Fyodor Dostoevsky on Why Your Mind Prefers Misery | మనసు చేసే అతి పెద్ద మోసం

Fyodor Dostoevsky on Why Your Mind Prefers Misery | మనసు చేసే అతి పెద్ద మోసం

Author Name:The Wisdom Compass

Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@TheWisdomCompass

Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=P2v34FgWdWs



Transcript:
(00:05) పదఏళ్ల క్రితం ఎవరో మనల్ని అన్నా ఒకే ఒక చిన్న మాట ఆ ఇంకా మన మనసులో ఎక్కడో ఒక మూల గుచ్చుకుంటూనే ఉంటుంది. అవును అదిఒక పాత గాయం లాగా అప్పుడప్పుడు గుర్తొస్తూనే ఉంటుంది. ఖచ్చితంగా కానీ చూడండి సరిగ్గా అదే రోజున మనం పొండిన వేలాది చిన్న చిన్న ఆనందాలు ఉంటాయి కదా ఎవరైనా చేసిన ఒక చిన్న సహాయం కావచ్చు లేదా ప్రశాంతంగా గడిపిన క్షణాలు కావచ్చు అవి మాత్రం ఎందుకు పూర్తిగా కనుమరుగైపోతాయి నిజమే అసలు అవి జరిగినట్టే మనకు గుర్తుండదు మన మెదడు నెగిటివ్ విషయాలను ఒక శిలాశాసనంలా చెక్కి పెట్టుకుంటుంది అదే కదా మరి పాజిటివ్ విషయాలను మాత్రం నీటి మీద రాతల్లా ఎందుకు వదిలేస్తుంది
(00:49) ఈరోజు మన ఈ లోతైన చర్చలో మనం విశ్లేషించబోయే అంశం సరిగ్గా ఇదే ఉమ్ ఇది చాలా చాలా ఆసక్తికరమైన ప్రశ్న అవును ప్రముఖ 19 వ శతాబ్దపు రష్యన్ నవలా రచయిత అలాగే మానవ మనస్తత్వ పరిశోధకుడు ఆయన ఫ్యోదోర్ దోస్తోసుకి చెప్పిన ఒక అద్భుతమైన వాక్యం దీనికి అర్థం పడుతుంది. ఆ ఆయన మాటలు ఎప్పుడూ చాలా లోతులో ఉంటాయి. అవును కదా ఆయన ఏమన్నారంటే మనిషి తన కష్టాలనే లెక్కపెడతాడు తన ఆనందాలను మాత్రం గమనించడు.
(01:20) వావ్ ఇది వినడానికి ఒక చిన్న వాక్యం లాగా ఉన్నా ఇది మన రోజువారి జీవితంలో ప్రతిక్షణం జరిగే వాస్తవం. కచ్చితంగా ఇది కేవలం ఒక తాత్విక వ్యాఖ్య కాదు. దోస్తోస్కి జీవితాన్ని మనం ఒకసారి గమనిస్తే ఆయన కేవలం ఒక సైద్ధాంతిక తత్వవేత్త మాత్రమే కాదు. అవును ఆయన స్వయంగా చాలా కష్టాలు అనుభవించారు. జైలు జీవితం తీవ్రమైన పేదరికం ఎన్నటికీ నయం కాని అనారోగ్యం ఇలాంటి ఎన్నో భయంకరమైన పరిస్థితులను చూసిన వ్యక్తి ఆయన.
(01:50) నిజమే అంటే మానవుడు తనను తాను ఎలా బంధించుకుంటాడో బయట ఎవరూ శత్రువులు లేకపోయినా తన మనసు ద్వారానే తన శాంతిని ఎలా నాశనం చేసుకుంటాడో ఆయన తన అనుభవాల ద్వారానే కనుగొన్నారు. ఒక రకంగా చెప్పాలంటే నోటిఫికేషన్లు, మెట్రిక్స్ ఎప్పుడూ ఏదో ఒకటి సాధించాలనే ఒత్తిడితో నిండిన నేటి ఆధునిక ప్రపంచంలో ఆయన చెప్పిన ఈ మాట ఒక హెచ్చరిక లాంటిది.
(02:12) అవును ఖచ్చితంగా ఇప్పుడు మనం మన ఆధునిక జీవితాన్ని ఈ వాక్యాన్ని అన్వయించి చూద్దాం. ఒక్కసారి మన ఫోన్ లోని బ్యాంకింగ్ యాప్ ని ఊహించుకుందాం. ఓకే మన మనసు ఒక విచిత్రమైన బ్యాంకింగ్ యాప్ లాగా మారిపోయింది అనిపిస్తుంది నాకు ఆ యాప్ కేవలం మన ఖాతాలోనుంచి కట్టైన డబ్బులను మనం కట్టాల్సిన అప్పులను మన ఖర్చులను మాత్రమే చూపిస్తుంది అనుకోండి.
