ఆలోచనలను శాంతపరచడం ఎలా? 5000 సంవత్సరాల నాటి ధ్యాన పద్ధతి
Author Name:Lakshmi Lok Yatra
Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@LakshmiLokYatra75
Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=ZgL8PILwdp4
Title: ఆలోచనలను శాంతపరచడం ఎలా? 5000 సంవత్సరాల నాటి ధ్యాన పద్ధతి
Author Name: Lakshmi Lok Yatra
Description: ఆలోచనలను శాంతపరచడం ఎలా? 5000 సంవత్సరాల నాటి ధ్యాన పద్ధతి
మనస్సులో నిరంతరం ఆలోచనలు తిరుగుతూనే ఉన్నాయా? గతం గురించి ఆలోచనలు, భవిష్యత్తుపై ఆందోళనలు, రోజువారీ విషయాలపై కలిగే అనేక భావనలు మనస్సుకు విశ్రాంతి లేకుండా చేస్తాయి. అయితే ఆలోచనలను బలవంతంగా ఆపడం కంటే, వాటిని గమనిస్తూ మనస్సును క్రమంగా ప్రశాంత స్థితికి తీసుకెళ్లే మార్గం గురించి ప్రాచీన ధ్యాన సంప్రదాయాలు ఏమి చెబుతున్నాయి?
ఈ వీడియోలో 5000 సంవత్సరాల నాటి ధ్యాన సంప్రదాయాలకు సంబంధించిన భావనలను ఆధారంగా చేసుకుని, ఆలోచనలను గమనించడం, వాటితో అనవసరంగా పోరాడకుండా ఉండటం మరియు అంతర్ముఖంగా ప్రశాంతతను అన్వేషించడం గురించి తెలుసుకుందాం.
📖 ఈ వీడియోలో మీరు తెలుసుకోబోయేది:
• ఆలోచనలు ఎందుకు నిరంతరం మనస్సులో ఉద్భవిస్తుంటాయి?
• ఆలోచనలను బలవంతంగా ఆపడం కంటే వాటిని గమనించడం అంటే ఏమిటి?
• ప్రాచీన ధ్యాన సంప్రదాయాలలో మనస్సు నిశ్శబ్దానికి ఇచ్చిన ప్రాధాన్యత ఏమిటి?
• ధ్యానం సమయంలో మన ఆలోచనలను ఎలా గమనించవచ్చు?
• అంతర్ముఖ ప్రశాంతతను అన్వేషించడానికి ఉపయోగపడే కొన్ని ఆలోచనా విధానాలు ఏమిటి?
🌿 ఆధ్యాత్మిక దృక్పథంలో, మనస్సును అర్థం చేసుకోవడం అనేది కేవలం ఆలోచనలను తొలగించడం మాత్రమే కాదు. మనలో ఉద్భవించే ఆలోచనలు, భావనలు మరియు ప్రతిస్పందనలను మరింత స్పష్టంగా గమనించడం కూడా ఒక అంతర్ముఖ ప్రయాణంగా భావించబడుతుంది. ఈ వీడియో అదే విషయాన్ని సులభంగా అర్థమయ్యే విధంగా పరిశీలిస్తుంది.
🙏 కొన్ని నిమిషాలు ప్రశాంతంగా కూర్చొని, మీ మనస్సును మీరు స్వయంగా గమనించే ప్రయత్నం చేయండి. ప్రతి ఒక్కరి ధ్యాన అనుభవం భిన్నంగా ఉండవచ్చు. కాబట్టి ఈ విషయాన్ని ఒక ఆధ్యాత్మిక అన్వేషణగా స్వీకరించండి.
వీడియో మీకు ఉపయోగకరంగా అనిపిస్తే 👍 Like చేయండి, మీకు ఆసక్తి ఉన్న వారితో Share చేయండి మరియు ఇలాంటి ఆధ్యాత్మిక, ధ్యాన మరియు ఆత్మపరిశీలనకు సంబంధించిన వీడియోల కోసం మా ఛానల్‌ను Subscribe చేయండి.
మీకు ధ్యానం సమయంలో ఎక్కువగా ఎదురయ్యే అనుభవం ఏమిటో Comment ద్వారా మాతో పంచుకోండి.
#ధ్యానం #Meditation #మనశ్శాంతి #ఆలోచనలు #ఆత్మపరిశీలన #ధ్యానపద్ధతి #Spirituality #Mindfulness
Transcript:
(00:00) ఒక చిన్న ప్రయోగం చేయండి. ఇప్పుడే ఈ క్షణమే కళ్ళు మూసుకుని కేవలం 10 సెకన్ల పాటు ఏమీ ఆలోచించకుండా ఉండటానికి ప్రయత్నించండి. పూర్తిగా శూన్యంగా ఎంతో ప్రశాంతంగా ఏమైంది? బహుశా మూడు నుంచి నాలుగు సెకండ్లలోనే ఏదో ఒక ఆలోచన తనంతట తానుగా ఎక్కడి నుండోడో వచ్చి ఉంటుంది. అరే నేను ఆలోచిస్తున్నాను కదా అనే ఆలోచన కావచ్చు లేదా చేయబోయే పని గురించి కావచ్చు ఇలా జరగగానే మనకు మన మనసుపై అస్సలు నియంత్రణ లేదని ఇది మన బలహీనత అని అనిపించవచ్చు.
(00:44) కానీ నిజానికి ఇది ఎవరి బలహీనత కాదు మన మెదడు సహజంగా పనిచేసే తీరు ఇది. తనంతట తానుగా ఎక్కడి నుండో వచ్చి ఉంటుంది. అరే నేను ఆలోచిస్తున్నాను కదా అనే ఆలోచన కావచ్చు లేదా ఏదైనా పాత విషయం విషయం కావచ్చు లేదా చేయబోయే పని గురించి కావచ్చు. ఇది ఎవరి బలహీనత కాదు. ఇది దాదాపు ప్రతి మనిషికి జరుగుతుంది. వారు ఎంతటి అనుభవజ్ఞులైనా సరే మనసు ఒక్క క్షణం కూడా ఆగదు అది ఎప్పటికీ ఆగిపోని ఒక యంత్రం లాంటిది.
(01:23) 24 గంటలు విశ్రాంతి లేకుండా నడుస్తూనే ఉంటుంది. అందుకే చాలామంది ధ్యానం చేయటానికి కూర్చుంటారు. కానీ కొద్ది నిమిషాల్లోనే ఓటమిని అంగీకరిస్తారు. తమ వల్ల కావడం లేదని వారు అనుకుంటారు. తమ బుర్ర చాలా వేగంగా పరిగెడుతుందని భావించి బహుశా ధ్యానం తమకోసం కాదేమో అని నిర్ణయించుకుని వదిలేస్తారు. కానీ ఇక్కడ ఒక లోతైన విషయం మరుగున పడిపోతుంది.
(01:55) ఆలోచనలను శూన్యం చేయడానికి ప్రయత్నించడం మరియు ఆలోచనలను అర్థం చేసుకోకుండా వాటిని ఆపడానికి ప్రయత్నించడం అనేవి రెండు పూర్తిగా భిన్నమైన విషయాలు. చాలామంది రెండవ తప్పు చేస్తుంటారు మరియు ఇదే తప్పు వారిని పదే పదే విఫలమయ్యేలా చేస్తుంది ఈ రోజు ఈ గంధరగోళాన్ని మూలార నుండి అర్థం చేసుకునే రోజు ఇది విని ఒక్కసారి ప్రయత్నించి మర్చిపోయే ఏదో కొత్త ట్రిక్ లేదా షార్ట్ కట్ కాదు ఇది సంపూర్ణ యోగశాస్త్రం ఆధారపడి ఉన్న అత్యంత లోతైన పునాది దివరకు వెళ్లే విషయం వేల సంవత్సరాల క్రితం యోగాను నిర్వచించడానికి మహర్షి
(02:44) పతంజలి రాసిన మొదటి సూత్రం నేటికీ ధ్యానం లేదా యోగపై రాసిన ప్రతి పుస్తకంలోనూ కనిపిస్తుంది. కానీ విచిత్రం ఏమిటంటే సామాన్యులు తమ దైనందిన జీవితంలో అన్వయించుకునేలా ఈ ఒక్క సూత్రాన్ని ఇంత సరళమైన భాషలో విడమర్చి చెప్పడం చాలా అరుదు. చాలా చోట్ల ఈ సూత్రాన్ని సంస్కృతంలోనే వినిపిస్తారు. దాని అక్షరార్థం చెప్పేసి అక్కడితో విషయాన్ని ముగిస్తారు.
(03:19) ఈ రోజు ఆ సూత్రం వెనుక ఉన్న అసలు అర్థాన్ని విశ్లేషించడం జరుగుతుంది. పదం తర్వాత పదంగా కాకుండా అసలు ఆలోచనలు ఎక్కడ రూపుదిద్దుకుంటాయి? అవి ఎక్కడి నుంచి ఉద్భవిస్తాయి? మరియు వాటిని బలవంతంగా ఆపడానికి చేసే ప్రయత్నం ఎందుకు ఎప్పుడూ వ్యతిరేక ప్రభావాన్ని చూపుతుంది అనే లోతైన అవగాహనతో ఇది వివరించబడుతుంది. ఆలోచనలు ఎక్కడ జన్మిస్తాయో అర్థం చేసుకోనంత కాలం వాటిని శూన్యం చేయడానికి చేసే ప్రతి ప్రయత్నము ఒక నది ప్రవాహాన్ని కేవలం చేతులతో ఆపడానికి ప్రయత్నించినట్లే ఉంటుంది.
(04:03) ఎంత బలాన్ని ఉపయోగించినా నీరు తన దారిని తాను ఏర్పాటు చేసుకుని తీరుతుంది. ఇక్కడ ఒక విషయం స్పష్టం చేయడం అవసరం. ఈ రోజు మీకు తెలిసే ఈ విషయం ఏదో కష్టమైన తాత్విక చర్చ లాగా ఉండదు. యోగదర్శనంలో మనస్సును అర్థం చేసుకోవడానికి చెప్పబడిన విధానం వాస్తవానికి చాలా ఆచరణాత్మకమైనది మరియు రోజువారి అనుభవంతో ముడిపడి ఉంటుంది. ప్రతి మనిషి ప్రతిరోజు తనలో ఈ ప్రక్రియ మొత్తాన్ని అనుభవిస్తాడు.
(04:35) కాకపోతే అసలు తన లోపల ఏమి జరుగుతుందో తెలుసుకోవడానికి తగిన పేరు అవగాహన అతనికి ఉండదు. ఒక వ్యక్తి ఏ బటన్ ఏమీ చేస్తుందో నేర్చుకోకుండా కారులోని బటన్ అన్నింటిని నొక్కినట్లుగా ఇది ఉంటుంది. సరిగ్గా అలాగే చాలామంది ప్రజలు తమ మనసును ఉపయోగిస్తారు కానీ ఆ మనస్సు వాస్తవానికి ఎలా పని చేస్తుందో ఎప్పటికి అర్థం చేసుకోరు. కాబట్టి మనం ఒకే మనసు అని పిలిచేది నిజానికి ఒకటి కాదని అది నాలుగు వేరు వేరు భాగాలతో కలిసి ఏర్పడిందని అర్థం చేసుకోవడం మన మొదటి అడుగు ఇది వినడానికి కొంచెం వింతగా అనిపించొచ్చు ఎందుకంటే మనస్సు అనేది ఒకేలా అనిపిస్తుంది. మరి ఈ నాలుగు భాగాలు ఎలా
(05:23) ఉంటాయి? కానీ ఈ నాలుగు భాగాలను వాటి వేరు వేరు పనులను అర్థం చేసుకున్న వెంటనే ఆలోచనలు ఎక్కడి నుండి వస్తాయో ఇట్టే స్పష్టమవుతుంది. ఆ ఆలోచనలు ఎక్కడ నిల్వ అవుతాయి మరియు దేనిని ప్రశాంతంగా ఉంచడం ద్వారా మిగతావన్నీ వాటంతటా అవే శాంతిస్తాయో ఆ అసలైన ప్రదేశం ఏదో మనకు తెలుస్తుంది. ఈ అవగాహన చాలా ప్రాధమికమైనది.
(05:54) ఇది ఎంత ముఖ్యమైనది అంటే దీని గురించి తెలియకుండా ఎంత మంచి ధ్యాన పద్ధతినైనా అనుసరించిన అది అసంపూర్ణంగానే మిగిలిపోతుంది. ఎందుకంటే ఎక్కడ యుద్ధం చేయాలో తెలియకుండా చేసే ఎలాంటి ప్రయత్నమైన చీకట్లో బాణం వేయడం లాంటిదే అవుతుంది. ఇప్పుడు ఈ నాలుగు భాగాలుగా ఉన్న మనసు గురించి దాని ప్రతి పొర, ప్రతి పని పని గురించి ఒక్కొక్కటిగా వివరిస్తాను.
(06:21) ఎలాంటి శాస్త్రాలు చదవకుండానే ఎవరైనా సులభంగా అర్థం చేసుకునేంత సరళమైన భాషలో ఇది ఉంటుంది. ఈ అవగాహనే ముందుకెళ్లి ఆలోచనలు ఎలాంటి బలవంతం లేకుండా వాటంతటా అవే నెమ్మదించే అసలైన పద్ధతికి మిమ్మల్ని చేరుస్తుంది. గాలి ఆగిపోగానే అలలతో కదులుతున్న సరస్సు ఉపరితలం మెల్లగా అద్దంలా ఎలా ప్రశాంతంగా మారుతుందో సరిగ్గా అలాగే జరుగుతుంది. సాధారణ వాడుక భాషలో మనం దేనినైతే కేవలం మనసు అంటామో దానిని యోగ దర్శనంలో నాలుగు వేరు వేరు భాగాలుగా విభజించారు.
(07:04) మరియు ప్రతి భాగానికి దానికంటూ ఒక ప్రత్యేకమైన పని ఉంటుంది. సరిగ్గా ఒక ఇంట్లో వేరు వేరు వేరు వేరు గదులు ఉన్నట్లుగానే ఇది కూడా. ప్రతి గదికి దానికంటూ ఒక ప్రత్యేక ప్రయోజనం ఉంటుంది. అయినా అవన్నీ కలిస్తేనే ఒక ఇల్లు అవుతుంది. మొదటి భాగం మనస్ ఇది నిరంతరం ఆలోచిస్తూ సందేహిస్తూ ఇటు అటు భ్రమిస్తూ ఉండే భాగం. ఇది చాలా చురుకైన మరియు అత్యంత చంచలమైన భాగం.
(07:38) ఏదైనా నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి వచ్చినప్పుడు మొదటగా ఎగురుతూ దూకుతుతూ హడావిడి చేసేది ఈ మనసే అది చేయాలా లేక ఇది చేయాలా బహుశా ఇది సరైనదేమో బహుశా అది సరైనదేమో అని ఆలోచిస్తుంది. ఒకే దగ్గర నిలకడగా కూర్చోలేని ప్రతి రెండు నిమిషాలకు ఏదో ఒక కొత్త విషయం మీదకు ధ్యాస మళ్లే ఒక చిన్న క చిన్న పిల్లాడి లాంటిదే ఈ మనస్సు రెండవ భాగం బుద్ధి ఇది మనసుకు పూర్తిగా భిన్నమైనది.
(08:13) మనసు కేవలం గందరగోళాన్ని సృష్టిస్తుండగా బుద్ధి నిర్ణయాలు తీసుకునే భాగం. ఏది సరైనదో, ఏది తప్పో నిర్ణయించేది ఇదే. ఒక వ్యక్తి దుకాణంలో రెండు వస్తువులలో ఒకదాన్ని ఎంచుకునే క్రమంలో సతమతం అవుతున్నప్పుడు మనసు రెండింటి వైపులా లాగుతుంది. కానీ చివరకు ఇదే తీసుకో ఇది మరింత సరైనది అని చెప్పేది బుద్ధి మాత్రమే. బుద్ధిని అర్థం చేసుకోవడానికి సులభమైన మార్గం ఏమిటంటే ఇది న్యాయ నిర్ణయత పాత్రను పోషించే భాగం అదే సమయంలో మనసు కేవలం రెండు వైపుల వాదనలను మాత్రమే ముందుంచుతూ ఉంటుంది.
(08:54) మూడవ భాగం అహంకారం ఇక్కడ అహంకారం అంటే గర్వం అని కాదు ప్రతి అనుభవానికి నేను అనే భావాన్ని జోడించే తత్వం నేను ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నాను నాకు ఇది ఇష్టం ఇది నా అభిప్రాయం అని ఎవరైనా అనుకున్నప్పుడు ఆ నేను అనే భావం అహంకారం నుండే వస్తుంది. ఏదైనా ఆలోచనను అనుభవాన్ని లేదా భావోద్వేగాన్ని తనదిగా చేసుకుని దానిని వ్యక్తిగతంగా మార్చే భాగం ఇదే అహంకారం లేకపోతే ఏ ఆలోచన అయినా వచ్చిపోయే ఒక సాధారణ సంఘటనలా మాత్రమే ఉంటుంది.
(09:33) కానీ అహంకటి ఉంది కానీ అహంకారం వల్ల ఆ ఆలోచన నా ఆలోచనగా మారుతుంది. అప్పుడే దానితో అనుబంధం ఆకర్షణ లేదా సమస్య మొదలవుతుంది. ఇక నాలుగవది అత్యంత లోతైనది మరియు అత్యంత ముఖ్యమైన భాగం చిత్తం మనస్సు బుద్ధి మరియు అహంకారాలను నీటి ఉపరితలంపై జరిగే వేరువేరు కదలికలుగా పరిగణిస్తే ఇవన్నీ ఏ సరస్సు లోపల జరుగుతున్నాయో ఆ పూర్తి సరస్సే చిత్తం చిత్తం అనేది జీవితకాలపు అనుభవాలు జ్ఞాపకాలు సంస్కారాలు మరియు అలవాట్లు అన్నీ పోగుపడే ప్రదేశం ఒక సరసులో
(10:20) సంవత్సరాల తరబడి మట్టి ఆకులు మరియు అవక్షేపాలు పొరలు పొరలుగా ఎలా పేరుకుపోతాయో సరిగ్గా అలాగే చిత్తం ఎప్పటికీ ఖాళీ అవ్వదు ఎందుకంటే అది ప్రతి అనుభవాన్ని అది ఎంత చిన్నదైనప్పటికీ తనలో భద్రపరుచుకుంటుంది. ఇప్పుడు ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి నిజానికి ఇదే ఈ మొత్తం అవగాహనకు కీలకం మనం ఆలోచనలు అని పిలిచేవి వాస్తవానికి మనస్సు చేసే అల్లరి కాదు అలాగే అవి బుద్ధి తీసుకునే నిర్ణయాలు కూడా కావు ఆలోచనలు అంటే చిత్తం అనే ఆ లోతైన సరస్సు ఉపరితలంపై ఉప్పొంగే అలలు గాలి
(11:06) వీచినప్పుడు సరసు ఉపరితలంపై అలలు ఎలాగైతే పైకి లేస్తాయో సరిగ్గా అదేవిధంగా చిత్తంలో పేరుకుపోయిన పాత సంస్కారాలు పాత జ్ఞాపకాలు పాత అలవాట్లు వాటికి తగిన సమయంలో అలల్లాగా పైకి లేస్తాయి. ఈ అలలే మనకు ఆలోచనల రూపంలో అనిపిస్తాయి. అకస్మాత్తుగా ఏదైనా పాత విషయం గుర్తుకు రావడం భయం కలగటం లేదా ఏదైనా కోరిక పుట్టడం ఇవన్నీ ఆ లోతైన సరస్సులో పేరుకుపోయి ఉన్న పాత సంస్కారాల అలలే ఇవి ఎప్పటికప్పుడు ఉపరితలం పైకి వస్తుంటాయి.
(11:49) ఇది అర్థం కాగానే ఒక పెద్ద గందరగోళం దానంతటా అదే పరిష్కారం కావడం మొదలవుతుంది. ఎవరైనా తాను ఆలోచనలను ఆపాలనుకుంటున్నాను అని అన్నప్పుడు వాస్తవానికి వారు మనసు యొక్క అస్థిరతను ఆపటానికి ప్రయత్నిస్తుంటారు. కానీ మనసు అనేది కేవలం పైన కనిపించే అలజడి మాత్రమే. ఇదంతా ఎక్కడ పుడుతోందో ఆ అసలైన ప్రదేశం చిత్తం అది ఒక లోతైన సరస్సు లాంటిది.
(12:24) ఆ సరస్సు ఉపరితలంపై రేగే అలలను చేతులతో ఆపాలని ఎంత కష్టపడి ప్రయత్నించినా అది ఎప్పటికీ సఫలం కాదు. ఎందుకంటే అలలు అనేవి సరస్సు లోపల జరిగే అలజడికి కేవలం బాహ్య ఫలితం మాత్రమే. అది అసలు కారణం కాదు. ఇక్కడే మహర్షి పతంజలి యొక్క ప్రసిద్ధ సూత్రం దాని పూర్తి లోతుతో మనకు అవగతం అవుతుంది. ఆయన యోగాన్ని నిర్వచిస్తూ యోగం అంటే ఆలోచనలను ఆపటం అనో లేదా యోగం అంటే మనసును అంతం చేయడం అనో చెప్పలేదు.
(13:00) ఆయన చాలా ఖచ్చితమైన పదాలలో చెప్పారు. యోగం అంటే చిత్తవృత్తి నిరోధః అంటే ఆ సరసులో రేగే అలలను శాంతపరచడం ఈ వ్యత్యాసం చాలా చిన్నదిగా అనిపిస్తుంది. కానీ దీని ప్రభావం చాలా పెద్దది. అలలను ఆపడం మరియు సరస్సును శాంతపరచడం అనేవి ఎలా వేరువేరు విషయాలు అన్నది స్పష్టమయ్యే వరకు ధ్యానం కోసం చేసే ఏ ప్రయత్నమైనా దాదాపు ప్రతి ప్రారంభ సాధకుడు చేసే అదే పాత తప్పులోనే చిక్కుకుపోతుంది కాబట్టి ఈ వ్యత్యాసాన్నే తదుపరిసారి విపులంగా వివరించడం జరుగుతుంది.
(13:43) గత సంభాషణ చివరిలో ప్రస్తావించిన వ్యత్యాసాన్ని ఇప్పుడు లోతుగా అర్థం చేసుకుందాం. అలలను ఆపడం మరియు సరస్సును శాంత పరచటం అనేవి రెండు పూర్తిగా భిన్నమైన విషయాలు. చాలామంది ధ్యానం చేయడానికి కూర్చున్నప్పుడు వారు తెలియకుండానే మొదటి మార్గాన్ని ఎంచుకుంటారు. వారు నేరుగా ఆలోచనల మీద అంటే అలల మీద దాడి చేస్తారు. ఏదైనా ఆలోచన రాగానే వారు దానిని బలవంతంగా నెట్టివేయడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
(14:15) లేదా తమపై తాము కోపం తెచ్చుకుంటారు. మళ్ళీ ఆలోచన వచ్చేసింది. నా వల్ల కావడం లేదు అని బాధపడతారు. ఇది ఎలా ఉంటుందంటే సరస్సు ఉపరితలంపై లేచే ఒక్కో అలను చేతులతో పట్టుకుని శాంతపరచడానికి ప్రయత్నించడం లాంటిది. ఒక అలను అణచివేసే లోపే రెండవ మూడవ నాలుగవ అలలు లేస్తూనే ఉంటాయి. ఎందుకంటే అలలు పైకి లేవడం అనేది సరస్సు లోతుల్లో ఉన్న అలజడి ఫలితమే కానీ అది దానంతటా అదే ఒక స్వతంత్రమైన సమస్య కాదు.
