తెలంగాణ 'డిస్కవరీ మ్యాన్' శోధనలు: 10,000 ఏళ్ల చరిత్ర, సంగీతం పలికే రాళ్లు & బూడిద సమాధుల రహస్యాలు!

తెలంగాణ 'డిస్కవరీ మ్యాన్' శోధనలు: 10,000 ఏళ్ల చరిత్ర, సంగీతం పలికే రాళ్లు & బూడిద సమాధుల రహస్యాలు!

Author Name:Telugu Post Originals

Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@telugupostOriginals

Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=T5sceUOAaEc





Title: తెలంగాణ 'డిస్కవరీ మ్యాన్' శోధనలు: 10,000 ఏళ్ల చరిత్ర, సంగీతం పలికే రాళ్లు & బూడిద సమాధుల రహస్యాలు!

Author Name: Telugu Post Originals

Description: తెలంగాణ ప్రాచీన చరిత్రలో ఇంకా ఎన్ని రహస్యాలు రాళ్లలో, కొండల్లో, గ్రామాల్లో దాగి ఉన్నాయి? చరిత్రపూర్వపు రాతి చిత్రాల నుంచి 3,000 ఏళ్ల నాటి బూడిద సమాధుల వరకు, వింత శబ్దాలు చేసే రాళ్ల నుంచి ప్రాచీన రాతి నిర్మాణాల వరకు.. తెలంగాణలోని ఈ పురావస్తు ఆనవాళ్లు అప్పటి ప్రజల జీవన విధానం, నమ్మకాలు, ఆచారాల గురించి ఎన్నో విషయాలను తెలియజేస్తున్నాయి.

In this episode of Radhika on Record – TeluguPost Originals, host Radhika Surabhi speaks with Reddy Ratnakar Reddy, a Telugu lecturer and archaeology enthusiast widely known as the “Discovery Man of Telangana.” A recipient of the Pride of Telangana award, he shares experiences from his 15-year journey exploring lesser-known historical sites, megalithic structures, rock art and cultural heritage across the region.

The conversation takes viewers beyond familiar historical landmarks to explore discoveries that raise fascinating questions about ancient burial customs, religious traditions, early astronomy and the relationship between people and their natural surroundings.

What you’ll discover in this episode:

Kallem Memorial Burials: Exploring unusual stone-circle memorial burials in Kallem village, Jangaon district, where bones and pottery were reportedly absent.

Devunigutta and Ancient Rock Art: Understanding the architectural significance of the Vajrayana Buddhist temple site at Devunigutta and rock paintings at Pandavula Gutta, including depictions identified as the endangered mouse deer (మూషిక జింక).

The Mystery of the Ayyannar Sculpture: How months of research into regional folk songs, languages and village traditions helped trace the sculpture’s cultural connections.

Vadlakonda Ash Burials: Examining approximately 3,000-year-old ash burials in Jangaon district and the iron tridents associated with these ancient burial practices.

Mamidagudem Dolmens: Exploring megalithic chamber burials and what these structures reveal about ancient communities.

Mudumala Megalithic Site: Investigating stone alignments and their possible connections with ancient observations of the sky.

Ringing Rocks of Telangana: Discovering why certain rocks in Jangaon and Siddipet districts produce distinctive sounds when struck, and how these unusual formations became part of local traditions.

Ralathota at Kodavatoor: Exploring a remarkable stone landscape and its proposed connection with observing seasonal solar movements.

A Journey of Discovery: How a childhood interest in sketching the statues on Tank Bund developed into a sustained passion for exploring Telangana’s history and archaeology.

From prehistoric art and megalithic burial systems to ancient architecture and possible astronomical alignments, this conversation explores the lesser-known heritage of Telangana and the importance of documenting, studying and preserving these sites.

If you are interested in Telangana history, Indian archaeology, prehistoric rock paintings, ancient burial practices, megalithic monuments and unexplored historical places, this episode offers a closer look at the discoveries and questions that continue to shape our understanding of the past.

Watch the full conversation to hear Reddy Ratnakar Reddy share the stories behind his field explorations and discoveries.

🔔 Subscribe to TeluguPost Originals for more in-depth interviews, regional history, archaeology, cultural heritage and untold stories from Telangana and Andhra Pradesh.

#TelanganaHistory #TelanganaArchaeology #ReddyRatnakarReddy #DiscoveryManOfTelangana #TeluguPostOriginals