(02:36) అంటే కేవలం డెబిట్స్ ని మాత్రమే చూపిస్తుందన్నమాట. అవును డిపాజిట్లు అసలు చూపించదు. రోజు మన ఖాతాలో ఎన్ని డిపాజిట్లు అవుతున్నా ఎంత సంపద చేరుతున్నా ఆ యాప్ వాటిని కనీసం ఒక చిన్న అంకెలో కూడా చూపించకపోతే పరిస్థితి ఎలా ఉంటుంది? అబ్బా ఆ యాప్ చూసుకున్న ప్రతిసారి మనం ఎప్పుడూ దారిద్రంలోనే ఉన్నామనే భామలో బతుకుతాం కదా. ఎగ్జాక్ట్లీ మన మనసు చేస్తున్న మోసం కూడా సరిగ్గా ఇదే.
(03:00) ఆ ఆంతరంగిక లెక్కల పుస్తకం లేదా ఇన్నర్ లెడ్జర్ ఎలా పని చేస్తోంది అనేది మనం చాలా లోతుగా అర్థం చేసుకోవాల్సిన విషయం. మన అవధానం అంటే మన అటెన్షన్ సరిగ్గా ఒక ఖచ్చితమైన అకౌంటెంట్ లాగా పనిచేస్తుంది. అకౌంటెంట్ లాగా అంటే ప్రతిదీ లెక్క పెడుతుందా అవును కానీ మనసు అనే ఈ అకౌంటెంట్ ప్రతి చిన్న కష్టాన్ని ఎదురైన ప్రతి అవమానాన్ని కోల్పోయిన ప్రతి అవకాశాన్ని చాలా స్పష్టంగా తన లెక్కల పుస్తకంలో నమోదు చేస్తుంది.
(03:32) దానికి ఒక తేదీ సమయం ఆ సంఘటన వల్ల కలిగిన బాధకు అదనంగా వడ్డీ కూడా వేసి మరీ లెక్క పెడుతుంది. మూడేళ్ల క్రితం ఆఫీస్ లో జరిగిన ఒక చిన్న అవమానం కావచ్చు లేదా విఫలమైన ఒక ప్రాజెక్ట్ కావచ్చు కనీసం మనం పంపిన మెసేజ్ చూసి కూడా రిప్లై ఇవ్వని ఒక స్నేహితుడు ఇలాంటివి కూడా కదా కచ్చితంగా ఇవన్నీ ఆ లెక్కల పుస్తకంలో చాలా స్పష్టంగా ముదురు రంగు సిరాతో రాయబడి ఉంటాయి.
(04:01) కానీ ఆనందానికి ప్రశాంతతకు సంబంధించిన పేజీని మాత్రం ఒక ఖాళీ పేజీలో వదిలేస్తుంది. అంటే మన జీవితంలో ఆనందం లేక కాదు అసలు ఆనందాన్ని లెక్కించాల్సిన అవసరం లేదని దానికి ఆ లెక్కల పుస్తకంలో చోటు లేదని మనసు అనుకుంటుంది. రైట్ కానీ ఇక్కడే ఒక పెద్ద ప్రశ్న తలెత్తుతుంది నాకు అసలు మన మనసు ఈ విధంగా ఎందుకు ప్రవర్తిస్తుంది కేవలం ఖర్చులను మాత్రమే రాసుకునే అకౌంటెంట్ వల్ల ఏ వ్యాపారమైనా నష్టపోతుంది కదా మరి పరిణామ క్రమంలో మన మెదడు ఎందుకు ఇలా తయారయింది అంటారు ఆ దీనికి మూలం మన జీవ పరిణామ క్రమంలోనే అంటే ఎవల్యూషన్ లోనే ఉంది.
(04:42) ఆదిమానవుల కాలం నుంచి మన మెదడు ఒకే ఒక్క లక్ష్యంతో ప్రోగ్రాం చేయబడింది. అదేంటంటే ప్రాణాలతో బతికి ఉండటం అవును సర్వైవల్ కచ్చితంగా ప్రకృతిలో ఒక అందమైన సూర్యాస్తమయాన్ని చూసి ఆనందించడం కంటే ఆ పొదల్లో దాక్కున్న పులి అలికిడిని పసిగట్టడం మనుగడకు చాలా ముఖ్యం కదా నిజమే అంటే ఆనందాన్ని గమనించకపోయినా ప్రాణానికి ముప్పు లేదు కానీ ప్రమాదాన్ని గమనించకపోతే ప్రాణమే పోతుంది.
