Your Phone Is Training Your Mind — But For What? మీ ఫోన్ మీ మనస్సుకు శిక్షణ ఇస్తోంది, కానీ దేనికోసం?

Your Phone Is Training Your Mind — But For What? మీ ఫోన్ మీ మనస్సుకు శిక్షణ ఇస్తోంది, కానీ దేనికోసం?

Author Name:The Wisdom Compass

Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@TheWisdomCompass

Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=s58ZDUfR7w0



Transcript:
(00:05) సులభంగా దొరికే డోపమైన్ మాయలో పడి మానవ మెదడు హైజాక్ చేయబడుతోంది. కానీ వందలఏళ్ల క్రితమే ఈ ఆధునిక సమస్యకు ప్రాచీన తత్వవేత్తలు ఒక ఖచ్చితమైన మానసిక పరిష్కారాన్ని ఒక ఎగ్జిట్ కోడ్ను కనుగొన్నారు. ఈరోజు మనం చేయబోయే ఈ లోతైన అన్వేషణలో ఒక క్లిష్టమైన వాస్తవాన్ని విశ్లేషించబోతున్నాం. మన చేతిలో ఉండే స్మార్ట్ ఫోన్ కేవలం సమాచారాన్ని ఇచ్చే సాధనం కాదు అది మన ఆలోచన విధానాన్ని పునర్నిర్మిస్తున్న ఒక శిక్షకుడు మ్ నిజమే మనం దీన్ని కొంచెం లోతుగా గమనిస్తే ఇక్కడ ఒక ప్రాథమికమైన వైరుధ్యం కనిపిస్తోంది.
(00:47) ఒక సాధనానికి మరియు యజమానికి మధ్య ఉండాల్సిన సంబంధం ఇక్కడ పూర్తిగా తారుమారు అయిపోయింది. అంటే ఆ టూల్ కి మనం యజమానులం కాదంటారా ఒక రకంగా చెప్పాలంటే కాదనే చెప్పాలి ఎందుకంటే సగటున మనిషి రోజుకు సుమారు 2600 సార్లు తన ఫోన్ ను తాకుతున్నాడు. వావ్ 2600 సార్ల అవును ఇన్ని వేల సార్లు మనం స్పృహతో ఉద్దేశపూర్వకంగా ఒక నిర్ణయం తీసుకోవడం అనేది మన మెదడుకు జీవశాస్త్రపరంగా అసాధ్యం.
(01:17) ఆర్థిక శాస్త్రంలో దీన్ని వివరించడానికి ప్రిన్సిపల్ ఏజెంట్ ప్రాబ్లం అనే ఒక కాన్సెప్ట్ ఉంటుంది. ఆహా అది ఎలా పనిచేస్తుంది అంటే ఒక యజమాని తన పని సులభం చేసుకోవడానికి ఒక ఏజెంట్ ను పెట్టుకుంటాడు. కానీ కాలక్రమైన ఆ ఏజెంట్ యజమాని ప్రయోజనాల కంటే తన సొంత ఎదుగుదల తన మనుగడ కోసమే పని చేయడం మొదలు పెడతాడు. మన ఫోన్ల విషయంలో కూడా సరిగ్గా ఇదే జరుగుతోంది.