Transcript:
(00:00) అక్కడ మూషిక జింక అనే ఒక అనిమల్ చూశాను అదేంటంటే చిన్న అలికిడి వేస్తే అది గుండా అయిపోతది అంతా పిరికి జంతువు 10వేల రాక గూడ్లు ఉన్నాయి జనగాంలో ఇప్పుడు 10 మిగిలి ఉన్నాయి అయ్యేర్ అనే శిల్పాన్ని నేను అయ్యన్నారు గా భావించాను అప్పటివరకు రుద్రమదేవి పురుషుడి వేషంలో ఉందా వీరుడి శిల్పమా అట్లా రకరకాల శిల్పాలు అనుకున్నాను వార్తలు కూడా అట్లానే ఇచ్చాను మీరు తెలుగు లెక్చరర్ డిస్కవరీ [సంగీతం] మ్యాన్ ఆఫ్ తెలంగాణగా ఎలా మారారు ఫస్ట్ అసలు హిస్టరీ మీద ఇంట్రెస్ట్ ఎప్పుడు పుట్టింది ఎలా పుట్టింది తెలంగాణ రచయితలు రాసిన పుస్తకాలన్నీ చౌరస్థాన పరిచి ఒక్కొక్క పుస్తకం గురించి
(00:35) వివరించి చెప్పాలి. జైలు కూడా వెళ్ళను ఆ జైలు కూడా వెళ్ళాను జనగామాకి ఈ ఊరు పేరు ఎలా వచ్చింది జనగామ రూట్స్ ఏంటి అది ఇంకా విస్తృతంగా చేశను ఒక రెండేళ్ళు ఆ బూడిద సమాధుల గురించి మాట్లాడితే జనగామం జిల్లాలోని వడ్లకొండలో మీ ఊర్లో ఇవేమ ఉంటాయని ఇలా మాట్లాడుతున్నప్పుడు మొన్న ఒకసారి త్రవ్వినప్పుడు మా ఊర్లో తవ్వుతుంటే బూడిద వెళ్ళింది అన్నాడు.
(00:58) ఎక్కడో అగ్ని పర్వతం పేలితే వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో వచ్చి కర్నూల్లో జ్వాలాపురంలో పడితే బూడిద కుప్పలు ఉన్నాయి. ఇప్పటికీ స్టిల్ బూడిద ఉంది అదంతా. ఇంకా మీరు మ్యూజికల్ రాక్స్ కూడా కనిపెట్టారు. మ్యూజికల్ స్టోన్స్ ఏమో బట్ షేప్ కూడా డిఫరెంట్ గా కనిపిస్తాయి. మీరు ఒక వీడియోలో చూసాను రాయి [సంగీతం] మీద అది నార్మల్ రాయిగానే కనిపిస్తుంది కానీ మీరు చాక్ పీస్ తో ఆ నక్షత్రాలు లాగా కనిపిస్తుంది దాన్ని పట్టమంచం ముగ్గురు దొంగలు అంటారు ఒక సాధారణ రాయి వెనుకప వేల ఏళ్ల చరిత్ర ఉంది అని మనం అనుకోగలమా బట్ అలా తెలుసుకోగల వ్యక్తి ఈరోజు మన గెస్ట్ హాయ్ దిస్ ఇస్ రాధిక సురబి వెల్కమ్ టు తెలుగు
(01:35) పోస్ట్ ఒరిజినల్స్ ఆయన ఒక తెలుగు లెక్చరర్ బట్ ఆర్కియాలజీ ఎంతూజియాస్ట్ డాల్మిన్ సమాధులు ఎన్నో వేల శాసనాలు అలాగే 10వేల ఏళ్ల చరిత్ర కలిగిన రాతి చిత్రాలు తారా శిల్పం ఇలా ఎన్నో డిస్కవరీస్ ఆయన లిస్ట్ లో ఉన్నాయి. ఆయన ప్ాషన్ గురించి ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే తన ఇంటిని మ్యూజియం గా మార్చుకున్నారు. హి ఇస్ ద డిస్కవరీ మన్ ఆఫ్ తెలంగాణ రెడ్డి రత్నాకర్ గారు హలో సార్ వెల్కమ్ నమస్తే మేడం య సార్ ఎలా ఉన్నారు ఫస్ట్ ఆఫ్ ఆల్ కంగ్రాాచులేషన్స్ మీకు ప్రైడ్ ఆఫ్ తెలంగాణ ఎమర్జింగ్ విన్నర్ అవార్డ్ వచ్చింది.
(02:09) అవును మేడం ఎలా ఫీల్ అవుతున్నారు అదైతే ఒక పెద్ద గ్రాఫే ఉంది. దాదాపుగా ఒక 15 ఇయర్స్ నుంచి సీరియస్ గా ఆర్కియలజికల్ గా ఒక డిస్కవరీలో ఉన్నాను సీరియస్ గా ఒక్క రోజు కూడా ఆపకుండా ఉన్నాను. ఓకే అయితే ఈ ఈ జర్నీలో చాలా చాలా మంది పరిచయం అయ్యారు వాళ్ళంతా అట్లా హిస్టరీ మీద ఇంట్రెస్ట్ ఉండి వాళ్ళు చేయలేని జాబ్లలోకి వెళ్ళిపోయారు.
(02:33) వాళ్ళు నన్ను చూసుకుంటారు. ఓకే అయితే దీనికి ఏం చేశారు నాకు హిందీ మిలాప్ అనే ఒక నేషనల్ మీడియా వాళ్ళు నన్ను నామినేట్ చేశారు ఈ అవార్డు కోసం మ్ తీరా జ్యూరీ మెంబర్స్ ముగ్గురిని ఫైనల్ చేశారు. ఆ ముగ్గురిని మళ్ళీ ఆన్లైన్ ఓటింగ్ పెట్టారు. అప్పుడు కొంచెం సవాలుగా అనిపించింది. ఆన్లైన్ ఓటింగ్ ఎట్లా చేపిస్తాం అదిదని కానీ ఈ నాకు ఎవరైతే పరిచయం అయ్యారో వాళ్ళంతా ఇనిషియేట్ తీసుకొని వేశారు.
(02:59) అసలు వాళ్ళంతా ఒక వారం రోజుల నుంచి ఎక్సైట్మెంట్ తో ఉన్నారు. మనకే వస్తది అవార్డు మనకే వస్తదని కానీ ఆ చివరి నిమిషంలో నేను కూడా కొంచెం ఆ ఎక్సైట్మెంట్ అది ఫీల్ అయ్యా ఓకే టోటల్ గా అవార్డు వచ్చింది కానీ ఇది ఒక డిస్కవర్ మన్ కి ఒక రెడ్డి రత్నాకర్ రెడ్డికి వచ్చిందని నేను అనుకోవట్లేదు మొత్తంగా తెలంగాణ డిస్కవరీకి వచ్చిందని అనుకుంటాను ఒక 20 ఏళ్లుగా ప్రభుత్వము ఈ పురవస్తు పరిశోధనల పట్ల ఆ పరిశోధకుల పట్ల ఒక అనాసక్తితతో ఉంది వాళ్ళని రికార్డ్ చేయట్లేదు వాళ్ళని గుర్తింపు ఇవ్వట్లేదు.
(03:33) ఒక ప్రైవేట్ సెక్టార్ నుంచి ఒక అవార్డు రావడం అంటే నిజంగా టోటల్ గా తెలంగాణ డిస్కవరీ కి వచ్చినట్టు కాబట్టి ఆ ఎక్సైట్మెంట్ చాలా ఉంటాది. ఓకే మీరు తెలుగు లెక్చరర్ డిస్కవరీ మ్యాన్ ఆఫ్ తెలంగాణగా ఎలా మారారు ఫస్ట్ అసలు హిస్టరీ మీద ఇంట్రెస్ట్ ఎప్పుడు పుట్టింది ఎలా పుట్టింది? ఫస్ట్ డిస్కవరీ ఏంటి? దీనికి బీజాలు మా నాన్నగారే నాన్నగారు చాలా చాలా ట్రావెల్ చేస్తా ఉంటారు.
(04:00) మమ్మల్ని అందరినీ తీసుకెళ్తారు. ఓకే నేనుటెన్త్ క్లాస్ లో ఉన్నప్పుడు ఒక టూర్ కి వెళ్ళినాము. టూర్ కి వెళ్ళినప్పుడు ట్యాంక్ బ్యాండ్ టూర్ కి వెళ్ళాము. అప్పుడు ట్యాంక్ బ్యాండ్ మీద ఉన్న ప్రతి శిల్పాన్ని నేను డ్రా చేశాను. ఆ శిల్పం కింద ఉన్న ఫోర్ లైన్స్ డాక్టర్ సినాన్ రెడ్డి గారు రాశారు. అవన్నీ కూడా నా డైరీలో ఉంటాయి.
(04:19) అది నా ఫస్ట్ ఎక్స్ప్లోర్ నేను నైన్త్ ఎయిత్ నైన్త్ నైన్త్ లో ఉన్నప్పుడు అక్కడి నుంచి ట్రావెల్ అయింది నేను ఏం చిత్రాలు ఉన్నాయి ఈ టాంక్ బండ్ మీద తెలుగు మూర్తులు తెలుగు తేజోమూర్తులు అనే విగ్రహాలు ఉన్నాయి ఆ విగ్రహాల నేను డ్రాయింగ్ వేసాను నేను డ్రాయింగ్ కూడా నాకు కొంచెం ఇంట్రెస్ట్ అన్నమాట పోయట్రీ కూడా సైట్ సీయింగ్ కూడా సో అవన్నీ నా ఒక రిపెంటేషన్ అక్కడ నా [గొంతు సవరించుకోవడం] ఫస్ట్ రికార్డ్ అయిన అదన్నమాట అంటే చరిత్రకు సంబంధించి ఫస్ట్ డిస్కవరీ ఏం చేశారు ఒక గుర్తింపు వచ్చేలాగా అండ్ అలాగే డిస్కవరీ మ్యాన్ ఆఫ్ తెలంగాణగా అని పిలుస్తున్నారు కదా ఏ డిస్కవరీ తర్వాత
(04:55) మీకు అట్లా పేరు వచ్చింది అనుకుంటున్నాను. నా ఫస్ట్ డిస్కవరీ అయితే మా జనగమ జిల్లా తెలంగాణ ఉద్యమం జరుగుతుంది. డిసెంబర్నైన్త్ రోజు చిదంబరం గారు పార్లమెంట్లో అనౌన్స్ చేశారు తెలంగాణ ఇస్తున్నామని ఆ ఇంకా ఆఫ్టర్ తెలంగాణ అప్పటికీ రోజు ఒక కార్యక్రమాన్ని చేస్తున్నాను. అంటే మా పుస్తకాల్లోనే మా చరిత్ర ఉండాలి అని ఒక పెద్ద ప్రోగ్రాం చేసాము.
(05:21) జరగామ చౌరస్థాలో తెలంగాణ రచయితలు రాసిన పుస్తకాలన్నీ చౌరస్థాలో పరిచి ఒక్కొక్క పుస్తకం గురించి వివరించి చెప్పాను ఇంత గొప్ప రచయితలు ఉన్నారు ఇంత గొప్ప చరిత్ర ఉంది మా పుస్తకాలలో మా చరిత్ర ఎందుకు లేదు మా పుస్తకాల్లో మా చరిత్ర ఉండాలని ఒక ప్రోగ్రాం చేసాం. అట్లా మా ఆటలే మేము ఆడుకుంటాం. తెలంగాణలో ఉన్నటువంటి అందరం పిల్లలము చౌరస్థలో అన్ని గ్రామీణ క్రీడలు ఆడి ఇట్లాంటి తెలంగాణ మూమెంట్ చేసాం డైలీ ఒక ప్రోగ్రాం్ చే జైలుకి కూడా వెళ్ళినట్టున్నారు ఆ జైల్కి కూడా వెళ్ళాను నేను తెలంగాణ లెక్చరర్ జాక్ పెట్టాను.
(05:50) జనగామ జిల్లా వాళ్ళు ప్రతిరోజు ఒక ఏడుఎనిమిది మంది కూర్చోవడము రిలే నిరాహార దీక్షలు చేశము. ఉమ్ అక్కడి నుంచి ఒక్కసారిగా ఒక ప్రకటన ఇచ్చేసరికి ఇది ఎట్లా ఉంటుందంటే రైతు పంట వండిచ్చి అంతా ఇంటికి తీసుకొచ్చాక రైతు అక్కడ ఏముంటుంది పొల్లం దగ్గర ఏమ ఉండదు అయినా తెల్లవారి పొలం చూడడానికి వెళ్తాడు. ఉమ్ ఏం చేయాలో తెలియదు కదా నాది కూడా అట్లా అయిపోయింది.
(06:16) తెలంగాణ మూమెంట్ లో ప్రతిరోజు ఒక యక్టివిటీ చేస్తున్న క్రమంలో అనౌన్స్ చేసాడు ఇంకేం చేయాలి ఆ తెల్లవారే తెలంగాణ దర్వాజా ఎత్తినం తెలంగాణ అనే ఒక ఇల్లు ఉంటాయి ఆ ఇంటికి దర్వాజా కొత్త దర్వాజా తీసుకొచ్చి ఆడబిడ్డలకు కోడి బియ్యం పోసి మా అబ్బాయికి రైతు అన్నమాట ఆ రైతుకు నామ అక్షరాభ్యాసం చేయించాం మీ బిడ్డ పేరు కూడా రైతు అనే బాబు బాబు ఒక్కడే తను ఐఐటి థర్డ్ ఇయర్ కాన్పూర్లో ఉన్నాడు వాడి పేరు రైతు అన్నమాట వాడికి అక్షరాభ్యాసం అక్కడ చేపించాం అంటే రైతు అని పేరు అట్లా ఎందుకు పెట్టారంటే రైతు అంటే మనం ఇంతకుముందు చెప్పినట్టు రైతు నేపథ్యం ఉన్న కుటుంబమే అది మ్ మాకుొక 50 ఎకరాల భూమి ఉండాయి.
(06:55) 50 ఎకరాల భూమి ఉన్నప్పుడే మా నాన్నగారు మా ఇంట్లో ఉన్న ఒక అల్మారా అమ్మేసారన్నమాట. ఉమ్ ఒక బల్ల ఉండేయి అది అమ్మేసారు చాలా చిన్నప్పుడు ఆ ముద్రలు బాగా గుర్తుండిపోయాయి. ఇంత ఇన్ని ఎకరాల భూమి ఉండి ఇంతమంది పని చేసే వాళ్ళు ఉండంగా కూడా అప్పులలో ఉన్నాడు రైతు మా అక్కయ్య మా బావ ఇద్దరు క్లాస్మేట్స్ మేన బావ ఆ స్కూల్లో ఉన్నప్పుడు రైతు మీద ఒక డ్రామా వేశారు.
(07:22) ఆ డ్రామాలో రైతు ఉమ్ నా కొడుకు పేరు రైతు అని అప్పుడు అట్లా రైతు పెట్టుకున్నాము. ఆ రైతుకు అక్షరాభ్యాసం ఎట్లా జరిగిందంటే మట్టి సత్యాగ్రహం అని ఒక చేశం గాంధీజీ ఉప్పు సత్యాగ్రహం చేసినట్టు మా మట్టి మీద మాకే హక్కు ఉండాలనే ఒక కాన్సెప్ట్ తో తెలంగాణలోని అన్ని గ్రామాలు తెలంగాణలో ఉండే ప్రముఖులు ఉండే గ్రామాలు అంటే జయశంకర్ సార్ ఉండే ఊరు ఆ హుస్నాబాద్లో ఉండే నక్లైట్ల స్తూపము గోదావరి నుంచి మట్టి బొగ్గుబాయి నుంచి బొగ్గు ముక్క ఇట్లా సేకరించి ఆ మట్టిలో మా బాబు మీదతో జై తెలంగాణను రాపించా అది తెలంగాణ 1969 లో ఉద్యమం చేసిన ఒక టీచర్ తో నామకరణ చేశం అంటే అందుకని రైతు
(08:06) అని ఈ చరిత్ర ఈ సంస్కృతి ఇదంతా ఒకదానికిఒకటి ముడిపడి ఉంది విడి వేరుగా చేసి చూడడానికి లేదు. ఇంకా నా ఫస్ట్ డిస్కవరీ అంటే ఆ అంటే సాధికారికంగా అయితే ఒక చెప్పగలిగేదయితే కళం అనే ఒక విలేజ్ ఉంటుంది లింగాలగనిపురం మండలం విరిగంటి గోపాలకృష్ణ గారితో పాటు ఆ ప్రాంతానికి వెళ్ళాను అక్కడ రాగాజ గూళ్ళు చూశను అన్నమాట మ్ అప్పటివరకు ఏం జరిగింది డిసెంబర్నైన్త్ ప్రకటన తర్వాత ఒక ఒకటి ఉద్యమం చేసిన తర్వాత ఇంకొక ఏం చేయాలి ఇంకా ఉద్యమకారులు ఖాళీగా ఉండలేం కదా అప్పుడే జనగామకి ఈ ఊరు పేరు ఎలా వచ్చింది జనగామ రూట్స్ ఏంటి ఉమ్ అది ఇంకా విస్తృతంగా చేశను ఒక రెండేళ్ళు