(05:08) అవును అందుకే మన మెదడు ఒక త్రేట్ డిటెక్షన్ ఇంజన్ లాగా తయారయింది. అది ఎప్పుడూ లోపాలను ప్రమాదాలను కష్టాలను మాత్రమే వెతుకుతుంది. ఆ నెగటివ్ విషయాలు దానికి చాలా బలంగా అతుక్కుపోతాయి. ఇప్పుడు ఉదాహరణకు మన శరీరాన్ని తీసుకుంటే పదుల ఏళ్లుగా ఎలాంటి శబ్దం చేయకుండా ఒక్క క్షణం కూడా ఆగకుండా కొట్టుకునే గుండెను మనసు ఎప్పుడూ మెచ్చుకోదు.
(05:33) కరెక్ట్ ఊపిరి తిత్తులు గాలిని పీల్చుకుంటున్న తీరును కూడా మనం అసలు గమనించం. అవును కదా కానీ ఒక్కసారి చాతిలో ఒక చిన్న నొప్పి వస్తే చాలు మొత్తం ప్రపంచం ఆగిపోయి మన అవధానం అంతా అక్కడికే వెళ్తుంది. అంటే ప్రశాంతతను ఆరోగ్యాన్ని ఒక శూన్యం లాగా బేస్ లైన్ లాగా చూడటం మనసు అలవాటు చేసుకుందన్నమాట. ప్రశాంతత అనేది మనకు పుట్టుకతో వచ్చిన హక్కుగా భావిస్తాం.
(05:57) అవునవును అదే సమయంలో కష్టాన్ని లేదా బాధను ఒక అసాధారణ సంఘటనగా వెంటనే పరిష్కరించాల్సిన ఒక లోపంగా చూస్తాం. అందుకే ఆనందాన్ని ఎవ్వరూ పదే పదే లెక్కపెట్టుకోరు. హ్మ్ ఈరోజు నాకు ఇలాంటి నొప్పి రాలేదు ఈరోజు నేను రెండు సార్లు సంతోషంగా నవ్వాను అని ఎవ్వరు డైరీలో రాసుకోరు కదా. ఎగ్జాక్ట్లీ రాయరు. కానీ నాకు ఇక్కడ ఒక బరమైన సందేహం వస్తుంది.
(06:24) జీవ పరిణామ క్రమం వల్ల మనం ప్రాణాపాయాల గురించి ఆలోచించడం సహేతుకమే అని ఒప్పుకుందాం. కానీ మూడేళ్ల క్రితం ఎవరో అన్న మాటను పట్టుకొని వేలాడటం వల్ల మన ప్రాణానికి వచ్చే ముప్పుఏమి లేదు కదా ఆ కరెక్ట్ పాయింట్ రైజ్ చేశారు. మనిషికి అంతిమంగా కావలసింది ఆనందమే అన్నప్పుడు ఆనందాన్ని పక్కన పెట్టి ఎప్పుడో జరిగిపోయిన కష్టాలను అవమానాలను ఎందుకు అంత భద్రంగా లెక్క పెట్టుకుంటున్నాడు ఇది ఎవల్యూషన్ కంటే కూడా ఏదో ఒక మానసిక వ్యసనంలా అనిపిస్తుంది నాకు సరిగ్గా పట్టుకున్నారు.
(06:56) ఇక్కడే మనం అసలైన మానసిక స్వరూపంలోకి అడుగు పెడుతున్నాం. దీనికి సమాధానం మన గుర్తింపు అంటే మన ఐడెంటిటీలో దాగి ఉంది. ఐడెంటిటీ నా ఎలా అంటే మనసు కష్టాలను కేవలం భయం వల్ల మాత్రమే లెక్కపెట్టదు. ఆ కష్టాలు ఆ సమస్యలు మనసుక ఒక ఉద్యోగాన్ని ఇస్తాయి. మనం ఎవరమి అని అడిగితే మన విజయాల కంటే మన కష్టాలను ఎక్కువగా చూపిస్తాం కదా అవును నా కష్టాలు నా త్యాగాలు నా దురదృష్టం అని చెబుతుంటాం.
(07:25) అవును నేను పడుతున్న ఒత్తిడి అని చెప్పుకోవడంలో మన అహంకారాన్ని సంతృప్తి పరిచే ఒక తెలియని ఆకర్షణ ఉంది మనకి బాధ అనేది మనకంటూ ఒక ప్రత్యేకమైన జీవిత చరిత్రను వస్తుంది. వావ్ సో మన కష్టాలే మన ఐడెంటిటీగా మారిపోతున్నాయి అన్నమాట అంటే మనం ఎంతగానో బాధపడుతున్నామ అని చెప్పుకుంటూనే లోపల ఆ బాధను వదులుకోవడానికి ఇష్టపడటం లేదు అన్నమాట.
(07:47) అవును ఇది వినడానికి కాస్త ఇబ్బందిగా ఉన్నా జీర్ణించుకోలేని ఒక పచ్చి నిజంలా అనిపిస్తుంది. ఈ నిజాన్ని ఇంకొంచెం లోతుగా గమనిద్దాం. ఆనందం అనేది మనకు ఎలాంటి పనులను ప్రాజెక్టులను ఇవ్వదు. అది కేవలం అనుభవించడానికి మాత్రమే ఉంటుంది. కరెక్ట్ ఎప్పుడైతే మనం పూర్తిగా ఆనందంగా ప్రశాంతంగా ఉంటామో అప్పుడు ఆ నేను అనే భావనకు అక్కడ పెద్దగా పని ఉండదు.