(14:51) ఇదే అతి పెద్ద మరియు సర్వసాధారణమైన అపోహ. దీని కారణంగానే చాలామంది ధ్యానం కష్టమని లేదా తమకు అసాధ్యమని భావిస్తారు. ధ్యానం అంటే ఆలోచనలు పూర్తిగా లేకపోవటం అని వారు అనుకుంటారు. అంటే కూర్చోగానే ఏదైనా స్విచ్ ఆఫ్ చేసినట్లుగా మనసు పూర్తిగా ఖాళీ అయిపోవాలని భావిస్తారు. అలా జరగనప్పుడు ఆలోచనలు వస్తూనే ఉన్నప్పుడు వారు ధ్యానంలో తాము విఫలం అవుతున్నామని అనుకుంటారు.
(15:25) కానీ నిజం ఏమిటంటే జన్మ జన్మల లేదా కనీసం ఈ జీవితపు లెక్కలేనన్ని అనుభవాలు జ్ఞాపకాలు మరియు సంస్కారాలు పేరుకుపోయి ఉన్న చిత్తం అనే ఆ సరస్సు ఒకే రోజులో ఒకే ప్రయత్నంతో పూర్తిగా ప్రశాంతంగా అలలు లేకుండా మారదు. ఇలా ఆశించడం కూడా పాటు ఒక చాలా పెద్ద పొరపాటే. పతంజలి సూత్రం ఈ విషయాన్ని చాలా సూక్ష్మంగా వివరిస్తుంది.
(15:57) ఆయన యోగాన్ని చిత్తవృత్తి నిరోధం అని అన్నారు. ఇక్కడ నిరోధం అనే పదాన్ని చాలా జాగ్రత్తగా ఎంచుకున్నారు. దీని అర్థం అంతం చేయడం లేదా చెరిపేయడం కాదు దాన్ని నెమ్మదించడం ప్రశాంతపరచడం నియంత్రణలోకి తీసుకురావడం. ఉప్పొంగుతున్న నదికి ఆనకట్ట కట్టి దాని వేగాన్ని తగ్గించి ప్రశాంతంగా మరియు స్థిరంగా ఎలా మారుస్తారో సరిగ్గా అలాగే నదిని అంతం చేయరు.
(16:29) దాని నీరు ఎప్పటిలాగే ప్రవహిస్తుంది. కానీ దాని ఉదృతి అనియంత్రిత వేగం శాంతిస్తాయి. అదేవిధంగా చిత్తాన్ని చెరిపేయకూడదు. ఆలోచనలను శాశ్వతంగా మాయం చేయకూడదు. బదులుగా ఆ సరస్సు లోతుల్లో ఎంత ప్రశాంతతను తీసుకురావాలంటే ఒకవేళ అలలు వచ్చినా అవి చాలా తేలికగా చిన్నవిగా ఉండాలి. మరియు ఉపరితలం త్వరగా మళ్లీ ప్రశాంతంగా మారిపోవాలి. ఇప్పుడు తలెత్తే ప్రశ్న ఏమిటంటే అలల మీద నేరుగా దాడి చేరుగా, దాడి చేయడం సరైన పద్ధతి కాకపోతే మరి సరైన పద్ధతి ఏమిటి? దీనికి సమాధానం అర్థం చేసుకోవడానికి మరొక సరళమైన ఉదాహరణను తీసుకోవచ్చు ఒకవేళ ఏదైనా
(17:18) చెరువులోని నీరు మురికిగా మసకగా ఉంటే ఆ మురికిని చేతులతో శుభ్రం చేయడానికి ప్రయత్నించడం చాలా కష్టం. దాదాపు అసాధ్యమైన పని కానీ ఆ చెరువును కదిలించడం మానేస్తే అందులో అలజడి సృష్టించడం ఆపేస్తే అటం ఆపేస్తే క్రమక్రమంగా మురికి దానంతటదే అడుగు భాగానికి చేరుకోవడం ప్రారంభమవుతుంది. మరియు నీరు స్వయంగా శుభ్రంగా పారదర్శకంగా మారుతుంది.
(17:50) మనసులోని ఆలోచనలను వృత్తులను శాంతింప చేయడంలో కూడా పనిచేసే అసలైన సిద్ధాంతం ఇదే ఆలోచనలతో పోరాడటానికి బదులుగా వాటిని కదిలించడం మానేయాలి వాటికి అదనపు శక్తిని ఇవ్వకూడదు అప్పుడు నెమ్మదిగా ఆ సరస్సు తన లోతుల్లోనే ప్రశాంతంగా మారుతుంది. ఇక్కడ అర్థం చేసుకోవలసిన మరో ముఖ్యమైన విషయం ఉంది. ఏదైనా ఆలోచన వచ్చినప్పుడు దానికి వెంటనే ప్రతిస్పందిస్తే అయితే దానిని పట్టుకుని అందులో కొట్టుకుపోతాము లేదా పూర్తి శక్తితో దానిని బయటకి నెట్టివేయడానికి ప్రయత్నిస్తాము.
(18:33) ఈ రెండు పరిస్థితులలోనూ ఆ సరస్సుకు కొత్త అలజడి ఏర్పడుతుంది. ఆలోచనను పట్టుకోవడం వల్ల అల మరింత పెద్దది అవుతుంది. నెట్టివేయడం వల్ల కూడా వింతగా అదే జరుగుతుంది. అలా అంతే పెద్దదిగా మారుతుంది. కేవలం కేవలం దిశ మాత్రమే వేరుగా ఉంటుంది. నిజమైన శాంతి అనేది ఆలోచనను పట్టుకోకుండా నెట్టివేయకుండా దానిని కేవలం రానిచ్చి గమనించి దానంతటా అదే వెళ్ళిపోనిచ్చినప్పుడు మాత్రమే వస్తుంది.
(19:12) ఎలాంటి అదనపు శక్తి లేకుండా ఎలాంటి ప్రతిస్పందన లేకుండా ఇది వినడానికి చాలా సులభంగా అనిపిస్తుంది. బహుశా ఇంతకుముందు చాలా చోట్ల విన్నదాని లాగే ఉంటుంది. కేవలం ఆలోచనలను చూస్తూ ఉండండి. ఏమీ చేయకండి కానీ ఇక్కడ చాలా లోతైన మరియు చాలా అరుదుగా చెప్పబడే ఒక విషయం దాగి ఉంది. ఆలోచనను బలవంతంగా ఆపడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు అవి శాంతించడానికి బదుగా ఎందుకు మవరింత బలపడతాయో ఇది చెబుతుంది.
(19:49) ఇది కేవలం ఏదో ఆధ్యాత్మిక భావన మాత్రమే కాదు. ఇది ఎంతటి ఖచ్చితమైన సత్యం అంటే ఆధునిక మనస్తత్వ శాస్త్రం కూడా దీనిని ప్రయోగాల ద్వారా నిరూపించింది. మరియు ఈ సమాచారం ధ్యానం నేర్పించే ఏ వీడియో లోనూ ఇంత స్పష్టంగా వివరించబడి ఉండకపోవచ్చు. కొన్ని దశాబ్దాల క్రితం పాశ్చాత్య దేశాలకు చెందిన ఒక మనస్తత్వ వేత్త చాలా సరళమైన దాదాపు పిల్లల ఆటలా అనిపించే ఒక ప్రయోగాన్ని చేశాడు.
(20:18) కానీ దాని ఫలితం ఎంత లోతుగా వచ్చిందంటే ఈ రోజుకి కూడా మనస్తత్వ శాస్త్ర ప్రపంచంలో దానిని పదేపదే ఉదాహరిస్తుంటారు. వారు కొంతమందిని ఒక గదిలో కూర్చోబెట్టి వారితో ఇలా అన్నారు. తదుపరి ఐదు నిమిషాలు మీరు ఏమీ కావాలంటే అది ఆలోచించండి. కానీ ఒకే ఒక విషయం గురించి మాత్రం అసలు ఆలోచించకండి. ఒక తెల్లటి ఎలుగుబంటి గురించి. ఇంత సులువైన సూచన ఇంత సాధారణమైన విషయం తర్వాత జరిగిన పరిణామం అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది.
(20:52) దాదాపు ప్రతి ఒక్కరూ తెల్లటి ఎలుగుబంటి గురించి ఆలోచించవద్దని చెప్పిన వెంటనే తమ మనసులో ఆ తెల్లటి ఎలుగుబంటి చిత్రం మెదిలిందని చెప్పారు. మరియు ఆ ఐదు నిమిషాల పాటు వారు ఎంత ప్రయత్నించినప్పటికీ ఆ ఎలుగుబంటి ప్రతి కొన్ని సెకన్లకు ఒకసారి పదే పదే వారి మనసులోకి వస్తూనే ఉంది. ఈ ప్రయోగం కేవలం ఒక సరదా సంఘటన మాత్రమే కాదు ఇది మనసు పనిచేసే ఒక లోతైన అత్యంత ప్రాథమిక నియమాన్ని వెల్లడిస్తుంది.
(21:25) దీనినే నేడు మనస్తత్వ శాస్త్రం లో ఆలోచనలను అణచివేయడం వల్ల కలిగే వేయటం వల్ల కలిగే వ్యతిరేక ప్రభావం అని పిలుస్తారు. దీని అర్థం ఏమిటంటే ఏదైనా ఆలోచనను మనోబలంతో బలవంతంగా ఆపడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు ఆ ఆలోచన నుండి తప్పించుకోవడానికి మెదడు ముందుగా అదే ఆలోచనను గుర్తుంచుకోవాల్సి వస్తుంది. ఎందుకంటే దేని నుండి తప్పించుకోవాలో తెలియకుండా దాని నుండి తప్పించుకోవడం అసాధ్యం.
(21:58) అంటే ఆలోచించవద్దు అని చెప్పగానే మెదడులోని ఒక భాగం పొరపాటున అది ఎక్కడ గుర్తొస్తుందో అని ఆ విషయం పైనే నిరంతరం నిఘా ఉంచుతుంది. మరియు ఇలా పర్యవేక్షించడం పదే పదే తనికీ చేయడం వల్ల వాస్తవానికి ఆ ఆలోచన మరింత బలపడి పదే పదే మనసులోకి రావడం మొదలవుతుంది. ఇప్పుడు ఈ విషయాన్ని అదే సరస్సు మరియు అలల అవగాహనతో అనుసంధానించి చూస్తే మొత్తం చిత్రం చాలా స్పష్టంగా అర్థం అవుతుంది.
(22:33) మనస్సు చిత్తం లోతుల్లో నుంచి ఒక ఆలోచన అలలా పైకి లేచినప్పుడు అదే క్షణంలో దానిని బలవంతంగా అణచివేయడానికి ప్రయత్నిస్తే ఆ అణచివేత స్వయంగా ఒక కొత్త అదనపు అలజడని సృష్టిస్తుంది. ఒక ప్రశాంతమైన సరస్సు ఉపరితలంపై ఒక చిన్న అల పుట్టిందని ఎవరైనా దానిని చేత్తో అణచివేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారని ఊహించుకోండి. ఆ ఒత్తిడి వల్ల నీరు మరింత ఎక్కువగా ఎగిరి పడుతుంది.
(23:04) చుట్టుపక్కల మళ్ళీ చిన్న చిన్న అలలు ఏర్పడతాయి. సరిగ్గా మనసులో కూడా ఇదే జరుగుతుంది. దానంతటా అదే సహజమైన వేగంతో వచ్చి కొద్ది క్షణాల్లోనే శాంతించే ఆలోచనను బలవంతంగా ఆపడానికి ప్రయత్నించడం వల్ల అది మరింత పెద్దదిగా దీర్ఘకాలికంగా మరియు పదే పదే వచ్చేదిగా మారుతుంది. ఈ మూల కారణాన్ని అర్థం చేసుకోకుండానే చాలామంది ధ్యానంలో విఫలం అవుతూ ఉంటారు. వారు కూర్చుంటారు.
(23:34) ఏదో ఒక ఆలోచన వస్తుంది. వెంటనే వారు దానిని తప్పుగా భావిస్తారు. దాన్ని తరిమి కొట్టడానికి ప్రయత్నిస్తారు. మరియు ఆ ప్రయత్నమే ఆ ఆలోచనను మరింత బలపరుస్తుంది. ఆపై వారు నిరాశకు గురై నా మనసు చాలా పరుగులు తీస్తుంది. ఇది నా వల్ల కాదు అని అనుకుంటారు. కానీ నిజానికి సమస్య వారి మనసుది కాదు వారి పద్ధతిది. వారు నేరుగా అల మీద దాడి చేశారు ఆ ప్రతి దాడి అలను మరింత ఎత్తుకు లేపింది.
(24:10) మరి సరైన పద్ధతి ఏమిటి? ఆలోచనను పట్టుకోకూడదు మరియు దాన్ని బలవంతంగా నెట్టివేయకూడదు అంటే మరి ఏం చేయాలి? ఇక్కడే యోగతత్వశాస్త్రం ఒక అద్భుతమైన మరియు అత్యంత సూక్ష్మమైన పరిష్కారాన్ని చూపుతుంది. ఆలోచనలను ఆపటానికి బదులుగా ఆలోచన నుండి ఒక అడుగు వెనక్కి వేసి కేవలం దాన్ని చూసే వీక్షకుడిగా మారిపోవాలి. దీనినే ద్రష్ట లేదా సాక్షిగా ఉండటం అని అంటారు.
(24:44) దీని అర్థం ఏమిటంటే ఆలోచనను మనదిగా భావించకూడదు. అలాగని దానితో పోరాడకూడదు కేవలం ఒక ఆలోచన వచ్చిందని గమనించి ఎలాంటి ప్రతిస్పందన లేకుండా దాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా వదిలేయాలి. దానిని పట్టుకోవాలనే లేదా తరిమి కొట్టాలనే ఎలాంటి ప్రతిస్పందన ఇవ్వనప్పుడు ఆ ఆలోచనకు అదనపు శక్తి లభించదు. దానితో అది ఎంత త్వరగా ఉద్భవించిందో అంతే త్వరగా తన సహజజ వేగం తో దానంతటా అదే శాంతిస్తుంది.
(25:20) సరిగ్గా ఒక సరస్సులోని చిన్న అల దానిని కదల్చకుండా వదిలేస్తే కొద్ది క్షణాల్లోనే దానంతటా అదే మళ్ళీ నీటి ఉపరితలంలో ఎలా కలిసిపోతుందో ఇది అంతే ఈ అవగాహన చాలా సరళంగా అనిపించినప్పటికీ దీని ప్రభావం చాలా లోతైనది ఎందుకంటే ఇది మొత్తం పోరాట దృక్కోణాన్నే మార్చేస్తుంది. ఇప్పటి వరకు ఆలోచనను ఓడించాలనే ప్రయత్నం ఇప్పుడు ఆ ఆలోచనను కేవలం గమనించే ప్రయత్నంగా మారిపోతుంది.
(25:57) మరియు ఇది చాలా తేలికైన అలసట లేని మార్గం బలవంతపు ప్రయత్నమే సమస్యను మరింత పెంచుతుందని తెలుసుకోవడం ఎంతో ఉపశమనాన్ని ఇస్తుంది. కాబట్టే చాలా మంది ఈ ఒక్క విషయాన్ని అర్థం చేసుకోవడం ద్వారానే తమ ధ్యాన అనుభవంలో చాలా పెద్ద మార్పును అనుభూతి చెందడం ప్రారంభిస్తారు. కానీ ఇది తెలుసుకోవడం మాత్రమే సరిపోదు. ఈ సాక్షి భావం యొక్క శక్తి గురించి సైన్స్ ఏమి చెబుతుందో మరియు ఏమీ చేయకుండా కేవలం గమనించడం వల్ల మనస్సు లోతుల్లో నిజంగా ఎలా మార్పు వస్తుందో అర్థం చేసుకోవడం కూడా చాలా ముఖ్యం.
(26:40) ఇప్పటివరకు కేవలం అనుభవం మరియు యోగదర్శనం ఆధారంగా చెప్పబడిన ఈ విషయాన్ని ఆధునిక సైన్స్ కూడా తనదైన రీతిలో పరీక్షించింది. మరియు దీని ఫలితాలు ఆ తెల్ల ఎలుగుబంటి ప్రయోగం లాగే అత్యంత ఆశ్చర్యకరంగా ఉన్నాయి. ఆలోచనలను అణచివేయడం వల్ల కలిగే వ్యతిరేక ప్రభావం గురించి జరిగిన చర్చపై ఆ తర్వాత ఎన్నో పరిశోధనలు జరిగాయి. మరియు దాదాపు ప్రతీసారి ఇదే తీరు పునరావృతమైంది.
(27:14) ఎవరికైనా ఏదైనా ఒక నిర్దిష్ట ఆలోచనను ఆందోళనను లేదా కోరికను బలవంతంగా అణచివేయాలని వేయాలని చెప్పినప్పుడల్లా కొంతకాలం తర్వాత ఆ ఆలోచన ఆ ఆందోళన మునుపటి కంటే తీవ్రంగా తిరిగి వచ్చింది. ఈ విధానం ఎంత నిరంతరంగా పునరావృతం అయింది అంటే ఇది మనసు పనిచేసే ప్రాధమిక నియమంగానే పరిగణించబడింది. దేనినైతే అనిచివేస్తామో అదే అత్యంత బలంగా తిరిగి వస్తుంది.
(27:50) దీనిని అర్థం చేసుకోవడానికి మెదడు లోపల నిరంతరంగా ఎడ తెగకుండా జరిగే ఆ కార్యకలాపాన్ని కూడా గమనించడం అవసరం. మెదడు ఏదైనా బాహ్య పనిలో బిజీగా లేనప్పుడు కూడా అది ఖాళీగా కూర్చోదు. దాని లోపల ఒక ప్రత్యేక నెట్వర్క్ క్రియాశీలంగా మారుతుంది. అది నిరంతరం పాత విషయాలను పాత చింతలను రాబోయే రేపటి ప్రణాళికలను అల్లుతూనే ఉంటుంది. ఇదే ఆ నెట్వర్క్ ఇది పాత సంస్కారాలు మరియు పాత జ్ఞాపకాలు నిరంతరం కలకలం రేపే చిత్తం అనే సరస్సుల వాస్తవానికి పనిచేస్తుంది.
(28:31) ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే ఒక వ్యక్తి ఏదైనా ఆలోచనను బలవంతంగా ఆపటైనా ఆలోచనను బలవంతంగా ఆపటానికి ప్రయత్నించినప్పుడు ఈ నెట్వర్క్ మరింత చురుకుగా మారుతుంది. ఎందుకంటే ఆపటానికి చేసే ప్రయత్నం స్వయంగా ఒక మానసిక పని. మరియు ఈ పని దేనినైతే శాంతపరచాలని ప్రయత్నిస్తున్నామో అదే భాగం గుండా వెళుతుంది. అంటే ఏ నెట్వర్క్ ను అయితే శాంతపరచాలో దానికే మరింత పని అప్పగించబడింది.
(29:08) దీని ఫలితం పూర్తిగా వ్యతిరేకంగా ఉంటుంది. గతంలో మాట్లాడుకున్న ఆ సాక్షి భావం ఇప్పుడు ఇక్కడ తిరిగి వస్తుంది. ఒక వ్యక్తి ఏదైనా ఆలోచన లేదా భావనను అణచి వేయడానికి ప్రయత్నించకుండా దానికి ఎటువంటి తీర్పు ఇవ్వకుండా ఎలాంటి ప్రతిచర్య లేకుండా దూరం నుండి కేవలం గమనించినప్పుడు దీనినే మనస్తత్వ శాస్త్ర పరిభాషలో కొన్నిసార్లు మెటా అవేర్నెస్ లేదా అవగాహనకు మించిన అవగాహన అని కూడా అంటారు.
(29:42) ఆ మెదడు నెట్వర్క్ యొక్క కార్యకలాపాలు నెమ్మదించడం ప్రారంభిస్తాయని అదే సమయంలో ప్రశాంతత మరియు స్పష్టతతో ముడిపడి ఉన్న మెదడులోని ఇతర భాగాలు మరింత చురుకుగా మారతాయని పరిశోధకులు కనుగొన్నారు. అంటే వేరే ఎలాంటి శ్రమ లేకుండా కేవలం గమనించే ప్రక్రియ మాత్రమే బలవంతంగా ఆపడానికి చేసే ప్రయత్నం ఎప్పటికీ చూపలేనంత ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.
(30:14) దీన్ని ఇంకో విధంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఏదైనా బొమ్మ కావాలని ఒక పిల్లాడు ఏడుస్తున్నాడని ఊహించుకోండి. వాడిని కసురుకొని బలవంతంగా ఆపడానికి ప్రయత్నిస్తే వాడు తరుచుగా ఇంకా గట్టిగా ఏడవటం ప్రారంభిస్తాడు. ఎందుకంటే అలా కసురుకోవటం అనేది వాడి ఆందోళనను మరింత పెంచే మరో కొత్త ప్రతిచర్య. కానీ వాడి దగ్గర ప్రశాంతంగా కూర్చుని ఏమీ అనకుండా ఎలాంటి తీర్పు ఇవ్వకుండా కేవలం శ్రద్ధగా చూస్తూ వాడి ఉనికిని అంగీకరిస్తే ఎటువంటి అదనపు ప్రయత్నం లేకుండానే ఆ పిల్లాడు తనంతట తానే నెమ్మదిగా శాంతిస్తాడు.
(30:54) ఆలోచనల పట్ల కూడా మనసు దాదాపుగా ఇలాగే ప్రవర్తిస్తుంది. ఏదైనా ఆలోచన వచ్చినప్పుడు దానిని అణచివేయకుండా తరిమేయకుండా కేవలం అంగీకరిస్తే అది తన సహజ సిద్ధమైన వేగంతో దానంతటా అదే సమసిపోతుంది. ఈ సాక్షి భావం అనేది ఏదో బలహీనత లేదా ఓటమిని అంగీకరించడం కాదు కానీ కొన్నిసార్లు అలా తప్పుగా అర్థం చేసుకుంటారు. పైకి ఏమీ చేయనట్లుగా కనిపించినప్పటికీ ఇది నిజానికి చాలా శ్రమ అభ్యాసం అవసరమయ్యే అత్యున్నత స్థాయి ఎరుక సృహ మనసు ఏదైనా ఆలోచనను బలవంతంగా తరిమి
(31:40) కొట్టడానికి ఆరాటపడుతున్నప్పుడు కూడా ఆ ఆందోళనలో పాలుపంచుకోకుండా కేవలం ప్రశాంతంగా గమనిస్తూ ఉండటమే అసలైన సవాలు ఇది తుఫానుతో కూడిన సముద్రపు ఒడ్డున అలల లలో కొట్టుకుపోకుండా మరియు వాటితో పోరాడకుండా ప్రశాంతంగా నిలబడి ఉండటం లాంటిది ఆ తుఫాను కూడా దానంతట అదే ఒక సమయానికి శాంతిస్తుందని తెలుసుకుంటూ కేవలం గమనిస్తూ ఉండటమే ప్రతి తుఫాను లాగానే ఇక్కడ ఎంతో ఆశను కలిగించే విషయం ఏమిటంటే ఈ సామర్థ్యం ఈ సాక్షి భావం ఏదైనా ప్రత్యేకమైన అర్హత లేదా లేదా ఒక ప్రత్యేకమైన జన్మ ద్వారా లభించేది కాదు
(32:28) ఇది ప్రతి మనిషి లోపల ముందు నుంచే ఉంటుంది. కేవలం దాన్ని ఉపయోగించరు అంతే నిజానికి ఆలోచనలను చూడగలుగుతున్న ఆ భాగమే అసలైన లోతైన నేను అది ఎన్నడూ ఆలోచనలలో చిక్కుకోదు. భ్రమ ఏమిటంటే చూసే ఈ భాగాన్ని ఈ సాక్షిని ఆలోచనలతో ఎంతలా ముడిపెడతారు అంటే తాను ఒక ఆలోచనను కాదని ఆలోచనను చూసే వాడినని అది మర్చిపోతుంది. ఇదే ఆ లోతైన గుర్తింపు.
