*వర్టిగో (Vertigo) – కారణాలు, లక్షణాలు, పరీక్షలు, చికిత్స పూర్తి వివరాలు* 

వర్టిగో అనేది ఒక వ్యాధి కాదు, ఒక లక్షణం. మనం నిలబడి ఉన్నప్పటికీ లేదా కూర్చున్నప్పటికీ చుట్టూ తిరుగుతున్నట్టుగా, తల తేలిపోతున్నట్టుగా అనిపించే పరిస్థితినే వర్టిగో అంటారు. ఇది ప్రధానంగా చెవి లోపలి భాగంలో ఉన్న సమతుల్యత వ్యవస్థ లేదా మెదడుకు సంబంధించిన సమస్యల వల్ల వస్తుంది. చెవి సమస్య వల్ల వస్తే దీనిని పెరిఫెరల్ వర్టిగో అంటారు. మెదడు లేదా మెదడు కాండానికి సంబంధించిన సమస్య వల్ల వస్తే సెంట్రల్ వర్టిగో అంటారు.

వర్టిగో రావడానికి అనేక కారణాలు ఉంటాయి. తల కదిలించినప్పుడు ఒక్కసారిగా తిరుగుడు రావడం (BPPV), మైగ్రేన్ తలనొప్పులు, చెవిలో ఇన్ఫెక్షన్లు, స్ట్రోక్, గుండె స్పందనలో లోపం, డయాబెటిస్, తలకు గాయాలు, ఎక్కువ రోజుల పాటు మంచానికే పరిమితమవడం, చెవి దగ్గర వచ్చే షింగిల్స్, లేచినప్పుడు బీపీ పడిపోవడం, నరాల బలహీనత, మెదడు వ్యాధులు, మల్టిపుల్ స్క్లిరోసిస్, అకూస్టిక్ న్యూరోమా వంటి ట్యూమర్లు కూడా వర్టిగోకు కారణమవుతాయి.

వర్టిగో ఉన్నవారిలో తల తిరుగుతున్నట్టు అనిపించడం, వాంతులు, వాంతి భావన, నడిచేటప్పుడు బ్యాలెన్స్ కోల్పోవడం, చెవిలో శబ్దం వినిపించడం, తలనొప్పి, మోషన్ సిక్నెస్, చెవి నిండినట్టుగా అనిపించడం, కళ్లే అదుపు లేకుండా కదలడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఇవి తరచూ వస్తుంటే తప్పకుండా డాక్టర్‌ను సంప్రదించాలి.

వర్టిగోను గుర్తించేందుకు డాక్టర్ ప్రత్యేక పరీక్షలు చేస్తారు. కళ్ళు మూసుకుని ఒకే చోట నడిపించే Fukuda-Unterberger పరీక్ష, తల కదిలించినప్పుడు కళ్ల స్పందన చూసే Head Impulse Test, కళ్ళు మూసుకుని నిలబడగలుగుతున్నామా చూసే Romberg Test, చెవి మరియు కళ్ల కదలికలను పరిశీలించే Vestibular Test Battery, అవసరమైతే CT స్కాన్, MRI స్కాన్‌లు చేస్తారు. వీటివల్ల సమస్య చెవిలోనా లేదా మెదడులోనా అన్నది స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.

వర్టిగో చికిత్స పూర్తిగా కారణంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇన్ఫెక్షన్ ఉంటే యాంటీబయోటిక్స్ ఇస్తారు. వాపు తగ్గించేందుకు స్టెరాయిడ్స్, వాంతులు తగ్గించే మందులు ఇస్తారు. చెవి సమస్య వల్ల వస్తే వెస్టిబ్యులర్ రిహాబిలిటేషన్ థెరపీ అనే ప్రత్యేక వ్యాయామాలు చేయిస్తారు. BPPV ఉన్నవారిలో క్యానలిత్ రీపొజిషనింగ్ ప్రక్రియ ద్వారా చెవిలో తప్పు చోటున్న కేల్షియం కణాలను సరిచేస్తారు. మెదడు ట్యూమర్ లేదా తీవ్రమైన గాయం ఉంటే శస్త్రచికిత్స అవసరం అవుతుంది.

వర్టిగో రాకుండా ఉండాలంటే ఒక్కసారిగా లేవకూడదు, తల నెమ్మదిగా తిప్పాలి, నిద్రపోయేటప్పుడు రెండు దిండ్లతో తల ఎత్తుగా ఉంచాలి, తల తిరుగుతుంటే వెంటనే కూర్చోవాలి, వంగడం కన్నా కూర్చుని వస్తువులు ఎత్తాలి.

ముఖ్యమైన సందేశం: వర్టిగోను తేలికగా తీసుకోవద్దు. ఇది సాధారణ చెవి సమస్య కావచ్చు, కానీ కొన్నిసార్లు మెదడుకు సంబంధించిన హెచ్చరిక కూడా కావచ్చు. సమయానికి పరీక్షలు చేసి సరైన చికిత్స తీసుకుంటే వర్టిగోను పూర్తిగా నియంత్రించవచ్చు...