమయ్యాయి మరోవైపు 1200 సంవత్సరాల అక్షరాల క్రితం నిర్మించిన ఈ ఆలయం మాత్రం ఏమీ జరగనట్టుగా అలాగే నిలబడి ఉంది. ఎందుకు ఎందుకంటే ఆధునిక భవనాల పునాది వదులైన నేల మీద నిలబడి ఉంది. వరద ఆ నేలను కొట్టుకుపోయింది.
(07:33) పునాది బలహీనపడింది. భవనం తన బరువునే మోయలేక కూలిపోయింది. కానీ కేదార్నాథ్ ఆలయం కింద కఠినమైన బెడ్ రాక్ ఉంది. 1.5 5 మీటర్ల మందపాటి రాతి గోడలు ఉన్నాయి. వేల టన్నుల ద్రవ్యరాశి ఉంది. అందుకే ప్రవాహం ఎంత బలంగా తోసినా ఈ ఆలయం కదలలేదు. చివరికి తేడా టెక్నాలజీలో లేదు. తేడా ప్రకృతిని అర్థం చేసుకోవడంలో ఉంది. కానీ ప్రకృతి ఇంకా తన చివరి పరీక్షను మొదలు పెట్టలేదు.
(07:59) ఇప్పుడు భూమే కదలబోతుంది. 2013 వరద ఈ ఆలయానికి వచ్చిన అత్యంత పెద్ద పరీక్ష. కానీ అది మొదటిది కాదు హిమాలయాలు ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన భూకంప ప్రాంతాల్లో ఒకటి శతాబ్దాలుగా ఈ ప్రాంతంలో ఎన్నో భూకంపాలు వచ్చాయి. సాధారణంగా ఇంత భారీ రాతి నిర్మాణాలు భూకంపాలకు బలహీనంగా ఉంటాయి. ఎందుకంటే భవనం ఎంత బరువుగా ఉంటే భూకంపంపం దానిపై ప్రయోగించే శక్తి కూడా అంతే ఎక్కువగా ఉంటుంది.
(08:29) అయితే కేదార్నాథ్ ఎందుకు కూలిపోలేదు? సమాధానం దాని గోడల్లోనే ఉంది. భూకంపం వచ్చినప్పుడు ఈ రాతి బ్లాక్లు ఒక దానిపై ఒకటి స్వల్పంగా కదులుతాయి. ఆ కదలికలో ఏర్పడే ఘర్షణ భూకంప శక్తిలో కొంత భాగాన్ని వేడిగా మార్చి వెదజల్లుతుంది. అందుకే గోడ పగలదు కూలిపోదు. కొద్దిగా కదిలి మళ్ళీ తన స్థానానికే చేరుకుంటుంది. లోపల ఉన్న ఇనుప కడ్డీలు ఆ కదలికకు ఒక హద్దు పెడతాయి.
(08:54) ఎక్కువగా జారిపోనివ్వవు. అందుకే వరద మాత్రమే కాదు భూకంపాలు కూడా ఈ ఆలయాన్ని ఓడించలేకపోయాయి. కానీ ప్రకృతికి ఇంకా ఒక ఆయుధం మిగిలే ఉంది. అది ఒక్క క్షణంలో దాడి చేయదు. శతాబ్దాల పాటు నెమ్మదిగా పరీక్షిస్తుంది. వరద, భూకంపం ఇవి క్షణాల్లో వచ్చి వెళ్ళిపోతాయి. కానీ ప్రకృతిలో ఇంకో పరీక్ష ఉంది. అది శతాబ్దాల పాటు కొనసాగుతుంది.