(33:06) దీని గురించి తదుపరి సారి మరింత వివరంగా విశ్లేషించబడుతుంది. ఎందుకంటే చూసే వారికి మరియు చూడబడే దానికి మధ్య ఉన్న ఈ వ్యత్యాసం స్పష్టం అయ్యేంత వరకు సాక్షి భావం కేవలం ఒక పదంగానే మిగిలిపోతుంది. అది ఒక అనుభవంగా మారదు. ఇప్పుడు చూసే వారికి మరియు చూడబడే దానికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని లోతుగా అర్థం చేసుకునే సమయం వచ్చింది. ఎందుకంటే ఇక్కడే సాక్షిభావం కేవలం ఒక పదం స్థాయిని దాటి ఒక నిజమైన అనుభవంగా మారగలదు.
(33:44) దీన్ని అరగలదు దీన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి అత్యంత సులభమైన మరియు ప్రభావవంతమైన మార్గం ఒక సినిమా హాల్ ను ఊహించుకోవటం ఒక వ్యక్తి ఏదైనా సినిమాలోని అత్యంత భావోద్వేగ దృశ్యాన్ని చూస్తున్నప్పుడు ఏదైనా బాధాకరమైన మలుపు భయానక క్షణం లేదా సంతోషకరమైన క్షణం ఎదురైనప్పుడు ఆ సమయంలో అతను పూర్తిగా ఆ దృశ్యంలో మునిగిపోగలడు కళ్ళలో లో నీళ్ళు కూడా రావచ్చు గుండె కూడా వేగంగా కొట్టుకోవచ్చు.
(34:18) కానీ అదే సమయంలో ఎక్కడో లోతుల్లో అది కేవలం ఒక తెర మాత్రమే అని కూడా అతనికి తెలుసు. ఒక సినిమా నడుస్తోంది. మరియు అతను ఆ సీట్లో కూర్చుని పూర్తిగా సురక్షితంగా ఉన్నాడు. తెరపై ఏమీ జరుగుతున్న అది ఎంత నాటకీయంగా ఉన్నప్పటికీ అది ఆ వ్యక్తిని తాకడం లేదు దహించడం లేదు కొట్టుకుపోయేలా చేయడం లేదు అది కేవలం చొండబడుతోంది మాత్రమే మనసు లోపల కూడా సరిగ్గా ఇదే సంఘటన ప్రతిక్షణం ఆగకుండా జరుగుతూనే ఉంటుంది.
(34:54) ఆలోచనలు, భావోద్వేగాలు, జ్ఞాపకాలు, భయాలు, కోరికలు ఇవన్నీ ఆ తెరపై నడిచే సినిమా లాంటివి. అవి నిరంతరం మారుతూ ఉంటాయి. వస్తూ పోతూ ఉంటాయి. కానీ ఆ తెరను చూసేవాడు, ప్రతి దృశ్యాన్ని తెలుసుకుంటున్న వాడు అనుభవిస్తున్నవాడు అతను స్వయంగా ఆ సినిమాలో భాగం కాదు. అతను కేవలం ఒక ప్రేక్షకుడు మాత్రమే. ఈ ప్రేక్షకుడు తాను ప్రేక్షకుడు అని మర్చిపోయి తెరపై నడుస్తున్న ఈ ప్రేక్షకుడు తాను ప్రేక్షకుడు అని మర్చిపోయి తెరపై నడుస్తున్న కథలో తనను తాను ఒక భాగంగా భావించినప్పుడు సమస్య మొదలవుతుంది.
(35:37) నిజానికి తెరమీద ఎవరూ ఏడవట్లేదు. ఎవరూ గాయపడట్లేదు. అది కేవలం కాంతి మాత్రమే కానీ ఆ భ్రమలో పడి మనం నిజంగానే కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటాం భయపడతాం. మన మనసులో కూడా జరిగేది ఇదే ఏదైనా భయానకమైన ఆలోచన వచ్చినప్పుడు ఆ క్షణంలో నేను దీనిని కేవలం చూస్తున్నాను అని మర్చిపోతే మన సొంత ఆలోచనే మనల్ని భయపెట్టే ఒక నిజమైన శత్రువులా చాలా భారంగా అనిపించడం మొదలవుతుంది.
(36:14) భావించినప్పుడు సమస్య మొదలవుతుంది. ఏదైనా భయానకమైన ఆలోచన వచ్చినప్పుడు ఆ క్షణంలో నేను దానిని కేవలం చూస్తున్నాను అని మర్చిపోతే ఆ ఆలోచన అకస్మాత్తుగా చాలా నిజమైనదిగా మరియు చాలా భారంగా అనిపించడం మొదలవుతుంది. ఆ భయానికి దానంతటా అదే ఒక ఉనికి ఉన్నట్లుగా అనిపిస్తుంది. ప్రారంభంలో ప్రస్తావించిన అహంకారం గురించిన విషయం ఇక్కడ మళ్ళీ గుర్తుకు వస్తుంది.
(36:50) ప్రతి ఆలోచన ప్రతి భావనకు నేను అనే దానిని జోడించేది ఈ అహంకారమే నేను భయపడుతున్నాను నేను ఆందోళనగా ఉన్నాను నా మనసు అశాంతిగా ఉంది. కానీ నిజం ఏమిటంటే భయం వచ్చింది. ఆందోళన వచ్చింది. అశాంతి వచ్చింది. అయితే ఇవన్నీ వచ్చిపోయేవి మాత్రమే వీటిని చూడగలిగేవాడు తెలుసుకోగలిగేవాడు వీటికి భిన్నమైనవాడు వీటికి అతీతుడు ఈ వ్యత్యాసం వినడానికి చాలా సూక్ష్మంగా అనిపిస్తుంది.
(37:26) దాదాపు పదాల ఆటలాగా కానీ దీనిని నిజంగా అనుభవించినప్పుడు ఇది జీవితాన్ని చూసే దృక్పదాన్నే మార్చేస్తుంది. దీనిని ఇంకొంచెం లోతుగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక చిన్న అభ్యాసం చేయవచ్చు. ఇప్పుడే ఈ క్షణంలో ఏదైనా ఆలోచన వచ్చినప్పుడల్లా మనసులో ఒక చిన్న ప్రశ్న వేసుకోవచ్చు. ఈ ఆలోచన ఎవరికీ కనిపిస్తోంది? ఈ ప్రశ్న ఏదో తాత్విక చర్చ కోసం కాదు.
(37:58) ఇది కేవలం ధ్యాసను ఆలోచన నుండి మళ్ళంచి చూసేవాడి వైపు తిప్పడానికి మాత్రమే. ఈ ప్రశ్న వేసుకున్న వెంటనే ఆ ఆలోచన కొద్ది క్షణాల పాటు తన పట్టును కోల్పోతుంది. ఎందుకంటే ఇప్పుడు ద్యాస ఆలోచనపై కాదు ఆ ఆలోచనను చూసేవాడిపై ఉంటుంది. ఆ క్షణంలోనే చిత్తం అనే సరస్సు ఉపరితలంపై లేచిన అల ఎటువంటి పోరాటం లేకుండా దానంతటా అదే శాంతించడం ప్రారంభమవుతుంది.
(38:31) ఇక్కడ ఒక చాలా ముఖ్యమైన విషయం అర్థం చేసుకోవాలి చూసే ఈ సాక్షి ఎప్పుడు అలసిపోడు ఎప్పుడు ఆందోళన చెందడు ఎప్పుడు దేనిలోనూ చిక్కుకోడు అలసిపోయేది ఆందోళన చెందేది అహంకారం అదే మనస్సు అది ప్రతి ఆలోచనతో తనను తాను ముడి పెట్టుకునే భాగం కానీ కేవలం తెలుసుకునే కేవలం చూసే నిజమైన లోతైన నేను ఎప్పుడూ ప్రశాంతంగా ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉంటుంది.
(39:06) థియేటర్ సీట్లో కూర్చున్న ప్రేక్షకుడికి తెరపై ఎంత పెద్ద తుఫాను వచ్చినా తను మాత్రం ఎప్పుడూ సురక్షితంగా మరియు అచంచలంగా ఎలా ఉంటాడో ఇది కూడా సరిగ్గిగ్గా అంతే. ఈ అవగాహన ఎంత లోతైనది మరియు విముక్తి కలిగించేది అంటే దీనిని కేవలం వినడం ద్వారా పూర్తిగా వంట పట్టించుకోవడం కష్టం. దీనిని పదే పదే అనుభవించాల్సిన అవసరం ఉంది.
(39:38) ఏదైనా ఆలోచన లేదా భావోద్వేగం చాలా భారంగా చాలా నిజమైనదిగా అనిపించిన ప్రతిక్షణంలో దీనిని అనుభవించాలి. నేను ఈ ఆలోచనను కాదు నేను దీన్ని చూసే ప్రేక్షకుడిని అని గుర్తు చేసుకున్న ప్రతిసారి ఆ క్షణంలో కొద్దిపాటి ఉపశమనం కొద్దిపాటి దూరం దానంతటదే ఏర్పడుతుంది. మరియు ఈ దూరమే ఈ చిన్న స్థలమే మనస్సు అనే సరస్సును శాంతపరిచే నిజమైన ఆచరణాత్మక విధానం ప్రారంభమయ్యే ప్రదేశం.
(40:12) ఈ సాక్షి భావాన్నే రోజువారి అభ్యాసంగా మార్చే ఒక విధానం ఇది కేవలం ఒక అవగాహనగా మిగిలిపోకుండా ఒక జీవించిన అనుభవంగా మారడానికి సహాయపడుతుంది. ఇప్పుడు చాలా సరళమైన ఐదు దశల్లో అర్థం చేసుకోగలిగే ఆ అసలైన విధానాన్ని ముందుకు తీసుకురావచ్చు. ఈ విధానానికి ఎటువంటి సంక్లిష్టమైన సాంకేతికత అవసరం లేదు. ఇది ఇప్పటివరకు మనం మాట్లాడుకుంటున్న అవగాహనను ఆచరణలో పెట్టడానికి ఒక సరళమైన మార్గం మాత్రమే మొదటి దశ ఒక ప్రశాంతమైన ప్రదేశంలో సౌకర్యవంతమైన భంగిమలో కూర్చుని కళ్ళు మూసుకుని కొద్దిసేపు కేవలం సాధారణ శ్వాసను
(40:59) గమనించడం ఇది కొత్త విషయం ఏమీ కాదు మనసును ప్రస్తుత క్షణంలోకి తీసుకురావడానికి ఇది ఒక సరళమైన ప్రారంభం మాత్రమే ఎవరైనా కారు నడపడానికి ముందు సీట్ బెల్ట్ ఎలా పెట్టుకుంటారో సరిగ్గా అలాగే రెండవ దశ ఇక్కడి నుంచే ఈ పద్ధతి ప్రత్యేకంగా మారుతుంది. ఏదైనా ఆలోచన వచ్చినప్పుడు దానిని పట్టుకోవడానికి లేదా పారద్రోడడానికి బదులుగా దానికి దానికి చాలా చిన్న అత్యంత సరళమైన పేరు పెట్టాలి.
(41:36) ఇది వినడానికి ఒక సాధారణ పదంలా అనిపించిన మానసిక శాస్త్రం ప్రకారం ఇలా ఆలోచనకు ఒక పేరు పెట్టగానే మన మెదడులోని భావోద్వేగాల కేంద్రం నెమ్మదించి తార్కికంగా ఆలోచించే భాగం చురుగ్గా మారుతుంది. అందుకే ఏదైనా పాత విషయం గుర్తొస్తే ఆ కథలో కొట్టుకుపోకుండా మనసులో కేవలం జ్ఞాపకం అని పేరు పెట్టి గుర్తించవచ్చు. ఏదైనా పాత విషయం గుర్తొస్తే మనసులో కేవలం జ్ఞాపకం అని అనుకోవచ్చు.
(42:13) భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన ఏదైనా ప్రణాళిక మనసులోకి వస్తే ప్రణాళిక అని అనుకోవచ్చు. ఏదైనా ఆందోళన కలిగితే కేవలం ఆందోళన అని అనాలి. ఏదైనా శారీరక అసౌకర్యం అనిపిస్తే అసౌకర్యం అని అనాలి. ఇలా పేడు పెట్టడం చాలా తేలికగా సహజంగా జరగాలి. ఎవరైనా ఒక అపరిచితుడు పేరు అడిగి ఓహో ఇతనా అని తెలుసుకొని ముందుకు సాగిపోయినట్టుగా ఉండాలి. ఈ నామకరణం చాలా సరళంగా అనిపించినప్పటికీ దీని ప్రభావం చాలా లోతైనది.
(42:50) మరియు దీనికి కారణం ఇప్పటివరకు అర్థం చేసుకున్నదే. ఒక ఆలోచనకు పేరు పెట్టిన వెంటనే ఆ క్షణంలోనే ద్యాస ఆ ఆలోచనలోని విషయం నుండి ఆలోచనను గమనిస్తున్న వారి పైకి మళ్ళు ఒక ఆలోచనను కేవలం జ్ఞాపకం అని గుర్తించినప్పుడు ఆ ఆలోచన ఇక పూర్తి కథగా మారలేదు అది మనల్ని పూర్తిగా తన గుప్పిట్లోకి తీసుకోలేదు అది కేవలం పేరు పెట్టబడిన ఒక సంఘటనగా మాత్రమే మిగిలిపోతుంది.
(43:22) పేరు అడిగి తెలుసుకున్న తర్వాత ఒక అపరిచితుడు ఇకపై అంత భయానకంగా అంత కొత్తగా అనిపించనట్లుగానే ఇది కూడా మూడవ దశ ఏమిటంటే ఆలోచనకు పేరు పెట్టిన తర్వాత దానిని ఎలాంటి తొందరపాటు లేకుండా ఎలాంటి బలవంతం లేకుండా వెళ్ళనివ్వడం ఇక్కడ అస్సలు తొందర పడకూడదు పేరు పెట్టాలి ఆపై తిరిగి శ్వాస మీదకు దృష్టి మళ్ళంచాలి ఎవరైనా అతిథి వచ్చినప్పుడు పేరు అడిగి ఆపై సహజంగానే మన పనిలోకి మనం ఎలా తిరిగి వెళ్తామో అలా అన్నమాట. ఆ ఆలోచనను ఆపకూడదు.
(44:01) అలాగని నెట్టి వేయకూడదు. అదే ఆలోచన మళ్ళీ వచ్చినా పర్వాలేదు మళ్ళీ అదే పేరు పెట్టాలి. మళ్ళీ అదే విధంగా సహజంగా శ్వాస మీదకు తిరిగి రావాలి. నాలుగవ దశ కొంచెం సూక్ష్మమైనది కానీ చాలా ముఖ్యమైనది. ఈ ప్రక్రియ అంతటిలో మిమ్మల్ని మీరు ఎప్పుడూ తీర్పు చేసుకోకూడదు. మనసు పదే పదే పక్కదారి పట్టిన ఒకే ఆలోచన పదేపదే వచ్చినా అది వైఫల్యానికి సంకేతం కాదు.
(44:38) మనసు అనే సరస్సులో ఏళ్ల తరబడి నిలిచి ఉన్న నీరు ఉందని దాని అలజడి ఒక్క రోజులో శాంతించదని గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యం. ప్రతిసారి ఒక ఆలోచన వచ్చినప్పుడు దానికి ప్రశాంతంగా పేరు పెట్టి వదిలేయడం అనేది ఆ సరస్సు లోతుల్లో ఒక చిన్న ప్రశాంతత బిందువును జారవిడచడం లాంటిది. ఒకే ఒక నీటి బొట్టు మొత్తం సరస్సును శాంతింప చేయలేకపోవచ్చు. కానీ ప్రతి బొట్టు తన పని తాను చేస్తుంది. నెమ్మదిగా కనిపించకుండా.
(45:09) ఐదవ మరియు చివరి దశ ఏమిటంటే దీనిని ప్రతిరోజు కొద్దిసేపు క్రమం తప్పకుండా చేయడం ప్రారంభంలో కేవలం ఐదు నుండి 10 నిమిషాలు సరిపోతుంది. ఈ సమయంలో ఎలాంటి లోతైన ప్రశాంతతను అనుభవించకుండా కేవలం పేరు పెట్టడం మరియు వదిలేయడంలోనే మొత్తం సమయం గడిచిపోయిన అది పూర్తిగా సరైనదే ఎందుకంటే అసలైన సాధన ఇదే మనసు ఎంత అటు ఇటు తిరిగినా మళ్ళీ మళ్ళీ సాక్షి భావానికి తిరిగి రావాలి.
(45:46) పాత బలవంతపు ప్రయత్నాల కంటే దీనిని పూర్తిగా భిన్నంగా మార్చే ఒక అతి ముఖ్యమైన విషయాన్ని ఈ మొత్తం పద్ధతి గురించి అర్థం చేసుకోవాలి. ఇందులో ఎక్కడ ఆలోచనను తప్పుగా భావించి దానితో పోరాడటం లేదు. ఇందులో మనసు వెంటనే శూన్యం అవుతుందనే ఆశ ఎక్కడా పెట్టుకోలేదు. ప్రతి ఆలోచనతో ఒక కొత్త సంబంధాన్ని ఏర్పరచుకోవాలని మాత్రమే ఈ పద్ధతి నేర్పుతుంది.
(46:18) శత్రుత్వం కాదు అనుబంధం కాదు కేవలం గుర్తించడం కేవలం గమనించడం మరియు ఈ విధంగానే ఎలాంటి పోరాటం లేకుండా మనసు అనే సరస్సు నెమ్మదిగా దాని లోతుల్లో ప్రశాంతంగా మారడం ప్రారంభంవుతుంది. అల్లకల్లోలంగా ఉన్న చెరువును కదిలించకుండా వదిలేస్తే దానంతటా అదే దాని సహజ స్థితిలో ఎలాగైతే ప్రశాంతంగా, స్థిరంగా మరియు స్వచ్ఛంగా మారుతుందో సరిగ్గా అలాగే ఈ పద్ధతిని సరైన రీతిలో అలవర్చుకోవడానికి కొన్ని చిన్నవైనప్పటికీ చాలా ప్రభావవంతమైన సన్నాహాలు అవసరం.
(47:00) వీటి లేకుండా ఈ సాధన అసంపూర్ణంగా లేదా గందరగోళంగా అనిపించవచ్చు. అంతకంటే ముందుగా చెప్పుకోవాల్సింది స్థలం మరియు భంగిమ గురించి కొన్ని నిమిషాల పాటు ఎలాంటి ఆటంకం కలగని ఏదైనా ప్రశాంతమైన మూల సరిపోతుంది. కూర్చోవడానికి నేలపై బాసింపట్టు వేసుకుని కూర్చోవడం లేదా కుర్చీలో నిటారుగా కూర్చోవడం ఈ రెండు పద్ధతులు సరైనవే కానీ వెన్నెముక నిటారుగా ఉండాలి.
(47:31) ఎందుకంటే వంగి ఉన్న భంగిమలో మనసు త్వరగా మందగించి నిద్రలోకి జారుకుంటుంది లేదా ఆందోళన చెంది లేచి పోవాలనిపిస్తుంది. సమయాన్ని ఎంచుకోవడం కూడా ముఖ్యమే అయితే ఇందులో ఎలాంటి కఠినమైన నియమాలు లేవు. మనసు ఇంకా రోజువారి హడావిడిలో పూర్తిగా చిక్కుకొని ఉదయం సమయం ఈ సాధనకు ప్రత్యేకంగా అనుకూలంగా పరిగణించబడుతుంది. ఎందుకంటే ఆ సమయంలో మనసు అనే సరస్సులో అలజడి తక్కువగా ఉంటుంది.
(48:05) మరియు నామకరణం చేసే ఈ ప్రక్రియను మరింత స్పష్టంగా అనుభూతి చెందవచ్చు. ఇప్పుడు ఈ పద్ధతిని ప్రారంభించేటప్పుడు దాదాపు ప్రతి ఒక్కరూ చేసే అత్యంత సాధారణ పొరపాటు గురించి మాట్లాడుకుందాం. దీనిని అర్థం చేసుకోకపోతే ఈ పద్ధతి దాని అసలు ప్రయోజనాన్ని ఇవ్వదు. ఆ పొరపాటు ఏమిటంటే పేరు పెట్టేటప్పుడు కూడా తెలియకుండానే తీర్పు ఇవ్వడం ప్రారంభించడం ఉదాహరణకు ఏదైనా ఆలోచన వచ్చినప్పుడు దానికి పేరు పెట్టడానికి బదులుగా ఇది చెడ్డ ఆలోచన నేను ఇలా ఆలోచించకూడదు అని మనస్సు అనడం ఇది తప్పుడు ఆలోచన ఇలా తీర్పునివ్వడం ఎంత తేలికగా అనిపించినా సరే వాస్తవానికి మనం
(48:51) దేనినైతే నివారించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నామో ఇది మళ్ళీ అదే అదే పాత తప్పు ఇది ఆలోచనను మళ్ళీ పోరాటంలో భాగంగా మారుస్తుంది. దానికి మళ్ళీ అదనపు శక్తిని ఇస్తుంది. సరైన విధానం ఏమిటంటే ఒక డాక్టర్ తన రోగి లక్షణాలను ఎలాగైతే నమోదు చేస్తాడో సరిగ్గా అలాగే దీనికి పేరు పెట్టాలి. ఎటువంటి భావోద్వేగం లేకుండా మంచి లేదా చెడు అనే తీర్పు లేకుండా కేవలం తటస్థంగా గుర్తించాలి. ఇది ఒక ఆలోచన.
(49:25) ఇది ఆందోళన ఇది ఆందోళన ఇది ఒక కోరిక ఇంతవరకు సరిపోతుంది. ఏదైనా ఆలోచన ఎంత ఇబ్బందికరంగా ఉన్న ఎంత అవమానకరంగా ఉన్న లేదా ఎంత భయానకంగా అనిపించినా సరే దానికి పేరు పెట్టే ప్రక్రియలో రోజువారి సాధారణ ఆలోచనను ఎంత సహజంగా చూస్తామో దాన్ని కూడా అంతే సహజంగా చూడాలి. ఈ తటస్థతే నిజమైన సాక్షిభావం. రెండవ సాధారణ తప్పు ఏమిటంటే చాలా త్వరగా ఫలితాలను ఆశించడం.