(01:42) రైట్ మన పనులను సులభతరం చేయడానికి వచ్చిన ఈ ఏజెంట్ ఇప్పుడు మన సమయాన్ని మన ఏకాగ్రతను తన ప్లాట్ఫామ్ ఎంగేజ్మెంట్ కోసం వాడేసుకుంటుంది. కానీ ఇక్కడ నాకో చిన్న సందేహం ఉంది. నేను నా ఫోన్ ను జేబులో నుంచి తీసిన ప్రతిసారి ఆ ఫలానా యాప్ ఓపెన్ చేయాలనేది నా ఇష్ట ప్రకారమే నేను తీసుకుంటున్న నిర్ణయం కదా ఆ నిర్ణయాన్ని ఫోన్ ఎలా కంట్రోల్ చేస్తుంది అంటే ఇక్కడ నాకు గుర్తొస్తున్న ఒక ఎగ్జాంపుల్ చెప్తాను మనం ఏదైనా పెద్ద సూపర్ మార్కెట్ కి వెళ్ళినప్పుడు మ్మ్ పాలు బ్రెడ్ లాంటి అత్యవసరమైన వస్తువులన్నీ ఎక్కడో లోపల ఆ స్టోర్ చివరన పెడతారు కదా అవును ఖచ్చితంగా
(02:18) కానీ వాళ్ళకి ఎక్కువ లాభాలు తెచ్చే అనవసరమైన జంక్ ఫుడ్ లేదా చాక్లెట్స్ లాంటివి కరెక్ట్ గా మనక కంటికెదురుగా కౌంటర్ దగ్గర పెడతారు. నేను ఏది కొనాలో నా ఇష్టమే అయినప్పటికీ ఆ దుకానం డిజైన్ నా ఎంపికలను ఇన్ఫ్లయెన్స్ చేస్తుంది. మన స్మార్ట్ ఫోన్ ఇంటర్ఫేస్ కూడా ఇలాంటి నిర్మాణమే అనుకోవచ్చా? అబ్సల్యూట్లీ ఆ సూపర్ మార్కెట్ ఉదాహరణ ఇక్కడ జరుగుతున్న ఆ మానసిక క్రీడను ఖచ్చితంగా వివరిస్తుంది.
(02:44) దుకానంలో వస్తువుల అమెరికా మన నిర్ణయాలను ఎలా మారుస్తోందో ఫోన్ ఇంటర్ఫేస్ కూడా అదే చేస్తుంది. మనకు నిజంగా అవసరమైన అంటే లోతైన ఆలోచనను రేకెత్తించే విషయాలను అల్గారిథం ఎక్కడో వెనక్కి నెట్టేస్తుంది. మ్మ్ దానికి బదులుగా అత్యంత వివాదాస్పదమైన లేదా వెంటనే కోపం తెప్పించే విషయాలను మన కంటికి ఎదురుగా ఉంచుతుంది.
(03:07) ఎందుకంటే మన మెదడు ప్రశాంతత కంటే ప్రమాదానికి లేదా వివాదానికి చాలా వేగంగా రియాక్ట్ అవుతుంది. అవును కదా నెగిటివ్ న్యూస్ త్వరగా స్ప్రెడ్ అవుతుంది అంటారు. కచ్చితంగా దీనివల్ల ఏమవుతుందంటే మన దైనందిన జీవితంలో సహజంగా ఉండాల్సిన ఆ ఖాళీ సమయం ఒక చిన్న పాజ్ అనేది పూర్తిగా మాయమైపోయింది. ఒకప్పుడు బస్ స్టాప్ లో నిలబడినప్పుడు లేదా ఏదైనా అసౌకర్యంగా అనిపించినప్పుడు ఆ ఖాళీని భరించే ఒక విరామం మనకు ఉండేది.
(03:35) అంటే ఆ ఖాళీ సమయం కేవలం బోర్ కొట్టించేది మాత్రమే కాదంటారా ఇప్పుడు మనం ట్రాఫిక్ సిగ్నల్ దగ్గర ఒక ఐదు సెకండ్ల విరామం దొరికినా సరే ఎవరూ ఖాళీగా ఉండలేకపోతున్నారు. వెంటనే చేతులు జేబులోకి వెళ్ళిపోతున్నాయి ఫోన్ బయటకు వస్తుంది. నిజమే ఒక ఆలోచన రావడానికి దానిపై మనం స్పందించడానికి మధ్య ఉండాల్సిన గ్యాప్ ఇప్పుడు సున్నా అయిపోయింది. ఆ విరమం లేకపోవడం వల్ల మన మెదడు కోల్పోతున్నది ఏమిటి? నరాల విజ్ఞాన శాస్త్రం ప్రకారం గమనిస్తే ఆ ఖాళీ సమయం మన మెదడుకు అత్యంత కీలకమైనది.