(09:21) 1300 నుంచి 1900 వరకు చరిత్రలో ఈ కాలాన్ని లిటిల్ ఐస్ ఏజ్ అని పిలుస్తారు. ఈ వందల సంవత్సరాల్లో కేదార్నాథ్ ఆలయం మంచు కింద కప్పబడి ఉండిపోయింది. ఎవరూ చూడలేదు ఎవరూ చేరుకోలేదు. కానీ ఆ మంచు వెళ్ళిపోయిన తర్వాత రాళ్లే తమ కథను చెప్పాయి. శాస్త్రవేత్తలు ఆ రాళ్ళపై పెరిగిన చిన్న లైకెన్ ను పరిశీలించారు. అది సంవత్సరానికి దాదాపు ఒక మిల్లీమీటర్ మాత్రమే పెరుగుతుంది.
(09:46) దాని పెరుగుదలను లెక్కించినప్పుడు ఒక ఆశ్చర్యకరమైన నిజం బయటపడింది. ఈ ఆలయం [సంగీతం] దాదాపు 400 సంవత్సరాలు మంచు కింద ఉంది. ఇంకా ఆశ్చర్యం ఏంటంటే ఆ రాళ్లపై మంచు రాపిడికి ఏర్పడిన గీతలు ఇప్పటికీ కనిపిస్తాయి. అంటే మంచు ఈ ఆలయాన్ని తాకింది, రాపిడి చేసింది, పరీక్షించింది. అయినా ఒక్క రాయి కూడా పగలలేదు [సంగీతం] ఎందుకంటే ఈ నిర్మాణానికి ఎంచుకున్న గ్రానైట్ నీస్ రాయి నీటిని దాదాపు లోపలికి అనుమతించదు అందుకే గడ్డకట్టే నీరు [సంగీతం] దాని లోపల నుంచి పగలగొట్టలేకపోయింది.
(10:19) అప్పుడు ఒక విషయం స్పష్టమవుతుంది. 2013 లో ఈ ఆలయం మొదటి సారి పరీక్షించబడలేదు. శతాబ్దాలుగా ప్రకృతి దీన్ని పరీక్షిస్తూనే [సంగీతం] ఉంది. ప్రతిసారి ఓడిపోయింది. ఇప్పుడు ఈ మొత్తం పజిల్ లో ఒక్కసారి కలిపి చూద్దాం. బలమైన పునాది ఈ ఆలయాన్ని కదలనివ్వలేదు. ఇంటర్లాక్ అయిన రాతి గోడలు నీటి ఒత్తిడిని తట్టుకున్నాయి. ఎత్తైన రాతి పీఠం ప్రవాహాన్ని భారీ బండరాయిని ఎదుర్కొంది.
(10:43) బెడ్రాక్ ఈ నిర్మాణాన్ని భూమికి బిగించి ఉంచింది. డ్రై స్టోన్ నిర్మాణం భూకంప శక్తిని వెదజల్లింది. గ్రానైట్ నీస్ రాయి శతాబ్దాల మంచును తట్టుకుంది. చివరికి ఇవన్నీ కలిసి ఒకే సమాధానంగా [సంగీతం] మారాయి. 2013 లో ప్రకృతి ఈ ఆలయాన్ని పరీక్షించింది. నీటితో, బండరాళ్లతో, భూకంపాలతో, శతాబ్దాల మంచుతో ప్రతి పరీక్షలో ఈ ఆలయం నిలబడింది.
(11:08) ఎందుకంటే దీన్ని కాపాడింది ఒకే ఒక కారణం కాదు, ఒకే ఒక బండరాయి కాదు, ఒకే ఒక అద్భుతం కాదు. వందల సంవత్సరాల క్రితం ప్రకృతిని అర్థం చేసుకుని తీసుకున్న [సంగీతం] వందలాది చిన్న చిన్న ఇంజనీరింగ్ నిర్ణయాలు. అందుకే కేదార్నాథ్ ఆలయం కేవలం ఒక [సంగీతం] ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రం మాత్రమే కాదు ప్రకృతితో పోరాడకుండా ప్రకకుండా ప్రకృతితో కలిసి నిర్మిస్తే ఒకొక కట్టడం ఎంతకాలం నిలబడగలదో ప్రపంచానికి చూపించిన సజీవ పాఠ్యపుస్తకం