(50:00) కొందరు వ్యక్తులు ఒకటో రెండో రోజులు ఈ పద్ధతిని ప్రయత్నించి మనసు పూర్తిగా ప్రశాంతంగా అనిపించకపోతే నిరాశకు గురై వదిలేస్తారు. ఇక్కడ గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే సంవత్సరాల తరబడి లేదా బహుశా జన్మ జన్మల సంస్కారాలు పేరుకు పోయిన పోయిన మనస్సు అనే సరస్సు కేవలం కొన్ని రోజుల ప్రయత్నంతో పూర్తిగా ప్రశాంతంగా మారదు. బాగా కల్లోలానికి గురైన బురద నీటి సరస్సు స్వచ్ఛంగా మారడానికి ఎలాగైతే సమయం పడుతుందో ఇది కూడా సరిగ్గా అంతే కదలిక ఆగిపోగానే మలినాలు వెంటనే అట్టడుగుకు చేరవు.
(50:46) అవి వాటికవే నెమ్మదిగా అడుగు భాగానికి చేరుకొని స్థిరపడతాయి. సరిగ్గా అలాగే మనశశాంతి కూడా వారాలు మరియు నెలల నిరంతర సాధన ద్వారా నెమ్మదిగా లోతుగా మారుతుంది. తరుచుగా పట్టించుకొని మూడో విషయం ఏమిటంటే ఈ సాధనను కేవలం కూర్చుని ధ్యానం చేసేటప్పటికే పరిమితం చేయకూడదు. ధ్యాన సమయంలో నేర్చుకునే నామకరణ పేరు పెట్టడం పద్ధతినే రోజువారి జీవితంలో కూడా ఉపయోగించవచ్చు.
(51:19) ఏదైనా విషయంపై అకస్మాత్తుగా కోపం వచ్చినప్పుడు ఒక క్షణం ఆగి మనసులోనే కోపం అని అనుకోవచ్చు. ఏదైనా పని గురించి ఆందోళనగా ఉంటే ఆందోళన అని అనుకోవచ్చు. ఈ చిన్న సాధనను రోజువారి జీవితంలో పదే పదే పునరావృతం చేస్తే క్రమక్రమంగా ఆ దూరం ఆ సాక్షి భావం కేవలం ధ్యాన సమయానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా రోజంతా వ్యాపించడం ప్రారంభంవుతుంది.
(51:52) ఈ మొత్తం పద్ధతి దాని సరళత్వంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైనది. దీనికి ఎలాంటి సంక్లిష్టమైన మంత్రాలు ప్రత్యేక సామాగ్రి లేదా ఖరీదైన శిక్షణ అవసరం లేదు. ఆలోచనను పట్టుకోకూడదు. అలాగే నెట్టివేయకూడదు అని మాత్రమే గుర్తుంచుకోవాలి. దానిపై ఎలాంటి తీర్పులు ఇవ్వకుండా ప్రశాంతంగా ఒక పేరు పెట్టి గుర్తించాలి. ఆపై సహజంగా ముందుకు సాగాలి.
(52:24) ఈ సరళత ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే ఈ పద్ధతి అంత లోతైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ఎందుకంటే మనసు అనే సరసను ప్రశాంతంగా ఉంచడానికి బలవంతం కాదు. ఓర్పు మరియు సున్నితత్వం కావాలి. ఈ మొత్తం ప్రయాణంలో ఓర్పు అనేది అతి పెద్ద షరతు మరియు ఇక్కడే మరియు ఇక్కడే ఎక్కువమంది దారి తడబడుతుంటారు. పేరు పెట్టాలని పదే పదే మర్చిపోవడం అనేది మొదటి సాధారణ అవరోధం.
(52:57) కొన్ని రోజులు సాధన చేసిన తర్వాత ఏదైనా ఆలోచన రావడం అనేది తరుచుగా జరుగుతుంటుంది. మనం అందులో పూర్తిగా లీనమైపోయి కొన్ని నిమిషాల తర్వాత అకస్మాత్తుగా గుర్తుకు తెచ్చుకుంటాము. అరె నేను పేరు పెట్టాలి కదా అనిపిస్తుంది. ఇలా మర్చిపోవడం ఎలాంటి వైఫల్యం కాదు. వాస్తవానికి సాక్షిభావం మేలుకొంటుంది అనడానికి ఇదే ఒక నిదర్శనం ఎందుకంటే నేను మర్చిపోయాను అని గుర్తుకు వచ్చిన మరుక్షణమే ఆ సాక్షి అంటే గమనించే తత్వం మళ్ళీ చురుకుగా వ్యవహరిస్తుంది.
(53:34) అందువల్ల ఇలా మర్చిపోయినట్లు అనిపించిన ప్రతిసారి దానిని నిరాశతో కాకుండా ఒక చిన్న విజయంగా భావించాలి. మరియు మళ్ళీ సహజంగా పేరు పెట్టే ప్రక్రియను ప్రారంభించాలి. ఇందులో ఎదురయ్యే రెండవ సాధారణ అడ్డంకి ఏమిటంటే ఒకేసారి చాలా ఆలోచనలు రావటం ముఖ్యంగా జీవితంలో ఏదైనా పెద్ద ఒత్తిడి లేదా తీవ్రమైన గందరగోళం ఉన్న రోజుల్లో ఇలా జరుగుతుంది.
(54:05) అలాంటి సమయాల్లో పేరు పెట్టే ఈ పద్ధతి అస్సలు పని చేయటం లేదని అనిపించవచ్చు. ఎందుకంటే ఆలోచనలు ఎంత వేగంగా వస్తాయంటే ఒక దానికి పేరు పెట్టే లోపే లోపే రెండవది మూడవది నాలుగోది వచ్చేస్తాయి. అయితే ఇక్కడ అర్థం చేసుకోవాల్సిన విషయం ఏమిటంటే ఈ పద్ధతి ఆలోచనల తుఫాను వెంటనే ఆపటానికి కాదు ఇది మనస్సు అనే సరస్సు యొక్క లోతులను నెమ్మదిగా శాంత పరచడానికి ఉద్దేశించినది.
(54:34) దీని అనుకూల ప్రభావం దీర్ఘకాలంలో కనిపిస్తుంది. తుఫాను ఎక్కువగా ఉన్న రోజుల్లో ఈ పేరు పెట్టే వేగం కూడా అంతే వేగంగా ఉండవచ్చు. వర్షం వెంటనే ఆగిపోతుందని ఎలాంటి ఆశ పెట్టుకోకుండా కురుస్తున్న వర్షపు బిందువులను లెక్కించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నట్లుగా మీపై మీరు కోపం తెచ్చుకోకుండా ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా ఆలోచనలను గమనిస్తూ వాటికి పేరు పెడుతూ ఉండాలి.
(55:05) తరుచుగా అత్యంత నిరాశపరిచే మూడవ అడ్డంకి ఏమిటంటే కొన్ని వారాల పాటు సాధన చేసిన తర్వాత కూడా ఎటువంటి స్పష్టమైన మార్పు కనిపించకపోవడం ఇంతకుముందు వచ్చిన అదే ఉదాహరణను ఇక్కడ మళ్ళీ గుర్తుంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఒక విత్తనాన్ని మట్టిలో నాటిన తర్వాత చాలా రోజుల వరకు బయటకి ఏమీ కనిపించదు. కానీ మట్టి లోపల వేర్లు నిరంతరం మరియు నిశశబ్దంగా తమ పనిని చేసుకుపోతూ ఉంటాయి.
(55:34) అదేవిధంగా మనస్సు అనే సరస్సులో పేరుకుపోయిన పాత సంస్కారాలు కూడా నెమ్మదిగా కనిపించకుండానే సడలిపోతూ ఉంటాయి. తరుచుగా సాధన చేసేవారికి ఈ మార్పు వెంటనే అనుభవంలోకి రాదు. బదురుగా వారాల తర్వాత ఏదైనా ఒక క్షణంలో ఒకప్పుడు చాలా ఇబ్బంది పెట్టిన విషయం అకస్మాత్తుగా అంత భారం అనిపించనప్పుడు మాత్రమే ఈ విషయం తెలుస్తుంది.
(56:04) అప్పుడే వెనక్కి తిరిగి చూసుకున్నప్పుడు ఏదో మారిపోయిందని అర్థమవుతుంది. మరొక సూక్ష్మమైన కానీ చాలా ముఖ్యమైన అడ్డంకి కూడా ఉంది. కొన్నిసార్లు ఈ సాధన ఒక ప్రాజెక్ట్ లా మారిపోతుంది. అందులో వ్యక్తి తనను తాను పరీక్షించుకోవడం ప్రారంభిస్తాడు నేను ఎంత మంచి సాక్షిగా ఉండగలుగుతున్నాను నా మనసు మునుపటి కంటే ఎంత ప్రశాంతంగా మారింది అని ఈ పరీక్షించడమే ఒక కొత్త మానసిక చర్యగా మారి మనస్సు అనే సరస్సులో మళ్ళీ అలజడిని సృష్టిస్తుంది.
(56:42) నిజమైన సాధనలో ఏ ఫలితాన్ని కొలవవలసిన అవసరం లేదు. కేవలం సాధ్యమైన అన్నిసార్లు ప్రతి ఆలోచనను గుర్తించి పేరు పెట్టాలి. మిగతావన్నీ వాటికవే సహజంగా వాటి వేగంతో జరగనివ్వాలి. 21 రోజుల పాటు రోజు కొద్దిసేపు ఈ సాధన చేసిన ఒక సహజమైన మార్పును అనుభూతి చెందడం ప్రారంభంవుతుంది. ప్రారంభ రోజుల్లో కేవలం ఆలోచనలకు పేరు పెట్టాలని గుర్తుంచుకోవడమే చాలా కష్టంగా అనిపిస్తుంది.
(57:19) కొన్ని వారాల తర్వాత దీన్ని గుర్తుంచుకోవడం ఎటువంటి శ్రమ లేకుండా దానంతటండ దానంతట అదే జరుగుతుంది. మరియు నెలల తరువాత ఇవి కేవలం ధ్యాన సమయానికే పరిమితం కాకుండా రోజువారి జీవితంలోని ప్రతి చిన్న పెద్ద క్షణంలో దానంతటా అదే జరగడం ప్రారంభమవుతుంది. శతాబ్దాల క్రితం పతంజలి ఆ సూత్రంలో చెప్పిన నెమ్మదైన కానీ శాశ్వతమైన ప్రయాణం ఇదే చిత్తం అనే సరస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచడం అనేది ఒక్కరోజు పని కాదు అదొక ఓపికతో కూడిన మృదువైన నిరంతర ప్రయాణం ఇందులో వేసే ప్రతి చిన్న అడుగు ఎంతగా కనిపించకపోయినా
(58:05) అది ఆ అంతిమ శాంతి వైపుకు తీసుకు వెళుతుంది. ఇప్పుడు ఈ మొత్తం ప్రయాణాన్ని అది మొదలైన చోటికే తిరిగి తీసుకురావాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. ఏమీ ఆలోచించకూడదని ప్రయత్నించిన వెంటనే మనసు తనంతట తానుగా ఏదో ఒక ఆలోచనను పంపిన ఆ 10 సెకన్ల చిన్న ప్రయోగం దగ్గరికి ఇప్పుడు ఈ పూర్తి అవగాహన తర్వాత ఆ క్షణంలో జరిగింది ఎటువంటి వైఫల్యం కాదని స్పష్టమైంది.
(58:38) అది లెక్కలేనన్ని సంస్కారాలు మరియు అసంఖ్యాకమైన అనుభవాలు నిక్షిప్తమై ఉన్న ఆ లోతైన చిత్త సరస్సు యొక్క పూర్తి సహజమైన ప్రవర్తన మాత్రమే మరియు వాటి అలలు తమ సమయానికి తమదైన వేగంతో పుట్టుకొస్తూనే ఉంటాయి. సరస్సును పూర్తిగా శాశ్వతంగా అలలు లేకుండా చేయడం అసలు లక్ష్యం ఎప్పుడూ కాదు. అది అసాధ్యం మరియు అవసరం కూడా లేదు. అసలు లక్ష్యం ఏమిటంటే అలలతో పోరాడే బదులు సరస్సు లోతుల్లోకి వెళ్లి దానిని ప్రశాంతపరచవచ్చని అర్థం చేసుకోవడం మరియు శాంతిని
(59:23) తీసుకురావడానికి ఇదే అత్యంత సులభమైన మార్గం. ఆలోచనను పట్టుకోకుండా నెట్టివేయకుండా దానిని కేవలం గుర్తించి పేరు పెట్టి చాలా సహజంగా ముందుకు సాగిపోవడమే పతంజలి చెప్పిన నిరోధం ఇదే వృత్తులను నాశనం చేయడం కాదు అవి ఉపరితలాన్ని అల్లకల్లోలం చేయకుండా వాటిని చాలా ప్రశాంతంగా తేలికగా మార్చడమే ఈ అభ్యాసం నెమ్మదిగా లోతుగా మారినప్పుడు ఒక అందమైన మార్పును అనుభవించడం డం ప్రారంభంఅవుతుంది.
(59:59) ఒకప్పుడు తుఫానుల్లా అనిపించిన ఆలోచనలు ఇప్పుడు వాటంతటా అవే వచ్చిపోయే చిన్న అలల్లా అనిపిస్తాయి. ఒకప్పుడు మనల్ని పూర్తిగా తమతో పాటు కొట్టుకుపోయేలా చేసిన భావోద్వేగాలతో ఇప్పుడు ఒక ప్రశాంతమైన దూరం ఏర్పడుతుంది. దీని వల్ల ప్రతిస్పందించే ముందు ఆలోచించడానికి అర్థం చేసుకోవడానికి అవకాశం లభిస్తుంది.
(1:00:28) మరియు అన్నింటికంటే లోతైన విషయం ఏమిటంటే నేను ఆ ఆలోచనను కాదు ఆ భావాన్ని కాదు ఎల్లప్పుడూ ప్రశాంతంగా స్థిరంగా మరియు సురక్షితంగా ఉండే చూసే సాక్షిని మాత్రమే అని నెమ్మదిగా అనుభవం కావడం మొదలవుతుంది. లోపల లేదా బయట ఎంతటి తుఫాను వచ్చినా సరే మొత్తం యోగ శాస్త్రం సూచించే స్థితి ఇదే చిత్త వృత్తులు శాంతించినప్పుడు మిగిలి ఉండేది ఏదో కొత్తగా ఏర్పడినది కాదు అది ఎప్పటి నుంచో అక్కడే ఉన్న మన నిజ స్వరూపం అది కేవలం అలల అల్లకల్లోలంలో కప్పబడి ఉందంతే మబ్బులు తొలగిపోయినప్పుడు సూర్యుడు కొత్తగా ఎలాగైతే పుట్టడో అచ్చం అలాగే
(1:01:15) సూర్యుడు ఎప్పుడు ఇప్పుడు అక్కడే ఉన్నాడు. చూసే కళ్ళు కొద్దిగా ఎదురు చూడాల్సి వచ్చింది అంతే ఈ రాత్రి లేదా మళ్ళీ ఎప్పుడైనా కొన్ని నిమిషాల పాటు ప్రశాంతంగా కూర్చున్నప్పుడు కేవలం ఈ చిన్న అభ్యాసాన్ని చేయవచ్చు. కళ్ళు మూసుకోవడం శ్వాసను అనుభూతి చెందడం ఎలాంటి తొందరపాటు లేకుండా మరియు తీర్పులు ఇవ్వకుండా వచ్చే ప్రతి ఆలోచనను కేవలం ఒక పేరుతో గుర్తించి సహజంగా ముందుకు సాగడం ఇది ఏదో పెద్ద నాటకీయమైన అడుగు కాదు కేవలం ఒక చిన్న సున్నితమైన ప్రారంభం మాత్రమే కానీ ప్రతి చిన్న ప్రారంభాన్ని ఓపికగా పునరావృతం
(1:02:00) చేస్తే ఏ అన్వేషణతో అయితే ఈ ప్రయాణం మొదలైందో అంతిమంగా ఆ లోతైన శాంతికి అది చేరుస్తుంది. ఆ ప్రశాంతతలో ఆలోచనలు శూన్యం కావు. కానీ అవి ఎంత తేలికగా పారదర్శకంగా మారుతాయంటే వాటి గుండా ఎప్పటికీ అచంచలంగా నిలిచి ఉండే అసలైన చైతన్యం స్పష్టంగా కనిపించడం ప్రారంభమవుతుంది. ఈరోజు మనం తెలుసుకున్న ఈ సత్యం కేవలం ఒక సిద్ధాంతం కాదు ఇది ప్రతిక్షణం మనం జీవిస్తున్న జీవితానికి అద్దం పట్టే ఒక లోతైన అనుభవం ఇప్పటివరకు మనసుని ఒక శత్రువుగా నిరంతరం పోరాడాల్సిన ఒక యుద్ధ భూమిగా భావించిన మనకు ఈ రోజు ఒక అద్భుతమైన
(1:02:49) రహస్యం తెలిసింది. ఆ రహస్యం ఏమిటంటే మనం పోరాడాల్సింది మనసుతో కాదు మన అజ్ఞానంతో మనసు అనేది ఒక అందమైన సరోవరం. అందులో లేచే ఆలోచనలనే అలలతో మనం ఎప్పుడైతే కత్తి కట్టి పోరాడటం మానేస్తామో అప్పుడే ఆ సరోవరం తనంతట తానుగా ఒక స్వచ్ఛమైన అద్దంలా మారిపోయి మన నిజమైన స్వరూపాన్ని మనకు చూపుతుంది. పతంజలి మహర్షి వేల సంవత్సరాల క్రితం చెప్పిన ఆ లోతైన యోగ రహస్యం కేవలం గ్రంథాలకే పరిమితం కాదు.
(1:03:28) అది మన ప్రతి శ్వాసలో ప్రతి ఆలోచనలో దాగి ఉన్న విముక్తికి మార్గం. ప్రతిరోజు రోజు మనం గతం తాలూకు గాయాలతో భవిష్యత్తు గురించిన భయాలతో మనలో మనం ఎంతో ఘర్షణ పడుతుంటాము. మనల్ని మనం నిందించుకుంటాము. ఆ ఆలోచనలను ఆపలేకపోతున్నామని నిరాశ చెందుతూ ఓటమిని అంగీకరిస్తాము. కానీ ఇప్పుడు ఒకసారి మీ లోపలికి తొంగి చూడండి.
(1:04:01) ఆ భయాలు ఆ బాధలు ఆ కోపాలు అన్నీ కేవలం మీ చిత్తం అనే తెర మీద ఆడుతున్న చిత్రాలు మాత్రమే మీరు ఆ చిత్రాలు కారు మీరు వాటిని చూస్తున్న సాక్షిభూతులు ఆకాశంలో మేఘాలు కమ్ముకున్నప్పుడు ఆకాశం వాటికి అంటుకోదు. ఆకాశంలో మేఘాలు కమ్ముకున్నప్పుడప్పుడు ఆకాశం వాటికి అంటుకోదు. మేఘాలు వర్షించినప్పుడు ఆకాశం తడిసిపోదు. దట్టమైన నల్లటి మేఘాలు ఆకాశాన్ని పూర్తిగా కప్పేసినట్లు అనిపించిన ఆ మేఘాల వెనుక ఆకాశం ఎప్పటికీ స్వచ్ఛంగా నిశ్చలంగా అక్కడే ఉంటుంది.
(1:04:41) మేఘాలు వస్తుంటాయి పోతుంటాయి. మీ లోపల ఉన్న చైతన్యం కూడా అచ్చం ఆ ఆకాశం లాంటిదే. మీ జీవితంలో ఎన్ని కష్టాలు ఆందోళనలు భయాలు కమ్ముకున్నా మీ మూల స్వభావమైన ఆ ప్రశాంతత ఎక్కడికీ పోదు. మేఘాలు వస్తుంటాయి పోతుంటాయి. కానీ ఆకాశం ఎప్పటికీ స్వచ్ఛంగా నిశ్చలంగా అక్కడే ఉంటుంది. మీ లోపల ఉన్న చైతన్యం కూడా అచ్చం ఆ ఆకాశం లాంటిదే మీరు ఆలోచనలనే మేఘాలను చూసే ఆ అనంతమైన నిశ్చలమైన ఆకాశం ఈ సత్యాన్ని ఒక్కసారి మనస్ఫూర్తిగా అంగీకరిస్తే జీవితంలో సగం భారం అక్కడే
(1:05:28) తొలగిపోతుంది. ఇకపై మీ జీవితంలో ఎప్పుడైనా గందరగోళం తలెత్తినప్పుడు ఏదైనా ఆందోళన మిమ్మల్ని ఉక్కిరి బిక్కిరి చేస్తున్నప్పుడు దయచేసి భయపడకండి. ఆ ఆలోచనలను అణచివేయాలని బలవంతంగా ప్రయత్నించకండి. మనసు పరుగులు పెడుతున్నప్పుడు దాన్ని ఒక పసిపిల్లాడిలా చూడండి. కేవలం ఒక్క అడుగు వెనక్కి వేసి ప్రశాంతంగా గమనించండి. ఒక చిన్న చిరునవ్వుతో ఆ ఆలోచనను స్వాగతించి దానికి ఒక పేరు పెట్టి ప్రేమగా సాగనంపండి.
(1:06:05) మీలో రగిలే కోపం అయినా మిమ్మల్ని కుంగదీసే భయమైనా సరే అరె ఇది కేవలం ఒక ఆలోచన మాత్రమే ఇది నేను కాదు అని మీరు పసిగట్టిన మరుక్షణం దానికి మొత్తం నశించిపోతుంది. మీరు ఎంతగా వాటిని దూరం నుండి గమనిస్తూ ఉంటారో మీ లోపల అంతటి అపారమైన ప్రశాంతత నెలకొంటుంది. ఈ చిన్న అభ్యాసం మీ దైనందిన జీవితంలో ఒక భాగమైతే మీరు ఏ పరిస్థితిలో ఉన్నా మీ చుట్టూ ఎంతటి తుఫాను రేగుతున్న మీ లోపల మాత్రం ఒక చెరగని నిశ్శబ్దం ఒక అద్భుతమైన స్థిరత్వం ఎప్పుడూ ఉంటుంది.
(1:06:46) నిజమైన స్వేచ్ఛ అంటే బాధ్యతల నుండి ఎక్కడికో పారిపోవడం కాదు లేదా మనసును పూర్తిగా శూన్యం చేసుకోవడం కాదు నిజమైన విముక్తి అంటే ఆలోచనల మధ్య ఉంటూనే వాటికి అతీతంగా జీవించడం నేర్చుకోవడం బంధనాలన్నీ తెగిపోయినప్పుడు లోపల కలిగే ఆ ఆనందం మాటల్లో వర్ణించలేనిది. అహంకారం, మనసు, బుద్ధి అన్నీ కేవలం మీ పరికరాలు మాత్రమేనని వాటిని నడిపించే స్వచ్ఛమైన చైతన్యం మీరు అని తెలుసుకోవడమే అసలైన జ్ఞానోదయం.