(08:11) ఎప్పుడూ ఏదో ఒకటి పరిష్కరించడానికి అలవాటు పడిన మనసుకు అసలు ఆనందాన్ని ఎలా స్వీకరించాలో తెలియదు. అంటే మన నాడీ వ్యవస్థ కూడా ఎప్పుడు ఒక రకమైన అల్లకల్లోలానికి అలవా పడిపోయింది అంటారా కచ్చితంగా నిరంతరం ఒత్తిడికి అలవాటు పడిన మన నాడీ వ్యవస్థకు ఈ నిశశబ్దం అనేది ఒక శూన్యంగా ఒక విసుకుగా అనిపిస్తుంది. అందుకే మనసు తనకు తానుగా ఎప్పుడూ ఏదో ఒక సమస్యను సృష్టించుకొని ఆ దాన్ని పరిష్కరించే పనిలో పడిపోతుంది.
(08:39) రైట్ దీన్ని మనం రోజువారి జీవితంలోనే ఒక ఉదాహరణతో చూద్దాం. ఆఫీస్ లో ఒకరికి చాలా ఏళ్లుగా ఎదురు చూస్తున్న ప్రమోషన్ వచ్చింది అనుకుందాం. ఓకే ప్రమోషన్ వచ్చిన మొదటి మూడు రోజులు ఆనంద మాటల్లో చెప్పలేం కదా కానీ నాలుగవ రోజు ఉదయం నిద్ర లేవగానే మనసు ఒక కొత్త ఎక్సెల్ షీట్ ఓపెన్ చేస్తుంది. అవును వెంటనే మొదలెడుతుంది. ఈ కొత్త పదవి వల్ల ఎవరెవరు నా మీద కోపంగా ఉన్నారు నా ముందున్న కొత్త సమస్యలు ఏంటి నా టార్గెట్స్ రీచ్ అవ్వకపోతే ఏమవుతుంది అని లెక్కించడం మొదలు పెడుతుంది.
(09:11) నిజమే అసలు ఆ ప్రమోషన్ ఇచ్చిన ఆనందాన్ని పక్కన పెట్టేసి కొత్త కష్టాలను మాత్రమే పెంచుకుంటుంది కదా అవును మరియు వ్యక్తిగత సంబంధాల్లో కూడా అచ్చం ఇదే జరుగుతుంది. ఎన్నో ఏళ్లుగా ఒకరికొకరు తోడుగా ఉన్న ఆనందకరమైన క్షణాలను చేసిన చిన్న చిన్న సహాయాలను మనసు ఎప్పుడూ ఎక్కడా రికార్డు చేయదు. అవును కదా అది చాలా నిజం. కానీ ఒకరోజు జరిగిన చిన్న గొడవ అప్పుడు వాడిన పరుషమైన మాటలు ఆ స్వరం ఆ వీటన్నింటిని ఒక హై డెఫినిషన్ కెమెరా లాగా రికార్డ్ చేసి పెట్టుకుంటుంది.
(09:45) ఆ తర్వాత ప్రతిసారి గొడవ జరిగినప్పుడు ఆ పాత రికార్డింగ్స్ అన్ని బయటకు తీస్తుంది. అబ్బా అవును ఎందుకంటే ఆ సాధారణమైన ప్రశాంతమైన క్షణాలు దానికి ఎలాంటి గుర్తింపుని ఇవ్వవు కదా కోల్పోతామనే భయం లేదా మనల్ని మనం నిరూపించుకోవాలనే తపన మాత్రమే మనసుకు ఒక ఇంధనంగా పనిచేస్తాయి. ఇది అసలు మనం ఆనందాన్ని చూసే కోణాన్ని దాన్ని వెతికే విధానాన్ని పూర్తిగా ప్రశ్నిస్తోంది.
(10:09) మనం ఆనందాన్ని ఎక్కడో భవిష్యత్తులో సాధించాల్సిన ఒక గమ్యస్థానంగా చూస్తాం కదా నాకు అనిపిస్తుంది ఇక్కడే ఒక పెద్ద పారడాక్స్ దాగింది అనుకుంటా అవును ఇక్కడే మనం చేసే అతి పెద్ద పొరపాటు ఉంది. ఈ కష్టాలను పట్టుకొని వేలాడటం వల్ల మనం ఆనందాన్ని ఎప్పుడూ భవిష్యత్తులో సాధించాల్సిన ఒక వస్తువుగా మార్చేస్తాం. మనం ఆనందాన్ని వెతకడం మొదలు పెట్టగానే ప్రస్తుత క్షణంలో ఆనందం లేదనే విషయాన్ని మనం పరోక్షంగా నిర్ధారిస్తున్నాం.