(08:47) అట్లా ఈ క్రమంలో పేపర్ కి వార్త వచ్చింది మాత్రం ఆ కళెం అనే ఒక విలేజ్ లో స్టోన్ సర్కిల్స్ ఉంటాయి. రాకాసి గుహలు రాకాసి గుళ్ళ గుళ్ళ ఆ రాకాసి గుళ్ళ అయితే అది ఏం డిఫరెంట్ అంటే అది మెమోరియల్ బరియల్స్ అంటే అందులో డెడ్ బాడీ ఉండదు బోన్స్ ఉండవు. ఆ ఊరికనే చుట్టూ ఒక రాళ్ళు పెడతారు పైన స్టోన్ పెడతారు కింద డెడ్ బాడీ బోన్స్ కుండలు ఏమి ఉండవు.
(09:16) ఆ చాలా చాలా రేర్ అన్నమాట మెమోరియల్ బరియల్స్ అంటే ఆర్కేజ్ లో ఉన్న వాళ్ళకి ఇవి తెలుసు కానీ ఇదేంటంటే ఎక్కడో చనిపోతాడు ఆ వ్యక్తి ఆయనకి గుర్తుగా ఇక్కడ పెట్టడం ఓకే ఇవన్నీ ఓన్లీ మెమోరియల్స్ మెమరీ ఇంకొకటి ఏంటి ముందొస్తుగానే పెట్టడం చనిపోతే రెడీగా శివపెట్టక రెడీ చేసి పెట్టుకున్నట్టు అట్లా కూడా అయ్య ఉండే అవకాశం ఉంది. అది ఒక్క సైట్ చూసాను నేను అది అది అట్లాంటి సైట్ అని ఎట్లా చెప్పొచ్చుఅంటే దాని పై నుంచి ఒక కాలువ వెళ్ళింది.
(09:47) కాకతీయ కెనాల్ ఇవి ఉన్నాయి కదా ఈ వాటర్ తీసుకెళ్ళే ఛానల్స్ ఉన్నాయి ఆ కెనాల్ తవ్వినప్పుడు చాలా బరియల్స్ వాళ్ళు తవ్వారు దాని పై నుంచే పోయింది స్ట్రెయిట్ గా వెళ్ళాలి కెనాల్ సో ఒక 10 20 బరియల్స్ అన్ని దవ్వారు ఏ బరియల్లో కూడా ఎలాంటి కుండా పెంకు లేదు బోన్స్ లేవు అప్పుడు అనిపించింది వావ్ ఇదిఒక మెమోరియల్ బరియల్ సైట్ అంటే అన్ని సైట్లు ఏదో ఒక కుండాతో బోన్స్ తో పాట్రీ తోనే కనిపిస్తది కానీ ఒక్క సైటు అరే నేను ఇట్లాంటి ఒక రేర్ సైట్ నేను చూడగలిగిన అది నాకు నియర్ సైట్ ఇంకా ఎన్ని సార్లు వేయను అంటే చూడడానికి ఏమ ఉండదు కానీ ఆ ఫీల్డ్ లో ఉన్న వాళ్ళకి అదిఒక గొప్ప అనుభూతి ఇలా ముట్టుకుంటే తాకితే
(10:28) ఎలాంటి అనుభూతి వాట్ల అవును ఏ ఆర్కియాలజిస్ట్ ని అడిగినా ఇదే చెప్తారు మాకు ఒక చిన్న మట్టిపూస అయినా రాయి అయినా మాకు ఎంతో అపురూపం అసలు మామూలుగా ఉండదు డే అంతా ట్రావెల్ చేస్తాము ఏదైనా ఒక్కటి ఒక ప్రూఫ్ దొరకగానే అమ్మయ్య ఈరోజు మనం చేయగలిగినం ఈ ఊరికి ఇంత చరిత్ర ఇవ్వగలిగినం అంటే వాళ్ళందరూ కాకతీయల నాటికే ఆగిపోతారు ఏ ఊరి చరిత్ర అయినా కాకతీల వరకే ఆగిపోతుంది.
(10:52) ఎప్పుడైతే ఆర్కియాలజిస్ట్ ఎంటర్ అవుతాడో మెగాలిత్ దగ్గర ఆగిపోతాడు. తర్వాత అక్కడ స్టోన్ ఏజ్ ఇండస్ట్రీ ఒకటి చూస్తాడు నియోలితిక్ ఏజ్ వరకు అక్కడే ఆగిపోతారు ఎవరైనా కానీ ఇంకొంచెం ముందుకెళ్లి ఇదంతా వెతికితే ఒక చిన్న పని ముట్టు దొరుకుతది అది 10వే ఏళ్లకు తీసుకపోతది. అప్పుడు సంతోషపడతాడు. అంటే నిజంగానే మనం ఇవాళ వచ్చినము ఈ ఊరికి ఇంత చరిత్ర ఇవ్వగలిగినం ఇంత లోతైన చరిత్ర అప్పుడు చాలా సంతోషపడతాడు అవి ఇంటికి ఒక చిన్న పనిముట్టుతో వస్తాడు కానీ ఆ ఆనందం మాటలు చెప్పలేము అదే నా ఫస్ట్ డిస్కవరీ ఇక్కడ నన్ను డిస్కవరీ మన్ అనే అనే ఒక ట్యాగ్ ఎప్పుడు వచ్చిందంటే దేవుని గుట్ట
(11:31) సైట్ కి వెళ్ళాను మ్ అది ములుగు జిల్లాలో కొత్తూరు దగ్గరలో దేవుని గుట్ట సైట్ ఉంటుంది. ఎంత అద్భుతమైన సైట్ అంటే ఆ దేవాలయం పై నుండే ఒక్కొక్క రాయిని ఒక రాయే ఒక ఇటుకలాగా అన్నమాట అనుకుంటే ఒక్కొక్క రాయిని కలుపుతూ ఒక శిల్పం ఉంటుంది అట్లా ఒక 20 రాళ్లు విడివిడి ముక్కల మీద కలిపి ఒక శిల్పం ఉంటుంది. అది బుద్ధిస్ట్ సైట్ అది వజ్రాయానికి సంబంధించిన సైట్ అది అంతకుముందే పేపర్లలో వచ్చిన సైటే కానీ అక్కడికి వెళ్ళినప్పుడు నా పాయింట్ ఆఫ్ వ్యూ నా అబ్సర్వేషన్ చూసినప్పుడు ఆ మిత్రులు డిస్కవరీ మన్ రెడ్డి రత్నాకర్ రెడ్డి అని పెట్టారు.
(12:04) ఓకే అక్కడి నుంచి ఇంకా డిస్కవరీ మ్యాన్ అనే కంటిన్యూ అయింది. అంటే ఏం లేదు ఐడెంటిఫికేషన్ అంతే అది కానీ అంటే సాధారణంగా ఎవరైనా ఒక కొత్త ప్రదేశానికి వెళ్ళినప్పుడు ఒక నేచర్ ని ఎంజాయ్ చేస్తారు లేకపోతే అక్కడన్న చెట్లు రాళ్ళు అంతవరకే ఒక మామూలువి అనుకుంటారు లేకపోతే ఏమైనా గుర్తులు కనిపిస్తే దీనికో చరిత్ర ఉంది అనుకొని వదిలేస్తారు అంతే బట్ మీరు వెళ్ళినప్పుడు ఒక కొత్త ప్రదేశానికి ఆ ప్రదేశం మీతో ఏం మాట్లాడుతుంది మీ కళ్ళల్లో ఫస్ట్ ఏం పడుతుంది అక్కడ ఉన్న వాటిల్లో ఆ ఇక్కడ ఒక చరిత్ర ఉనికి ఉంది అని ఎలా తెలుస్తది మనకి ఏ ఊరి నుంచి అయినా
(12:39) చూడగానే దూరంగా కొండ కనిపిస్తది. నాకు పరిచయం కొండతోనే మొదలైతది. కొండ దగ్గరికి వెళ్ళాక ఇప్పుడు మనిషిని ఒక రూపాన్ని చూస్తాం అప్పుడు విడివిడిగా బాడీ పార్ట్స్ ఇప్పుడు డ్రాయింగ్ వేసేటప్పుడు ఒక అవట్లైన్ వేసుకుంటాడు శిల్పి వేసుకొని అవసరమైన అనవసరం పార్ట్ అంతా చెక్కి ఒక రా శిల్పం చేస్తాడు అప్పుడు కన్ను ముక్కు బాడీ అంతా చెక్కుతాడు కదా ఏ ఆర్కియాలజిస్ట్ దృష్టి అయినా సరే ముందు కొండ ఒక కొండ ఉంటే మానవుడు ఉంటాడు డెఫినెట్ గా ఎవ్వరు ఏం చేసినా సరే ఆది మానవుడు ఉంటాడు ఓకే ఒక టౌన్ కనిపించింది అనుకోండి కచ్చితంగా రాజకీయ వ్యవస్థ ఉంటది అన్ని రకాల సమూహం
(13:14) ఉంటది అని ఒక టౌన్ చూస్తే ఎట్లైతే అనుకుంటామో ఒక కొండ చూస్తే కచ్చితంగా ఆదిమానవుడు ఉంటాడు. ఆదిమానవుడు లేని ఏ కొండ లేదు. ప్రతి కొండ ఆదిమానవులు ఒక గ్రామం ఓకే అది అక్కడికి వెళ్ళాక నేను ఎంజాయ్ చేసేది ఒక్క రాతి హిస్టారికల్లో ఏం లేదు నేను ఒక పురుగు ఒక పాము ఒక తొండ ఏదున్నా నేను నా అబ్జర్వేషన్ లో నుంచి పోదు చిన్న చిన్న పురుగుల కాంచి అంటే నేను ప్రకృతి ప్రేమికుడిని కూడా కాబట్టి ప్రతి కొత్త చెట్టు కనిపిస్తే నేను ఆ ఆ చెట్టుని విజువల్ లో పెడతాను అంటే ఇక్కడ ఈ ఆవాస ప్రాంతంలో ఇలాంటి చెట్లు ఉండేవి ఈ వృక్షాలు ఉండేవి అని ఈ దృష్టి సృష్టి నాకు ఎట్లా ఎక్కడ
(13:53) పనికవచ్చిందంటే వెంకటాపూర్ ములుగు జిల్లా ఆ రేగొండ మండలం పాండవుల గుట్ట చాలా ప్రసిద్ధి చెందిన సైట్ అది అక్కడ చాలా మంది ఆర్కియాలిస్టులు వెళ్ళారు. అక్కడ మూషిక జింక అనే ఒక అనిమల్ చూసాను. మూషిక జింక జింక మూషికం అంటే ఎలుక ఎలుకలాగా ఉండే జింక ఆహా ఓకే అది భారతదేశంలో అంతరించిపోయే జాతి అది మన ఇప్పుడు ఇండియన్ గవర్నమెంట్ ఏం చేసింది అది అంతరించిపోతున్న జాతి కాబట్టి దాన్ని ప్రత్యేకంగా జియోలాజికల్ పార్కులలో రెండు రెండు మూడు మూడు పెట్టి దాన్ని కాపాడుతున్నారు.
(14:28) మ్ అట్లాంటి మూషిక జాతి జింకలు వరంగల్ జియోలాజికల్ పార్కులో కూడా ఉన్నాయి. అదేంటంటే చిన్న అలికిడి వేస్తే అది గుండా అయిపోతది. అంత పిరికి జంతువు కొంచెం సౌండ్ వస్తద చచ్చిపోతది అది అందుకని అది ఎప్పుడు ఓపెన్ ప్లేస్ లో మైదాన ప్రాంతంలో కనిపియదు ఎప్పుడు దట్టమైన పొదలలో చీకట్లో మంచి నీటి ఆవాస ప్రాంతాల్లోనే దాక్కొని బతుకుతది అది ఓకే అంత పిరికిది మళ్ళీ అది పరిగెత్తలేదు మూషికము చిన్నది వేటకు తొందరగా గురైతది.
(14:58) ఓకే అన్ని వేటాడ జంతువులోకి అది ఎర ఆ కాబట్టి దాని లైఫ్ చూడండి ఎంత సెన్సిటివ్ లైఫో అట్లాంటి జంతువుని ఆ పాండవుల గుట్టలలో నేను చూసాను ఆ చిత్రాన్ని ఎవరు ఐడెంటిఫై చేయలేదు ఇది ఈ చిత్రమా అని ఎవరు ఐడెంటిఫై చేయలేదు. అంటే నేను ఎందుకు ఐడెంటిఫై చేయగలిగాను అంటే జంతువుల పట్ల మూగజీవుల పట్ల పక్షుల పట్ల ప్రాణువుల పట్ల చెట్ల పట్ల ఒక ప్రేమ ఉండడం అంటే ఆర్కియాలజీలో నాకున్న ఇతర ఏవైతే ఆసక్తులు ఉన్నాయో ప్రతి ఆసక్తి నాకు హిస్టరీలో తోడైంది ఆర్కియాలజీలో అంటే ఏదో ఆర్కియాలజీ స్టడీ చేస్తే ఇవి రావు.
(15:32) ఉ ఒక ప్రకృతి ప్రేమికుడై ఉండాలి ఒక జంతు ప్రేమికుడై ఉండాలి రాజకీయాలు తెలిసి ఉండాలి ముఖ్యంగా రాజకీయాలు ఎలా రాజకీయాలు అంటే నేను ఒకసారి జనగామ జిల్లాలో ఏసపి బాపు రెడ్డి గారుని ఒకాయన ఉన్నారు ఆయన రిటైర్డ్ ఇప్పుడు తనతో నేను వెళ్ళాను నాకు ఎప్పుడు ట్రావెల్ ఎట్లా చేస్తారంటే ఒక కొత్త పర్సన్ తో వెళ్ళాలని ఉంటది.
(15:49) ప్రతి డిస్కవరీలో నేను ఒక కొత్త పర్సన్ తో వెళ్తాను. వాళ్ళ వాళ్ళ యాంగిల్ వేరే ఉంటది వాళ్ళ దృష్టి వేరే ఉంటది. ఏసిపి అంటే పోలీస్ స్టేషన్ సెక్యూరిటీ ఇవన్నీ ఉంటాయి కదా ఆయన ఏం చేసాడంటే కొండను చూడగానే ఇది సెక్యూరిటీ పాయింట్ ఇక్కడ ఇది వాచింగ్ పాయింట్ ఇక్కడి నుంచి మానవుడు మనం చూడగలం అన్నాడు అది ఒక కొత్త పాయింట్ే అంటే నేను ఒక్కొక్క పర్సన్ నుంచి ఇంత పిన్ ఇప్పుడు మీ నుంచి కూడా నేను ఏదో ఒకటి నేర్చుకొని పోతాను మీరు ఏంటంటే ఒక చిన్న ప్రశ్న వేసి పెద్ద సమాధానాన్ని లాగుతున్నారు.
(16:23) ఓహో ఇట్లా ఓహో రాధికలాగా ఇట్లా ఉండాలి మనం ఎదుటి వ్యక్తిని మొత్తం లాగాలంటే ప్రశ్న చిన్నగా ఉండాలి కానీ సమాధానం మాత్రం పెద్దగా ఉండాలి అనేది అంటే మీ నుంచి అది నేను నేర్చుకోగలుగుతున్నాను. ఆ ఇప్పుడు నా అబ్సర్వేషన్ అంటే ఇప్పుడు నాది ఏ గుట్టక వెళ్ళిన ఆ పాయింట్ మిస్ కాను నేను. ఓహో మనిషి ఇక్కడ సెక్యూరిటీ ఉన్నాడు. ఉమ్ ఆ ఈ పాయింట్ నుంచి చూసేవాడు అది ఇప్పుడు ఏంటంటే టూరిజం వాళ్ళు వ్యూ పాయింట్ అని పెట్టారు.
(16:47) ఓ ఆ అవును వ్యూ పాయింట్లు అంటే అవే ఓకే ఆ అక్కడి నుంచి ఇప్పుడు మానవులు వేటక వెళ్ళారు అడవిలో ఉన్నారు. ఆ వాళ్ళ వాళ్ళ ఫ్యామిలీ ఎవరైతే ఉన్నారో వాళ్ళ సభ్యులు ఎవరైతే ఉన్నారో వాళ్ళు ఈ కొండ దగ్గర ఉన్నారు వాళ్ళు వస్తున్నారా రారా ఎక్కడ చూస్తాం ఆ వ్యూ పాయింట్ ను చూస్తాం. అంటే కిలోమీటర్ల పోడన కనిపిస్తుంది అట్లా అది వ్యూ పాయింట్ నేను ఆయన ఏసిపి గారి దగ్గర నుంచి ఆ పాయింట్ నేర్చుకున్నాను అట్లా జియాలజిస్ట్ల నుంచి ఒక పాయింట్ ఈ బొటనిస్ట్లు ఉంటే వాళ్ళ నుంచి ఒక కొత్త యాంగిల్ ఆర్కియాలజీ అంటే కేవలం ఏదో ఒక చరిత్రకు సంబంధించింది అస్సలు కాదు
(17:21) అన్ని అన్ని రంగాలు ఉంటాయి ఆంత్రోఫా ఆంత్రపాలజీ ఉంటుంది. ఆ అంటే ఒక మానవుడి పరిణామం ఎలా వచ్చింది ఒక శిల్పాన్ని చూడగానే ఇది ఈ ఈ వివాదం జరిగింది. యాదాద్రిలో మ్ అప్పుడు కెసిఆర్ ముఖ్యమంత్రి ఉండే యాదాద్రిలో ఆయన ఏంటంటే సైకిల్ బస్సు ఈ బొమ్మలు చెక్కిచ్చారు దాని మీద పెద్ద ఎత్తున గొడవయింది. ఉమ్ నేనైతేనా నా పర్సనల్ గానైతే నేను సపోర్టే ఎందుకని ఓకే చరిత్ర పీపుల్ ఎప్పుడు వర్తమాన చరిత్రను ప్రతిబింబించాలి కాయిన్స్ కూడా మనం ఎటువంటి కాయిన్స్ వాడుతున్నామో అది కూడా చెక్కించాలి ఆ ఆయన ఆ ప్రభుత్వంలో ఓన్లీ కారు గుర్తు ఒక్కటే లేదు చాలా గుర్తులు ఉన్నాయి. కానీ