(1:07:26) ఇదే మహర్షులు, యోగులు యుగయుగాలుగా మనకు చెబుతున్న పరమ సత్యం. ఈ సత్యాన్ని తెలుసుకోవడానికి మీరు అడవులకు వెళ్లాల్సిన పని లేదు. కటినమైన తపస్సులు చేయాల్సిన అవసరం లేదు. మీ రోజువారి జీవితంలో మీరు చేసే ప్రతి చిన్న పనిలో ఆ సాక్షి భావాన్ని
Author Name:Lakshmi Lok Yatra
Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@LakshmiLokYatra75
Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=ZgL8PILwdp4
Title: ఆలోచనలను శాంతపరచడం ఎలా? 5000 సంవత్సరాల నాటి ధ్యాన పద్ధతి
Author Name: Lakshmi Lok Yatra
Description: ఆలోచనలను శాంతపరచడం ఎలా? 5000 సంవత్సరాల నాటి ధ్యాన పద్ధతి
మనస్సులో నిరంతరం ఆలోచనలు తిరుగుతూనే ఉన్నాయా? గతం గురించి ఆలోచనలు, భవిష్యత్తుపై ఆందోళనలు, రోజువారీ విషయాలపై కలిగే అనేక భావనలు మనస్సుకు విశ్రాంతి లేకుండా చేస్తాయి. అయితే ఆలోచనలను బలవంతంగా ఆపడం కంటే, వాటిని గమనిస్తూ మనస్సును క్రమంగా ప్రశాంత స్థితికి తీసుకెళ్లే మార్గం గురించి ప్రాచీన ధ్యాన సంప్రదాయాలు ఏమి చెబుతున్నాయి?
ఈ వీడియోలో 5000 సంవత్సరాల నాటి ధ్యాన సంప్రదాయాలకు సంబంధించిన భావనలను ఆధారంగా చేసుకుని, ఆలోచనలను గమనించడం, వాటితో అనవసరంగా పోరాడకుండా ఉండటం మరియు అంతర్ముఖంగా ప్రశాంతతను అన్వేషించడం గురించి తెలుసుకుందాం.
📖 ఈ వీడియోలో మీరు తెలుసుకోబోయేది:
• ఆలోచనలు ఎందుకు నిరంతరం మనస్సులో ఉద్భవిస్తుంటాయి?
• ఆలోచనలను బలవంతంగా ఆపడం కంటే వాటిని గమనించడం అంటే ఏమిటి?
• ప్రాచీన ధ్యాన సంప్రదాయాలలో మనస్సు నిశ్శబ్దానికి ఇచ్చిన ప్రాధాన్యత ఏమిటి?
• ధ్యానం సమయంలో మన ఆలోచనలను ఎలా గమనించవచ్చు?
• అంతర్ముఖ ప్రశాంతతను అన్వేషించడానికి ఉపయోగపడే కొన్ని ఆలోచనా విధానాలు ఏమిటి?
🌿 ఆధ్యాత్మిక దృక్పథంలో, మనస్సును అర్థం చేసుకోవడం అనేది కేవలం ఆలోచనలను తొలగించడం మాత్రమే కాదు. మనలో ఉద్భవించే ఆలోచనలు, భావనలు మరియు ప్రతిస్పందనలను మరింత స్పష్టంగా గమనించడం కూడా ఒక అంతర్ముఖ ప్రయాణంగా భావించబడుతుంది. ఈ వీడియో అదే విషయాన్ని సులభంగా అర్థమయ్యే విధంగా పరిశీలిస్తుంది.
🙏 కొన్ని నిమిషాలు ప్రశాంతంగా కూర్చొని, మీ మనస్సును మీరు స్వయంగా గమనించే ప్రయత్నం చేయండి. ప్రతి ఒక్కరి ధ్యాన అనుభవం భిన్నంగా ఉండవచ్చు. కాబట్టి ఈ విషయాన్ని ఒక ఆధ్యాత్మిక అన్వేషణగా స్వీకరించండి.
వీడియో మీకు ఉపయోగకరంగా అనిపిస్తే 👍 Like చేయండి, మీకు ఆసక్తి ఉన్న వారితో Share చేయండి మరియు ఇలాంటి ఆధ్యాత్మిక, ధ్యాన మరియు ఆత్మపరిశీలనకు సంబంధించిన వీడియోల కోసం మా ఛానల్‌ను Subscribe చేయండి.
మీకు ధ్యానం సమయంలో ఎక్కువగా ఎదురయ్యే అనుభవం ఏమిటో Comment ద్వారా మాతో పంచుకోండి.
#ధ్యానం #Meditation #మనశ్శాంతి #ఆలోచనలు #ఆత్మపరిశీలన #ధ్యానపద్ధతి #Spirituality #Mindfulness
Transcript:
(00:00) ఒక చిన్న ప్రయోగం చేయండి. ఇప్పుడే ఈ క్షణమే కళ్ళు మూసుకుని కేవలం 10 సెకన్ల పాటు ఏమీ ఆలోచించకుండా ఉండటానికి ప్రయత్నించండి. పూర్తిగా శూన్యంగా ఎంతో ప్రశాంతంగా ఏమైంది? బహుశా మూడు నుంచి నాలుగు సెకండ్లలోనే ఏదో ఒక ఆలోచన తనంతట తానుగా ఎక్కడి నుండోడో వచ్చి ఉంటుంది. అరే నేను ఆలోచిస్తున్నాను కదా అనే ఆలోచన కావచ్చు లేదా చేయబోయే పని గురించి కావచ్చు ఇలా జరగగానే మనకు మన మనసుపై అస్సలు నియంత్రణ లేదని ఇది మన బలహీనత అని అనిపించవచ్చు.
(00:44) కానీ నిజానికి ఇది ఎవరి బలహీనత కాదు మన మెదడు సహజంగా పనిచేసే తీరు ఇది. తనంతట తానుగా ఎక్కడి నుండో వచ్చి ఉంటుంది. అరే నేను ఆలోచిస్తున్నాను కదా అనే ఆలోచన కావచ్చు లేదా ఏదైనా పాత విషయం విషయం కావచ్చు లేదా చేయబోయే పని గురించి కావచ్చు. ఇది ఎవరి బలహీనత కాదు. ఇది దాదాపు ప్రతి మనిషికి జరుగుతుంది. వారు ఎంతటి అనుభవజ్ఞులైనా సరే మనసు ఒక్క క్షణం కూడా ఆగదు అది ఎప్పటికీ ఆగిపోని ఒక యంత్రం లాంటిది.
(01:23) 24 గంటలు విశ్రాంతి లేకుండా నడుస్తూనే ఉంటుంది. అందుకే చాలామంది ధ్యానం చేయటానికి కూర్చుంటారు. కానీ కొద్ది నిమిషాల్లోనే ఓటమిని అంగీకరిస్తారు. తమ వల్ల కావడం లేదని వారు అనుకుంటారు. తమ బుర్ర చాలా వేగంగా పరిగెడుతుందని భావించి బహుశా ధ్యానం తమకోసం కాదేమో అని నిర్ణయించుకుని వదిలేస్తారు. కానీ ఇక్కడ ఒక లోతైన విషయం మరుగున పడిపోతుంది.
(01:55) ఆలోచనలను శూన్యం చేయడానికి ప్రయత్నించడం మరియు ఆలోచనలను అర్థం చేసుకోకుండా వాటిని ఆపడానికి ప్రయత్నించడం అనేవి రెండు పూర్తిగా భిన్నమైన విషయాలు. చాలామంది రెండవ తప్పు చేస్తుంటారు మరియు ఇదే తప్పు వారిని పదే పదే విఫలమయ్యేలా చేస్తుంది ఈ రోజు ఈ గంధరగోళాన్ని మూలార నుండి అర్థం చేసుకునే రోజు ఇది విని ఒక్కసారి ప్రయత్నించి మర్చిపోయే ఏదో కొత్త ట్రిక్ లేదా షార్ట్ కట్ కాదు ఇది సంపూర్ణ యోగశాస్త్రం ఆధారపడి ఉన్న అత్యంత లోతైన పునాది దివరకు వెళ్లే విషయం వేల సంవత్సరాల క్రితం యోగాను నిర్వచించడానికి మహర్షి
(02:44) పతంజలి రాసిన మొదటి సూత్రం నేటికీ ధ్యానం లేదా యోగపై రాసిన ప్రతి పుస్తకంలోనూ కనిపిస్తుంది. కానీ విచిత్రం ఏమిటంటే సామాన్యులు తమ దైనందిన జీవితంలో అన్వయించుకునేలా ఈ ఒక్క సూత్రాన్ని ఇంత సరళమైన భాషలో విడమర్చి చెప్పడం చాలా అరుదు. చాలా చోట్ల ఈ సూత్రాన్ని సంస్కృతంలోనే వినిపిస్తారు. దాని అక్షరార్థం చెప్పేసి అక్కడితో విషయాన్ని ముగిస్తారు.
(03:19) ఈ రోజు ఆ సూత్రం వెనుక ఉన్న అసలు అర్థాన్ని విశ్లేషించడం జరుగుతుంది. పదం తర్వాత పదంగా కాకుండా అసలు ఆలోచనలు ఎక్కడ రూపుదిద్దుకుంటాయి? అవి ఎక్కడి నుంచి ఉద్భవిస్తాయి? మరియు వాటిని బలవంతంగా ఆపడానికి చేసే ప్రయత్నం ఎందుకు ఎప్పుడూ వ్యతిరేక ప్రభావాన్ని చూపుతుంది అనే లోతైన అవగాహనతో ఇది వివరించబడుతుంది. ఆలోచనలు ఎక్కడ జన్మిస్తాయో అర్థం చేసుకోనంత కాలం వాటిని శూన్యం చేయడానికి చేసే ప్రతి ప్రయత్నము ఒక నది ప్రవాహాన్ని కేవలం చేతులతో ఆపడానికి ప్రయత్నించినట్లే ఉంటుంది.
(04:03) ఎంత బలాన్ని ఉపయోగించినా నీరు తన దారిని తాను ఏర్పాటు చేసుకుని తీరుతుంది. ఇక్కడ ఒక విషయం స్పష్టం చేయడం అవసరం. ఈ రోజు మీకు తెలిసే ఈ విషయం ఏదో కష్టమైన తాత్విక చర్చ లాగా ఉండదు. యోగదర్శనంలో మనస్సును అర్థం చేసుకోవడానికి చెప్పబడిన విధానం వాస్తవానికి చాలా ఆచరణాత్మకమైనది మరియు రోజువారి అనుభవంతో ముడిపడి ఉంటుంది. ప్రతి మనిషి ప్రతిరోజు తనలో ఈ ప్రక్రియ మొత్తాన్ని అనుభవిస్తాడు.
(04:35) కాకపోతే అసలు తన లోపల ఏమి జరుగుతుందో తెలుసుకోవడానికి తగిన పేరు అవగాహన అతనికి ఉండదు. ఒక వ్యక్తి ఏ బటన్ ఏమీ చేస్తుందో నేర్చుకోకుండా కారులోని బటన్ అన్నింటిని నొక్కినట్లుగా ఇది ఉంటుంది. సరిగ్గా అలాగే చాలామంది ప్రజలు తమ మనసును ఉపయోగిస్తారు కానీ ఆ మనస్సు వాస్తవానికి ఎలా పని చేస్తుందో ఎప్పటికి అర్థం చేసుకోరు. కాబట్టి మనం ఒకే మనసు అని పిలిచేది నిజానికి ఒకటి కాదని అది నాలుగు వేరు వేరు భాగాలతో కలిసి ఏర్పడిందని అర్థం చేసుకోవడం మన మొదటి అడుగు ఇది వినడానికి కొంచెం వింతగా అనిపించొచ్చు ఎందుకంటే మనస్సు అనేది ఒకేలా అనిపిస్తుంది. మరి ఈ నాలుగు భాగాలు ఎలా
(05:23) ఉంటాయి? కానీ ఈ నాలుగు భాగాలను వాటి వేరు వేరు పనులను అర్థం చేసుకున్న వెంటనే ఆలోచనలు ఎక్కడి నుండి వస్తాయో ఇట్టే స్పష్టమవుతుంది. ఆ ఆలోచనలు ఎక్కడ నిల్వ అవుతాయి మరియు దేనిని ప్రశాంతంగా ఉంచడం ద్వారా మిగతావన్నీ వాటంతటా అవే శాంతిస్తాయో ఆ అసలైన ప్రదేశం ఏదో మనకు తెలుస్తుంది. ఈ అవగాహన చాలా ప్రాధమికమైనది.
(05:54) ఇది ఎంత ముఖ్యమైనది అంటే దీని గురించి తెలియకుండా ఎంత మంచి ధ్యాన పద్ధతినైనా అనుసరించిన అది అసంపూర్ణంగానే మిగిలిపోతుంది. ఎందుకంటే ఎక్కడ యుద్ధం చేయాలో తెలియకుండా చేసే ఎలాంటి ప్రయత్నమైన చీకట్లో బాణం వేయడం లాంటిదే అవుతుంది. ఇప్పుడు ఈ నాలుగు భాగాలుగా ఉన్న మనసు గురించి దాని ప్రతి పొర, ప్రతి పని పని గురించి ఒక్కొక్కటిగా వివరిస్తాను.
(06:21) ఎలాంటి శాస్త్రాలు చదవకుండానే ఎవరైనా సులభంగా అర్థం చేసుకునేంత సరళమైన భాషలో ఇది ఉంటుంది. ఈ అవగాహనే ముందుకెళ్లి ఆలోచనలు ఎలాంటి బలవంతం లేకుండా వాటంతటా అవే నెమ్మదించే అసలైన పద్ధతికి మిమ్మల్ని చేరుస్తుంది. గాలి ఆగిపోగానే అలలతో కదులుతున్న సరస్సు ఉపరితలం మెల్లగా అద్దంలా ఎలా ప్రశాంతంగా మారుతుందో సరిగ్గా అలాగే జరుగుతుంది. సాధారణ వాడుక భాషలో మనం దేనినైతే కేవలం మనసు అంటామో దానిని యోగ దర్శనంలో నాలుగు వేరు వేరు భాగాలుగా విభజించారు.
(07:04) మరియు ప్రతి భాగానికి దానికంటూ ఒక ప్రత్యేకమైన పని ఉంటుంది. సరిగ్గా ఒక ఇంట్లో వేరు వేరు వేరు వేరు గదులు ఉన్నట్లుగానే ఇది కూడా. ప్రతి గదికి దానికంటూ ఒక ప్రత్యేక ప్రయోజనం ఉంటుంది. అయినా అవన్నీ కలిస్తేనే ఒక ఇల్లు అవుతుంది. మొదటి భాగం మనస్ ఇది నిరంతరం ఆలోచిస్తూ సందేహిస్తూ ఇటు అటు భ్రమిస్తూ ఉండే భాగం. ఇది చాలా చురుకైన మరియు అత్యంత చంచలమైన భాగం.
(07:38) ఏదైనా నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి వచ్చినప్పుడు మొదటగా ఎగురుతూ దూకుతుతూ హడావిడి చేసేది ఈ మనసే అది చేయాలా లేక ఇది చేయాలా బహుశా ఇది సరైనదేమో బహుశా అది సరైనదేమో అని ఆలోచిస్తుంది. ఒకే దగ్గర నిలకడగా కూర్చోలేని ప్రతి రెండు నిమిషాలకు ఏదో ఒక కొత్త విషయం మీదకు ధ్యాస మళ్లే ఒక చిన్న క చిన్న పిల్లాడి లాంటిదే ఈ మనస్సు రెండవ భాగం బుద్ధి ఇది మనసుకు పూర్తిగా భిన్నమైనది.
(08:13) మనసు కేవలం గందరగోళాన్ని సృష్టిస్తుండగా బుద్ధి నిర్ణయాలు తీసుకునే భాగం. ఏది సరైనదో, ఏది తప్పో నిర్ణయించేది ఇదే. ఒక వ్యక్తి దుకాణంలో రెండు వస్తువులలో ఒకదాన్ని ఎంచుకునే క్రమంలో సతమతం అవుతున్నప్పుడు మనసు రెండింటి వైపులా లాగుతుంది. కానీ చివరకు ఇదే తీసుకో ఇది మరింత సరైనది అని చెప్పేది బుద్ధి మాత్రమే. బుద్ధిని అర్థం చేసుకోవడానికి సులభమైన మార్గం ఏమిటంటే ఇది న్యాయ నిర్ణయత పాత్రను పోషించే భాగం అదే సమయంలో మనసు కేవలం రెండు వైపుల వాదనలను మాత్రమే ముందుంచుతూ ఉంటుంది.
(08:54) మూడవ భాగం అహంకారం ఇక్కడ అహంకారం అంటే గర్వం అని కాదు ప్రతి అనుభవానికి నేను అనే భావాన్ని జోడించే తత్వం నేను ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నాను నాకు ఇది ఇష్టం ఇది నా అభిప్రాయం అని ఎవరైనా అనుకున్నప్పుడు ఆ నేను అనే భావం అహంకారం నుండే వస్తుంది. ఏదైనా ఆలోచనను అనుభవాన్ని లేదా భావోద్వేగాన్ని తనదిగా చేసుకుని దానిని వ్యక్తిగతంగా మార్చే భాగం ఇదే అహంకారం లేకపోతే ఏ ఆలోచన అయినా వచ్చిపోయే ఒక సాధారణ సంఘటనలా మాత్రమే ఉంటుంది.
(09:33) కానీ అహంకటి ఉంది కానీ అహంకారం వల్ల ఆ ఆలోచన నా ఆలోచనగా మారుతుంది. అప్పుడే దానితో అనుబంధం ఆకర్షణ లేదా సమస్య మొదలవుతుంది. ఇక నాలుగవది అత్యంత లోతైనది మరియు అత్యంత ముఖ్యమైన భాగం చిత్తం మనస్సు బుద్ధి మరియు అహంకారాలను నీటి ఉపరితలంపై జరిగే వేరువేరు కదలికలుగా పరిగణిస్తే ఇవన్నీ ఏ సరస్సు లోపల జరుగుతున్నాయో ఆ పూర్తి సరస్సే చిత్తం చిత్తం అనేది జీవితకాలపు అనుభవాలు జ్ఞాపకాలు సంస్కారాలు మరియు అలవాట్లు అన్నీ పోగుపడే ప్రదేశం ఒక సరసులో
(10:20) సంవత్సరాల తరబడి మట్టి ఆకులు మరియు అవక్షేపాలు పొరలు పొరలుగా ఎలా పేరుకుపోతాయో సరిగ్గా అలాగే చిత్తం ఎప్పటికీ ఖాళీ అవ్వదు ఎందుకంటే అది ప్రతి అనుభవాన్ని అది ఎంత చిన్నదైనప్పటికీ తనలో భద్రపరుచుకుంటుంది. ఇప్పుడు ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి నిజానికి ఇదే ఈ మొత్తం అవగాహనకు కీలకం మనం ఆలోచనలు అని పిలిచేవి వాస్తవానికి మనస్సు చేసే అల్లరి కాదు అలాగే అవి బుద్ధి తీసుకునే నిర్ణయాలు కూడా కావు ఆలోచనలు అంటే చిత్తం అనే ఆ లోతైన సరస్సు ఉపరితలంపై ఉప్పొంగే అలలు గాలి
(11:06) వీచినప్పుడు సరసు ఉపరితలంపై అలలు ఎలాగైతే పైకి లేస్తాయో సరిగ్గా అదేవిధంగా చిత్తంలో పేరుకుపోయిన పాత సంస్కారాలు పాత జ్ఞాపకాలు పాత అలవాట్లు వాటికి తగిన సమయంలో అలల్లాగా పైకి లేస్తాయి. ఈ అలలే మనకు ఆలోచనల రూపంలో అనిపిస్తాయి. అకస్మాత్తుగా ఏదైనా పాత విషయం గుర్తుకు రావడం భయం కలగటం లేదా ఏదైనా కోరిక పుట్టడం ఇవన్నీ ఆ లోతైన సరస్సులో పేరుకుపోయి ఉన్న పాత సంస్కారాల అలలే ఇవి ఎప్పటికప్పుడు ఉపరితలం పైకి వస్తుంటాయి.
(11:49) ఇది అర్థం కాగానే ఒక పెద్ద గందరగోళం దానంతటా అదే పరిష్కారం కావడం మొదలవుతుంది. ఎవరైనా తాను ఆలోచనలను ఆపాలనుకుంటున్నాను అని అన్నప్పుడు వాస్తవానికి వారు మనసు యొక్క అస్థిరతను ఆపటానికి ప్రయత్నిస్తుంటారు. కానీ మనసు అనేది కేవలం పైన కనిపించే అలజడి మాత్రమే. ఇదంతా ఎక్కడ పుడుతోందో ఆ అసలైన ప్రదేశం చిత్తం అది ఒక లోతైన సరస్సు లాంటిది.
(12:24) ఆ సరస్సు ఉపరితలంపై రేగే అలలను చేతులతో ఆపాలని ఎంత కష్టపడి ప్రయత్నించినా అది ఎప్పటికీ సఫలం కాదు. ఎందుకంటే అలలు అనేవి సరస్సు లోపల జరిగే అలజడికి కేవలం బాహ్య ఫలితం మాత్రమే. అది అసలు కారణం కాదు. ఇక్కడే మహర్షి పతంజలి యొక్క ప్రసిద్ధ సూత్రం దాని పూర్తి లోతుతో మనకు అవగతం అవుతుంది. ఆయన యోగాన్ని నిర్వచిస్తూ యోగం అంటే ఆలోచనలను ఆపటం అనో లేదా యోగం అంటే మనసును అంతం చేయడం అనో చెప్పలేదు.
(13:00) ఆయన చాలా ఖచ్చితమైన పదాలలో చెప్పారు. యోగం అంటే చిత్తవృత్తి నిరోధః అంటే ఆ సరసులో రేగే అలలను శాంతపరచడం ఈ వ్యత్యాసం చాలా చిన్నదిగా అనిపిస్తుంది. కానీ దీని ప్రభావం చాలా పెద్దది. అలలను ఆపడం మరియు సరస్సును శాంతపరచడం అనేవి ఎలా వేరువేరు విషయాలు అన్నది స్పష్టమయ్యే వరకు ధ్యానం కోసం చేసే ఏ ప్రయత్నమైనా దాదాపు ప్రతి ప్రారంభ సాధకుడు చేసే అదే పాత తప్పులోనే చిక్కుకుపోతుంది కాబట్టి ఈ వ్యత్యాసాన్నే తదుపరిసారి విపులంగా వివరించడం జరుగుతుంది.
(13:43) గత సంభాషణ చివరిలో ప్రస్తావించిన వ్యత్యాసాన్ని ఇప్పుడు లోతుగా అర్థం చేసుకుందాం. అలలను ఆపడం మరియు సరస్సును శాంత పరచటం అనేవి రెండు పూర్తిగా భిన్నమైన విషయాలు. చాలామంది ధ్యానం చేయడానికి కూర్చున్నప్పుడు వారు తెలియకుండానే మొదటి మార్గాన్ని ఎంచుకుంటారు. వారు నేరుగా ఆలోచనల మీద అంటే అలల మీద దాడి చేస్తారు. ఏదైనా ఆలోచన రాగానే వారు దానిని బలవంతంగా నెట్టివేయడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
(14:15) లేదా తమపై తాము కోపం తెచ్చుకుంటారు. మళ్ళీ ఆలోచన వచ్చేసింది. నా వల్ల కావడం లేదు అని బాధపడతారు. ఇది ఎలా ఉంటుందంటే సరస్సు ఉపరితలంపై లేచే ఒక్కో అలను చేతులతో పట్టుకుని శాంతపరచడానికి ప్రయత్నించడం లాంటిది. ఒక అలను అణచివేసే లోపే రెండవ మూడవ నాలుగవ అలలు లేస్తూనే ఉంటాయి. ఎందుకంటే అలలు పైకి లేవడం అనేది సరస్సు లోతుల్లో ఉన్న అలజడి ఫలితమే కానీ అది దానంతటా అదే ఒక స్వతంత్రమైన సమస్య కాదు.