(04:08) మనం ఏమి చేయకుండా ఉన్నప్పుడు మెదడులోని డఫాల్ట్ మోడ్ నెట్వర్క్ లేదా దాన్ని dఎంఎన్ అంటారు. అది యాక్టివ్ అవుతుంది. ఓకే ఈ dఎంఎన్ ఏం చేస్తుందంటే ఈ నెట్వర్క్ పని చేసినప్పుడే మన గతం, వర్తమానం భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన ఆలోచనలన్నీ ఒక క్రమంలోకి వస్తాయి. అంటే పగటి కలలు కనడం సృజనాత్మకమైన ఆలోచనలు రావడం ఇవన్నీ ఈ DMN యాక్టివ్ గా ఉన్నప్పుడే జరుగుతాయి. రైట్ కానీ ఎప్పుడైతే ఆ 5 సెకండ్ల విరామంలో మనం వెంటనే ఫోన్ తీసి ఒక కొత్త ఇన్ఫర్మేషన్ ని మెదడులోకి పంపుతామో ఈ dఎంఎన్ ప్రాసెస్ అక్కడే ఆగిపోతుంది.
(04:45) ఆలోచనలను అనుసంధానించే అవకాశం మెదడుకు దక్కదు. దీన్ని వింటుంటే నాకు ఫిజిక్స్ లోని డైనమిక్ సిస్టమ్స్ నుండి ఒక పాయింట్ గుర్తొస్తుంది. భౌతిక యంత్రాలలో ఘర్షణ అంటే ఫ్రిక్షన్ అనేది వేడిని పుట్టిస్తుంది కొంత ఎనర్జీ వేస్ట్ అవుతుంది అన్నది వాస్తవమే కానీ అదే సమయంలో ఆ యంత్రం ముందుకు వెళ్ళడానికి అవసరమైన పట్టును ఆ ట్రాక్షన్ను కూడా అదే ఘర్షణ ఇస్తుంది కదా ఘర్షణ లేకపోతే చక్రం గాలిలోనే ఫ్రీగా తిరుగుతోంది కానీ వాహనం ఒక్క అంగుళం కూడా ముందుకు కదలదు.
(05:13) అబ్సల్యూట్లీ మేధోపరమైన విషయాల్లో కూడా అంతే కదా ఒక కష్టమైన పుస్తకం చదవడం లేదా ఒక సమస్యను పరిష్కరించేటప్పుడు కలిగే మానసిక ఘర్షణ లేకపోతే విజ్ఞానం వైపు ముందుకు వెళ్ళడానికి అవసరమైన పట్టు మనసుకు దొరకదు. ఫోన్ ఈ మానసిక ఘర్షణను పూర్తిగా తొలగిస్తుందన్నమాట. ఆ పోలిక చాలా లోతైనది అవును ఆధునిక సాంకేతికత మన చుట్టూ ఒక ఘర్షణ లేని శ్రమ లేని వాతావరణాన్ని సృష్టించేసింది.
(05:42) నిజమే ఒక సమాచారం కావాలంటే ఆలోచించాల్సిన పని లేదు విసుగు వస్తే దాన్ని భరించాల్సిన పని లేదు శ్రమ పడకుండానే మెదడుకు కావలసిన వినోదం అందుతోంది. ఇక్కడే మన మెదడు నెమ్మదిగా ఒక జారే ప్రదేశంలో పడిపోతుంది. దానికి కష్టమైన విషయాలను పట్టుకునే సామర్థ్యం పూర్తిగా సన్నగిల్లుతోంది. అంటే మనమే దానికి అలా ట్రైనింగ్ ఇస్తున్నాం? ఖచ్చితంగా దీనికి ప్రధాన కారణం ఈ యాప్స్ అన్ని మన మెదడుకు అనిశ్చిత రివార్డ్ల వ్యూహం ద్వారా శిక్షణ ఇవ్వడమే.
(06:12) ఈ అనిశ్చిత రివార్డులు అంటే అన్ప్రెడిక్టబుల్ రివార్డ్స్ మనకు ఎప్పుడు ఏమి వస్తుందో తెలియకపోవడమే కదా అవును కానీ కొంచెం లాజికల్ గా ఆలోచిస్తే మనం ఒక 10 సార్లు ఫోన్ తీసినప్పుడు ఎనిమిది సార్లు అందులో మనకు పనికవచ్చేది ఏమీ ఉండదు అయినా సరే మనం దాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ చెక్ చేస్తుంటాం. అసలు మెదడుకు అందులో ఉపయోగం లేదని తెలిసినా ఎందుకు ఆగలేకపోతుంది? ఆ దీని వెనుక బిఎఫ్ స్కిన్నర్ అనే ఒక ప్రసిద్ధ మనస్తత్వ వేత్త చేసిన ప్రయోగాలు ఉన్నాయి.