(10:35) అంటే వెతకడం అనే ప్రక్రియలోనే ఒక లోపం ఉందంటారా కచ్చితంగా ఎందుకంటే వెతుకుతున్నాము అంటేనే ఇప్పుడు నేను అసంపూర్ణంగా ఉన్నాను అనే భావన బలంగా నాటుకుపోతుంది మనలో అంటే ఫలానా ఇల్లు కొన్నాక నేను ఆనందంగా ఉంటాను నా బ్యాంక్ బాలెన్స్ ఒక కోటి రూపాయలు దాటాక నేను ప్రశాంతంగా ఉంటాను లేదా పిల్లలు సెటిల్ అయ్యాక నేను విశ్రాంతి తీసుకుంటాను అని అనుకుంటాం కదా అవును ప్రతి ఒక్కరు అనుకునేదే అలా అనుకోవడం ద్వారా మనం ఎప్పుడు భవిష్యత్తు కోసం ఎదురుచూసే ప్రయాణకులా లా మిగిలిపోతాం.
(11:06) ప్రస్తుత క్షణం అనేది కేవలం ఒక కారిడార్ లాగా అంటే ఆ భవిష్యత్తులోని ఒక గదిలోకి వెళ్ళడానికి దాటాల్సిన ఒక నడవడిక లాగా మారిపోతుంది. కానీ ఆ గదిలోకి వెళ్ళాక కూడా మనం ఆనందంగా ఉండం. రైట్ ఎందుకంటే ఆ అసంతృప్తిని సృష్టించిన అదే మనసు ఇప్పుడు మనతో పాటే ఆ కొత్త గదిలో కూడా వచ్చింది కదా లక్ష్యం చేరుకున్నాక కొద్ది రోజులు మాత్రమే ఆనందం ఉంటుంది. ఆ వెంటనే మనసు తన సాఫ్ట్వేర్ ని అప్డేట్ చేసుకుంటుంది.
(11:32) సాఫ్ట్వేర్ అప్డేట భలే చెప్పారు అవును ఫోన్లలో ఆపరేటింగ్ సిస్టం అప్డేట్ అయినట్లు మన కోరికలు ఎప్పటికప్పుడు డిస్సాటిస్ఫాక్షన్ 2.0 కి అప్డేట్ అవుతూనే ఉంటాయి. మళ్ళీ మరో కొత్త గమ్యం మళ్ళీ ఆ పాత ప్రయాణమే దీన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక చిన్న ఎక్సర్సైజ్ చేస్తే బాగుంటుంది. మన గత పదేళ్ల జీవితాన్ని ఒక్కసారి వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటే మన జ్ఞాపక శక్తి వాస్తవాన్ని ఎంత దారుణంగా వక్రీకరిస్తుందో స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
(11:58) కచ్చితంగా ఆ పదేళ్లలో ఎన్నో అద్భుతమైన క్షణాలు ఉంటాయి. స్నేహితులతో మనస్ఫూర్తిగా నవ్విన నవ్వులు కలిసి తిన్న రుచికరమైన భోజనాలు ఎలాంటి ఆందోళన లేకుండా ప్రశాంతంగా నిద్రపోయిన రాత్రులు ఎన్నో ఉంటాయి. కానీ మనల్ని అడిగితే ముందుగా ఏవి గుర్తొస్తాయి కేవలం కష్టాలే గుర్తొస్తాయి కదా అవును మనం పడిన ఒత్తిడి చేసిన పోరాటం పడిన అవమానాలు అవే కదా అంటే మనం ఆనందాలను కేవలం ఒక తాత్కాలిక అతిధిగా చూస్తున్నాం కానీ బాధలను మాత్రం మన ఇంట్లో శాశ్వత నివాసిగా భావిస్తున్నాం.