(18:05) అందులో కారు ఉండడం వల్ల ఓకే ఇది టిఆర్ఎస్ కావాలనే పెట్టింది అనేది అదైతే తప్పు ఎందుకంటే వేములవాడ భీమేశ్వరాలయం వెళ్ళాను మ్ ఎంత అద్భుతం అంటే చిన్న పిల్లలకు చెప్పే కథలన్నీ శిల్పాలుగా చెక్కి ఉన్నాయి. ఓకే అందులో ఆ మానవుడి జీవితంలో జరిగే సంఘటనలను శిల్పాలుగా చెక్కారు. ఆనాటి రాజకీయ వ్యవస్థను చెక్కారు అంటే గంగెద్దులను ఆడిచ్చే ఆట గొర్రెపిల్ల పొట్టేలాట ఉంది అందులో అంటే మనం ఎట్లా చూస్తాం ఓహో ఆ టెంపుల్ దగ్గరికి వెళ్తే ఇంత పెద్ద చరిత్ర అదిఒక గొప్ప చరిత్ర పుస్తకం చెప్తాను నేను 30 డేస్ సిరీస్ చేశను.
(18:42) మ్ 30 డేస్ సిరీస్ ఎందుకు చేస్తున్నాను అంటే మనం ప్రతి పాయింట్ ని పట్టుకోగలుగుతాం. ఒక్కొక్క పాయింట్ గురించి ఒక నిమిషం చెప్పాలంటే చాలా ఫోకస్ చేయాల అక్కడ వీరగల్లు శిల్పాలు ఉన్నాయి యుద్ధ సన్నివేశాలు ఉన్నాయి నిత్య జీవితంలో ఉండే సన్నివేశాలు ఉన్నాయి పర్యావరణకి సంబంధించిన సన్నివేశాలు ఉన్నాయి ఆధ్యాత్మికత ఉంది పౌరాణిక శిల్పాలు ఉన్నాయి రాజకీయ శిల్పాలు ఉన్నాయి లజ్జగోరి శిల్పం ఉంది అన్ని శిల్పాలు ఆ టెంపుల్ లో చెక్కాడు ఓకే అట్లా అందుకని ఆర్కియాలజిస్ట్ అంటే ఒక్క హిస్టరీ తెలిస్తే అది ఎప్పటికీ కుదరదు.
(19:14) మట్టి కూడా తెలవాల ఇక్కడ మనిషి జీవించాడంటే ఈ మట్టి ఎలా ఉంది ఓకే ఇక్కడ ఉండడానికి కారణం ఏంటి ఇక్కడే పంటలు ఎందుకు పండించాడు ఇక్కడే ఎందుకు ఉన్నాడు అది ఓకే [గురకలు] అయితే ఏదైనా ఒక విషయాన్ని డిస్కవరీ చేస్తారు సరే బట్ మీకు సోర్సెస్ ఎలా అంటే కొంతమంది స్టూడెంట్స్ ని పెట్టుకోవడం గ్రామస్తులు ఏదైనా ఉంటే మీకు వచ్చి ఇన్ఫర్మేషన్ ఇస్తారు ఇంకా ఎలాంటి సోర్సెస్ ఉంటాయి నాకైతే నేను ఒక 20 ఏళ్లుగా బిఎడ్ కాలేజీ తెచ్చురాను మ్ బిఎడ్ ఏంటంటే ఎంట్రన్స్ లో ఎవరైతే మెరిట్ మార్క్స్ వస్తారో వాళ్ళు చూస్ చేసుకుంటారు.
(19:48) మాది తెలంగాణలో టాప్ కాలేజ్ వరంగల్ జిల్లాలో మొదటి ప్రైవేట్ బిఎడ్ కాలేజ్ అన్నమాట. ఓకే వైజాగ్ నుంచి తిరుపతి నుంచి అట్లా దూర దూర ప్రాంతాల నుంచి కూడా వచ్చిన స్టూడెంట్స్ ఉంటారు. ఉమ్ మాకు మంచి బాండింగ్ ఉంటది. ప్రతి స్టూడెంట్ తో నాకు పర్సనల్ బాండింగ్ ఉంటది. అది ఇప్పటికీ ఆ బాండింగ్ అట్లానే ఉంది. ఏమో ఒక ఎవరికైతే ఉంటదో ఉండదో కానీ నాకు మాత్రం నా పర్సనల్ బాండింగ్ అది ఇప్పటికీ ఉంటది.
(20:12) నేను క్లాస్ లో కూడా చాలా నేను ఫిలాసఫీ లెక్చరర్ ని ప్రతి పాయింట్ ఫిలాసఫీలో భాగంగా చెప్తూ ఉంటాను వాళ్ళు కనెక్ట్ అవుతారు. సర్ మా దగ్గర ఇది ఉంది మా దగ్గర అది ఉంది అని చెప్తూఉంటారు అయితే మనం హాలిడేస్ లో పోదాం వీకెండ్లో పోదాం ఇది ఎట్లా అంటే తెలంగాణ ఉద్యమంలో భాగంగా మేము కొంతమంది స్టూడెంట్స్ వి తెలంగాణలో కూడా చారిత్రక ప్రాంతాలు ఉన్నాయి మనం సందర్శించాల అని అదిఒక ప్రోగ్రాం పెట్టుకున్నాం.
(20:40) అట్లా మా జనగాం జిల్లాలో ఉన్నన్ని చూసాం అంటే ఏదైనా లింక్ చరిత్రకి ఆర్కియాలజీకి లింక్ పెట్టే అన్ని జరుగుతాయి. ఉమ్ మా స్టూడెంట్స్ చెప్తారు ఒకసారి సార్ మా ఊరిలో రాకాసి బొక్కలు ఉన్నాయి అన్నాడు ఒక అబ్బాయి రాకాసి బొక్కలు ఉండడం ఏమిటి అంటే రాక్షసుల బొక్కలు నువ్వు అనేది గ్రామ గ్రామస్తులు అట్లా రాకాసి బొక్కలు అంటారు నాకు ఒకసారి షాంపిల్ తీసుకురా అంటే తీసుకొచ్చాడు అవి ఫాజిల్స్ ఓకే శిలాజాలు ఓ 20 కోట్ల సంవత్సరాల కిందట భూమి కుంగిపోతే అడవి అంతా అందులోకి పోయి దాని పైన మట్టి పేరుకొని ఒక 20 కోట్ల సంవత్సరాల తర్వాత ఆ కప్పుకు పోయిన అడవిలోంచి నుంచి నది ప్రవహించుకుంటూ పోతే ఇసుకను
(21:18) తొలగించుకుంటూ పోతే ఆ చెట్టు ఎలా ఉందో అలాగే రాయతది. ఒక అనిమల్ ఏనుగు అలాగే భూమిలో కుంగిపోతే ఆ ఏనుగు రూపం అలాగే ఉంటది. ఓకే ఆ ఆ వాటిని తీసుకొని వచ్చాడు ఒరేయ్ ఇవి రాకాసు బొక్కలు కాదు వీటిని శిలాజాలు అంటారు మనం వెళ్దాం. ఆ కతం ఒక వీకెండ్ ఎప్పుడో హాలిడేనో పిల్లలు హాలిడేస్ ఇస్తాం దసరా హాలిడేస్ అట్లా ఊరికి వెళ్లి చూసాం. ఎంత అద్భుతం అంటే గిర్ర అనే ఒక ప్రాంతం ఉంటది.
(21:44) ఉమ్ నాకు తెలిసి గిర్ర శిలాజాల ఆవాసం లోపల భూమిలో తవ్వితే చాలా చాలా శిలాజాలలు ఉంటాయి. మ్ అది ఆ ఏటూరు నాగారం చుట్టుపక్కల ఉన్న ఆ మండలం అంతా విస్తారంగా ఫాజిల్స్ దొరుకుతాయి. ఒక చెత్తో యస్ ఇట్ ఈస్ గా దొరుకుతది. మ్ ఇప్పుడు అన్నీ డామేజ్ అయినాయి. ఉమ్ అంటే స్టూడెంట్స్ ఇచ్చే సోర్స్ ఒకసారి ఆ మా దగ్గర సిస్తు బండ ఉంది అన్నారు.
(22:09) మ్ సిస్తు బండ అంటే ఏంట్రా ఒకసారి మీ దానికి ఒక పేరు ఉంటది నాన్ననో తాతనో ఎవరనా అడుగు వాళ్ళు చెప్తారంటే కాకతీయల కాలంలో టాక్స్లు కట్టకపోతే ఆ బండను ఎక్కిస్తారు అని ఆ కథ విన్నారు. ఓకే అరే ఇది వెరీ ఇంట్రెస్టింగ్ ఉంది దీని స్టోరీ ఏంటి నేను అప్పుడు వెళ్ళాను సిస్త బండను అసలు ఎట్లా అంటే ఒక ఎత్తైన కొండ పై నుంచి స్లోప్ గా ఏటవాలుగా ఎక్కుతాము వెనక వైపు లోయ ఉంటుంది.
(22:36) ఆ లోయ వైపు బండ మష్రూమ్ లాగా ఉంటది. అంటే ఆ లోయలోకి పడిపోయేటట్టుగా ఓకే అయితే ఆ బండ అట్లా లేదు నిజంగా ఫ్లాట్ గా అక్కడి వరకు ఉంది కానీ ఈ బండని ఇక్కడ చెక్కి దాన్ని ఏటవాళ్ళగా ఉండేలా కనిపిస్తది. ఆ కింద తొలిచిన గుర్తులు కనిపిస్తాయి. అరే ఇది నిజంగా గ్రామస్తులు ఏదైతే ఒక కథనం చెప్తున్నారో మనం అస్సలు కొట్టి పడేయడానికి లేదు నిజంగా మనం శోధించాలా ఎందుకు ఈ కథ చెప్పారు అని నిజంగానే అది సిస్తు బండే వాళ్ళు చెప్పిన కథ నిజమే అనిపిస్తది సమ్మక్క సారక్కలు టాక్స్ కట్టకపోతే యుద్ధం జరిగింది మేడరాజుతో అనేది మనం ఆ కథ విందాం.
(23:11) నిజంగానేమో అని సిస్తు బండ చెప్పే స్టోరీ చెప్తది. ఉమ్ ఆ అది అది ఎట్లా అంటే ఆ బండ దగ్గరికి మనం దూరం నుంచే చూస్తాం భయమైతది. ఉమ్ నేను దగ్గరికి వెళ్లి ముట్టుకున్నాను అది ఎంత భయమైతదో అని నేను లోయ వైపు వెళ్లి కూర్చున్నా అసలు ఇంకా ఈ గూస్ బంస్ మొత్తం రోమాలు నిక్కబడిచి ఒళ్ళంతా ఇట్లా జలదరించింది ఇంకా నేను దూకేసాను నాకు ఒక 10 20 నిమిషాల దాకా నేను మామూలు మనిషిని కాలేదు అంత భయం వచ్చేసింది.
(23:39) మ్ దాన్ని సిస్త బండ అంటారు. అది ఎక్కరు ఇంతవరకు ఎవరిని ఎక్కియలేదు కానీ ఎక్కిస్తామ అని చెప్తే చాలు. ఎక్కి ఏటూరు నాగరం దగ్గర లేదు అది ఎక్కడ ముల్కనూరు మండలం కొత్తకొండ ఓకే కొత్తకొండ వీరభద్ర స్వామి మీసాల వీరభద్ర స్వామి అంటారు. ఆ టెంపుల్ పైనే ఉంటది సిస్తుబండ ఓకే చాలా చాలా హిస్టారికల్ కోనేర్లు ఉంటాయి చాలా చరిత్ర ఉంది. ఈ సిస్తుబండ ఒక మెయిన్ ఆకర్షణ కానీ తెలియదు ఇంకా అది ప్రచారంలోకి రాలేదు.
(24:10) అట్లా స్టూడెంట్స్ ద్వారా నాకు మెయిన్ సోర్స్ ఇక జనగామ జిల్లా వరకు అయితే ప్రతి మండలంలో ఏ ఊరు చూడలేదో ఆ ఊరు టిక్ చేసుకొని నేను మీ ఊరికి వస్తున్నా వాళ్లే రీసేసుకుంటారు. నాకు ఏంటంటే ఒక గైడ్ ఉండాలి. ఉమ్ నన్ను కూకట్పెల్లి తీసుకెళ్ళు ఈ ఒక పాడ్కాస్ట్ ప్రోగ్రాం్ ఉంది అక్కడికి తీసుకెళ్ళు వాళ్ళే మిగతా అన్నీ నేనే చేసుకుంటాను అట్లా గైడ్ అట్లా మాకు స్టూడెంట్స్ ఉంటారు.
(24:36) ఓకే సార్ అయితే ఏదైనా ఒక విషయాన్ని మీరు డిస్కవరీ చేశక ఆర్కియాలజీ డిపార్ట్మెంట్ కి రిపోర్ట్ చేస్తారా ఒకవేళ చేసిన తర్వాత కూడా అవును ఇది ఇదే అంటే ఈ మీరు చేసిన డిస్కవరీ ఫలానా కాలానికి చెందింది దీనికి ఈ చరిత్ర ఉంది అన్నది ఒక ఆర్కియాలజికల్ ఎవిడెన్సెస్ కానీ సైంటిఫిక్ పారామీటర్స్ ని కానీ ఎలా గుర్తిస్తారు ఆ కంపారిజన్ ఎలా ఉంటుంది ఇందులోనైతే నేను 100 శాతం వెనకబడే ఉన్నాను నేను ఏ ఒక్కటి కూడా డిపార్ట్మెంట్ కి నేను పంపను కాకపోతే డిపార్ట్మెంట్ వాళ్ళు చేసే ఆర్కియాలజికల్వా గ్రూప్ ఉంటుంది.
(25:08) ఏ పోస్ట్ చేసినా ఏ పేపర్ కటింగ్ వచ్చినా వాళ్ళకి వెళ్తుంది. తర్వాత నేను వార్త రాసే ముందు నాకు నేనే క్రిటిక్ ఓకే నేను ఆర్కియాలజిస్ట్ కాదు ఉమ్ నన్ను ఎవరు నమ్మాలి క్వశ్చన్ చేస్తే నా దగ్గర ఆన్సర్ ఏముంది అందుకని నేను ఏం చేశనంటే ప్రతిది ఒక వీడియో రూపంలోనే చూపించాను. నేను ఏదైతే చెప్తున్నానో పేపర్ కి వచ్చే వార్త అంతా అబద్ధం ఆ YouTube లో చెప్పేదంతా అబద్ధం కానీ అబద్ధం ఎట్లా అయితది నేను వీడియోలో చూపిస్తున్నాను కదా నేను ఇవాళ ఇంటర్వ్యూ లో ఉన్నానే ఎవరికైనా చెప్తే అది అబద్ధమే నేను ఈ ఫోటో పెడుతున్నాను కదా మీతో ఇంటర్వ్యూలో ఉన్నాను అనేది ఫోటో
(25:42) పెడుతున్నప్పుడు అబద్ధం కాదు కదా నా ప్రతి వీడియో YouTube లో ఉంటది నేను YouTube ని YouTube ఛానల్ గా ఎప్పుడూ చూడలేదు ఇప్పటికీ కూడా అది ఒక డిజిటల్ ఒక ల్ాబ్ నాకు అది హిస్టారికల్ ల్యాబ్ 10వేల రాకాస్ గూళ ఉన్నాయి జనగామలో 10వేల రాఖస్సుగులు ఇప్పుడు 10 మిగిలి ఉన్నాయి. ఓ ఆ అనేక గ్రామాల రాఖస్కూలు అనేక గ్రామాలలో ఉండే నిలువురాలు అనేక గ్రామాలలో ఉండే గంటు చిత్రాలు అనేక గ్రామాలలో ఉండే చరిత్ర అంతా నా YouTube లో ఉంది ఇప్పుడు ఎక్కడ లేదు సైట్లలో ఓకే సర్ నన్ను ఎవరు కొట్టిపడేననికయతే లేదు ఈయన చెప్పింది అబద్ధం అని చెప్పడానికి లేదు ఎందుకంటే నాకు నేనే క్రిటిక్ మీకు ఇది
(26:18) చెప్తాను అయ్యనారు మ్ అయితే సినిమాలలో ప్రేమలో పడ్డప్పుడు ఆ అమ్మాయి ఒక మంచి సారీ కట్టుకోవాలని అన్ని చూపిస్తారు అబ్బాయి కూడా చాల అలా డ్రెస్ లు వేసుకొని చూపిస్తుంటారు కదా నేను ఫస్ట్ టైం ఏ డ్రెస్ వేసుకోవాలని ఆ అట్లా చాలా ఆలోచించాను ఈ డ్రెస్ వేసుకోవాలి ఏ డ్రెస్ వేసుకోవాలి ఎందుకంటే ఐఎన్ఆర్ అనే శిల్పాన్ని నేను అయ్యనారు గా భావించాను.