(06:41) ఆహా ఆయన పావురాలపై ఒక ప్రయోగం చేశారు. ఒక బటన్ నొక్కిన ప్రతిసారి ఆహారం వస్తే ఆ పావురాలు కేవలం ఆకలి వేసినప్పుడు మాత్రమే బటన్ నొక్కాయి. ఓకే అది సహజమే కదా. అవును కానీ ఎప్పుడు ఆహారం వస్తుందో ఎప్పుడు రాదో తెలియని విధంగా అంటే ఒక వేరియబుల్ రేషియో షెడ్యూల్ లో పెట్టినప్పుడు ఆ పావురాలు ఆహారం కోసమే కాకుండా కేవలం ఆ బటన్ ను నొక్కడమే ఒక వ్యసనంగా మార్చుకున్నాయి.
(07:06) వావ్ అంటే ఆ అనిశ్చితి వాటిని అలా చేసిందా? ఎక్జాక్ట్లీ డోపమైన్ అనేది కేవలం ఆనందాన్ని ఇచ్చే రసాయనం కాదు అది అన్వేషణను, నిరీక్షణను ప్రేరేపించే రసాయనం. రివార్డ్ కచ్చితంగా వస్తుందని తెలిసినప్పుడు మన మెదలు అంతగా ఉత్తేజపడదు. కానీ ఎప్పుడు వస్తుందో తెలియని ఆ అనిశ్చితి మెదడులో డోపమైన్ స్థాయిలను అత్యున్నత స్థాయికి తీసుకెళ్తుంది.
(07:34) దీన్నే ప్రిడిక్షన్ ఎర్రర్ అంటారు. అంటే ఒక రకంగా మనం మన జేబులో ఒక చిన్న స్లాట్ మెషిన్ను పెట్టుకొని తిరుగుతున్నామ అన్నమాట. అవును అక్షరాల అదే జరుగుతోంది. ఊరికే ఫోన్ అన్లాక్ చేస్తే చాలు ఒక లైక్ వచ్చిందా కొత్త మెసేజ్ వచ్చిందా లేక ఏదైనా బ్రేకింగ్ న్యూస్ ఉందా అనే ఆ అన్ప్రిడిక్టబిలిటీ మనల్ని దానికి బానిసలని చేస్తోంది.
(07:56) కానీ మీరు గమనిస్తే దీనివల్ల కేవలం మన సమయం మాత్రమే వృధా కావడం లేదు. మ్ మరి ఏమవుతుందంటారు? మన ఆలోచన విధానం మన గుర్తింపు కూడా ఈ ప్లాట్ఫామ్ లకు తగ్గట్టుగా మారిపోతున్నట్లు అనిపిస్తోంది. నేను ఈ మధ్య గమనించిన ఒక విషయం ఏంటంటే మన అంతర్గత సంభాషణ కూడా సోషల్ మీడియా క్యాప్షన్ల లాగా చాలా షార్ట్ గా వెంటనే ఒక జడ్జ్మెంట్ ఇచ్చే విధంగా మారిపోతోంది.
(08:20) ఇది చాలా ముఖ్యమైన పరిశీలన. ఆధునిక మానవ ప్రవర్తనను అధ్యయనం చేసినప్పుడు కూడా సరిగ్గా ఇదే విషయం బయట పొగింది. మనలో ప్రధానంగా రెండు వ్యక్తిత్వాలు తయారయ్యాయి. రెండు వ్యక్తిత్వాలా అంటే ఒకటి అనుభవించేవాడు రెండవది ప్రసారం చేసేవాడు అంటే ఎక్స్పీరియన్సర్ మరియు బ్రాడ్కాస్టర్ ఒకప్పుడు మనం ఒక అందమైన సూర్యాస్తమాయాన్ని చూస్తే దాని ముందు ప్రశాంతంగా నిలబడి ఆ క్షణాన్ని అనుభవించే వాళ్ళం.