(12:31) ఇది చాలా లోతైన పరిశీలన. మనం మన జ్ఞాపకాలను కష్టాల చుట్టూ అల్లుకుంటాం కాబట్టే మన భవిష్యత్తును కూడా ఆ భయాల చుట్టూనే నిర్మించుకుంటాం. వాస్తవాన్ని యథాతథంగా చూడగలిగే ఆ సామర్థ్యాన్ని మనం కోల్పోతాం. ఒక్క నిమిషం ఇక్కడ నేను కొంచెం ఆపాలి ఎందుకంటే ఇది వింటుంటే కొద్దిగా ప్రమాదకరమైన ఆలోచనలు అనిపిస్తుంది నాకు ఓకే ఎందుకు అలా అనిపిస్తుంది మనం మన సమస్యలను లెక్కపెట్టడం మానేసి కేవలం ఉన్నదానితో తృప్తి పడిపోతే ఆ అది మన ఎదుగుదలను ఆపేదా డస్ట్విస్కీ చెప్పినట్లు మనం ఆనందాలను మాత్రమే గమనిస్తూ కూర్చుంటే మనం జీవితంలో ఎలాంటి లక్ష్యాలు లేకుండా
(13:08) స్తబ్దుగా ఉండిపోవాలా అసలు ఆశయాలు ఉండటం తప్ప ఆ ఇది చాలా మందికి వచ్చే సహజ సహజమైన సందేహమే కానీ మనం ఇక్కడ ఒక విషయాన్ని చాలా స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవాలి. లక్షణాలు ఉండటం తప్పు అని డోస్టో విస్కీ ఎప్పుడూ చెప్పలేదు. ఓకే ఆయన ఆశయాలను వ్యతిరేకించలేదు మనం ఉన్నతమైన శిఖరాలను చేరుకోవచ్చు కొత్త ఆవిష్కరణలు చేయవచ్చు కానీ ఆయన ప్రశ్నిస్తున్నది దేనినంటే ఆ లక్ష్యాలను సాధించే క్రమంలో వాస్తవాన్ని ప్రస్తుతం మన చుట్టూ ఉన్న చిన్న చిన్న ఆనందాలను గుడ్డిగా విస్మరించే మన మానసిక స్థితిని మాత్రమే.
(13:45) ఓహో అంటే మనం ప్రయాణంలో ఉన్న ఆనందాన్ని మిస్ అవుతున్నామ అనేది ఇక్కడ ముఖ్యమైన పాయింట్ అన్నమాట అవును మీరు అనుకున్న లక్ష్యాన్ని సాధించే వరకు మీ జీవితాన్ని మీ సంతోషాన్ని వాయిదా వేయడమే ఇక్కడ జరుగుతున్న అతి పెద్ద పొరపాటు గమ్యం చేరేదాకా నేను పళ్ళు బిగబట్టి కష్టాలను మాత్రమే అనుభవిస్తాను అనుకోవడం ఒక మానసిక రుగ్మత లాంటిది. ఉమ్ చాలా నిజం మీరు పని చేస్తూనే ఉండొచ్చు కష్టపడొచ్చు కానీ ప్రతిరోజు మీకు లభిస్తున్న చిన్న చిన్న అద్భుతాలను లెక్కించకుండా ఉండకూడదు.
(14:13) కష్టాలను లెక్కపెట్టకపోవడం అంటే వాస్తవానికి దూరంగా బతకడం కాదు ఆ కష్టాలనే మన గుర్తింపుగా మార్చుకోకపోవడం సమస్యలను పరిష్కరించాలి కానీ వాటినే మన జీవితానికి పునాదిగా చేసుకోకూడదు. దీని గురించి ఇంకొంచెం లోతుగా ఆలోచిస్తే లక్ష్యాలు ప్రాముఖ్యమే కానీ వాస్తవాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా చూసే మన దృక్కోణం అంటే మన పర్సెప్షన్ మారినప్పుడే ఈ అసంతృప్తి చక్రం నుంచి బయట పడతాం కదా కచ్చితంగా మనం ఉదయం నిద్ర లేవగానే మనసు ముందుగా సమస్యల కోసమే వెతుకుతుంది కదా ఆఫీస్ నుంచి ఒక చిన్న నెగటివ్ ఈమెయిల్ రాగానే దాన్ని పట్టుకుని రోజంతా బాధపడుతుంది. కానీ అదే
(14:55) సమయంలో ఉదయం ప్రశాంతంగా తాగిన వేడి కాఫీ ఎలాంటి నొప్పులు లేకుండా నడవగలిగిన కాళ్ళు ఆ చల్లని గాలి ఇవేవి మన లెక్కల్లోకి రావు మన అంచనాలు ఎక్కడో తప్పుతున్నాయి అనిపిస్తుంది. అవును మన అంచనాలు ఒక భ్రమలో ఫిక్స్ అయిపోయాయి. ఆనందం అంటే ఎప్పుడు ఉదృతంగా గొప్పగా ఒక పండుగలా లేదా ఒక సినిమా క్లైమాక్స్ లా ఉండాలని మనం నమ్ముతున్నాం.
(15:18) ఆ ఎప్పుడూ ఒక పీక్ లో ఉండాలనుకుంటాం. అందుకే సాధారణమైన ప్రశాంతమైన ఆనందాలు చడి చప్పులు లేకుండా గాలిలాగా మనల్ని తాకి వెళ్ళిపోతున్న మనం వాటిని గుర్తించం. ఒక లక్షల పదాలు ఉన్న అద్భుతమైన పుస్తకంలో కేవలం బాధ పెట్టే వాక్యాలను మాత్రమే అండర్లైన్ చేసుకొని చదివితే ఆ పుస్తకం మొత్తం బాధాకరమైన అనిపిస్తుంది కదా అవును కదా మన జీవితాన్ని మనం చదువుతున్న విధానం కూడా అంతే మన పర్సెప్షన్ ఎప్పుడూ లోపాన్ని మాత్రమే వెతుకుతుంది.