(26:40) అప్పటివరకు రుద్రమదేవి పురుషుడు వేషంలో ఉందా ఒక వీరుడు శిల్పమా లేదా మల్లికార్జును శిల్పమా అట్లా రకరకాల శిల్పాలు అనుకున్నాను వార్తలు కూడా అట్లానే ఇచ్చాను అట్లాంటిది అయి ఉంటదని లేదా జైన యక్షుడు అలా అనుకున్నాను. కానీ ఒక మిత్రుడు అది దిస్ ఈస్ ఐఎన్ఆర్ అని పెట్టాడు. ఆయనకి ఎంత మెసేజ్ పెట్టానో ఎన్ని వేసానో ఒక త్రీ మంత్స్ ఆయన ఎక్కడా రెస్పాండ్ అవ్వలేదు.
(27:07) కానీ నా మనసులో పోలేదు ఈ ఐఎన్ఆర్ ఏంటని అప్పుడు Google సెర్చ్ చేశను. ఎట్లా అంటేగగు ట్రాన్స్లేట్ యప్ చూసి తెలుగు కన్నడ మలయాళి తమిళ్ హిందీ ఇంగ్లీష్ అన్ని భాషలలో ఐఎన్ఆర్ నేమంటారు ఆ పదాన్ని కొట్టిగ లో ఉన్నంత సమాచారం చూసి వేల ఫోటోలు వందల ఫోటోలు చూసి అయ్యప్ప చరిత్ర చదివి ఒక ఆరు నెలలు పట్టింది అది ఐఎన్ఆర్ అని చెప్పడానికి నేను ఇంత రీసెర్చ్ చేశను కాబట్టి ఎదుటివాడికి తెలియదు అది అయ్యన్ఆర్ కాదు ఎందుకంటే ఐఎన్ఆర్ ఉండడు ఓకే ఉండడు కాబట్టి మీరు ఎట్లా చెప్తారు అనేదే ఉంటది వాదన కానీ నా వెనకాల ఉండ రీసర్చ్ వాళ్ళకి తెలియదు కదా కాబట్టి ఇది ఐఎన్ఆర్ నేను అది పాండిచేరిలో
(27:44) ఉండే ప్రొఫెసర్ కి ఆ ఐఎన్ఆర్ మీద పరిశోధనలు చేసిన ప్రతి ఒక్కరికి పెంపాలి ఏ ఒక్కరు కూడా ఇది వేరే షేర్ పోమని చెప్పలేవు సింగిల్ ఆన్సర్ దిస్ ఈస్ ఐఎన్ఆర్ ఓకే అప్పుడు ఐఎన్ఆర్ అది అంతా తెలిసాక ఇప్పుడు నేను ఐఎన్ఆర్ దగ్గర ఫోటో దిగి పేపర్ కి ఇయ్యాల అప్పుడు డ్రెస్ నా డ్రెస్సులు ఏవి బాగుండవు రొటీన్ గా రెగ్యులర్ గా వెళ్ళే డ్రెస్సులతోనే షూట్ కి వెళ్తాను డిస్కవర్ కి వెళ్తాను కాలేజ్ కి వెళ్తాను పెళ్లిలోకి వెళ్తాను ఇంకా డ్రెస్ మార్చను ఎట్లా ఉంటే అట్లానే వెళ్ళిపోతు ంటాను ఆ శిల్పం దగ్గర ఫోటో కోసం ఏ డ్రెస్ వేసుకోవాలని ఆలోచన అంటే ఎంత ఒక అసలు అపురూపము నేను ఒక అయ్యన్ఆర్
(28:19) శిల్పాన్ని కనుకున్నాను తీర వార్త వచ్చిన తర్వాత ఆర్కే నుంచి వచ్చే ఆన్సర్ అదే ఈయన అయ్యన్ఆర్ గాడు ఓహో ఈయన వీరభద్రుడు ఈయన వీరుడు ఈయన మల్లన్న స్వామి ఇంకా ఏంటి మల్లికార్జునికి ఇంకొక పేరు ఉంటుంది. ఆయన అయి ఉంటాడు ఇలా పెట్టేసారు వార్తలు మళ్ళీ నేను సూర్యాపేట జిల్లా నల్గొండ జిల్లాల మధ్యలో ఆమనగల్లు అనే విలేజ్ లో అయ్యన్ఆర్ శిల్పం ఉంది.
(28:46) అయ్యనర్ ఏంటంటే ఒకటే కాలు పైకెత్తి యోగ పట్టా ధరిస్తాడు ఒక బెల్ట్ అయ్యప్ప ఇలా కూర్చుంటాడు రిబ్బెన్ ఉంటుంది కదా ఐఎన్ఆర్ కి ఒకటే కాలు పైకెత్తి రిబ్బెన్ పట్ట ఉంటుంది ఒత్తైన జుట్టు ఉంటుంది అందమైన రూపం ఉంటుంది పక్కన జంతువులు ఉంటాయి ఇది ఐఎన్ఆర్ మీకు చాలా శిల్పాలు దొరుకుతాయి ఐఎన్ఆర్ అని Google సెర్చ్ చేస్తే అది ఐఎన్ఆర్ ఇది ప్రకాశం డిస్ట్రిక్ట్ లో ఒక దేవాలయం మీద చూశను ఆంధ్ర డిస్ట్రిక్ట్ లో ఒకతను మిత్రుడు పేరు గుర్తులేదు కానీ ఒక వాటర్ ఫాల్ కింద కూడా ఐఎన్ఆర్ శిల్పం ఉంది.
(29:15) ఆంధ్రలో కూడా ఉంది అంటే ఐఎన్ఆర్ ఉంది నేను ఇంకా ఏం చెప్పానంటే అక్కడ అయ్యల అయ్యల కుంట ఉమ్ అయ్యల నాడు ఉమ్ అయ్యల చెరువు ఉమ్ ఆ అయ్యప్ప ఉమ్ ఇట్లాంటి పేర్లు అయ్యప్ప ఉన్న శాసనం ఉంది అక్కడ ఓకే తర్వాత అయ్యల కుంట అంటారు అయ్యలనాడు అంటారు అయ్యల చెలక అంటారు. ఓకే అయ్యప్ప పేరు మీద ఉన్నాయి మొత్తం ఆ అయ్యల కాడ అయ్యప్ప కాదు అయ్యన్నారు అయ్యన్నార్ ఆ అయ్యప్ప అంటే అయ్యప్ప అనే పిలుస్తారు అయ్యన్నారు అన్నట్టు కాబట్టి అయ్యల కాడ అంటారు.
(29:47) మీ భూమి ఎక్కడఉంది అయ్యల కాడ ఉంది. సో ఈ అయ్య అనే దగ్గర భూమి ఉంది అనేది శాసనంలో కూడా ఉంటది. ఇంకొకటి ఏంటంటే తెలంగాణలో ఒక పాట ఉంది. ఇది గ్రామీణ సాంస్కృతిక నేపథ్యం నాకుొక బలం ఇది. ఉమ్ చాలా పాటలు విన్నాను అందులో కాముడే అయ్యన్నారు అంటే అయ్యప్ప అయ్యప్పకు పూర్వ రూపం అయ్యప్పకు పూర్వ రూపం పూర్వ రూపం అయ్యప్పనేమో రెండు కాళ్ళు ఇలా పైకెత్తి రిబ్బన్ తో ఒక కాళ్ళకు ఇలా ఉంటుంది రెండు [గొంతు సవరించుకోవడం] చేతులు ఇలా పెడతాడు.
(30:14) అయ్యనరు ఒకటే కాళ్ళు పైకెత్తి రిబ్బన్ ఉంటుంది ఒక చెయ్యే పైకి పెడతాడు. ఓకే అయ్యనర్ ఇది ఆయన పూర్వ రూపం. ఉమ్ ఇదేంటంటే దేవుడమ్మ దేవుడు మా ఊరు వచ్చే దేవుడు అని ఒక పాట పాడతారు ఊళ్ళలో పిల్లల్ని అవ్వ అప్ప ఆ అవ్వ అప్ప అని అలా వేసుకొని ఇలా ఇద్దరిని ఒక పిల్లవాని ఎక్కించుకొని దేవుడమ్మ దేవుడు మా ఊరు వచ్చే దేవుడు మా ఊరు వచ్చే దేవుడు అంటే మీ ఊర్లో లేని దేవుడే రావాలి ఓకే వస్తుండంటే వేరే ఊరు దేవుడు ఈ వేరే ఊరు దేవుడు ఎవరు ఈ అయ్యనారే ఓ మళ్ళీ అవ్వ అంటే అవ్వ మన తల్లి అప్ప ఎవరు ఆ నాన్న నాన్న మనం అప్ప అని పిలవం ఈ అప్ప కల్చర్ అక్కడిదే తమిళనాడు కేరళాలో ఉండే ఆ దేవుడు మన ఊరు
(30:55) వచ్చిండు. ఓకే అందుకే మా ఊరు వచ్చే దేవుడని పాట పాడుతున్నాం. ఓ దీని వెనుక ఇంత ఇంత స్టోరీ ఉంది ఈ ఈ జానపద సాహిత్యం మీద పట్టుంటే ఏం జరుగుతుందంటే బర్మలో శ్రీలంకలో వాళ్ళ తల్లులు పిల్లల్ని ఉయ్యాల వేసి పాటలు పాడుతుంటారు ఏమని మనం సంపన్నులం అయితే మనం గొప్పవాళ్ళం అయితే మీ పూర్వీకులు మీ పూర్వీకులు ఉండే తెలంగాణకు పోదామని పాటలు పాడుకుంటారు స్టిల్ ఇప్పటికి అవునా ఆ అంటే వాళ్ళు ఇక్కడి నుంచే వాలసపోయారు.
(31:25) ఓకే ఈ అయ్యప్ప వెనకాల ఈ సాంగ్ కూడా అంటే మన గ్రామీణ సాహిత్యము పాటల మీద కూడా గొప్ప చరిత్ర రికార్డు చేసి పెట్టి ఉన్నాయి. మనం దేన్ని తేలిగ్గా తీసుకోవడానికి లేదు ఏ పాటను కూడా ప్రతి పాటను ఒక చారిత్రిక కోణంలో చూస్తే అంటే ఇన్ని రకాల ఉంటాయి మనం ఈ డిస్కవరీలో ఈ ఆర్కెల్స్ లో మనం ముందుకు వెళ్ళగలుగుతాం. ఉమ్ చాలాసార్లు ఏమవుతుందంటే ఆ మీరు ఇంకొకటి అన్నారు పారామీటర్ ఏంటి అని ఉమ్ నా మొదట్లో మీరు మీరు ఎలా చెప్తారు మీరు హిస్టోరియన్ కాదు కదా మీరు ఎట్లా వార్త పంపించారు అని ఒకతన్ని అడిగాడు ఉమ్ అడిగితే ఒక కుక్క చనిపోతది.
(32:04) మ్ మీరు కుక్క చనిపోయిందని వార్త రాస్తారు మీరేమన్నా వెటర్నరీ డాక్టరా మీరు ఎట్లా చెప్తారు కుక్క చనిపోయిందిని మీరు చెప్పొద్దు మీరు వార్త రాయొద్దు ఒక వెటర్నరీ డాక్టర్ వచ్చే చెప్పాలి అది అట్లా ఎట్లా చెప్తాం ఇది కూడా అంతే మీరు సబ్జెక్ట్ తెలిస్తే జ్ఞానం వస్తది. ఉ సర్టిఫికెట్లతో ఏ జ్ఞానం అనదు సర్టిఫికేట్ చేసుకున్న వాళ్ళు ఎవరు లేరు ఫీల్డ్ మీద మ్ ప్ాషన్ ఉన్న వాళ్లే ఫీల్డ్ మీద ఉన్నారు.
(32:26) ఉమ్ అది సో మీ డిస్కవరీస్ లో చాలా ఉన్నాయి మీ లిస్ట్ అయితే చాలా త్రోవట్ తెలంగాణ బూడిద సమాధుల గురించి మాట్లాడితే జనగాం జిల్లాలోని వడ్లకొండలో బూడిద సమాధులు సో ఏంటి సార్ అవి ఎలా కనుక్కున్నారు అవి బూడిద సమాధులుని ఎలా తెలుస్తుంది అదైతే అది ఒక అదిఒక గొప్ప సంఘటనే ఒకరోజు ఇట్లా డిస్కవర్ కి వెళ్తున్నప్పుడు మీ ఊర్లో ఇవి ఏమఉంటాయని ఇలా మాట్లాడుతున్నప్పుడు మొన్న ఒకసారి త్రవ్వినప్పుడు మా ఊర్లో తవ్వుతుంటే బూడిద వెళ్ళింది అన్నాడు అరే తవ్వితే బూడిద ఎలా వెళ్ళాడు ఏమిటి కర్నూల్ జ్వాలాపురంలో బూడిద జావా ఎక్కడో అగ్ని పర్వతం పేలితే వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో వచ్చి కర్నూల్లోని
(33:07) జ్వాలాపురంలో పడితే బూడిద కుప్పలు ఉన్నాయి. ఇప్పటికి స్టిల్ బూడిద ఉంది అదంతా కానీ ఇక్కడ బూడిద బయట పెడడం ఏమిటి సరే ఒకసారి చూద్దాం అని పోతే బూడిద ఉమ్ ఎంత పెద్దది అంటే ఒక టిప్పర్ ఒక లారీ లోడ్ ఒక టిప్పర్ అంతా బూడిది అందులో ఉంది. ఉమ్ ఆ బూడిదని తవ్వితే కుండలు వెళ్ళినాయి కుండలో ఎముకలు ఉన్నాయి. ఓకే మ్ అరే ఇది ఏమిటి ఈ ఇంట్రెస్టింగ్ ఏమిటి అప్పటికే నేను బరియల్స్ చూశను బరియల్స్ లో కుండలు చూశను చాలా చోట్ల బరియల్ కుండలే ఈ బూడిదలా ఉన్నాయి ఎట్లా ఉన్నాయి ఆ ప్లేస్ అంతా కూడా మెగాలిక్ నియోలితిక్ కల్చర్ అదంతా కూడా ఓకే రిచ్ సైట్ పక్కనే చెరువు ఉంటది
(33:47) చాలా రిచెస్ట్ సైట్ అక్కడి బరియల్స్ లో త్రిశూలాలు వెళ్ళినాయి ఐరన్ త్రిశూలం ఓకే శివుడికి సంబంధించిన త్రిశూలాలు కాదు త్రిశూలం ఆరాధన చిహనము ఆ మానవుడి బరియల్స్ లో త్రిశులాలు కూడా బయటపడ్డాయి. ఆ సైట్ లో ఈ యాష్ బరియల్ ఉంది. ఉమ్ నేను ఏం చేశాను ఎవరిని నమ్మాలి మీరే అన్నారు పారామీటర్ ఏంటి నాకు ఒక్క ఆర్కియాలజికల్ సర్టిఫికెట్ లేకపోవడం వల్ల ఈ క్వశ్చన్ మీరు వేశరు.
(34:11) మ్ అంటే ఇప్పుడు నేను ఇది బూడిద సమాధానం నేను ఎట్లా చెప్పాలి అదంతా వీడియో షూట్ చేశను ప్రతి ఎముకతో సహా అన్ని పేపర్లో లేచాను నమస్తే తెలంగాణ సండే బుక్ లోన వచ్చినాయి చాలా వైరల్ అయింది వార్త కానీ రేపు ఎప్పుడైనా పత్రికలు కూడా అబద్ధాలు రాస్తాయి కదా మన వాళ్ళం మనం అనడానికి ఏమ ఉంటది పత్రికలు అబద్ధాలు ఎప్పుడు రాయవు వాళ్ళు రాజకీయ నాయకులు ఏది చెప్తే అదే రాస్తారు తప్ప వాళ్ళు ఏమ అబద్ధం రాయారు కానీ మనం అంటాం అట్లా పత్రికలో వచ్చిందంతా నిజం కాదు కదా నేను ఏం చేశను ఆ బూడిదేను ఆ ఎముకలను ఆ కుండలను ప్రిజర్వ్ చేసి మా ఇంట్లో పెట్టాను.
(34:44) రేపు ఎప్పుడైనా ఒక ఈ ఫీల్డ్లో ఉన్నవాళ్ళు నా డిస్కవరీ పట్ల ఎవరైనా ఇంట్రెస్ట్ చూపించిన వాళ్ళు ఎవరైనా ఉంటే నేను అది సరెండర్ చేస్తాను సరెండర్ చేస్తాను లేదా డిపార్ట్మెంట్ వాళ్ళు అడిగితే నేను యస్ ఇట్ ఈస్ గా ఇచ్చేస్తాను. ఆ నేను కలెక్ట్ చేసినవి ఏవి నా పర్సనల్ కాదు. అవి మొత్తం తెలంగాణ సమాజానివే ప్రభుత్వం డిపార్ట్మెంట్ ఎప్పుడు అడిగినా నేను ఏ ఒక్క వస్తువు కూడా ఉంచుకోను మొత్తం యస్ ఇట్ ఈస్ గా ఇచ్చేస్తా అదే ఐశ్వర్య అయితే ఐశ్వర్యాలు వెనుక కథ ఏమిటంటే ఆ కరోనా టైంలో మా బావగారు చనిపోయారు అన్నమాట మా గ్రామంలోనే మా అక్కయని ఇచ్చాము మేన బావ