(14:51) ఇదే అతి పెద్ద మరియు సర్వసాధారణమైన అపోహ. దీని కారణంగానే చాలామంది ధ్యానం కష్టమని లేదా తమకు అసాధ్యమని భావిస్తారు. ధ్యానం అంటే ఆలోచనలు పూర్తిగా లేకపోవటం అని వారు అనుకుంటారు. అంటే కూర్చోగానే ఏదైనా స్విచ్ ఆఫ్ చేసినట్లుగా మనసు పూర్తిగా ఖాళీ అయిపోవాలని భావిస్తారు. అలా జరగనప్పుడు ఆలోచనలు వస్తూనే ఉన్నప్పుడు వారు ధ్యానంలో తాము విఫలం అవుతున్నామని అనుకుంటారు.
(15:25) కానీ నిజం ఏమిటంటే జన్మ జన్మల లేదా కనీసం ఈ జీవితపు లెక్కలేనన్ని అనుభవాలు జ్ఞాపకాలు మరియు సంస్కారాలు పేరుకుపోయి ఉన్న చిత్తం అనే ఆ సరస్సు ఒకే రోజులో ఒకే ప్రయత్నంతో పూర్తిగా ప్రశాంతంగా అలలు లేకుండా మారదు. ఇలా ఆశించడం కూడా పాటు ఒక చాలా పెద్ద పొరపాటే. పతంజలి సూత్రం ఈ విషయాన్ని చాలా సూక్ష్మంగా వివరిస్తుంది.
(15:57) ఆయన యోగాన్ని చిత్తవృత్తి నిరోధం అని అన్నారు. ఇక్కడ నిరోధం అనే పదాన్ని చాలా జాగ్రత్తగా ఎంచుకున్నారు. దీని అర్థం అంతం చేయడం లేదా చెరిపేయడం కాదు దాన్ని నెమ్మదించడం ప్రశాంతపరచడం నియంత్రణలోకి తీసుకురావడం. ఉప్పొంగుతున్న నదికి ఆనకట్ట కట్టి దాని వేగాన్ని తగ్గించి ప్రశాంతంగా మరియు స్థిరంగా ఎలా మారుస్తారో సరిగ్గా అలాగే నదిని అంతం చేయరు.
(16:29) దాని నీరు ఎప్పటిలాగే ప్రవహిస్తుంది. కానీ దాని ఉదృతి అనియంత్రిత వేగం శాంతిస్తాయి. అదేవిధంగా చిత్తాన్ని చెరిపేయకూడదు. ఆలోచనలను శాశ్వతంగా మాయం చేయకూడదు. బదులుగా ఆ సరస్సు లోతుల్లో ఎంత ప్రశాంతతను తీసుకురావాలంటే ఒకవేళ అలలు వచ్చినా అవి చాలా తేలికగా చిన్నవిగా ఉండాలి. మరియు ఉపరితలం త్వరగా మళ్లీ ప్రశాంతంగా మారిపోవాలి. ఇప్పుడు తలెత్తే ప్రశ్న ఏమిటంటే అలల మీద నేరుగా దాడి చేరుగా, దాడి చేయడం సరైన పద్ధతి కాకపోతే మరి సరైన పద్ధతి ఏమిటి? దీనికి సమాధానం అర్థం చేసుకోవడానికి మరొక సరళమైన ఉదాహరణను తీసుకోవచ్చు ఒకవేళ ఏదైనా
(17:18) చెరువులోని నీరు మురికిగా మసకగా ఉంటే ఆ మురికిని చేతులతో శుభ్రం చేయడానికి ప్రయత్నించడం చాలా కష్టం. దాదాపు అసాధ్యమైన పని కానీ ఆ చెరువును కదిలించడం మానేస్తే అందులో అలజడి సృష్టించడం ఆపేస్తే అటం ఆపేస్తే క్రమక్రమంగా మురికి దానంతటదే అడుగు భాగానికి చేరుకోవడం ప్రారంభమవుతుంది. మరియు నీరు స్వయంగా శుభ్రంగా పారదర్శకంగా మారుతుంది.
(17:50) మనసులోని ఆలోచనలను వృత్తులను శాంతింప చేయడంలో కూడా పనిచేసే అసలైన సిద్ధాంతం ఇదే ఆలోచనలతో పోరాడటానికి బదులుగా వాటిని కదిలించడం మానేయాలి వాటికి అదనపు శక్తిని ఇవ్వకూడదు అప్పుడు నెమ్మదిగా ఆ సరస్సు తన లోతుల్లోనే ప్రశాంతంగా మారుతుంది. ఇక్కడ అర్థం చేసుకోవలసిన మరో ముఖ్యమైన విషయం ఉంది. ఏదైనా ఆలోచన వచ్చినప్పుడు దానికి వెంటనే ప్రతిస్పందిస్తే అయితే దానిని పట్టుకుని అందులో కొట్టుకుపోతాము లేదా పూర్తి శక్తితో దానిని బయటకి నెట్టివేయడానికి ప్రయత్నిస్తాము.
(18:33) ఈ రెండు పరిస్థితులలోనూ ఆ సరస్సుకు కొత్త అలజడి ఏర్పడుతుంది. ఆలోచనను పట్టుకోవడం వల్ల అల మరింత పెద్దది అవుతుంది. నెట్టివేయడం వల్ల కూడా వింతగా అదే జరుగుతుంది. అలా అంతే పెద్దదిగా మారుతుంది. కేవలం కేవలం దిశ మాత్రమే వేరుగా ఉంటుంది. నిజమైన శాంతి అనేది ఆలోచనను పట్టుకోకుండా నెట్టివేయకుండా దానిని కేవలం రానిచ్చి గమనించి దానంతటా అదే వెళ్ళిపోనిచ్చినప్పుడు మాత్రమే వస్తుంది.
(19:12) ఎలాంటి అదనపు శక్తి లేకుండా ఎలాంటి ప్రతిస్పందన లేకుండా ఇది వినడానికి చాలా సులభంగా అనిపిస్తుంది. బహుశా ఇంతకుముందు చాలా చోట్ల విన్నదాని లాగే ఉంటుంది. కేవలం ఆలోచనలను చూస్తూ ఉండండి. ఏమీ చేయకండి కానీ ఇక్కడ చాలా లోతైన మరియు చాలా అరుదుగా చెప్పబడే ఒక విషయం దాగి ఉంది. ఆలోచనను బలవంతంగా ఆపడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు అవి శాంతించడానికి బదుగా ఎందుకు మవరింత బలపడతాయో ఇది చెబుతుంది.
(19:49) ఇది కేవలం ఏదో ఆధ్యాత్మిక భావన మాత్రమే కాదు. ఇది ఎంతటి ఖచ్చితమైన సత్యం అంటే ఆధునిక మనస్తత్వ శాస్త్రం కూడా దీనిని ప్రయోగాల ద్వారా నిరూపించింది. మరియు ఈ సమాచారం ధ్యానం నేర్పించే ఏ వీడియో లోనూ ఇంత స్పష్టంగా వివరించబడి ఉండకపోవచ్చు. కొన్ని దశాబ్దాల క్రితం పాశ్చాత్య దేశాలకు చెందిన ఒక మనస్తత్వ వేత్త చాలా సరళమైన దాదాపు పిల్లల ఆటలా అనిపించే ఒక ప్రయోగాన్ని చేశాడు.
(20:18) కానీ దాని ఫలితం ఎంత లోతుగా వచ్చిందంటే ఈ రోజుకి కూడా మనస్తత్వ శాస్త్ర ప్రపంచంలో దానిని పదేపదే ఉదాహరిస్తుంటారు. వారు కొంతమందిని ఒక గదిలో కూర్చోబెట్టి వారితో ఇలా అన్నారు. తదుపరి ఐదు నిమిషాలు మీరు ఏమీ కావాలంటే అది ఆలోచించండి. కానీ ఒకే ఒక విషయం గురించి మాత్రం అసలు ఆలోచించకండి. ఒక తెల్లటి ఎలుగుబంటి గురించి. ఇంత సులువైన సూచన ఇంత సాధారణమైన విషయం తర్వాత జరిగిన పరిణామం అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది.
(20:52) దాదాపు ప్రతి ఒక్కరూ తెల్లటి ఎలుగుబంటి గురించి ఆలోచించవద్దని చెప్పిన వెంటనే తమ మనసులో ఆ తెల్లటి ఎలుగుబంటి చిత్రం మెదిలిందని చెప్పారు. మరియు ఆ ఐదు నిమిషాల పాటు వారు ఎంత ప్రయత్నించినప్పటికీ ఆ ఎలుగుబంటి ప్రతి కొన్ని సెకన్లకు ఒకసారి పదే పదే వారి మనసులోకి వస్తూనే ఉంది. ఈ ప్రయోగం కేవలం ఒక సరదా సంఘటన మాత్రమే కాదు ఇది మనసు పనిచేసే ఒక లోతైన అత్యంత ప్రాథమిక నియమాన్ని వెల్లడిస్తుంది.
(21:25) దీనినే నేడు మనస్తత్వ శాస్త్రం లో ఆలోచనలను అణచివేయడం వల్ల కలిగే వేయటం వల్ల కలిగే వ్యతిరేక ప్రభావం అని పిలుస్తారు. దీని అర్థం ఏమిటంటే ఏదైనా ఆలోచనను మనోబలంతో బలవంతంగా ఆపడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు ఆ ఆలోచన నుండి తప్పించుకోవడానికి మెదడు ముందుగా అదే ఆలోచనను గుర్తుంచుకోవాల్సి వస్తుంది. ఎందుకంటే దేని నుండి తప్పించుకోవాలో తెలియకుండా దాని నుండి తప్పించుకోవడం అసాధ్యం.
(21:58) అంటే ఆలోచించవద్దు అని చెప్పగానే మెదడులోని ఒక భాగం పొరపాటున అది ఎక్కడ గుర్తొస్తుందో అని ఆ విషయం పైనే నిరంతరం నిఘా ఉంచుతుంది. మరియు ఇలా పర్యవేక్షించడం పదే పదే తనికీ చేయడం వల్ల వాస్తవానికి ఆ ఆలోచన మరింత బలపడి పదే పదే మనసులోకి రావడం మొదలవుతుంది. ఇప్పుడు ఈ విషయాన్ని అదే సరస్సు మరియు అలల అవగాహనతో అనుసంధానించి చూస్తే మొత్తం చిత్రం చాలా స్పష్టంగా అర్థం అవుతుంది.
(22:33) మనస్సు చిత్తం లోతుల్లో నుంచి ఒక ఆలోచన అలలా పైకి లేచినప్పుడు అదే క్షణంలో దానిని బలవంతంగా అణచివేయడానికి ప్రయత్నిస్తే ఆ అణచివేత స్వయంగా ఒక కొత్త అదనపు అలజడని సృష్టిస్తుంది. ఒక ప్రశాంతమైన సరస్సు ఉపరితలంపై ఒక చిన్న అల పుట్టిందని ఎవరైనా దానిని చేత్తో అణచివేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారని ఊహించుకోండి. ఆ ఒత్తిడి వల్ల నీరు మరింత ఎక్కువగా ఎగిరి పడుతుంది.
(23:04) చుట్టుపక్కల మళ్ళీ చిన్న చిన్న అలలు ఏర్పడతాయి. సరిగ్గా మనసులో కూడా ఇదే జరుగుతుంది. దానంతటా అదే సహజమైన వేగంతో వచ్చి కొద్ది క్షణాల్లోనే శాంతించే ఆలోచనను బలవంతంగా ఆపడానికి ప్రయత్నించడం వల్ల అది మరింత పెద్దదిగా దీర్ఘకాలికంగా మరియు పదే పదే వచ్చేదిగా మారుతుంది. ఈ మూల కారణాన్ని అర్థం చేసుకోకుండానే చాలామంది ధ్యానంలో విఫలం అవుతూ ఉంటారు. వారు కూర్చుంటారు.
(23:34) ఏదో ఒక ఆలోచన వస్తుంది. వెంటనే వారు దానిని తప్పుగా భావిస్తారు. దాన్ని తరిమి కొట్టడానికి ప్రయత్నిస్తారు. మరియు ఆ ప్రయత్నమే ఆ ఆలోచనను మరింత బలపరుస్తుంది. ఆపై వారు నిరాశకు గురై నా మనసు చాలా పరుగులు తీస్తుంది. ఇది నా వల్ల కాదు అని అనుకుంటారు. కానీ నిజానికి సమస్య వారి మనసుది కాదు వారి పద్ధతిది. వారు నేరుగా అల మీద దాడి చేశారు ఆ ప్రతి దాడి అలను మరింత ఎత్తుకు లేపింది.
(24:10) మరి సరైన పద్ధతి ఏమిటి? ఆలోచనను పట్టుకోకూడదు మరియు దాన్ని బలవంతంగా నెట్టివేయకూడదు అంటే మరి ఏం చేయాలి? ఇక్కడే యోగతత్వశాస్త్రం ఒక అద్భుతమైన మరియు అత్యంత సూక్ష్మమైన పరిష్కారాన్ని చూపుతుంది. ఆలోచనలను ఆపటానికి బదులుగా ఆలోచన నుండి ఒక అడుగు వెనక్కి వేసి కేవలం దాన్ని చూసే వీక్షకుడిగా మారిపోవాలి. దీనినే ద్రష్ట లేదా సాక్షిగా ఉండటం అని అంటారు.
(24:44) దీని అర్థం ఏమిటంటే ఆలోచనను మనదిగా భావించకూడదు. అలాగని దానితో పోరాడకూడదు కేవలం ఒక ఆలోచన వచ్చిందని గమనించి ఎలాంటి ప్రతిస్పందన లేకుండా దాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా వదిలేయాలి. దానిని పట్టుకోవాలనే లేదా తరిమి కొట్టాలనే ఎలాంటి ప్రతిస్పందన ఇవ్వనప్పుడు ఆ ఆలోచనకు అదనపు శక్తి లభించదు. దానితో అది ఎంత త్వరగా ఉద్భవించిందో అంతే త్వరగా తన సహజజ వేగం తో దానంతటా అదే శాంతిస్తుంది.
(25:20) సరిగ్గా ఒక సరస్సులోని చిన్న అల దానిని కదల్చకుండా వదిలేస్తే కొద్ది క్షణాల్లోనే దానంతటా అదే మళ్ళీ నీటి ఉపరితలంలో ఎలా కలిసిపోతుందో ఇది అంతే ఈ అవగాహన చాలా సరళంగా అనిపించినప్పటికీ దీని ప్రభావం చాలా లోతైనది ఎందుకంటే ఇది మొత్తం పోరాట దృక్కోణాన్నే మార్చేస్తుంది. ఇప్పటి వరకు ఆలోచనను ఓడించాలనే ప్రయత్నం ఇప్పుడు ఆ ఆలోచనను కేవలం గమనించే ప్రయత్నంగా మారిపోతుంది.
(25:57) మరియు ఇది చాలా తేలికైన అలసట లేని మార్గం బలవంతపు ప్రయత్నమే సమస్యను మరింత పెంచుతుందని తెలుసుకోవడం ఎంతో ఉపశమనాన్ని ఇస్తుంది. కాబట్టే చాలా మంది ఈ ఒక్క విషయాన్ని అర్థం చేసుకోవడం ద్వారానే తమ ధ్యాన అనుభవంలో చాలా పెద్ద మార్పును అనుభూతి చెందడం ప్రారంభిస్తారు. కానీ ఇది తెలుసుకోవడం మాత్రమే సరిపోదు. ఈ సాక్షి భావం యొక్క శక్తి గురించి సైన్స్ ఏమి చెబుతుందో మరియు ఏమీ చేయకుండా కేవలం గమనించడం వల్ల మనస్సు లోతుల్లో నిజంగా ఎలా మార్పు వస్తుందో అర్థం చేసుకోవడం కూడా చాలా ముఖ్యం.
(26:40) ఇప్పటివరకు కేవలం అనుభవం మరియు యోగదర్శనం ఆధారంగా చెప్పబడిన ఈ విషయాన్ని ఆధునిక సైన్స్ కూడా తనదైన రీతిలో పరీక్షించింది. మరియు దీని ఫలితాలు ఆ తెల్ల ఎలుగుబంటి ప్రయోగం లాగే అత్యంత ఆశ్చర్యకరంగా ఉన్నాయి. ఆలోచనలను అణచివేయడం వల్ల కలిగే వ్యతిరేక ప్రభావం గురించి జరిగిన చర్చపై ఆ తర్వాత ఎన్నో పరిశోధనలు జరిగాయి. మరియు దాదాపు ప్రతీసారి ఇదే తీరు పునరావృతమైంది.
(27:14) ఎవరికైనా ఏదైనా ఒక నిర్దిష్ట ఆలోచనను ఆందోళనను లేదా కోరికను బలవంతంగా అణచివేయాలని వేయాలని చెప్పినప్పుడల్లా కొంతకాలం తర్వాత ఆ ఆలోచన ఆ ఆందోళన మునుపటి కంటే తీవ్రంగా తిరిగి వచ్చింది. ఈ విధానం ఎంత నిరంతరంగా పునరావృతం అయింది అంటే ఇది మనసు పనిచేసే ప్రాధమిక నియమంగానే పరిగణించబడింది. దేనినైతే అనిచివేస్తామో అదే అత్యంత బలంగా తిరిగి వస్తుంది.
(27:50) దీనిని అర్థం చేసుకోవడానికి మెదడు లోపల నిరంతరంగా ఎడ తెగకుండా జరిగే ఆ కార్యకలాపాన్ని కూడా గమనించడం అవసరం. మెదడు ఏదైనా బాహ్య పనిలో బిజీగా లేనప్పుడు కూడా అది ఖాళీగా కూర్చోదు. దాని లోపల ఒక ప్రత్యేక నెట్వర్క్ క్రియాశీలంగా మారుతుంది. అది నిరంతరం పాత విషయాలను పాత చింతలను రాబోయే రేపటి ప్రణాళికలను అల్లుతూనే ఉంటుంది. ఇదే ఆ నెట్వర్క్ ఇది పాత సంస్కారాలు మరియు పాత జ్ఞాపకాలు నిరంతరం కలకలం రేపే చిత్తం అనే సరస్సుల వాస్తవానికి పనిచేస్తుంది.
(28:31) ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే ఒక వ్యక్తి ఏదైనా ఆలోచనను బలవంతంగా ఆపటైనా ఆలోచనను బలవంతంగా ఆపటానికి ప్రయత్నించినప్పుడు ఈ నెట్వర్క్ మరింత చురుకుగా మారుతుంది. ఎందుకంటే ఆపటానికి చేసే ప్రయత్నం స్వయంగా ఒక మానసిక పని. మరియు ఈ పని దేనినైతే శాంతపరచాలని ప్రయత్నిస్తున్నామో అదే భాగం గుండా వెళుతుంది. అంటే ఏ నెట్వర్క్ ను అయితే శాంతపరచాలో దానికే మరింత పని అప్పగించబడింది.
(29:08) దీని ఫలితం పూర్తిగా వ్యతిరేకంగా ఉంటుంది. గతంలో మాట్లాడుకున్న ఆ సాక్షి భావం ఇప్పుడు ఇక్కడ తిరిగి వస్తుంది. ఒక వ్యక్తి ఏదైనా ఆలోచన లేదా భావనను అణచి వేయడానికి ప్రయత్నించకుండా దానికి ఎటువంటి తీర్పు ఇవ్వకుండా ఎలాంటి ప్రతిచర్య లేకుండా దూరం నుండి కేవలం గమనించినప్పుడు దీనినే మనస్తత్వ శాస్త్ర పరిభాషలో కొన్నిసార్లు మెటా అవేర్నెస్ లేదా అవగాహనకు మించిన అవగాహన అని కూడా అంటారు.
(29:42) ఆ మెదడు నెట్వర్క్ యొక్క కార్యకలాపాలు నెమ్మదించడం ప్రారంభిస్తాయని అదే సమయంలో ప్రశాంతత మరియు స్పష్టతతో ముడిపడి ఉన్న మెదడులోని ఇతర భాగాలు మరింత చురుకుగా మారతాయని పరిశోధకులు కనుగొన్నారు. అంటే వేరే ఎలాంటి శ్రమ లేకుండా కేవలం గమనించే ప్రక్రియ మాత్రమే బలవంతంగా ఆపడానికి చేసే ప్రయత్నం ఎప్పటికీ చూపలేనంత ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.
(30:14) దీన్ని ఇంకో విధంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఏదైనా బొమ్మ కావాలని ఒక పిల్లాడు ఏడుస్తున్నాడని ఊహించుకోండి. వాడిని కసురుకొని బలవంతంగా ఆపడానికి ప్రయత్నిస్తే వాడు తరుచుగా ఇంకా గట్టిగా ఏడవటం ప్రారంభిస్తాడు. ఎందుకంటే అలా కసురుకోవటం అనేది వాడి ఆందోళనను మరింత పెంచే మరో కొత్త ప్రతిచర్య. కానీ వాడి దగ్గర ప్రశాంతంగా కూర్చుని ఏమీ అనకుండా ఎలాంటి తీర్పు ఇవ్వకుండా కేవలం శ్రద్ధగా చూస్తూ వాడి ఉనికిని అంగీకరిస్తే ఎటువంటి అదనపు ప్రయత్నం లేకుండానే ఆ పిల్లాడు తనంతట తానే నెమ్మదిగా శాంతిస్తాడు.
(30:54) ఆలోచనల పట్ల కూడా మనసు దాదాపుగా ఇలాగే ప్రవర్తిస్తుంది. ఏదైనా ఆలోచన వచ్చినప్పుడు దానిని అణచివేయకుండా తరిమేయకుండా కేవలం అంగీకరిస్తే అది తన సహజ సిద్ధమైన వేగంతో దానంతటా అదే సమసిపోతుంది. ఈ సాక్షి భావం అనేది ఏదో బలహీనత లేదా ఓటమిని అంగీకరించడం కాదు కానీ కొన్నిసార్లు అలా తప్పుగా అర్థం చేసుకుంటారు. పైకి ఏమీ చేయనట్లుగా కనిపించినప్పటికీ ఇది నిజానికి చాలా శ్రమ అభ్యాసం అవసరమయ్యే అత్యున్నత స్థాయి ఎరుక సృహ మనసు ఏదైనా ఆలోచనను బలవంతంగా తరిమి
(31:40) కొట్టడానికి ఆరాటపడుతున్నప్పుడు కూడా ఆ ఆందోళనలో పాలుపంచుకోకుండా కేవలం ప్రశాంతంగా గమనిస్తూ ఉండటమే అసలైన సవాలు ఇది తుఫానుతో కూడిన సముద్రపు ఒడ్డున అలల లలో కొట్టుకుపోకుండా మరియు వాటితో పోరాడకుండా ప్రశాంతంగా నిలబడి ఉండటం లాంటిది ఆ తుఫాను కూడా దానంతట అదే ఒక సమయానికి శాంతిస్తుందని తెలుసుకుంటూ కేవలం గమనిస్తూ ఉండటమే ప్రతి తుఫాను లాగానే ఇక్కడ ఎంతో ఆశను కలిగించే విషయం ఏమిటంటే ఈ సామర్థ్యం ఈ సాక్షి భావం ఏదైనా ప్రత్యేకమైన అర్హత లేదా లేదా ఒక ప్రత్యేకమైన జన్మ ద్వారా లభించేది కాదు
(32:28) ఇది ప్రతి మనిషి లోపల ముందు నుంచే ఉంటుంది. కేవలం దాన్ని ఉపయోగించరు అంతే నిజానికి ఆలోచనలను చూడగలుగుతున్న ఆ భాగమే అసలైన లోతైన నేను అది ఎన్నడూ ఆలోచనలలో చిక్కుకోదు. భ్రమ ఏమిటంటే చూసే ఈ భాగాన్ని ఈ సాక్షిని ఆలోచనలతో ఎంతలా ముడిపెడతారు అంటే తాను ఒక ఆలోచనను కాదని ఆలోచనను చూసే వాడినని అది మర్చిపోతుంది. ఇదే ఆ లోతైన గుర్తింపు.