(15:48) దీన్ని మార్చుకోవడానికి ఏం చేయొచ్చు? ఈ పర్సెప్షన్ ఎలా పనిచేస్తుందో నిరూపించడానికి ఒక అద్భుతమైన ప్రయోగం గురించి మాట్లాడుకుందాం. దీన్ని ఎవరైనా తమ జీవితంలో ప్రయత్నించి చూడొచ్చు. ఓ ఏమిటది ఒక వారం రోజుల పాటు రెండు జాబితాలు రాయాలనుకుందాం. ఒకవైపు రోజు జరిగే కష్టాలు ఎవరైనా అన్న మాటలు మన అసహనాలు రాయాలి. రైట్ మరోవైపు చప్పుడు చేయకుండా జరిగిపోయే అద్భుతాలు రాయాలి.
(16:12) అంటే ఉదయం చలిలో పనిచేస్తున్న వేడి నీళ్లు కావచ్చు ట్రాఫిక్ లో దారిచ్చిన ఒక అపరిచితుడు రుచికరమైన భోజనం రాత్రి పడుకోగానే పట్టిన నిద్ర ఇలాంటివి ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే ఈ రెండవ జాబితా చాలా పెద్దగా ఉంటుంది. కానీ అది మనకు బరువుగా అనిపించదు. ఎందుకంటే మనం ఆ రెండవ జాబితాకు ఎప్పుడూ సరైన బరువు సరైన విలువ ఇవ్వలేదు కాబట్టే కదా ఆ ప్రశాంతమైన సంఘటనలన్నీ మన ఉనికిని ప్రశ్నించవు మన అహంకారాన్ని పెంచవు కాబట్టి వాటిని మనం చాలా తేలికగా తీసుకుంటాం.
(16:45) కష్టాలను లెక్కపెట్టడం మానేస్తే మనకు ఒక గుర్తింపు ఉండదనే భయం వల్లే మనం ఆ కష్టాలను పట్టుకొని వేలాడుతున్నాం. ఖచ్చితంగా కానీ ఈ భయాన్ని వదిలించుకోవాలంటే మనం ఆనందాన్ని వెతికే ఆ దృష్టికోణాన్ని పూర్తిగా మార్చుకోవాలి. దోస్తోస్కీ చెప్పిన ఈ అద్భుతమైన సత్యాన్ని ప్రాచీన తత్వశాస్త్రం తో అనుసంధానిస్తే మనకు ఇంకా స్పష్టత వస్తుంది అనిపిస్తుంది నాకు మనం ఈ చర్చలో చెప్పుకున్నట్లు మనం ఒక అకౌంటెంట్ లాగా మారిపోయి లెక్కలు వేసుకుంటున్నాం.
(17:13) కానీ అద్వైత వేదాంతం లాంటి ప్రాచీన తత్వాలు ఈ అకౌంటెంట్ స్థానాన్నే ప్రశ్నిస్తాయి కదా అవును చాలా చక్కని పాయింట్ చెప్పారు అద్వైతం ప్రకారం చూస్తే అసలు మనల్ని మనం ఒక పరిమితమైన జీవిగా లెక్కలు వేసుకునే ఒక అకౌంటెంట్ గా భావించడం వల్లే ఈ బాధఅంతా కలుగుతోంది. మనం కష్టాలను ఒక కాగితం మీద రాస్తున్న అక్షరాలుగా భావిస్తే అద్వైతం ఏం చెబుతుందంటే నువ్వు ఆ కష్టాలు రాసి ఉన్న అక్షరానివి కాదు నువ్వు ఆ కష్టాలను లెక్కపెడుతున్న అకౌంటెంట్ ని కూడా కాదు ఆ నువ్వు ఆ అక్షరాలన్నీ రాయబడి ఉన్న స్వచ్ఛమైన ఖాళీ కాగితానివి అని చెబుతుంది.