(08:50) అవును ఆ ఫీలింగ్ ని ఎంజాయ్ చేసేవాళ్ళం. కానీ ఇప్పుడు ఆ దృశ్యాన్ని చూడగానే వెంటనే దాన్ని ఎలా క్యాప్చర్ చేయాలి దానికి ఏ ఫిల్టర్ వాడాలి ఏ క్యాప్షన్ పెడితే బాగుంటుంది అనే ఆలోచనే ముందు వస్తుంది. ఇక్కడ మనం ఆ దృశ్యాన్ని అనుభవించడం లేదు దాన్ని ఒక కంటెంట్ లాగా మార్చే ప్రయత్నం చేస్తున్నాం. నిజమే మనం ఆ మూమెంట్ లో ఉండట్లేదు. మనలోని ఈ ప్రసారం చేసేవాడు ఎప్పుడూ సంతృప్తి చెందడు.
(09:17) అతనికి ఎప్పుడూ లైక్స్ వ్యూస్ లాంటి కొలమానాలే ముఖ్యం. దీనివల్ల మన ప్రాథంక గుర్తింపు పూర్తిగా ఆ బాహ్య ప్రపంచం ఇచ్చే మార్కుల మీద ఆధారపడిపోతుంది. అంటే ఒక అనుభవాన్ని మనం ఆస్వాదించడం కంటే అది ఇతరులకు ఎలా కనిపిస్తుందో అని ముందుగానే ఊహిస్తూ ఒక రకంగా మనకు మేమే ఒక అదృశ్య ప్రేక్షకుల కోసం నటిస్తున్నామ అన్నమాట. ఖచ్చితంగా చెప్పారండి. దీని ప్రభావం మన జ్ఞాపక శక్తి మీద కూడా పడుతుంది కదా.
(09:46) దీన్నే కాగ్నిటివ్ ఆఫ్లోడింగ్ అంటారు. కానీ ఇక్కడ నాకో సందేహం ఉంది. చెప్పండి ఆల్బర్ట్ ఐన్స్టీన్ ఒకసారి ఒక మాట అన్నారు కదా పుస్తకంలో దొరికే సమాచారాన్ని మెథడ్ లో ఎందుకు గుర్తుపెట్టుకోవాలి అని మనం కూడా ఫోన్ నెంబర్లు దారులు క్యాలెండర్ ఈవెంట్స్ అన్ని ఫోన్లో సేవ్ చేసుకుంటే మన మెదరకు కొంచెం భారం తగ్గి అది మరింత సృజనాత్మకంగా ఆలోచించడానికి ఖాళీ దొరుకుతుంది కదా ఒక రకంగా ఇది మంచిదే కదా పైకి చూడటానికి ఇది చాలా లాజికల్ గానే అనిపిస్తుంది కానీ న్యూరో సైన్స్ ప్రకారం ఇక్కడ మనం ఒక పెద్ద పొరపాటు చేస్తున్నాం.
(10:15) అవునా ఎలా జ్ఞాపక శక్తి అనేది కేవలం సమాచారాన్ని ఒక కంప్యూటర్ హార్డ్ డిస్క్ లో సేవ్ చేసినట్లు కాదు మానవ మెదడులో సమాచారం అనేది ఒక నెట్వర్క్ లాగా అనుసంధానం అవుతుంది. ఒక విషయాన్ని గుర్తుపెట్టుకోవడం అంటే దాని చుట్టూ ఉన్న సందర్భాన్ని వాసనను ప్రదేశాన్ని అన్ని కలిపి ఒక మ్యాప్ లాగా తయారు చేయడం ఆహా అదంతా ఒక వల లాగా అల్లుకుంటుందన్నమాట అవును ఎప్పుడైతే మనం ఆ ప్రాథమిక సమాచారాన్ని ఫోన్ కు అప్పగించేస్తామో మెదడులో ఆ కనెక్షన్స్ అసలు ఏర్పడవు సృజనాత్మకత అంటే ఎక్కడో శూన్యం నుండి కొత్త ఆలోచన రావడం కాదు ఇప్పటికే మన మెదడులో ఉన్న రెండు వేరు వేరు విషయాలను
(10:57) కొత్తగా కలపడం రైట్ డాట్స్ ని కనెక్ట్ చేయడం అంటారు కదా ఎగజక్ట్లీ కానీ మనం బేసిక్ డాట్స్ ని కూడా ఫోన్ కి అప్పగించేస్తే మెదడులో కనెక్ట్ చేయడానికి అసలు బిందువులే ఉండవు కదా అప్పుడు మనం ఒక ఖాళీ ప్రాసెసర్ లాగా మిగిలిపోతాము. ఓ అంటే ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ ఉన్న ఒక ఖాళీ కంప్యూటర్ లాగా మారిపోతామ అన్నమాట. ఇదంతా విన్న తర్వాత ఈ శిక్షణ మన మెదడిపై ఎంత లోతుగా జరిగిందో అర్థమవుతుంది.