(35:18) రైతు ఆ డ్రామా వేసిన వాళ్ళు అన్నమాట వీళ్ళంతా చిన్నప్పటి నుంచి అక్క బావ బావ చనిపోతే కరోనా టైం లో ఎవరు రాలేదు లోకల్లోనే మా అక్కయని ఇచ్చాం కాబట్టి అక్కయ్య వాళ్ళ ఇంట్లో మేము ఎప్పుడూ పడుకోలే ఇల్లు పక్కనే ఉంటుంది కాబట్టి పక్కకే ఎవరి ఇంట్లో వాళ్ళమే ఉండేదఅన్నమాట సరే ఇప్పుడైనా అక్కయకి సపోర్ట్ గా ఉందామని వారం రోజులు ఒక డెడ్ బాడీని ఏం చేస్తారు మ్ కర్మకాండాలు ఎలా ఉంటాయి అప్పుడు అన్నీ లైవ్ లో నేనే చూసాను ఎవరు రారు కరోనా కాబట్టి అందరూ దూరంగానే ఉన్నారు నేను దగ్గర ఉన్నాను అన్నమాట మా అన్నయలు వీళ్ళు కూడా ఉన్నారు వాళ్ళని వాళ్ళు చేసుకొని వెళ్ళిపోయారు.
(35:50) నేను మాత్రం స్టిల్ తొమ్మిది రోజులు అన్ని అప్పుడు లైవ్ లో చూసాను మా దగ్గర రెండవసారి కందనం చేస్తారు. చనిపోయిన వ్యక్తిని కాల్చిన తర్వాత ఆ ఎముకలను సేకరించి మళ్ళీ పాడేగడతారు.హ పాడగట్టి ఈ ఎముక గడ్డి పోచతో ఆ ఒక బొమ్మను చేసి అంటే మరణించిన వ్యక్తికి గుర్తుగా బొమ్మను చేసి మూడు చుట్ల కుండ తిప్పి ఆ దాంట్లో ఈ ఎముకలను పెట్టి కాలుస్తారు.
(36:16) ఓకే రెండోసారి ఖనన పద్ధతి దహన సంస్కారాలు ఉన్నాయి. ఈ రెండోసారి దహన సంస్కారాలు ఎక్కడఉన్నాయి అంటే మూలాలు ఈ వడ్లకొండ అనే గ్రామము జనగామ జిల్లా ఆష్బరియల్ బూడిద సమాధిలో ఉన్నాయి మా మూలాలు ఇది ఇది జరిగి 3000 ఏళ్ల కిందకి కల్చర్ ఇప్పటికీ చాలా చోట్ల కొన్ని సంపన్న వర్గాల కుటుంబాలలో రెడ్డీ కుటుంబాలలో రెండోసారి దహన సంస్కారాలు జరుగుతున్నాయి.
(36:39) అంటే యస్ పర్ మై నాలెడ్జ్ ఏంటంటే అవి యష్ ని గాని ఎముకల్ని గాని తీసుకెళ్లి నదిలో కలపడం ఇలా చేస్తూ ఉంటారు. సో రెండోసారి కూడా కననం చేస్తారు రెండోసారి కూడా కనం చేస్తారు మొదటిసారి కనం చేసిన తర్వాత ఎముకలను తీసుకొచ్చి ఒక బట్టలో కొమ్మకి కడతారు పోయే రోజు తీసుకొని పోతారు. అందులో కొన్నిటిని ఈ చిన్న కర్మలో ఉపయోగిస్తారు. ఆహ ఇందులో ఉన్న ఎముకలను కూడా తీస్తారు.
(37:06) ఈ ఎముకలు ఈ ఎముకలు కలిపి గంగలో కలుపుతారు. ఓకే అయితే గంగలో ఎందుకు కలుపుతారు ఇది నేను ఈ కర్మకాండాల మీద చాలా చాలా రీసెర్చ్ చేశను ప్రతి చిన్న పాయింట్ చేశను ఎందుకు ఎముకలో కలుపుతారు అంటే తొలినాళ్లలో మానవుడు చనిపోతే నీళ్ళలో వేసేవాళ్ళు చేపలకే ఆహారం అయ్యేది ఈ గొయ్యి తీసి పాతి పెట్టడం నిప్పు పెట్టి కాల్చడం లేదు కాబట్టి నీళ్లలో వేసేవారు అదిఒక పద్ధతి ఉంది దానికి ముందు పద్ధతి ఏంటంటే పాతరాతి యుగంలో అంటే ఒకరెండు లక్షల సంవత్సరాల కిందటి జరిగిన కల్చర్ ఒకఆరు లక్షల నుంచి ఒక లక్ష సంవత్సరాల మధ్యకాలంలో మానవుడు మరణిస్తే పక్షులకే ఆహారంగా
(37:43) వదిలేసేవాడు పశువులకి పక్షులకే మరణిస్తే ఇంకా అక్కడే వదిలేసవారు సింహం అన్న వచ్చి తినేది ఇంకేమన్నా వచ్చి తినేది కొన్ని చోట్ల ఏం చేశారు ఎత్తైన రాతి గద్దలు నిర్మించారు. వల్చర్ రాబందులకు వదిలేసేవారు గద్దలకు వదిలేసేవారు. ఆ కల్చర్ నేను హైదరాబాద్ కి వచ్చినప్పుడు పార్సీ గుట్టలో చూసాను. అసలు ఎంత అద్భుతం మేడం ఈ ఫీల్డ్ అంతా కూడా మనం వాడుతున్న ప్రతి అలవాటు ఒక 2000 ఏళ్ల కిందకి ఆదిమానవుల కల్చరే పార్సీలో పార్సీ సిక్కు మతం హిందూ మతం లాగే పార్సీ ఒక మతం పార్సీ మతంలో ఇప్పటికీ డెడ్ బాడీని కొండపైనే పెడతారు.
(38:16) హైదరాబాద్ లో పార్సీ గుట్ట ఉంది. ఓకే నేను ఆ పార్సీ గుట్టకి వెళ్ళాను. కానీ వాళ్ళు నన్ను అలో చేయలేదు. ఇప్పుడు మేము ఎవరిని అలో చేయట్లేదు. ఆ వెరీ రేర్ గా లాస్ట్ టైం ఎప్పుడో ఒక డెడ్ బాడీ వేశరంట. ఎందుకనింటే రాబందులు లేవు. ఉమ్ డెడ్ బాడీ వేస్తే కులిపోతుంది. స్మెల్ వస్తుంది బ్యాక్టీరియా వస్తుంది కాబట్టి ఇప్పుడు అది తీసేసారు.
(38:37) రీసెంట్ గా ఒక 10ఏళ్ళు ఒక ఐదేళ్ళు ఒక రెండేళ్ల కిందటి దాకా ఉందది. ఉమ్ ఇంకెక్కడైనా దేశంలో ఉందేమో గానీ తెలంగాణలో హైదరాబాద్ నడిబొడ్డున పార్సీలు ఉన్నారు. ఇప్పటికీ ఒక రెండేళ్ల కింది సంవత్సరం కింది వరకు డెడ్ బాడీని వేశరు. ఇప్పుడు రాబందులు లేకపోవడం వల్ల ఆ ఆ కల్చర్ వదిలేసారు. ఇది ఎప్పటిది అంటే ఒక పాతరాత యుగంలో మానవుడు ఎత్తైన వేదికలు నిర్మించాడు కొండలు లేని చోట అడవిలో ఒక గద్దలు నిర్మించాడు.
(39:02) ఆ డెడ్ బాడీ అక్కడ పెట్టారు దాన్నే ఇప్పుడు స్మశాన వాటికలో దింపుడు కళ్ళం అని ఉంటుంది హైదరాబాద్ లాంటి టౌన్ కల్చర్ లో దింపుడు కళ్ళం ఉంటుంది. దింపుడు కళ్ళ మీద ఇంతఎత్తు గద్దె కడుతున్నారు దానిపైన డెడ్ బాడీ పెడుతున్నారు. ఈ ఎత్తైన ఇలాంటి గద్దెలు నిర్మించి డెడ్ బాడీ పెట్టి ఆ పక్షులకు పెట్టేవాళ్ళు. అంటే ఈ ఈ కననంకి సంబంధించిన దహనానికి సంబంధించిన ఇట్లా చాలా చేశను నేను సో అలా బూడిద సమాధులు సమాధులు అలా ఉన్నాయి మీరు ఇంకా డాల్మెన్ సమాధులు కూడా కనుక్కున్నారు సో ఎక్కడెక్కడ ఉన్నాయండి తెలంగాణలో కొత్తగూడెం దగ్గర ఇంకా ఎక్కడెక్కడ ఉన్నాయి అంటే సమాధులలో నాలుగు రకాలుగా
(39:35) కనిపిస్తాయి. అంటే ఒక గొయ్యి తీసి పాత పెడతారు దానిపైన స్టోన్స్ పెడతారు. ఆ పశువులుఏవి తవ్వి డెడ్ బాడీని పిక్కొని తినకుండా ఉండడం కోసంఅని సెక్యూరిటీగా కొన్ని రాళ్లుు పెడతారు పిట్ బరిల్స్ ఉంటాయి. పిట్ విత్ క్యాప్ స్టోన్ అంటారు పిట్ విత్ క్యాప్ స్టోన్ గొయ్యి తీసి బండలు పెట్టి దానిపైన పెద్ద బండ పెడతారు అవి మనం లేపలేం ఓ 50 మంది అయినా లేపలేం 100 మంది అయినా లేపలేం.
(40:01) ఇంత లావైన బండ మన రూమ్ అంతా పెద్దది బండలు పెడతారు. ఓకే అది పిట్ విత్ క్యాబ్ బరియల్ అదిఒకటి ఉంటుంది ఇంకొకటమ సిస్త్ బరియల్స్ అంటాయి సిత్ బరియల్స్ అంటే ఇప్పుడు క్రిస్టియన్స్ లో ఒక శవపేటిక తయారు చేస్తున్నారు కదా అలాంటి రాతి శవపేటిక సగం భూమిలో సగం పైన ఉంటది. ఉమ్ ఇది ఇవి సిస్తు బరీల్స్ ఉన్నాయి మీరు అనేవి డాల్మెన్స్ ఓకే డాల్మెన్స్ అంటే ఏంటి ఇవి ఎక్కువగా కొండల పైనే ఉంటాయి నేలపైన ఉంటాయి ఎక్కువ కొండల పైన పెడతారు.
(40:27) కొండల పైన ఎలాంటి పునాది దవ్వకుండా ఊరికే గాలిలోనే నిలబెడతారు వాటిని కొండల మీద పునాది ఉండదు పునాది ఉండదు జస్ట్ నిలబెడతారా జస్ట్ నాలుగు రాళ్లుు స్వస్తిక్ లాగా పెట్టేస్తారు ఒకదానికి ఒకటి సపోర్ట్ గా ఉంటది పైన రాయేస్తారు. ఏ వర్షం ఏ తుఫాను దేన్ని ఏ డాల్ సమాధి కూల్చలేదు. ఎందుకని కన్స్ట్రక్షన్ వాటి అమెరికా అంత పగటిబందిగా పెడతాడు.
(40:49) పర్ఫెక్ట్ గా బండ పెడతారు దానిపైన క్యాప్షన్ పెడతారు ఇవి డాల్మెన్స్ ఓకే సో అంటే మన తెలంగాణలోనే కాకుండా డాల్మెన్స్ ఉనికి మొత్తం భారతదేశంలో యూనివర్సల్ ఉంది సో ఏంటి మరి ఆ చరిత్రలో లింక్ ఏంటి మన దగ్గర ఉన్న వాటికి వడ్ బీయింగ్ ఒక్కటే మనిషి ఒక్కలాగే ఆలోచిస్తాడు నేపాల్లో వరదలు వస్తే ప్రపంచంఅంతా చూసిన వాళ్ళు బాధపడ్డారు. అవును ఆ ఒక్క ఇల్లు నిలబడితే అందరం గర్వించాం అరే ఎంత గొప్పగా కన్స్ట్రక్షన్ ఉంది అంటే మానవుడి ఫీలింగ్ ఒకటే యూనివర్సల్ గా పాతరాతి యుగము ఆ మధ్యశిలా యుగము కొత్త రాతి యుగము పెద్ద రాతి యుగము మెగాలిక్ బరియల్స్ ఈ అన్నిట్లల్లో ప్రపంచమంతా ఇలాగే ఉన్నాయి.
(41:33) చిన్న చిన్న తేడాలు ఉన్నాయి ఎలాంటివి అంటే కేవలం తెలంగాణలో మాత్రమే ఈ క్రీస్తు శిలువలు ఉంటాయి కదా శిలువ వంటి సమాధులు కేవలం తెలంగాణలో ఉన్నాయి. ఓకే అది మొత్తం ప్రపంచంలో ఎక్కడా లేవు. మ్ టోపికల్ సమాధులు టోపికల్ అంటే గొడుగు మ్ సమాధి పైన ఒక గొడుగులాగా ఉంటది మష్రూమ్ మష్రూమ్ బరియల్స్ కూడా అంటారు టోపికల్ అని వాళ్ళ లాంగ్వేజ్ లో ఇలా గొడుగులాగే ఉంటది రౌండ్ గా ఇలా గొడుగులాగే ఉంటది.
(42:02) అది కేవలం కేరళాలో తప్ప ఇంకెక్కడ లేదు. ఓకే అంటే చిన్న చిన్న డిఫరెన్సెస్ ఉన్నాయి కానీ యూనివర్సల్ గా ఓకే మానవుడి ఆలోచన ఒక్కటే కాబట్టి డాల్మెన్స్ కూడా ప్రపంచం అంతటా ఉన్నాయి. ఓకే నేను చూసింది మీరు మీరు చాలా అబ్సర్వ్ చేశారు మామిడిగూడం మ్ భారతదేశంలోనే ఒక గొప్ప సైట్ ఇంకా డిపార్ట్మెంట్ దృష్టి దాని పైన పడలేదు. ఎక్కడ ఏ జిల్లా అండి అది ములుగు జిల్లా మ్ ములుగు జిల్లా మండలం ఏదో ఐడియా లేదు.
(42:32) మామిడిగూడం కొండ మామిడి చెట్లు ఉంటాయి కాబట్టి మామిడిగూడం అని పేరు పెట్టారు. ఒక ఎత్తైన బెడ్రాక్ ఏటవాలుగా ఉంటది. విశాలంగా ఉంటది ఎకరాలకి ఎకరాలు ఉంటది. ఆ ఏటవాలుగా ఉన్న కొండ మధ్య ఒక సన్నటి లోయలాగా ఏర్పడి ఒక రివర్ ప్రవహిస్తూ ఉంటది ఒక వాగు దీని పైన ఎత్తైన గుట్ట ఉంటది. ఈ ఏటవాళ్ళ గుట్ట పైన వందలాది డాల్మెన్ మరీన్స్ ఉన్నాయి.
(42:53) ఓకే చాంబర్స్ అంటే మనం మనుషులు జీవించే రూములు అవి సమాధులు అని అనుకోం ఇందులో మనుషులే ఉన్నారేమో అని అనుకుంటాం అట్లా చాంబర్ బరియల్స్ ఉన్నాయి. ఆసక్తికరం ఏంటంటే ప్రతి చాంబర్ బరియల ముందు ప్రతి చాంబర్ బరియల ముందు ఒక వృత్తాకారపు ఆ గోలెం ఉంది గోలెం అంటే పశువులు నీళ్లు తాగుతాయి కదా గోలె సిమెంట్ గోలాలు అలాంటి వృత్తాకారపు గోలెం ఉంది ఓకే ప్రతి బరియల్ ముందు ఇంకా ఏంటంటే ప్రతి బరియల్ బరియల్ ముందు ఆంత్రోపోమార్ఫిక్ ఫిగర్ ఆంత్రోపోమార్ఫిక్ ఫిగర్ మానవాకృత శిల్పాలను నిలబెట్టారు ఉమ్ మనకి రేర్ గా ఎక్కడో ఒకటి రెండు మూడు
(43:38) నాలుగు ఉంటాయి కానీ అట్లా ప్రతి బరియల ముందు అట్లా మనిషి ఆకారంలో ఉన్న శిల్పం ఉండదు. మ్ ఇంకా ఆ బరియల లోపల రాతి తొట్లు ఉన్నాయి. ఆ తొట్టిలో ఎముకలు పెట్టేవారని ఓకే లేదా నీళ్లు పోసేవారని అలాంటి రకరకాల అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. ఇట్లా ఇంత సమృద్ధిగా ఇంత పొటెన్షియల్ గా మ్ ఇప్పటికీ స్టిల్ మామిడి కూడా ఉన్నాయి ఉంది. సో అంటే ఒక ప్రొటెక్షన్ లేదు ప్రొటెక్షన్ లేదు ఇంకా డిపార్ట్మెంట్ దృష్టికే రాలేదు.
(44:07) ఓకే నా పేపర్ లో ఇస్తాం కానీ అంటే వాళ్ళు చూసినా చూడనట్లు అది జరుగుతుంది వాళ్ళు కూడా మనుషులే హ్యూమన్ బీయింగ్ అన్నమాట వాళ్ళు ఇంకా దానిపైన ఫోకస్ చేయలేదు. అది గొప్ప సైట్ ఓకే అంటే మనకి డిపార్ట్మెంట్ పరంగా ఇలాంటి ఆర్కిలజికల్ గా దామరవాయి దొంగతోగు కంచనపల్లి గలబా ఇలాంటి ప్రాంతాలు ఉన్నాయి మల్లూరు ఎక్కువ ఫేమస్ అయింది ఒక దామరవాయి ఒక్కటే మ్ దామరవాయి కూడా నిజాముల కాలం నుంచి ముందు నుంచి కూడా ఆర్కియాలజికల్ గా చాలా వెల్ దామరవాయి సైట్ నేను అట్లా వార్తలు చూసి నేను దామరవాయికి వెళ్ళాను.
