మనుస్మృతి! అదొక

 ప్రాచీన భారతీయ ధర్మశాస్త్ర గ్రంథం.

............................................

దీనిని మనువు (మనవు) రచించారని నమ్ముతారు. ఇది హిందూ సమాజంలో చాలా ప్రభావవంతమైన గ్రంథం, కానీ దానిలో కొన్ని భాగాలు ఆధునిక విలువలకు అనుగుణంగా లేవని విమర్శలు కూడా ఉన్నాయి.

అయితే, మనుస్మృతిలో ఉన్న కొన్ని మంచి, శాశ్వతమైన, మరియు ప్రేరణాత్మకమైన విషయాలుకూడా పుష్కలంగా వున్నాయి.ఇవి మానవ జీవితానికి, నీతికి, సామాజిక బాధ్యతకు, సమాజ సమతౌల్యానికి సంబంధించినవి. అన్ని శ్లోకాలను ఒకేసారి వివరించడం సాధ్యం కాదు కాబట్టి, కొన్ని ప్రధానమైన, సార్వకాలిక సత్యాలను ఇక్కడ ఇవ్వడం జరిగింది.

మిగిలినవి తరువాత ఇవ్వడం జరుగుతుంది.

1. ధర్మం మరియు నీతి:

- *మనుస్మృతి 2.6:*

"సత్యం బ్రహ్మ, తపో మిత్రం, ధర్మో విద్యా దమేవ చ |

అయం కృతయుగస్యోకః షట్ తపాంసి సమాశ్రితాః ||"

- భావం: సత్యం, తపస్సు, ధర్మం, విద్య, తనను తాను నియంత్రించుకోవడం అంటే ఇంద్రియ నిగ్రహం,  శాంతి — ఇవి కృతయుగపు (సత్యయుగం) ఆరు గొప్ప తపస్సులు.

- ఇది నిజాయితీ, నియంత్రణ, కర్తవ్యం, మరియు అభ్యాసం (తపసు) యొక్క ప్రాముఖ్యతను చెబుతుంది.

2. ఆహారం, శుద్ధి, మరియు జీవనశైలి:

- *మనుస్మృతి 5.4:*

"అన్నం బ్రహ్మేతి వ్యజానాత్, అన్నం హి సర్వమవృణోతి |

తస్మాద్ బ్రహ్మైవాన్నం, తస్మిన్నిదం ప్రతిష్ఠితమ్ ||"

- భావం: ఆహారం బ్రహ్మ స్వరూపం. ఎందుకంటే ఆహారం అన్ని జీవులను పోషిస్తుంది. అన్నం (జీవనాధారం) లోనే ఈ ప్రపంచం నెలకొని ఉంది.

- ఇది ఆహారాన్ని పవిత్రంగా భావించడం, మరియు జీవితానికి ఆహారం ఎంత ముఖ్యమో చెబుతుంది.

3. విద్య మరియు జ్ఞానం:

- *మనుస్మృతి 2.121:*

"మాతా శత్రుః పితా వైరి యేన బాలో న పాఠితః |

న భార్యా సుఖదా భార్యా సా భార్యా సుఖదా భార్యా ||"

- భావం: సరైన విద్య జ్ఞానం లేకపోతే తల్లితండ్రులే శత్రువులైతారు.అందుకే బిడ్డకు విద్య నేర్పకపోతే. భార్య కూడా దూరం అవుతుంది. (అంటే విద్య లేనివాడు సంతృప్తికరమైన జీవితం గడపలేడు).

- ఇది విద్య, అభ్యాసం, స్వయం-ప్రగతి యొక్క విలువను నొక్కి చెబుతుంది.

4. సమాజంలో కర్తవ్యం (ధర్మం):

- *మనుస్మృతి 10.63:*

"ధర్మో రక్షతి రక్షితః"

- భావం: ధర్మాన్ని పాటిస్తే, ధర్మమే మనలను రక్షిస్తుంది.

- ఇది నైతిక బాధ్యతలు, సామాజిక నియమాలు, మరియు సన్మార్గంలో నడవడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది.

5. సత్యం మరియు ప్రామాణికత:

- *మనుస్మృతి 8.13:*

"సత్యం బ్రూయాత్ ప్రియం బ్రూయాత్, న బ్రూయాత్ సత్యమప్రియమ్ |

ప్రియం చ నానృతం బ్రూయాత్, ఏస ధర్మః సనాతనః ||"

- భావం: సత్యమే చెప్పాలి, ప్రియంగా (మృదువుగా) చెప్పాలి. ఇతరులకు అప్రియమైన సత్యాన్ని చెప్పరాదు. ప్రియమైనది అయినా అబద్ధం చెప్పరాదు. ఇదే శాశ్వత ధర్మం.

- ఇది సత్యం, కరుణ, మరియు నిజాయితీ యొక్క సమతౌల్యాన్ని వివరిస్తుంది.

6. స్వీయ నియంత్రణ (ఇంద్రియ నిగ్రహం):

- *మనుస్మృతి 2.13:*

"ఇంద్రియాణాం జయే శక్యం, క్రోధస్య వశగో నరః |

అక్రోధేన జయేద్ధర్మం, క్రోధేన వినశ్యతే ||"

- భావం: మనిషి ఇంద్రియాలను జయించగలడు, కానీ కోపాన్ని జయించడం కష్టం. కోపం లకుండా ధర్మాన్ని గెలుస్తాడు, కోపంతో నశిస్తాడు.

- ఇది ఆధ్యాత్మిక మరియు నైతిక పెరుగుదలకు కోప నియంత్రణ ఎంత కీలకమో చెబుతుంది.

7. సామాజిక సమతౌల్యం మరియు క్షమా:

- *మనుస్మృతి 6.48:*

"క్షమా బ్రహ్మ, క్సమా సత్యం, క్సమా యజ్ఞః, క్సమా కులమ్ |

క్సమా యశః, క్సమా ధర్మః, సర్వం క్సమా ప్రతిష్ఠితమ్ ||"

- భావం: క్షమ (క్షమాపణ, సహనం) అనేది బ్రహ్మ, సత్యం, యజ్ఞం, వంశ గౌరవం, ధర్మం, మరియు సర్వస్వం. అన్నీ క్షమాపై ఆధారపడి ఉన్నాయి.

- ఇది క్షమ, సహనం, మరియు శాంతియుత సహజీవనం యొక్క విలువను నొక్కి చెబుతుంది.

8. దానం మరియు అన్నదానం:

- *మనుస్మృతి 3.91:*

"న తత్ క్రతుషు కృత్యేషు విద్యాధర్మేషు చైవ హి |

యద్ అన్నదానేన సతతం యజ్ఞక్రతు సముదాహృతమ్ ||"

- భావం: యజ్ఞాలు, విద్య, ధర్మ కార్యాలు అన్నింటిలో, అన్నదానం (ఆహార దానం) అత్యుత్తమమైనది.

- ఇది దానం, భాగస్వామ్యం, మరియు సమాజంలో అవసరంలో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది.

9. మానవుల సమానత్వం:

- *మనుస్మృతి 8.17:*

"సర్వేషాం తు స మానానాం సమ్భూతానాం యతః క్రియాః |

తస్మాత్ సర్వం సమం జ్ఞేయం, న తత్ర విషమం భవేత్ ||"

- భావం: మానవులందరూ సమానమే, ఎందుకంటే వారందరి ఒకే దేవుడిచేత సృష్టింపబడినారు. మానవులందరూ సమానం కాకపోవడానికి వారి బుద్ధి మరియు చేష్టలే ప్రధానకారణం.

*