(33:06) దీని గురించి తదుపరి సారి మరింత వివరంగా విశ్లేషించబడుతుంది. ఎందుకంటే చూసే వారికి మరియు చూడబడే దానికి మధ్య ఉన్న ఈ వ్యత్యాసం స్పష్టం అయ్యేంత వరకు సాక్షి భావం కేవలం ఒక పదంగానే మిగిలిపోతుంది. అది ఒక అనుభవంగా మారదు. ఇప్పుడు చూసే వారికి మరియు చూడబడే దానికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని లోతుగా అర్థం చేసుకునే సమయం వచ్చింది. ఎందుకంటే ఇక్కడే సాక్షిభావం కేవలం ఒక పదం స్థాయిని దాటి ఒక నిజమైన అనుభవంగా మారగలదు.
(33:44) దీన్ని అరగలదు దీన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి అత్యంత సులభమైన మరియు ప్రభావవంతమైన మార్గం ఒక సినిమా హాల్ ను ఊహించుకోవటం ఒక వ్యక్తి ఏదైనా సినిమాలోని అత్యంత భావోద్వేగ దృశ్యాన్ని చూస్తున్నప్పుడు ఏదైనా బాధాకరమైన మలుపు భయానక క్షణం లేదా సంతోషకరమైన క్షణం ఎదురైనప్పుడు ఆ సమయంలో అతను పూర్తిగా ఆ దృశ్యంలో మునిగిపోగలడు కళ్ళలో లో నీళ్ళు కూడా రావచ్చు గుండె కూడా వేగంగా కొట్టుకోవచ్చు.
(34:18) కానీ అదే సమయంలో ఎక్కడో లోతుల్లో అది కేవలం ఒక తెర మాత్రమే అని కూడా అతనికి తెలుసు. ఒక సినిమా నడుస్తోంది. మరియు అతను ఆ సీట్లో కూర్చుని పూర్తిగా సురక్షితంగా ఉన్నాడు. తెరపై ఏమీ జరుగుతున్న అది ఎంత నాటకీయంగా ఉన్నప్పటికీ అది ఆ వ్యక్తిని తాకడం లేదు దహించడం లేదు కొట్టుకుపోయేలా చేయడం లేదు అది కేవలం చొండబడుతోంది మాత్రమే మనసు లోపల కూడా సరిగ్గా ఇదే సంఘటన ప్రతిక్షణం ఆగకుండా జరుగుతూనే ఉంటుంది.
(34:54) ఆలోచనలు, భావోద్వేగాలు, జ్ఞాపకాలు, భయాలు, కోరికలు ఇవన్నీ ఆ తెరపై నడిచే సినిమా లాంటివి. అవి నిరంతరం మారుతూ ఉంటాయి. వస్తూ పోతూ ఉంటాయి. కానీ ఆ తెరను చూసేవాడు, ప్రతి దృశ్యాన్ని తెలుసుకుంటున్న వాడు అనుభవిస్తున్నవాడు అతను స్వయంగా ఆ సినిమాలో భాగం కాదు. అతను కేవలం ఒక ప్రేక్షకుడు మాత్రమే. ఈ ప్రేక్షకుడు తాను ప్రేక్షకుడు అని మర్చిపోయి తెరపై నడుస్తున్న ఈ ప్రేక్షకుడు తాను ప్రేక్షకుడు అని మర్చిపోయి తెరపై నడుస్తున్న కథలో తనను తాను ఒక భాగంగా భావించినప్పుడు సమస్య మొదలవుతుంది.
(35:37) నిజానికి తెరమీద ఎవరూ ఏడవట్లేదు. ఎవరూ గాయపడట్లేదు. అది కేవలం కాంతి మాత్రమే కానీ ఆ భ్రమలో పడి మనం నిజంగానే కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటాం భయపడతాం. మన మనసులో కూడా జరిగేది ఇదే ఏదైనా భయానకమైన ఆలోచన వచ్చినప్పుడు ఆ క్షణంలో నేను దీనిని కేవలం చూస్తున్నాను అని మర్చిపోతే మన సొంత ఆలోచనే మనల్ని భయపెట్టే ఒక నిజమైన శత్రువులా చాలా భారంగా అనిపించడం మొదలవుతుంది.
(36:14) భావించినప్పుడు సమస్య మొదలవుతుంది. ఏదైనా భయానకమైన ఆలోచన వచ్చినప్పుడు ఆ క్షణంలో నేను దానిని కేవలం చూస్తున్నాను అని మర్చిపోతే ఆ ఆలోచన అకస్మాత్తుగా చాలా నిజమైనదిగా మరియు చాలా భారంగా అనిపించడం మొదలవుతుంది. ఆ భయానికి దానంతటా అదే ఒక ఉనికి ఉన్నట్లుగా అనిపిస్తుంది. ప్రారంభంలో ప్రస్తావించిన అహంకారం గురించిన విషయం ఇక్కడ మళ్ళీ గుర్తుకు వస్తుంది.
(36:50) ప్రతి ఆలోచన ప్రతి భావనకు నేను అనే దానిని జోడించేది ఈ అహంకారమే నేను భయపడుతున్నాను నేను ఆందోళనగా ఉన్నాను నా మనసు అశాంతిగా ఉంది. కానీ నిజం ఏమిటంటే భయం వచ్చింది. ఆందోళన వచ్చింది. అశాంతి వచ్చింది. అయితే ఇవన్నీ వచ్చిపోయేవి మాత్రమే వీటిని చూడగలిగేవాడు తెలుసుకోగలిగేవాడు వీటికి భిన్నమైనవాడు వీటికి అతీతుడు ఈ వ్యత్యాసం వినడానికి చాలా సూక్ష్మంగా అనిపిస్తుంది.
(37:26) దాదాపు పదాల ఆటలాగా కానీ దీనిని నిజంగా అనుభవించినప్పుడు ఇది జీవితాన్ని చూసే దృక్పదాన్నే మార్చేస్తుంది. దీనిని ఇంకొంచెం లోతుగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక చిన్న అభ్యాసం చేయవచ్చు. ఇప్పుడే ఈ క్షణంలో ఏదైనా ఆలోచన వచ్చినప్పుడల్లా మనసులో ఒక చిన్న ప్రశ్న వేసుకోవచ్చు. ఈ ఆలోచన ఎవరికీ కనిపిస్తోంది? ఈ ప్రశ్న ఏదో తాత్విక చర్చ కోసం కాదు.
(37:58) ఇది కేవలం ధ్యాసను ఆలోచన నుండి మళ్ళంచి చూసేవాడి వైపు తిప్పడానికి మాత్రమే. ఈ ప్రశ్న వేసుకున్న వెంటనే ఆ ఆలోచన కొద్ది క్షణాల పాటు తన పట్టును కోల్పోతుంది. ఎందుకంటే ఇప్పుడు ద్యాస ఆలోచనపై కాదు ఆ ఆలోచనను చూసేవాడిపై ఉంటుంది. ఆ క్షణంలోనే చిత్తం అనే సరస్సు ఉపరితలంపై లేచిన అల ఎటువంటి పోరాటం లేకుండా దానంతటా అదే శాంతించడం ప్రారంభమవుతుంది.
(38:31) ఇక్కడ ఒక చాలా ముఖ్యమైన విషయం అర్థం చేసుకోవాలి చూసే ఈ సాక్షి ఎప్పుడు అలసిపోడు ఎప్పుడు ఆందోళన చెందడు ఎప్పుడు దేనిలోనూ చిక్కుకోడు అలసిపోయేది ఆందోళన చెందేది అహంకారం అదే మనస్సు అది ప్రతి ఆలోచనతో తనను తాను ముడి పెట్టుకునే భాగం కానీ కేవలం తెలుసుకునే కేవలం చూసే నిజమైన లోతైన నేను ఎప్పుడూ ప్రశాంతంగా ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉంటుంది.
(39:06) థియేటర్ సీట్లో కూర్చున్న ప్రేక్షకుడికి తెరపై ఎంత పెద్ద తుఫాను వచ్చినా తను మాత్రం ఎప్పుడూ సురక్షితంగా మరియు అచంచలంగా ఎలా ఉంటాడో ఇది కూడా సరిగ్గిగ్గా అంతే. ఈ అవగాహన ఎంత లోతైనది మరియు విముక్తి కలిగించేది అంటే దీనిని కేవలం వినడం ద్వారా పూర్తిగా వంట పట్టించుకోవడం కష్టం. దీనిని పదే పదే అనుభవించాల్సిన అవసరం ఉంది.
(39:38) ఏదైనా ఆలోచన లేదా భావోద్వేగం చాలా భారంగా చాలా నిజమైనదిగా అనిపించిన ప్రతిక్షణంలో దీనిని అనుభవించాలి. నేను ఈ ఆలోచనను కాదు నేను దీన్ని చూసే ప్రేక్షకుడిని అని గుర్తు చేసుకున్న ప్రతిసారి ఆ క్షణంలో కొద్దిపాటి ఉపశమనం కొద్దిపాటి దూరం దానంతటదే ఏర్పడుతుంది. మరియు ఈ దూరమే ఈ చిన్న స్థలమే మనస్సు అనే సరస్సును శాంతపరిచే నిజమైన ఆచరణాత్మక విధానం ప్రారంభమయ్యే ప్రదేశం.
(40:12) ఈ సాక్షి భావాన్నే రోజువారి అభ్యాసంగా మార్చే ఒక విధానం ఇది కేవలం ఒక అవగాహనగా మిగిలిపోకుండా ఒక జీవించిన అనుభవంగా మారడానికి సహాయపడుతుంది. ఇప్పుడు చాలా సరళమైన ఐదు దశల్లో అర్థం చేసుకోగలిగే ఆ అసలైన విధానాన్ని ముందుకు తీసుకురావచ్చు. ఈ విధానానికి ఎటువంటి సంక్లిష్టమైన సాంకేతికత అవసరం లేదు. ఇది ఇప్పటివరకు మనం మాట్లాడుకుంటున్న అవగాహనను ఆచరణలో పెట్టడానికి ఒక సరళమైన మార్గం మాత్రమే మొదటి దశ ఒక ప్రశాంతమైన ప్రదేశంలో సౌకర్యవంతమైన భంగిమలో కూర్చుని కళ్ళు మూసుకుని కొద్దిసేపు కేవలం సాధారణ శ్వాసను
(40:59) గమనించడం ఇది కొత్త విషయం ఏమీ కాదు మనసును ప్రస్తుత క్షణంలోకి తీసుకురావడానికి ఇది ఒక సరళమైన ప్రారంభం మాత్రమే ఎవరైనా కారు నడపడానికి ముందు సీట్ బెల్ట్ ఎలా పెట్టుకుంటారో సరిగ్గా అలాగే రెండవ దశ ఇక్కడి నుంచే ఈ పద్ధతి ప్రత్యేకంగా మారుతుంది. ఏదైనా ఆలోచన వచ్చినప్పుడు దానిని పట్టుకోవడానికి లేదా పారద్రోడడానికి బదులుగా దానికి దానికి చాలా చిన్న అత్యంత సరళమైన పేరు పెట్టాలి.
(41:36) ఇది వినడానికి ఒక సాధారణ పదంలా అనిపించిన మానసిక శాస్త్రం ప్రకారం ఇలా ఆలోచనకు ఒక పేరు పెట్టగానే మన మెదడులోని భావోద్వేగాల కేంద్రం నెమ్మదించి తార్కికంగా ఆలోచించే భాగం చురుగ్గా మారుతుంది. అందుకే ఏదైనా పాత విషయం గుర్తొస్తే ఆ కథలో కొట్టుకుపోకుండా మనసులో కేవలం జ్ఞాపకం అని పేరు పెట్టి గుర్తించవచ్చు. ఏదైనా పాత విషయం గుర్తొస్తే మనసులో కేవలం జ్ఞాపకం అని అనుకోవచ్చు.
(42:13) భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన ఏదైనా ప్రణాళిక మనసులోకి వస్తే ప్రణాళిక అని అనుకోవచ్చు. ఏదైనా ఆందోళన కలిగితే కేవలం ఆందోళన అని అనాలి. ఏదైనా శారీరక అసౌకర్యం అనిపిస్తే అసౌకర్యం అని అనాలి. ఇలా పేడు పెట్టడం చాలా తేలికగా సహజంగా జరగాలి. ఎవరైనా ఒక అపరిచితుడు పేరు అడిగి ఓహో ఇతనా అని తెలుసుకొని ముందుకు సాగిపోయినట్టుగా ఉండాలి. ఈ నామకరణం చాలా సరళంగా అనిపించినప్పటికీ దీని ప్రభావం చాలా లోతైనది.
(42:50) మరియు దీనికి కారణం ఇప్పటివరకు అర్థం చేసుకున్నదే. ఒక ఆలోచనకు పేరు పెట్టిన వెంటనే ఆ క్షణంలోనే ద్యాస ఆ ఆలోచనలోని విషయం నుండి ఆలోచనను గమనిస్తున్న వారి పైకి మళ్ళు ఒక ఆలోచనను కేవలం జ్ఞాపకం అని గుర్తించినప్పుడు ఆ ఆలోచన ఇక పూర్తి కథగా మారలేదు అది మనల్ని పూర్తిగా తన గుప్పిట్లోకి తీసుకోలేదు అది కేవలం పేరు పెట్టబడిన ఒక సంఘటనగా మాత్రమే మిగిలిపోతుంది.
(43:22) పేరు అడిగి తెలుసుకున్న తర్వాత ఒక అపరిచితుడు ఇకపై అంత భయానకంగా అంత కొత్తగా అనిపించనట్లుగానే ఇది కూడా మూడవ దశ ఏమిటంటే ఆలోచనకు పేరు పెట్టిన తర్వాత దానిని ఎలాంటి తొందరపాటు లేకుండా ఎలాంటి బలవంతం లేకుండా వెళ్ళనివ్వడం ఇక్కడ అస్సలు తొందర పడకూడదు పేరు పెట్టాలి ఆపై తిరిగి శ్వాస మీదకు దృష్టి మళ్ళంచాలి ఎవరైనా అతిథి వచ్చినప్పుడు పేరు అడిగి ఆపై సహజంగానే మన పనిలోకి మనం ఎలా తిరిగి వెళ్తామో అలా అన్నమాట. ఆ ఆలోచనను ఆపకూడదు.
(44:01) అలాగని నెట్టి వేయకూడదు. అదే ఆలోచన మళ్ళీ వచ్చినా పర్వాలేదు మళ్ళీ అదే పేరు పెట్టాలి. మళ్ళీ అదే విధంగా సహజంగా శ్వాస మీదకు తిరిగి రావాలి. నాలుగవ దశ కొంచెం సూక్ష్మమైనది కానీ చాలా ముఖ్యమైనది. ఈ ప్రక్రియ అంతటిలో మిమ్మల్ని మీరు ఎప్పుడూ తీర్పు చేసుకోకూడదు. మనసు పదే పదే పక్కదారి పట్టిన ఒకే ఆలోచన పదేపదే వచ్చినా అది వైఫల్యానికి సంకేతం కాదు.
(44:38) మనసు అనే సరస్సులో ఏళ్ల తరబడి నిలిచి ఉన్న నీరు ఉందని దాని అలజడి ఒక్క రోజులో శాంతించదని గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యం. ప్రతిసారి ఒక ఆలోచన వచ్చినప్పుడు దానికి ప్రశాంతంగా పేరు పెట్టి వదిలేయడం అనేది ఆ సరస్సు లోతుల్లో ఒక చిన్న ప్రశాంతత బిందువును జారవిడచడం లాంటిది. ఒకే ఒక నీటి బొట్టు మొత్తం సరస్సును శాంతింప చేయలేకపోవచ్చు. కానీ ప్రతి బొట్టు తన పని తాను చేస్తుంది. నెమ్మదిగా కనిపించకుండా.
(45:09) ఐదవ మరియు చివరి దశ ఏమిటంటే దీనిని ప్రతిరోజు కొద్దిసేపు క్రమం తప్పకుండా చేయడం ప్రారంభంలో కేవలం ఐదు నుండి 10 నిమిషాలు సరిపోతుంది. ఈ సమయంలో ఎలాంటి లోతైన ప్రశాంతతను అనుభవించకుండా కేవలం పేరు పెట్టడం మరియు వదిలేయడంలోనే మొత్తం సమయం గడిచిపోయిన అది పూర్తిగా సరైనదే ఎందుకంటే అసలైన సాధన ఇదే మనసు ఎంత అటు ఇటు తిరిగినా మళ్ళీ మళ్ళీ సాక్షి భావానికి తిరిగి రావాలి.
(45:46) పాత బలవంతపు ప్రయత్నాల కంటే దీనిని పూర్తిగా భిన్నంగా మార్చే ఒక అతి ముఖ్యమైన విషయాన్ని ఈ మొత్తం పద్ధతి గురించి అర్థం చేసుకోవాలి. ఇందులో ఎక్కడ ఆలోచనను తప్పుగా భావించి దానితో పోరాడటం లేదు. ఇందులో మనసు వెంటనే శూన్యం అవుతుందనే ఆశ ఎక్కడా పెట్టుకోలేదు. ప్రతి ఆలోచనతో ఒక కొత్త సంబంధాన్ని ఏర్పరచుకోవాలని మాత్రమే ఈ పద్ధతి నేర్పుతుంది.
(46:18) శత్రుత్వం కాదు అనుబంధం కాదు కేవలం గుర్తించడం కేవలం గమనించడం మరియు ఈ విధంగానే ఎలాంటి పోరాటం లేకుండా మనసు అనే సరస్సు నెమ్మదిగా దాని లోతుల్లో ప్రశాంతంగా మారడం ప్రారంభంవుతుంది. అల్లకల్లోలంగా ఉన్న చెరువును కదిలించకుండా వదిలేస్తే దానంతటా అదే దాని సహజ స్థితిలో ఎలాగైతే ప్రశాంతంగా, స్థిరంగా మరియు స్వచ్ఛంగా మారుతుందో సరిగ్గా అలాగే ఈ పద్ధతిని సరైన రీతిలో అలవర్చుకోవడానికి కొన్ని చిన్నవైనప్పటికీ చాలా ప్రభావవంతమైన సన్నాహాలు అవసరం.
(47:00) వీటి లేకుండా ఈ సాధన అసంపూర్ణంగా లేదా గందరగోళంగా అనిపించవచ్చు. అంతకంటే ముందుగా చెప్పుకోవాల్సింది స్థలం మరియు భంగిమ గురించి కొన్ని నిమిషాల పాటు ఎలాంటి ఆటంకం కలగని ఏదైనా ప్రశాంతమైన మూల సరిపోతుంది. కూర్చోవడానికి నేలపై బాసింపట్టు వేసుకుని కూర్చోవడం లేదా కుర్చీలో నిటారుగా కూర్చోవడం ఈ రెండు పద్ధతులు సరైనవే కానీ వెన్నెముక నిటారుగా ఉండాలి.
(47:31) ఎందుకంటే వంగి ఉన్న భంగిమలో మనసు త్వరగా మందగించి నిద్రలోకి జారుకుంటుంది లేదా ఆందోళన చెంది లేచి పోవాలనిపిస్తుంది. సమయాన్ని ఎంచుకోవడం కూడా ముఖ్యమే అయితే ఇందులో ఎలాంటి కఠినమైన నియమాలు లేవు. మనసు ఇంకా రోజువారి హడావిడిలో పూర్తిగా చిక్కుకొని ఉదయం సమయం ఈ సాధనకు ప్రత్యేకంగా అనుకూలంగా పరిగణించబడుతుంది. ఎందుకంటే ఆ సమయంలో మనసు అనే సరస్సులో అలజడి తక్కువగా ఉంటుంది.
(48:05) మరియు నామకరణం చేసే ఈ ప్రక్రియను మరింత స్పష్టంగా అనుభూతి చెందవచ్చు. ఇప్పుడు ఈ పద్ధతిని ప్రారంభించేటప్పుడు దాదాపు ప్రతి ఒక్కరూ చేసే అత్యంత సాధారణ పొరపాటు గురించి మాట్లాడుకుందాం. దీనిని అర్థం చేసుకోకపోతే ఈ పద్ధతి దాని అసలు ప్రయోజనాన్ని ఇవ్వదు. ఆ పొరపాటు ఏమిటంటే పేరు పెట్టేటప్పుడు కూడా తెలియకుండానే తీర్పు ఇవ్వడం ప్రారంభించడం ఉదాహరణకు ఏదైనా ఆలోచన వచ్చినప్పుడు దానికి పేరు పెట్టడానికి బదులుగా ఇది చెడ్డ ఆలోచన నేను ఇలా ఆలోచించకూడదు అని మనస్సు అనడం ఇది తప్పుడు ఆలోచన ఇలా తీర్పునివ్వడం ఎంత తేలికగా అనిపించినా సరే వాస్తవానికి మనం
(48:51) దేనినైతే నివారించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నామో ఇది మళ్ళీ అదే అదే పాత తప్పు ఇది ఆలోచనను మళ్ళీ పోరాటంలో భాగంగా మారుస్తుంది. దానికి మళ్ళీ అదనపు శక్తిని ఇస్తుంది. సరైన విధానం ఏమిటంటే ఒక డాక్టర్ తన రోగి లక్షణాలను ఎలాగైతే నమోదు చేస్తాడో సరిగ్గా అలాగే దీనికి పేరు పెట్టాలి. ఎటువంటి భావోద్వేగం లేకుండా మంచి లేదా చెడు అనే తీర్పు లేకుండా కేవలం తటస్థంగా గుర్తించాలి. ఇది ఒక ఆలోచన.
(49:25) ఇది ఆందోళన ఇది ఆందోళన ఇది ఒక కోరిక ఇంతవరకు సరిపోతుంది. ఏదైనా ఆలోచన ఎంత ఇబ్బందికరంగా ఉన్న ఎంత అవమానకరంగా ఉన్న లేదా ఎంత భయానకంగా అనిపించినా సరే దానికి పేరు పెట్టే ప్రక్రియలో రోజువారి సాధారణ ఆలోచనను ఎంత సహజంగా చూస్తామో దాన్ని కూడా అంతే సహజంగా చూడాలి. ఈ తటస్థతే నిజమైన సాక్షిభావం. రెండవ సాధారణ తప్పు ఏమిటంటే చాలా త్వరగా ఫలితాలను ఆశించడం.