(44:46) ఉమ్ అప్పుడు ఫస్ట్ టైం నేను అన్ని ఇంగ్లీష్ పత్రికలకి తెలుగు పత్రికలకి పెద్ద వార్త ఇచ్చాను. ఉమ్ అప్పుడు బయటి ప్రపంచానికి తెలిసింది. అంటే ఇంటలెక్చువల్స్ కి పుస్తకాలలో ఉండది వేరు నా డిస్కవరీ ఏం కాదు అది ఆల్రెడీ అర్కెల్సీ ఫైండింగ్స్ అవన్నీ కూడా కానీ ఒక పబ్లిక్ లోకి రావడం వల్ల ఇంకాప్పుడు ఇక వరుసగా కాలేజీ పిల్లలు వెళ్ళడము డిపార్ట్మెంట్ వ్యక్తులు వెళ్ళడము వార్తలు రావడము అది టూరిస్ట్ స్పాట్ గా రావడము అలా జరుగుతూ వచ్చింది అది దామరవాయి కానీ దామరవాయి కంటే కంచనపల్లి కంటే గలబా కంటే దొంగదొగు కంటే మల్లూరు కంటే ఈ మామిడిగూడం మామిడిగూడం బ్యూటిఫుల్ సైట్ చిక్కటి
(45:27) కొండమామిడి చెట్లు ఇప్పటికీ ఉంటాయి బ్యూటిఫుల్ ఆర్నితాలజీ చేసేవాళ్ళు పక్షుల ధ్వనులను పక్షుల జీవితాన్ని అధ్యయనం చేసేది ఒక కోర్సు ఆర్నితాలజీ ప్రతి ఆర్నితాలజిస్ట్ ఆ సైట్ కి వెళ్ళాలి ఎన్ని రకాల పక్షుల సౌండ్లు వింటామో మేము మధ్యాహ్నం 12 ఇంటికి 11 ఇంటికి వెళ్ళినా కూడా పక్షుల సౌండ్ ఉంది. ఓ బర్డ్స్ వాచ్ అని ఒక వాకింగ్ పెడతారు టూరిజం వాళ్ళు ఉదయం ఎర్లీ మార్నింగ్ఫైవ్ టుసిక్స్ లోపే అడవిలోకి నడిపిస్తారు.
(45:57) ఓన్లీ బర్డ్స్ ని చూడడానికి ఆ సౌండ్స్ వినడానికి అదొక వాచ్ అదిఒక ప్రోగ్రాం్ కానీ మామిడిగూడం సైట్ లో మీరు ఎప్పుడు పోయినా ఆ సౌండ్స్ వినొచ్చు గొప్ప సైట్ ఇంకా మీరు మ్యూజికల్ రాక్స్ కూడా కనిపెట్టారు. మ్యూజికల్ రాక్స్ అనేది మీరు ఇలా చూడగానే ఏమైనా అర్థం అవుతుందా అండి ఇది మామూలు రాయి కాదు మ్యూజికల్ రాక్ అని ఇది నార్మల్ రాయి అని అట్లా డిఫరెన్షియేట్ చేయగలుగుతారా ఆ చేయగలుగుతాము అది ఎట్లా అంటే ఇప్పుడు మ్యూజికల్ స్టోన్స్ ఏమో వాటి షేప్ కూడా డిఫరెంట్ గా కనిపిస్తది.
(46:30) ఓకే ఒక్కొక్క మ్యూజికల్ స్టోన్ ఒక్కొక్క షేప్ లో కనిపిస్తది. మామూలు రాళ్ళు చూడగానే అవి మ్యూజిక్ రాదని మనం చూడగానే చెప్పొచ్చు అన్నమాట. ఓకే ఈ రింగింగ్ రాక్స్ లో తక్కువ ఎత్తైన గుట్టలు మ్ పొడవుగా ఉండే గుట్టలు ఏనెలు అంటాం. మ్ ఏనెల మీద ఈ సంగీతం పలికే రాళ్లు ఉంటాయి. అందులో ఐరన్ పర్సెంటేజ్ఏ నుంచి 12 శాతం ఐరన్ కంటెంట్ ఎక్కువ ఉంటే అది మోగుతుంది తర్వాత ఏంటంటే ఒక బిందెను మనం ఒక చిన్న ఒక ఐరన్ చన్నని రాడుతో కొడితే మ్యూజిక్ వస్తుంది ఒక బిందె ఎంటీ బిందె బిందెలో నీళ్లుు పోస్తే రాదు మళ్ళ సౌండ్ ఎందుకు బిందెలో ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు మొగుతుంది అంటే ఇలా కొట్టినప్పుడు బిందె
(47:16) యొక్క కంపనం కంపనం అంటే ఒక ఉయ్యాలలో కూర్చున్న ఒక అబ్బాయి అటు పోయి మళ్ళీ ఇటు ఊగుతాడు కదా మ్ ఇక్కడ షార్ట్ చేసుకుందాం ఇటు వెనక్కిెళ్లి ఇక్కడికి వస్తే కంపనం ఒక కంపనం ఇలా ఎన్ని సార్లు పోతే అన్ని కంపనాలు ఈ కంపనం ఏమవుతుందంటే ఈ ఉయ్యాలను ఒక్కసారి ఊపిన తర్వాత ఇలా ఇలా ఊగి ఊగి ఊగి ఊగి ఊగి ఇలా వస్తుంది. అంటే ఫస్ట్ టైం మాత్రం చాలా దూరం లెంత్ ఎక్కువ ఉంటుంది.
(47:41) రెండోసారి తగ్గుతుంది మూడోసారికి తగ్గుతుంది ఇలా ఇలా ఇలా దాని కంపనాలు తగ్గుతూ ఉంటాయి. కంపడం అంటే ఈ కంపడం ఈ ఈ బిందను కొట్టినప్పుడు అందులో ఉండే కణాలు కంపిస్తాయి ఆ కణం అంత దూరంగా వెళ్లి వస్తది. అది క్రమక్రమంగా కంపనాలు ఉయ్యాలైతే ఎలా ఆగి ఊగి ఊగి దగ్గరికి వస్తుందో ఆ కంపనాలు అలా దగ్గరికి వస్తాయి అందుకే టంగన కొడితే సౌండ్ ధమ్మన వచ్చి మెల్లగా తగ్గుతది.
(48:08) మ్ సంగీతంలో ఉండే ఈ ఎనరాలు కూడా వాటి ఉపరితలంలో ఉండే కణాలు కంపిస్తాయి. ఉమ్ అట్లా కంపించడం వల్ల అవి మ్యూజిక్ వస్తుంది. అదిఒకటి రెండవది ఏమిటి బిందలో నీళ్లు పోస్తే రాదు. అట్లాగే ఈ రాయి మిగతా కంపించేటప్పుడు కణాలు ఫ్రీగా కదలాలి కాబట్టి ఎక్కువ రాళ్లతో అది కనెక్ట్ అవ్వదు. మ్ కొన్ని రాళ్లతో తక్కువ టచ్ అయి ఉండాలి. కణాలు ఫ్రీగా కంపరం అవుతాయి అలాంటి రాయి ఎక్కువ వస్తుంది.
(48:35) అందుకనే మీకు ఏనల మీద ఏం చేస్తాడంటే ఆ రాళ్ళన్నీ పైకి గాలిలో పొడుచుకొని వస్తాయి. ఉమ్ ఆ పైన కొనాలకే మ్యూజిక్ వస్తుంది. కింద కొట్టే కొద్ది తక్కువ వస్తుంది ఎందుకంటే కింద కణాలు దగ్గర దగ్గరగా ఉండడం వల్ల కణాలు కంపించే గ్యాప్ దూరం తక్కువ తగ్గిపోతుంది అట్లా రింగింగ్ రాక్స్ అన్నమాట నేను చూసిన రింగింగ్ రాక్స్ ఏంటంటే జనగామ జిల్లా సిద్దిపేట జిల్లాలో సుమారుగా ఒక 20 గ్రామాలు ఉంటాయి ఆ రింగింగ్ రాక్స్ నానుకొని 20 గ్రామాలలో చరిత్ర రికార్డు అయింది ఎంత గొప్ప చరిత్ర అంటే నేను ఆ 20 కిలోమీటర్లు ఏల మీద నడిచాను ఓ 20 కిలోమీటర్లు అలా ఎలా నడవడం సాధ్యం
(49:12) ఏమవుతుందంటే ఏన మొత్తం కంటిన్యూస్ గా ఉండదు. ఇలా వచ్చి ఇలా ఆగిపోతుంది మళ్లా మధ్య భూమిలోకి వెళ్ళిపోయి ఇదే కంటిన్యూ ఇంకొక కాడ వెళ్తుంది. ఎలా ఒక తాడుని ఇలా మీటితే ఇలా ఇలా వచ్చినట్టు అలా ఏనే ఉంటది. కాబట్టి మనం ఎక్కి దిగొచ్చు మళ్ళ ఒక కిలోమీటర్ బైక్ మీద పోయి మళ్ళీ ఏనే ఎక్కొచ్చు అట్లా ఇన్ని ఏనెలు ఎక్కాను. ఇందులో గొప్పతనం ఏమిటంటే పాతరాతి యుగపు చివరి దశ నుంచి మానవుడు స్టిల్ ఇప్పటివరకు 2026 వరకు మానవుడి ఆవాసం కొనసాగుతుంది.
(49:42) అంటే పాతరాతి యుగము సూక్ష్మరాతి యుగము కొత్తరాతి యుగము బృహశిలా యుగము శాతవాహనులు ఇక్షవాకులు విష్ణుకుండీలు ఈ బహుమని సుల్తానులు మన ఏపీ పాలన మన తెలంగాణ పాలన ఇప్పటికీ కూడా కొత్తగా ఇల్లు కట్టుకుంటున్నారు కొత్తగా మొదలవుతున్నది. ఈ ఏయన పక్కన నాచురల్ గా చెరువులు ఉన్నాయి. ఓకే కొండ పక్కన ఎక్కడైనా చెరువు ఉంటుంది. కొండ పక్కన చెరువు లేదంటే మనిషి దాన్ని సమాంతరం చేసి ఇల్లు కట్టుకున్నట్టు ఓకే కచ్చితంగా కొండ మీద పడ్డ ప్రతి వాన చినుకు ఒకచోట కింద నీరు పల్ల మెరుగు డౌన్ లోకి వచ్చి స్టోర్ అవుతుంది.
(50:21) దాని చుట్టూ ఒక పల్లె తయారవుతది. ఎక్కడైతే కొండలు ఉన్న చోట నీరు అక్కడ ఉంటుందో అక్కడ జంతువులు తిరగాడుతూ ఉంటాయి. ఆ జంతువులను వేటాడే జంతువులు మొదలవుతాయి. కాబట్టి నేను చూసిన రింగింగ్ రాక్స్ లో ఈ చెరువులు నాచురల్ గా ఉండే చెరువులు ఉన్నాయి. తర్వాత మానవుడు డెవలప్ అయిన కొద్ది అభివృద్ధి సాధించిన కొద్ది చెరువు కట్టలు కట్టుకొని నీటిని ఎక్కువ స్టోర్ చేశడు.
(50:39) కానీ మానవుడి యొక్క చరిత్ర రికార్డు అయింది. నా మాటే శాసనం అంటుంది. బాహుబలి సినిమాలో రమ్యకృష్ణ దేవయాని పాత్ర అంటే ఒక ఒక బండ పైన రాస్తే అది చెరిగిపోదు. మానవుడు వదిలి పెట్టిన చారిత్రక జ్ఞాపకాలు కొండల మీద ఇప్పటికి ఉన్నాయి. ఎలా వాళ్ళు రాయిని మీటడం వల్ల ఒక చిన్న బద్ది ఏర్పడుతుంది. చిన్న కప్ మార్క్ కప్ మార్క్ అంటే ఇంత చిన్నటి ఆ లోతట్టు ప్రాంతం ఒక కప్పు సాసర్లాగా ఉంటాయి.
(51:07) అలా ఏన పొడవున వేల కప్ మార్క్స్ ఉంటాయి. ఓకే ఒక మిల్లీమీటర్ లోతు ఏర్పడాలంటే సుమారుగా ఒక 6వ000 దెబ్బలు పడాలి ఇంత లోతు పడాలంటే అది కాన్స్టంట్ కాన్సంట్రేషన్ తో ఒకే రాయితో ఒకే మనిషి ఏకదాటిగా పదే పదే ఒకే చోట గురు తప్పకుండా వేస్తే ఒక చిన్న బద్ది ఏర్పడుతది రౌండ్ గా మ్ అట్లా కొన్ని కోట్ల దెబ్బలు పడ్డాయి ఆ ఈనెల మీద అంటే మానవుడు తొలినాళ్ళ నుంచి ఇప్పటివరకు ఆ రాయిని కొడుతూనే ఉన్నాడు.
(51:38) ఓకే అందుకే ఆ రాయి మొత్తం బద్దులు బద్దులయి నున్నగాలి మనకు తెలిసిపోతుంది ఎక్కడ మనిషికి దెబ్బ కొట్టాడు అని ఎక్కడ సంగీతం వస్తుందని ఇంకా ఏం చేసాడు వాటి మీద రీసెర్చ్ చేసినప్పుడు మ్ అదొక సమావేశ మందిరం మ్ ఆ రాయి కొడితే చుట్టుపక్కల అన్ని గ్రామాల గ్రామాల పిల్లబడుతుంది. ఇది ఎట్లా అంటే జీడికల్ల అనే ఒక పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రం ఉంటుంది జనగామ జిల్లా పక్కనే లింగాల గణపురం మండలం జీడికల్లలో నక్సల్స్ రజాకార్ల ఉద్యమంలో ఆ ఒక బేరి ఉండేయి ఎంత అంటే సుమారుగా రెండు మూడు మీటర్లు మనకంటే చాలా పెద్ద బేరి అది కొడితే కిలోమీటర్ల దూరంలో వినిపించేది ఆ చప్పుడు
(52:17) ఆ చప్పుడు విని ఆ గ్రామస్తులందరూ అలర్ట్ అయ్యేవాళ్ళు రజాకారులు వస్తున్నారు గుర్రాల మీద వస్తున్నారు దోపిడి వేయడానికి వస్తున్నారుని అది ఒక సంకేతం ఆ బేరి మన హనుమకొండ ఆర్కియలజికల్ మ్యూజియం లో భద్రపరిచారు వెరీ వెరీ రేర్ ఐటం అది మనం వెళ్తే చూడాలి ఎత్తైతే అలా దూరంగా వినబడుతుందో వీళ్ళు కూడా ఆ రాయి కొడితే ఆ అడవి మొత్తంగా వినబడేది.
(52:37) ఓకే ఇప్పుడు మనం ఇక్కడ కూర్చున్నాం కింద అసలు ఏం ఏం సౌండ్ రావట్లేదు మనం ఉన్న ఈ గదిలో ఎందుకు రావట్లేదు మనం చుట్టూ క్లోజ్డ్ చేసాము రెండోది ఏందంటే ఆల్రెడీ సౌండ్ పొల్యూషన్ ఉంది. సౌండ్ పొల్యూషన్ లో నుంచి సౌండ్ క్లియర్ గా వినబడదు. కళ్ళు మూసుకుంటే మీకు చాలా సమస్యలు వినబడతాయి. అక్కడ ఏ పొల్యూషన్ లేదు కాబట్టి సౌండ్ ఇలా కొడితే కిలోమీటర్ల పొడవుది.
(53:02) ఈ వేటకు వెళ్ళిన మానవుడు ఆ రాయి సౌండ్ ని బట్టి మళ్ళ అక్కడికి వచ్చేవాడు ఒక మీటింగ్ ఉందని ఒక సమావేశం ఉందని అక్కడే ఒక కల్చరల్ ప్రాంగణం అది ఒక ఆడిటోరియం ఒక సమావేశ మందిరంగా ఉన్నట్లుగా కూడా చూసాను నేను. అట్లాంటి ఏనరాళ్ల మీద చాలా చోట్ల చాలా చోట్ల కనిపించాయి అదొకటి ఇంకొకటి ఏంది అక్కడ జింకలు ఎక్కువగా జీవించాయి. ఓకే ఆ యాంటీ లోప్ యాంటీ లోప్స్ అని పొడవైన కొమ్ములు ఉండే జింకలు ఆ కొమ్ముల జింకలు ఆ కొండల పైన బొమ్మలు గీసాడు జింకలు ఉన్నాయి తర్వాత అక్కడ ఎద్దుల చిత్రాలు చాలా ఉన్నాయి ఎద్దుల గుంపులే ఉన్నాయి చిత్రాలు అంటే అక్కడ మానవుడు
(53:40) ఎద్దులతో సహవాసం చేసాడు ఎద్దులతో సహవాసం చేసాడు అంటే వ్యవసాయం చేసాడు వ్యవసాయం చేసాడు అంటే విశ్రాంతి సమయం పెరిగింది విశ్రాంతి సమయం జరిగింది అంటే క్రియేటివిటీ ఏదో ఒకటి ఆలోచిస్తాడు మనిషి విశ్రాంతంగా ఉంటేనే సృజనాత్మకత పెరుగుద్ది పనిలో ఉంటే క్రియేటివిటీ డెవలప్ కాదు ఏం చేద్దాం ఖాళీగా ఉన్నాం కదా ఏదో ఒకటి చేద్దాం అని అట్లాంటి అనేక రకాల పెట్రో గ్లిప్స్ ఉన్నాయి.