(11:22) అయితే దీనంతటికీ సొల్యూషన్ కేవలం ఫోన్ ని స్విచ్ ఆఫ్ చేయడం లేదా పక్కన పెట్టేయడం అనుకుంటే మనం పొరబడినట్లే కదా కచ్చితంగా పొరబడినట్లే ఎందుకంటే ఫోన్ మన చేతిలో లేనప్పుడు కూడా అది మన జేబులోనే ఉండి వైబ్రేట్ అయినట్లు అనిపిస్తుంది కదా దాన్నే ఫ్యాంట వైబ్రేషన్ సిండ్రోమ్ అంటారు. అంటే ఆ యంత్రం మన దగ్గర లేకపోయినా శిక్షణ మాత్రం మన మెదడులో ముద్రించబడిపోయింది.
(11:46) మరి ఈ శిక్షణను వెనక్కి మళ్ళంచడం ఎలా? అసలు సాధ్యమేనా సరిగ్గా పసిగట్టారు. అసలు శిక్షణ పూర్తయింది అనడానికి నిదర్శనమే ఆ ఫాంటం చెక్. అందుకే కేవలం డివైస్ ని పక్కన పడేయడం వల్ల ఈ శిక్షణ పోదు. దీనికి పరిష్కారం ఏమిటంటే మనం ఇందాక మాట్లాడుకున్న ఆ కోల్పోయిన విరామాన్ని తిరిగి తీసుకురావడం. ఆ ఖాళీ సమయాన్ని అంటారా? అవును ఉద్దీపన కలిగినప్పుడు ప్రతిస్పందించకుండా ఒక 90 సెకండ్ల పాటు ఉద్దేశపూర్వకంగా ఆగిపోవడం మీకు ఫోన్ చూడాలి అనిపించిన ఆ క్షణంలో ఆ కోరికను గమనించండి కానీ వెంటనే ఫోన్ తీయకండి అంటే ఒక చిన్న పాజ్ ఇవ్వాలి అవును ఆ అసౌకర్యాన్ని ఆ బోర్డం ను
(12:27) భరించండి మనం స్క్రీన్ టైం ఎంత తగ్గించామ అన్నది ముఖ్యం కాదు మన మనసు ఎటువంటి ప్రేరణలకు స్పందిస్తోంది అన్నది ముఖ్యం మన చేత యాంత్రికంగా ప్రతిస్పందించేలా చేసే ఆ గొలుసును విచ్చిన్నం చేయడమే అసలైన స్వేచ్ఛ. ఈ యాంత్రికమైన ప్రతిస్పందనను విచ్చిన్నం చేయడం అనే పాయింట్ వింటుంటే వేల సంవత్సరాల క్రితం చెప్పిన ప్రాచీన విజ్ఞానం గుర్తొస్తుంది.
(12:52) ఆధునిక సాంకేతికత సృష్టించిన ఈ సమస్యను వాళ్ళు ఏనాడో ఊహించినట్లుగా అనిపిస్తుంది కదా. కచ్చితంగా ప్రాచీన విజ్ఞానం సూచిస్తున్నట్లుగా మనలోని చైతన్యాన్ని ప్రధానంగా రెండు భాగాలుగా చూడవచ్చు. మనసు మరియు బుద్ధి. మ్ మనసు అనేది ఎప్పుడు ఇంద్రియాల ద్వారా వచ్చే సమాచారానికి వెంటనే ప్రతిస్పందిస్తూ ఉంటుంది. దానికి ఏది ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తే అటువైపు వెళ్ళిపోతుంది.
(13:16) రియాక్టివ్ గా ఉంటుందన్నమాట. అవును కానీ బుద్ధి అనేది అలా కాదు అది వివేకంతో లాజిక్ తో ఆలోచించి నిర్ణయం తీసుకునేది. మనం ఈ అనిశ్చిత రివార్డులకు అలవాటు పడినప్పుడు కేవలం మనసుతోనే ప్రతిస్పందిస్తున్నాం. ఆ బుద్ధిని పూర్తిగా పక్కన పెట్టేస్తున్నాం. బాహ్య ప్రపంచంతో ఇంద్రియాలకు ఒక స్పర్శ జరిగిన వెంటనే అది ఒక అనుభూతిని ఇస్తుంది.