(50:00) కొందరు వ్యక్తులు ఒకటో రెండో రోజులు ఈ పద్ధతిని ప్రయత్నించి మనసు పూర్తిగా ప్రశాంతంగా అనిపించకపోతే నిరాశకు గురై వదిలేస్తారు. ఇక్కడ గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే సంవత్సరాల తరబడి లేదా బహుశా జన్మ జన్మల సంస్కారాలు పేరుకు పోయిన పోయిన మనస్సు అనే సరస్సు కేవలం కొన్ని రోజుల ప్రయత్నంతో పూర్తిగా ప్రశాంతంగా మారదు. బాగా కల్లోలానికి గురైన బురద నీటి సరస్సు స్వచ్ఛంగా మారడానికి ఎలాగైతే సమయం పడుతుందో ఇది కూడా సరిగ్గా అంతే కదలిక ఆగిపోగానే మలినాలు వెంటనే అట్టడుగుకు చేరవు.
(50:46) అవి వాటికవే నెమ్మదిగా అడుగు భాగానికి చేరుకొని స్థిరపడతాయి. సరిగ్గా అలాగే మనశశాంతి కూడా వారాలు మరియు నెలల నిరంతర సాధన ద్వారా నెమ్మదిగా లోతుగా మారుతుంది. తరుచుగా పట్టించుకొని మూడో విషయం ఏమిటంటే ఈ సాధనను కేవలం కూర్చుని ధ్యానం చేసేటప్పటికే పరిమితం చేయకూడదు. ధ్యాన సమయంలో నేర్చుకునే నామకరణ పేరు పెట్టడం పద్ధతినే రోజువారి జీవితంలో కూడా ఉపయోగించవచ్చు.
(51:19) ఏదైనా విషయంపై అకస్మాత్తుగా కోపం వచ్చినప్పుడు ఒక క్షణం ఆగి మనసులోనే కోపం అని అనుకోవచ్చు. ఏదైనా పని గురించి ఆందోళనగా ఉంటే ఆందోళన అని అనుకోవచ్చు. ఈ చిన్న సాధనను రోజువారి జీవితంలో పదే పదే పునరావృతం చేస్తే క్రమక్రమంగా ఆ దూరం ఆ సాక్షి భావం కేవలం ధ్యాన సమయానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా రోజంతా వ్యాపించడం ప్రారంభంవుతుంది.
(51:52) ఈ మొత్తం పద్ధతి దాని సరళత్వంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైనది. దీనికి ఎలాంటి సంక్లిష్టమైన మంత్రాలు ప్రత్యేక సామాగ్రి లేదా ఖరీదైన శిక్షణ అవసరం లేదు. ఆలోచనను పట్టుకోకూడదు. అలాగే నెట్టివేయకూడదు అని మాత్రమే గుర్తుంచుకోవాలి. దానిపై ఎలాంటి తీర్పులు ఇవ్వకుండా ప్రశాంతంగా ఒక పేరు పెట్టి గుర్తించాలి. ఆపై సహజంగా ముందుకు సాగాలి.
(52:24) ఈ సరళత ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే ఈ పద్ధతి అంత లోతైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ఎందుకంటే మనసు అనే సరసను ప్రశాంతంగా ఉంచడానికి బలవంతం కాదు. ఓర్పు మరియు సున్నితత్వం కావాలి. ఈ మొత్తం ప్రయాణంలో ఓర్పు అనేది అతి పెద్ద షరతు మరియు ఇక్కడే మరియు ఇక్కడే ఎక్కువమంది దారి తడబడుతుంటారు. పేరు పెట్టాలని పదే పదే మర్చిపోవడం అనేది మొదటి సాధారణ అవరోధం.
(52:57) కొన్ని రోజులు సాధన చేసిన తర్వాత ఏదైనా ఆలోచన రావడం అనేది తరుచుగా జరుగుతుంటుంది. మనం అందులో పూర్తిగా లీనమైపోయి కొన్ని నిమిషాల తర్వాత అకస్మాత్తుగా గుర్తుకు తెచ్చుకుంటాము. అరె నేను పేరు పెట్టాలి కదా అనిపిస్తుంది. ఇలా మర్చిపోవడం ఎలాంటి వైఫల్యం కాదు. వాస్తవానికి సాక్షిభావం మేలుకొంటుంది అనడానికి ఇదే ఒక నిదర్శనం ఎందుకంటే నేను మర్చిపోయాను అని గుర్తుకు వచ్చిన మరుక్షణమే ఆ సాక్షి అంటే గమనించే తత్వం మళ్ళీ చురుకుగా వ్యవహరిస్తుంది.
(53:34) అందువల్ల ఇలా మర్చిపోయినట్లు అనిపించిన ప్రతిసారి దానిని నిరాశతో కాకుండా ఒక చిన్న విజయంగా భావించాలి. మరియు మళ్ళీ సహజంగా పేరు పెట్టే ప్రక్రియను ప్రారంభించాలి. ఇందులో ఎదురయ్యే రెండవ సాధారణ అడ్డంకి ఏమిటంటే ఒకేసారి చాలా ఆలోచనలు రావటం ముఖ్యంగా జీవితంలో ఏదైనా పెద్ద ఒత్తిడి లేదా తీవ్రమైన గందరగోళం ఉన్న రోజుల్లో ఇలా జరుగుతుంది.
(54:05) అలాంటి సమయాల్లో పేరు పెట్టే ఈ పద్ధతి అస్సలు పని చేయటం లేదని అనిపించవచ్చు. ఎందుకంటే ఆలోచనలు ఎంత వేగంగా వస్తాయంటే ఒక దానికి పేరు పెట్టే లోపే లోపే రెండవది మూడవది నాలుగోది వచ్చేస్తాయి. అయితే ఇక్కడ అర్థం చేసుకోవాల్సిన విషయం ఏమిటంటే ఈ పద్ధతి ఆలోచనల తుఫాను వెంటనే ఆపటానికి కాదు ఇది మనస్సు అనే సరస్సు యొక్క లోతులను నెమ్మదిగా శాంత పరచడానికి ఉద్దేశించినది.
(54:34) దీని అనుకూల ప్రభావం దీర్ఘకాలంలో కనిపిస్తుంది. తుఫాను ఎక్కువగా ఉన్న రోజుల్లో ఈ పేరు పెట్టే వేగం కూడా అంతే వేగంగా ఉండవచ్చు. వర్షం వెంటనే ఆగిపోతుందని ఎలాంటి ఆశ పెట్టుకోకుండా కురుస్తున్న వర్షపు బిందువులను లెక్కించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నట్లుగా మీపై మీరు కోపం తెచ్చుకోకుండా ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా ఆలోచనలను గమనిస్తూ వాటికి పేరు పెడుతూ ఉండాలి.
(55:05) తరుచుగా అత్యంత నిరాశపరిచే మూడవ అడ్డంకి ఏమిటంటే కొన్ని వారాల పాటు సాధన చేసిన తర్వాత కూడా ఎటువంటి స్పష్టమైన మార్పు కనిపించకపోవడం ఇంతకుముందు వచ్చిన అదే ఉదాహరణను ఇక్కడ మళ్ళీ గుర్తుంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఒక విత్తనాన్ని మట్టిలో నాటిన తర్వాత చాలా రోజుల వరకు బయటకి ఏమీ కనిపించదు. కానీ మట్టి లోపల వేర్లు నిరంతరం మరియు నిశశబ్దంగా తమ పనిని చేసుకుపోతూ ఉంటాయి.
(55:34) అదేవిధంగా మనస్సు అనే సరస్సులో పేరుకుపోయిన పాత సంస్కారాలు కూడా నెమ్మదిగా కనిపించకుండానే సడలిపోతూ ఉంటాయి. తరుచుగా సాధన చేసేవారికి ఈ మార్పు వెంటనే అనుభవంలోకి రాదు. బదురుగా వారాల తర్వాత ఏదైనా ఒక క్షణంలో ఒకప్పుడు చాలా ఇబ్బంది పెట్టిన విషయం అకస్మాత్తుగా అంత భారం అనిపించనప్పుడు మాత్రమే ఈ విషయం తెలుస్తుంది.
(56:04) అప్పుడే వెనక్కి తిరిగి చూసుకున్నప్పుడు ఏదో మారిపోయిందని అర్థమవుతుంది. మరొక సూక్ష్మమైన కానీ చాలా ముఖ్యమైన అడ్డంకి కూడా ఉంది. కొన్నిసార్లు ఈ సాధన ఒక ప్రాజెక్ట్ లా మారిపోతుంది. అందులో వ్యక్తి తనను తాను పరీక్షించుకోవడం ప్రారంభిస్తాడు నేను ఎంత మంచి సాక్షిగా ఉండగలుగుతున్నాను నా మనసు మునుపటి కంటే ఎంత ప్రశాంతంగా మారింది అని ఈ పరీక్షించడమే ఒక కొత్త మానసిక చర్యగా మారి మనస్సు అనే సరస్సులో మళ్ళీ అలజడిని సృష్టిస్తుంది.
(56:42) నిజమైన సాధనలో ఏ ఫలితాన్ని కొలవవలసిన అవసరం లేదు. కేవలం సాధ్యమైన అన్నిసార్లు ప్రతి ఆలోచనను గుర్తించి పేరు పెట్టాలి. మిగతావన్నీ వాటికవే సహజంగా వాటి వేగంతో జరగనివ్వాలి. 21 రోజుల పాటు రోజు కొద్దిసేపు ఈ సాధన చేసిన ఒక సహజమైన మార్పును అనుభూతి చెందడం ప్రారంభంవుతుంది. ప్రారంభ రోజుల్లో కేవలం ఆలోచనలకు పేరు పెట్టాలని గుర్తుంచుకోవడమే చాలా కష్టంగా అనిపిస్తుంది.
(57:19) కొన్ని వారాల తర్వాత దీన్ని గుర్తుంచుకోవడం ఎటువంటి శ్రమ లేకుండా దానంతటండ దానంతట అదే జరుగుతుంది. మరియు నెలల తరువాత ఇవి కేవలం ధ్యాన సమయానికే పరిమితం కాకుండా రోజువారి జీవితంలోని ప్రతి చిన్న పెద్ద క్షణంలో దానంతటా అదే జరగడం ప్రారంభమవుతుంది. శతాబ్దాల క్రితం పతంజలి ఆ సూత్రంలో చెప్పిన నెమ్మదైన కానీ శాశ్వతమైన ప్రయాణం ఇదే చిత్తం అనే సరస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచడం అనేది ఒక్కరోజు పని కాదు అదొక ఓపికతో కూడిన మృదువైన నిరంతర ప్రయాణం ఇందులో వేసే ప్రతి చిన్న అడుగు ఎంతగా కనిపించకపోయినా
(58:05) అది ఆ అంతిమ శాంతి వైపుకు తీసుకు వెళుతుంది. ఇప్పుడు ఈ మొత్తం ప్రయాణాన్ని అది మొదలైన చోటికే తిరిగి తీసుకురావాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. ఏమీ ఆలోచించకూడదని ప్రయత్నించిన వెంటనే మనసు తనంతట తానుగా ఏదో ఒక ఆలోచనను పంపిన ఆ 10 సెకన్ల చిన్న ప్రయోగం దగ్గరికి ఇప్పుడు ఈ పూర్తి అవగాహన తర్వాత ఆ క్షణంలో జరిగింది ఎటువంటి వైఫల్యం కాదని స్పష్టమైంది.
(58:38) అది లెక్కలేనన్ని సంస్కారాలు మరియు అసంఖ్యాకమైన అనుభవాలు నిక్షిప్తమై ఉన్న ఆ లోతైన చిత్త సరస్సు యొక్క పూర్తి సహజమైన ప్రవర్తన మాత్రమే మరియు వాటి అలలు తమ సమయానికి తమదైన వేగంతో పుట్టుకొస్తూనే ఉంటాయి. సరస్సును పూర్తిగా శాశ్వతంగా అలలు లేకుండా చేయడం అసలు లక్ష్యం ఎప్పుడూ కాదు. అది అసాధ్యం మరియు అవసరం కూడా లేదు. అసలు లక్ష్యం ఏమిటంటే అలలతో పోరాడే బదులు సరస్సు లోతుల్లోకి వెళ్లి దానిని ప్రశాంతపరచవచ్చని అర్థం చేసుకోవడం మరియు శాంతిని
(59:23) తీసుకురావడానికి ఇదే అత్యంత సులభమైన మార్గం. ఆలోచనను పట్టుకోకుండా నెట్టివేయకుండా దానిని కేవలం గుర్తించి పేరు పెట్టి చాలా సహజంగా ముందుకు సాగిపోవడమే పతంజలి చెప్పిన నిరోధం ఇదే వృత్తులను నాశనం చేయడం కాదు అవి ఉపరితలాన్ని అల్లకల్లోలం చేయకుండా వాటిని చాలా ప్రశాంతంగా తేలికగా మార్చడమే ఈ అభ్యాసం నెమ్మదిగా లోతుగా మారినప్పుడు ఒక అందమైన మార్పును అనుభవించడం డం ప్రారంభంఅవుతుంది.
(59:59) ఒకప్పుడు తుఫానుల్లా అనిపించిన ఆలోచనలు ఇప్పుడు వాటంతటా అవే వచ్చిపోయే చిన్న అలల్లా అనిపిస్తాయి. ఒకప్పుడు మనల్ని పూర్తిగా తమతో పాటు కొట్టుకుపోయేలా చేసిన భావోద్వేగాలతో ఇప్పుడు ఒక ప్రశాంతమైన దూరం ఏర్పడుతుంది. దీని వల్ల ప్రతిస్పందించే ముందు ఆలోచించడానికి అర్థం చేసుకోవడానికి అవకాశం లభిస్తుంది.
(1:00:28) మరియు అన్నింటికంటే లోతైన విషయం ఏమిటంటే నేను ఆ ఆలోచనను కాదు ఆ భావాన్ని కాదు ఎల్లప్పుడూ ప్రశాంతంగా స్థిరంగా మరియు సురక్షితంగా ఉండే చూసే సాక్షిని మాత్రమే అని నెమ్మదిగా అనుభవం కావడం మొదలవుతుంది. లోపల లేదా బయట ఎంతటి తుఫాను వచ్చినా సరే మొత్తం యోగ శాస్త్రం సూచించే స్థితి ఇదే చిత్త వృత్తులు శాంతించినప్పుడు మిగిలి ఉండేది ఏదో కొత్తగా ఏర్పడినది కాదు అది ఎప్పటి నుంచో అక్కడే ఉన్న మన నిజ స్వరూపం అది కేవలం అలల అల్లకల్లోలంలో కప్పబడి ఉందంతే మబ్బులు తొలగిపోయినప్పుడు సూర్యుడు కొత్తగా ఎలాగైతే పుట్టడో అచ్చం అలాగే
(1:01:15) సూర్యుడు ఎప్పుడు ఇప్పుడు అక్కడే ఉన్నాడు. చూసే కళ్ళు కొద్దిగా ఎదురు చూడాల్సి వచ్చింది అంతే ఈ రాత్రి లేదా మళ్ళీ ఎప్పుడైనా కొన్ని నిమిషాల పాటు ప్రశాంతంగా కూర్చున్నప్పుడు కేవలం ఈ చిన్న అభ్యాసాన్ని చేయవచ్చు. కళ్ళు మూసుకోవడం శ్వాసను అనుభూతి చెందడం ఎలాంటి తొందరపాటు లేకుండా మరియు తీర్పులు ఇవ్వకుండా వచ్చే ప్రతి ఆలోచనను కేవలం ఒక పేరుతో గుర్తించి సహజంగా ముందుకు సాగడం ఇది ఏదో పెద్ద నాటకీయమైన అడుగు కాదు కేవలం ఒక చిన్న సున్నితమైన ప్రారంభం మాత్రమే కానీ ప్రతి చిన్న ప్రారంభాన్ని ఓపికగా పునరావృతం
(1:02:00) చేస్తే ఏ అన్వేషణతో అయితే ఈ ప్రయాణం మొదలైందో అంతిమంగా ఆ లోతైన శాంతికి అది చేరుస్తుంది. ఆ ప్రశాంతతలో ఆలోచనలు శూన్యం కావు. కానీ అవి ఎంత తేలికగా పారదర్శకంగా మారుతాయంటే వాటి గుండా ఎప్పటికీ అచంచలంగా నిలిచి ఉండే అసలైన చైతన్యం స్పష్టంగా కనిపించడం ప్రారంభమవుతుంది. ఈరోజు మనం తెలుసుకున్న ఈ సత్యం కేవలం ఒక సిద్ధాంతం కాదు ఇది ప్రతిక్షణం మనం జీవిస్తున్న జీవితానికి అద్దం పట్టే ఒక లోతైన అనుభవం ఇప్పటివరకు మనసుని ఒక శత్రువుగా నిరంతరం పోరాడాల్సిన ఒక యుద్ధ భూమిగా భావించిన మనకు ఈ రోజు ఒక అద్భుతమైన
(1:02:49) రహస్యం తెలిసింది. ఆ రహస్యం ఏమిటంటే మనం పోరాడాల్సింది మనసుతో కాదు మన అజ్ఞానంతో మనసు అనేది ఒక అందమైన సరోవరం. అందులో లేచే ఆలోచనలనే అలలతో మనం ఎప్పుడైతే కత్తి కట్టి పోరాడటం మానేస్తామో అప్పుడే ఆ సరోవరం తనంతట తానుగా ఒక స్వచ్ఛమైన అద్దంలా మారిపోయి మన నిజమైన స్వరూపాన్ని మనకు చూపుతుంది. పతంజలి మహర్షి వేల సంవత్సరాల క్రితం చెప్పిన ఆ లోతైన యోగ రహస్యం కేవలం గ్రంథాలకే పరిమితం కాదు.
(1:03:28) అది మన ప్రతి శ్వాసలో ప్రతి ఆలోచనలో దాగి ఉన్న విముక్తికి మార్గం. ప్రతిరోజు రోజు మనం గతం తాలూకు గాయాలతో భవిష్యత్తు గురించిన భయాలతో మనలో మనం ఎంతో ఘర్షణ పడుతుంటాము. మనల్ని మనం నిందించుకుంటాము. ఆ ఆలోచనలను ఆపలేకపోతున్నామని నిరాశ చెందుతూ ఓటమిని అంగీకరిస్తాము. కానీ ఇప్పుడు ఒకసారి మీ లోపలికి తొంగి చూడండి.
(1:04:01) ఆ భయాలు ఆ బాధలు ఆ కోపాలు అన్నీ కేవలం మీ చిత్తం అనే తెర మీద ఆడుతున్న చిత్రాలు మాత్రమే మీరు ఆ చిత్రాలు కారు మీరు వాటిని చూస్తున్న సాక్షిభూతులు ఆకాశంలో మేఘాలు కమ్ముకున్నప్పుడు ఆకాశం వాటికి అంటుకోదు. ఆకాశంలో మేఘాలు కమ్ముకున్నప్పుడప్పుడు ఆకాశం వాటికి అంటుకోదు. మేఘాలు వర్షించినప్పుడు ఆకాశం తడిసిపోదు. దట్టమైన నల్లటి మేఘాలు ఆకాశాన్ని పూర్తిగా కప్పేసినట్లు అనిపించిన ఆ మేఘాల వెనుక ఆకాశం ఎప్పటికీ స్వచ్ఛంగా నిశ్చలంగా అక్కడే ఉంటుంది.
(1:04:41) మేఘాలు వస్తుంటాయి పోతుంటాయి. మీ లోపల ఉన్న చైతన్యం కూడా అచ్చం ఆ ఆకాశం లాంటిదే. మీ జీవితంలో ఎన్ని కష్టాలు ఆందోళనలు భయాలు కమ్ముకున్నా మీ మూల స్వభావమైన ఆ ప్రశాంతత ఎక్కడికీ పోదు. మేఘాలు వస్తుంటాయి పోతుంటాయి. కానీ ఆకాశం ఎప్పటికీ స్వచ్ఛంగా నిశ్చలంగా అక్కడే ఉంటుంది. మీ లోపల ఉన్న చైతన్యం కూడా అచ్చం ఆ ఆకాశం లాంటిదే మీరు ఆలోచనలనే మేఘాలను చూసే ఆ అనంతమైన నిశ్చలమైన ఆకాశం ఈ సత్యాన్ని ఒక్కసారి మనస్ఫూర్తిగా అంగీకరిస్తే జీవితంలో సగం భారం అక్కడే
(1:05:28) తొలగిపోతుంది. ఇకపై మీ జీవితంలో ఎప్పుడైనా గందరగోళం తలెత్తినప్పుడు ఏదైనా ఆందోళన మిమ్మల్ని ఉక్కిరి బిక్కిరి చేస్తున్నప్పుడు దయచేసి భయపడకండి. ఆ ఆలోచనలను అణచివేయాలని బలవంతంగా ప్రయత్నించకండి. మనసు పరుగులు పెడుతున్నప్పుడు దాన్ని ఒక పసిపిల్లాడిలా చూడండి. కేవలం ఒక్క అడుగు వెనక్కి వేసి ప్రశాంతంగా గమనించండి. ఒక చిన్న చిరునవ్వుతో ఆ ఆలోచనను స్వాగతించి దానికి ఒక పేరు పెట్టి ప్రేమగా సాగనంపండి.
(1:06:05) మీలో రగిలే కోపం అయినా మిమ్మల్ని కుంగదీసే భయమైనా సరే అరె ఇది కేవలం ఒక ఆలోచన మాత్రమే ఇది నేను కాదు అని మీరు పసిగట్టిన మరుక్షణం దానికి మొత్తం నశించిపోతుంది. మీరు ఎంతగా వాటిని దూరం నుండి గమనిస్తూ ఉంటారో మీ లోపల అంతటి అపారమైన ప్రశాంతత నెలకొంటుంది. ఈ చిన్న అభ్యాసం మీ దైనందిన జీవితంలో ఒక భాగమైతే మీరు ఏ పరిస్థితిలో ఉన్నా మీ చుట్టూ ఎంతటి తుఫాను రేగుతున్న మీ లోపల మాత్రం ఒక చెరగని నిశ్శబ్దం ఒక అద్భుతమైన స్థిరత్వం ఎప్పుడూ ఉంటుంది.
(1:06:46) నిజమైన స్వేచ్ఛ అంటే బాధ్యతల నుండి ఎక్కడికో పారిపోవడం కాదు లేదా మనసును పూర్తిగా శూన్యం చేసుకోవడం కాదు నిజమైన విముక్తి అంటే ఆలోచనల మధ్య ఉంటూనే వాటికి అతీతంగా జీవించడం నేర్చుకోవడం బంధనాలన్నీ తెగిపోయినప్పుడు లోపల కలిగే ఆ ఆనందం మాటల్లో వర్ణించలేనిది. అహంకారం, మనసు, బుద్ధి అన్నీ కేవలం మీ పరికరాలు మాత్రమేనని వాటిని నడిపించే స్వచ్ఛమైన చైతన్యం మీరు అని తెలుసుకోవడమే అసలైన జ్ఞానోదయం.
(1:07:26) ఇదే మహర్షులు, యోగులు యుగయుగాలుగా మనకు చెబుతున్న పరమ సత్యం. ఈ సత్యాన్ని తెలుసుకోవడానికి మీరు అడవులకు వెళ్లాల్సిన పని లేదు. కటినమైన తపస్సులు చేయాల్సిన అవసరం లేదు. మీ రోజువారి జీవితంలో మీరు చేసే ప్రతి చిన్న పనిలో ఆ సాక్షి భావాన్ని
No comments:
Post a Comment