(17:49) వావ్ పూర్ణం లేదా పరిపూర్ణత అనేది మనం భవిష్యత్తులో ఎప్పుడో కష్టపడి సాధించాల్సిన ఒక స్థితి కాదు అది మన సహజ స్థితి ఆనందం అనేది బయట ఎక్కడో మనం సంపాదించుకునే వస్తువు కాదు అది మన చైతన్యపు స్వభావం అంటే దీని అర్థం ఆనందాన్ని మనం బయట నుంచి తెచ్చుకోవాల్సిన పని లేదన్నమాట దాన్ని సంపాదించడానికి ప్రత్యేకంగా కష్టపడాల్సిన పని లేదు అది అప్పటికే మనలో ఎప్పుడూ ప్లే అవుతున్న ఒక బ్యాక్ గ్రౌండ్ మ్యూజిక్ లాంటిది అంటారా అవును అద్భుతమైన ఉదాహరణ కానీ మనం మనం ఆ లోపలి మ్యూజిక్ ని వదిలేసి బయట వినిపించే ట్రాఫిక్ సౌండ్స్ ఆ హారన్ల శబ్దాల మీద మాత్రమే ఫోకస్ చేస్తున్నామ
(18:25) అన్నమాట. ఆ శబ్దాలే మన కష్టాలు మన సమస్యలు. కచ్చితంగా ఆ ఆంతరంగిక లెక్కల పుస్తకం ఎప్పుడూ మన చేతుల్లోనే ఉంది కదా దాన్ని బలవంతంగా సరి చేయాల్సిన అవసరం లేదు నేను ఎప్పుడూ పాజిటివ్ గా ఉండాలి నేను కృతజ్ఞతతో ఉండాలి అని మనల్ని మనం బలవంత పెట్టుకుని ఆ ఒత్తిడికి గురి కావాల్సిన పని కూడా లేదు. చాలామంది అలానే చేస్తారు. కేవలం ఆ పుస్తకంలో ఒకవైపు ఎప్పుడూ ఖాళీగా లేదని ఆనందాలతో నిండి ఉన్న ఆ అసంఖ్యాకమైన పేజీలను మనం రాయడం ఆ చదవడం మర్చిపోయామని గుర్తిస్తే చాలు ఈ వాస్తవం మనకు అనుభవపూర్వకంగా అర్థమైనప్పుడు లోపల ఉన్న ఒక నిరంతర ఆరాటం ఏదో సాధించాలనే ఒక గబగబా,
(19:06) ఒక భయం ఇవన్నీ ఉన్న పళ్ళంగా ఆగిపోయి ఒక అద్భుతమైన ప్రశాంతత ఆవహిస్తుంది. నిజమే అయితే జీవితంలో పనులు అవే ఉంటాయి బాధ్యతలు అవే ఉంటాయి రేపు పొద్దున మళ్ళీ ఆఫీస్ కి వెళ్ళాలి ఆ ఈ అమ్మాయి కట్టాలి కానీ మనసులో ఆ భారం ఉండదు కదా ప్రతి రోజులో ఘర్షణ ఉంటుంది సమస్యలు వస్తాయి కానీ ఆ ఘర్షణకే మన రోజు మొత్తాన్ని తాకట్టు పెట్టాల్సిన అవసరం లేదని మనకు స్పష్టంగా అర్థంవుతుంది.
(19:32) ఎగజాక్ట్లీ మనం నడుస్తాం మాట్లాడతాం పని చేస్తాం లక్ష్యాలను సాధిస్తాం కానీ ఈ పనులన్నింటి వెనుక ఒక ప్రశాంతమైన పరిపూర్ణత ఉంటుంది. ఆ పరిపూర్ణత ఏదో ఆకాశం నుంచి ఊడిపడింది కాదు. ఆ అది ఎప్పుడూ మన జీవితానికి ఆధారంగా ఉంటూనే ఉంది. దాన్ని స్పష్టంగా గమనించడమే అసలైన మేల్కొలుపు. చాలా అద్భుతంగా చెప్పారు ముగింపుకు ముందు ఒక ఆలోచింపజేసే ప్రశ్నను వదిలివేయాలనుకుంటున్నాను నేను తప్పకుండా మనం ఈ క్షణం దాకా మన కష్టాలను బాధలను లెక్క పెట్టడం గురించి మాట్లాడుకున్నాం.
(20:08) కానీ ఒక్కసారి లోతుగా ఆలోచించండి మనం మన కష్టాలను నొప్పులను లెక్క పెట్టగలుగుతున్నాము వాటిని గమనించగలుగుతున్నాము అంటేనే మనలో ఆ కష్టాలను గమనించగలిగే ఒక పరిపూర్ణమైన చైతన్యం ఉన్నట్టే కదా కరెక్టు విరిగిపోయిన ఒక వస్తువు తనంతట తాను నేను విరిగిపోయాను అని కొలవలేదు. ఒక గాయాన్ని గమనించగలుగుతున్న ఆ చైతన్యమే ఆ అవేర్నెస్ మనం ఇన్నాళ్లుగా వెతుకుతున్న అసలైన ఆనందం అయితే మనం బయట ఎక్కడో వెతుకుతున్న ఆనందం వెతుకుతున్న ఆ కంటి చూపులోనే దాగి ఉంటే ఆ ఇది చాలా శక్తివంతమైన ఆలోచన అవును కదా ఈ ఆలోచనతో మీ లోపలి ప్రపంచాన్ని అన్వేషించడం కొనసాగించండి. ఈరోజు మనం
(20:49) తెలుసుకున్న ఈ అద్భుతమైన కోణం రేపటి మీ ఉదయాన్ని మరింత ప్రశాంతంగా మారుస్తుందని ఆశిద్దాం. నమస్కారం.