(13:38) ఆ అనుభూతి వెంటనే ఒక కోరికగా మారుతుంది. అవును ఫోన్ చూడాలనే కోరిక లాగా ఎగ్జాక్ట్లీ ఈ స్పర్శకు కోరికకు మధ్య ఉన్న ఆ చిన్న గ్యాప్ ని మనం గమనించగలిగితే ఆ యాంత్రిక గొలుసును సులభంగా తెంచేయవచ్చు. ఆ గొలుసును తెంచడమే నిజమైన స్వేచ్ఛ. అంటే ఆధునిక స్మార్ట్ ఫోన్ అనేది ఒక కొత్త రకమైన సమస్య కాదు. మనిషిలో ఎప్పటి నుండో ఉన్న ఈ యాంత్రికమైన అభ్యాసాన్ని వేగవంతం చేసే ఒక యంత్రం మాత్రమే.
(14:06) టెక్నాలజీ ఎంత మారుతున్నా మానవ మెదుడు పనిచేసే మూల సూత్రాలు ఒకేలా ఉన్నాయి. ఆ సూత్రాలను ఆసరాగా చేసుకునే ఈ టెక్నాలజీ మనకు శిక్షణ ఇస్తోంది. మనం అర్థం చేసుకోవాల్సిన అసలు నిజం సరిగ్గా ఇదే. స్మార్ట్ ఫోన్ అనేది కేవలం ఒక మాధ్యమం మాత్రమే. మనం వాడే సోషల్ మీడియా యప్స్ ఆ అల్గారిథమ్స్ అన్నీ కలిసి మన ఏకాగ్రతను మన నిర్ణయాలను కంట్రోల్ చేస్తున్నాయి.
(14:33) ఆ శిక్షణ ఎలా జరుగుతోందో దాని వెనక ఉన్న ఆ డోపమైన్ మరియు ప్రెడిక్షన్ ఎర్రర్ వ్యూహాలు ఏమిటో స్పష్టంగా గ్రహించినప్పుడు మాత్రమే మనం ఆ వలయంలోంచి బయట పడగలం. ఉమ్ నిజమే విరామం తీసుకోకుండా ప్రవహించే ఆలోచనలను నియంత్రించడం అంటే ఫోన్ ను స్విచ్ ఆఫ్ చేయడం కాదు మన అటెన్షన్ ను మన ఏకాగ్రతను మనం తిరిగి మన కంట్రోల్ లోకి తీసుకోవడం అంతిమంగా మనం తిరిగి తీసుకోవాల్సింది మన ఫోన్ ను కాదు మన దృష్టిని దేనిపై ఉంచాలి అని నిర్ణయించుకునే మన స్వేచ్ఛను ఎందుకంటే మన ఏకాగ్రతను మనం దేనిపైన పెడతామో అక్కడే మన జీవితం గడిచిపోతుంది.
(15:09) రేపు ఉదయం ఫోన్ చేతిలోకి తీసుకున్నప్పుడు నిన్న నేను ఎంతసేపు స్క్రీన్ టైం వాడాను అనే లెక్కల గురించి ఆలోచించడం కన్నా ఆ ఫోన్ వాడిన ప్రతిక్షణం ఎలాంటి మనసుకు శిక్షణ ఇవ్వబడుతోంది అనేదే ఇక్కడ తలెత్తే అతి పెద్ద ప్రశ్న అవును అది చాలా ముఖ్యమైన ప్రశ్న ఇది చాలా కష్టమైన ప్రశ్న కానీ అత్యంత అవసరమైనది కూడా ఎందుకంటే అంతిమంగా మీ జేబులో ఉన్న ఫోన్ కంటే దానికి అనుగుణంగా మారుతున్న మీ మనసే అత్యంత ంత సంక్లిష్టమైన సాంకేతికత ఆ మనసును మనం ఎవరికి అప్పగిస్తున్నామ అనే ఈ లోతైన అవగాహనతో ఈనాటి మన ఈ అన్వేషణను ప్రశాంతంగా ఇక్కడితో ముగిద్దాం.