(54:02) తెలంగాణలో అతి పెద్ద పెట్రోలిప్ సైట్ వీరన్నపేటలో ఉంది. అది ఇప్పుడు సిద్దిపేట జిల్లా చేర్యాల మండలంలో ఉంది ప్రతి రాయికి ఒక బొమ్మ గీసాడు. ఉమ్ ఆ ఊరి వాళ్ళు తెలియక చాలా రాళ్లుు కొట్టేసారు. నేను చూసినప్పటికీ ఇప్పటికి లేవు. చాలా చిత్రాలు ఉన్నాయి. అంటే సంగీతం పలికే ఏనల పైన ఒక చారిత్రిక క్రమం రికార్డు అయింది. రాతి పనిముట్లు తయారు చేసుకున్నాడు.
(54:23) అక్కడే చెరువుల పక్కనే ఆవాస ప్రాంతం ఉంది గుడిసెలు వేసుకున్నాడు వాళ్ళ వాడిన పనిముట్టు ఉంది వాళ్ళు నిప్పును వెలిగించిన రాయి కూడా ఆ ప్రాంతంలో దొరికింది అట్లా ఎక్కడో ఒక చోట రాయి మోగితే గొప్ప వార్త గానీ ఇక్కడ రెండు జిల్లాల పొడవున పెద్ద ఎత్తున వచ్చింది. నేను దాన్ని 30 డేస్ సీరియస్ గా చేశాను. ప్రతి చిన్న పాయింట్ దాని పైన చేసాను అట్లా ఇప్పుడు హంపి దేవాలయంలో కూడా చూసాము గుడిలోనే అది రాళ్లకు శబ్దాలు చేసుకొని వాళ్ళక అంటే గ్రామస్తులకి ఒక కోడ్ రాజ్యంలో అందరూ వచ్చి అసెంబుల్ అవ్వడానికి ఒక మ్యూజిక్ సేమ్ ఇట్లా మీరు చెప్పిన ఎగజాంపుల్ లాగా
(55:01) హంపి దేవాలయం గురించి కూడా విన్నారా సార్ మీరు విన్నాను సప్తస్వరాల మంటపం అంటారు ప్రతి పిల్లర్కి చుట్టూ గ్యాప్ వదిలిపెట్టి వదిలిపెట్టారు గ్యాప్ వదిలిపెట్టడం వల్ల మాత్రమే అవి మ్యూజిక్ వినిపిస్తున్నాయి ఇలాంటి శిల్పమే ఇవి రింగింగ్ రాక్స్ నుంచి తీసుకుపోయిన స్టోన్స్ అవి ఇలాంటిది ఏమనకు రామప్పలో కూడా రింగింగ్ రాక్ ఉంది.
(55:24) ఓకే అది ఎక్కడ అంటే ఎక్కువగా రింగింగ్ రాక్స్ ని కృష్ణుడి టెంపుల్స్ కి ఉపయోగిస్తారు. ఓకే దాదాపుగా కృష్ణుడి విగ్రహాలు ఎక్కడ ఉంటే ఒకసారి మీటితే ఆ టంగ్ టంగ్ అని సౌండ్ వస్తుంది. సో నారాయణపేట జిల్లాలోని ముడిమాలకి కూడా అంటే అందులో ఉన్న మెగాలిథిక్ సైట్స్ కి సంబంధించి కూడా యునెస్కో వరల్డ్ హెరిటేజ్ సైట్స్ లో లిస్ట్ అయింది.
(55:48) సో ఏంటి సార్ ఆ ప్రాంతంలో ఆ మెగాలిథిక్ సైట్స్ గొప్పతనం ఏంటి స్పెషాలిటీ ఏంటి? అది ఆ సైట్ వరల్డ్ లో ఫేమస్ సైట్ అది. మ్ మనం మన ప్రభుత్వాలు ప్రచారం చేసుకోవడంలో చాలా వెనుకబడి ఉన్నాం. ఉమ్ ప్రతి సైన్స్ స్టూడెంట్ నాట్ ఓన్లీ సైన్స్ స్టూడెంట్ ప్రతి స్టూడెంట్ స్కూల్లో చదివే ప్రతి పిల్లవాడు కచ్చితంగా మూడు మళల సందర్శించాల ఎంత అద్భుతమైన సైట్ అంటే సుమారుగా ఒక 80 ఎకరాల సైట్ అది రైతులంతా దున్నుకోగా కొంత కబ్జాకు వెళ్ళిపోయింది.
(56:19) మిగతా సైట్ని రైతులు దున్నుకోండి కానీ ఆ ఉన్నవి చెదిరిపోకుండా చూడండి అని పెట్టారు. ఎంత గొప్ప సైట్ అంటే అది మెగాలిక్ సైట్ అంటే పెద్ద పెద్ద నిర్మాణాలతో చేసిన ఏదైనా మెగాలిక్ సైట్ అంటున్నాము. కానీ ఒక మెనహిరి మీద ఎద్దులో చిత్రాలు ఉన్నాయి. మ్ ఎర్లీ మెగాలిక్ లేదా నియోలితిక్ ఏజ్ కి సంబంధించిందని నేను అనుకుంటాను ఎందుకంటే అక్కడ రాతి పనిముట్లు దొరికాయి.
(56:42) పక్కనే నియోలితిక్ సైట్ ఉంది. మ్ వీటి ఆధారాలను బట్టి అది మెగాలిక్ కంటే కూడా నియోలితిక్ ఏజ్ ఎండింగ్ లోనో నియోలితిక్ కంటిన్యూటీ లోనో అది వచ్చి ఉండాలి. మెగాలిక్ సైటే అయితే అన్ని అవి అక్కడ ఏంటంటే పెద్ద పెద్ద స్తంభాల వంటి రాళ్ళను తీసుకొచ్చాడు. అట్లా రాళ్లుు మనకు దొరకవు ప్రకృతిలో సహజ సిద్ధంగా దొరికే రాళ్లుు దొరకవు అందుకోసం కిలోమీటర్లు కిలోమీటర్లు ట్రావెల్ చేసి ఉండాలి ఆ ఒక్కొక్క రాయి స్తంభం మ్ దానికి పక్కనే రివర్ ఉంటది.
(57:16) ఉమ్ ఆ రివర్ లో నుంచి కూడా వాటిని ఆ దొంగలు పెట్టి కర్రలు పెట్టి వాటి మీద రాయి పెట్టి తీసుకొచ్చి ఉంటారు. తీసుకొచ్చు ఉంటే ఇక్కడ ప్రశ్న ఏమిటంటే అంత పెద్ద బృహత్తర కార్యక్రమం చేసినప్పుడు అది మనుషుల వల్ల సాధ్యం కాదు. ఉమ్ మరి అప్పట్లో ఎలా పెట్టి ఉంటారు అంటారు? అదేమిటంటే అక్కడ ఒక రాజు ఉండాల. ఉమ్ ఒక రాచరిక వ్యవస్థ ఉండాలి. ఉమ్ అక్కడ ఒక అందులో సైంటిస్టులు ఉండాలి.
(57:44) ఆ సైంటిస్టులకు వీళ్ళు గౌరవం ఇచ్చి ఉండాలి అంత పెద్ద ఖర్చు పెట్టాలంటే రాజుకు వీళ్ళు చూపించగలగాలి ఇది అదేంటంటే ఖగోలాన్ని ఖగోలాన్ని అంటే అంతరిక్షాన్ని పరిశోధించే కేంద్రం సూర్యుడి గమనమో చంద్రుడి గమనమో గ్రహణాలో రాశులో అది అయి ఉంటది. ఎందుకంటే అక్కడ మనకి ఆ ఈ సెవెన్ స్టార్స్ కనిపిస్తది. చిత్ర అక్యూరేట్ గా కనిపిస్తది మీరు ఒక వీడియోలో చూసాను రాయి మీద అది నార్మల్ రాయిగానే కనిపిస్తుంది కానీ మీరు చాక్ పీస్ తో ఆ నక్షత్రాల షేప్ ఒక కైట్ లాగా కనిపిస్తుంది దాన్ని పట్టెమంచం ముగ్గురు దొంగలు అంటారు పట్టమంచం అంటే నాలుగు మంచం కోళ్ళు ముగ్గురు దొంగలు అంటే మూడు చుక్కలు
(58:27) కలిపితే ఒక కైట్ లాగా అట్లా అంటారు తెలంగాణలో పట్టమంచం ముగ్గురు దొంగలు అంటారు. ఆ అట్లాంటి చిత్రము అది అది మళ్ళీ ఆ రాయి సెపరేట్ గా ఉంటది. హమ్ ఆ సెపరేట్ గా ఉన్న రాయి పక్కనే ఉండే బరియలు కూడా చాలా సెపరేట్ గా ఉంటది. మ్ అంటే ఆ అందులో ఒక కీలకమైన సైంటిస్ట్ అయి ఉంటాడు నేను అనుకుంటున్నాను ఎందుకు అంత సెపరేట్ గా ఉంది దానికి తోవ చూపించాడు.
(58:49) బరియల్స్ కి తోవలు ఎక్కడా కనిపించవు నేను ఇంకెక్కడో చూసాను అట్లాంటిది మంచి రూట్ చూపిస్తాడు ఆ బరియల్ చుట్టూ పెడతాడు మధ్యలో టెంపుల్ కి వెళ్తే రైలింగ్ ఎలా ఉంటుందో ఆ పక్కన అలాంటి రైలింగ్ ఆ బరియలకి చూసాను. దానికి సమాధికి పక్కనే ఉంటుంది. అయితే ఏం చేసాడు ఈ మానవుడు అంతరిక్షాన్ని పరిశోధించాడు. పరిశోధించి అక్కడ రాశులు ఎలా ఉన్నాయి ఆ నక్షత్ర గమనం ఎలా ఉందో దాన్ని చిత్రించే ప్రయత్నం చేశాడు.
(59:13) ఈ క్రమంలో ఒక రాయి ఉంటది ఆ రాయి పైన వందలాది కప్ మార్క్స్ ఉంటాయి. ఉ అంటే చిన్న చిన్న బద్దులు అన్నమాట కప్ మార్క్స్ అవన్నీ నింపారు. ఇది ఏమై ఉంటుందో తెలియదు దీని పైన కేపి రావు గారు చాలా చాలా రీసెర్చ్ చేస్తున్నారు చాలా ఆయన ఇచ్చిన రిపోర్ట్ వల్ల దక్కన హెరిటేజ్ వాళ్ళు వేదికుమార్ గారు వాళ్ళ అధ్వర్యంలో దానికి ఆ యునెస్కో జాబితాలోకి చేరింది అది.
(59:34) యునెస్కో గుర్తించలేదు ప్రాథమిక జాబితాలో ఆ లిస్ట్ చేరింది. కానీ అదైతే గర్వకారణం. అది కచ్చితంగా యునెస్కో గుర్తించే సైట్ అది. ఉ పక్కనే రివర్ కి వెళ్ళినప్పుడు ఆ రివర్ మీద కూడా పెట్రో క్లిప్స్ ఉన్నాయి. ఆ పక్కన సైట్లు కూడా చూశను అవన్నీ కూడా హిస్టారికల్ సైట్లే చాలా బ్యూటిఫుల్ గా ఉంటాయి కొండని ఇక్కడ చిత్రాలు ఉన్నాయి అని ఎలా చెప్పొచ్చు మ్ అంటే ఒక కార్పొరేట్ మనం ఒక మంచి ఇల్లుని చూసి లోపల ఫ్రిడ్జ్ ఏసీ ఉంటాయని మనం ఊహించగలుగుతాం.
(1:00:05) అవును ఒక గుడిసను చూస్తే ఫ్రిడ్జ్ ఉండదు అని అనుకోగలుగుతాం. ఇట్లాగే మానవుడు యూనివర్సల్ గా ఉన్నాడు అప్పటి మానవుడు ఇప్పటి మానవుడు ఒకేలాగా ఆలోచిస్తున్నాడు. మ్ పశువులు పక్షాలు కూడా పక్షాదులు కూడా అలాగే ఆలోచిస్తాయి. అవి ఏంటంటే అందమైన ప్రాంతం ఉండాలి రక్షిత ప్రాంతం ఉండాలి మనకి మనం కోరుకున్నది కూడా అందంగా ఉండాలి బాగుండాలి.
(1:00:25) మనం షాపింగ్ కి వెళ్తాము డ్రెస్ క్వాలిటీ ఉండాలి కలర్ కలర్ ఫుల్ గా ఉండాలని కోరుకుంటాం. రేర్ గా ఉండాలని కూడా కోరుకుంటాం. తక్కువ ప్రైస్ లో రావాల తక్కువ అది వేరే విషయం. ఆ ప్రైస్ అప్పుడు ప్రైస్ ఏది లేదు కాబట్టి ఇక్కడ మనిషి ఏం చేసాడంటే ఏ కొండ అందంగా కనిపిస్తుందో కచ్చితంగా అక్కడ మానవుడు చిత్రాలు వేస్తాడు. ఓకే ఏ కొండను సులభంగా ఎక్కగలుగుతామో అక్కడ కచ్చితంగా డాల్మన్ బరియల్స్ ఉంటాయి కచ్చితంగా ఉంటాయి నేనైతే నేను అట్లా చూసే చెప్పగలుగుతాను ఇక్కడ బరియల్స్ ఉన్నాయి.
(1:00:54) ఇప్పుడు హైదరాబాద్లో మౌలాలి గుట్ట ఉంటది. ఆ నాచారం దగ్గర నాచారం పార్సీ గుట్ట హైదరాబాద్ వచ్చినప్పుడు ఒక రోజు చూసాను ఒక రోజు వచ్చినప్పుడు మౌలాలి గుట్ట చూసాను. ఉమ్ మౌలాలి గుట్ట చూసినప్పుడు కచ్చితంగా ఈ గుట్ట మీద డాల్మెన్స్ ఉంటాయి. ఉమ్ అని వెళ్ళాం లేదు సార్ అక్కడ దర్గా ఉంటది ముస్లిం కాలంలో అది అట్లా ఏమ ఉండవంటే లేదు దాని మీద కచ్చితంగా డాల్మన్ బరియల్స్ ఉంటాయని అది మొత్తం తిరిగాను ఎక్కడ డాల్మన్ బరియల్స్ లేవు.
(1:01:21) ఆ మరి నా అంచన తప్పు అంటే కాదు అవన్నీ తొలగించారు. ఓకే డెఫినెట్ గా డాల్మన్ బరియల్స్ ఉంటాయి ఎందుకంటే అంత బ్యూటిఫుల్ సైట్ అది వందల బరియల్స్ ఉండాలి నాకు తెలుసు ఇంకా అది రాజుల కాలంలో వస్తూ అది వినియోగంలోకి రావడంతో ఆరాలు తొలగించారు ఆరాళ్లనే కొట్టి కోట నిర్మించారు బూర్జులు నిర్మించారు ఇవన్నీ జరిగినాయి. సులభంగా చెప్పొచ్చు.
(1:01:43) నేను నాది కరీంనగర్ కరీంనగర్ జిల్లా మానకొండూరు మండలం గంగిపల్లి విలేజ్ నాది కరీంనగర్ నుండి నేను జనగాం వచ్చేటప్పుడు వయా హనుమకొండ రావాలి హుజరాబాద్ హనుమకొండ టు జనగాం ఈ దారి పొడుగున వచ్చే ప్రతి గుట్ట చూసాను నేను టైం ఉందనుకో సడన్ గా అక్కడ దిగేవాడిని దిగి అక్కడ ఎవరనా కలిసి అట్లా వెళ్ళేవాడిని అట్లా వెళ్ళినవే ఇవన్నీ కూడా పర్టిక్ులర్ గా ఈ ఊరు వెళ్ళాలి అట్లా టైం ఏమి ఉండదు.
(1:02:08) ఇప్పుడు నిన్న ప్రైడ్ ఆఫ్ తెలంగాణ అవార్డ్ వచ్చింది కాబట్టి ఈరోజు సండే కాబట్టి నేను ఇక్కడికి రాగలిగినాను. మీ ప్రోగ్రాం్ కోసమే రావాలంటే నేను రాలేకపోతాను. అంటే ఒక పర్పస్ మీద వెళ్ళినప్పుడు ఆన్ ది వేలో ఏది ఉంటే అట్లా చూస్తాను శిల్పారామం ఎప్పుడూ చూడలేదు చూడాలని ఉంది. సో ప్రైడ్ ఆఫ్ తెలంగాణ అవార్డు కి రావాల్సిందే కాబట్టి శిల్పారామం ఇట్లా అన్ని కొండలు ఎక్కాను.
(1:02:30) ఉమ్ ఇక్కడ కూడా ఇప్పుడు మనం ముడుమల్ల దగ్గర మనం ఒక ప్రశ్న కంటిన్యూ అవుతుంది సమాధానము ఈ పరిశోధన ఇక్కడ ఒక్కటే ఒక్కటక్క దగ్గర జరగలేదు. ఉ జనగామ జిల్లాలో బచ్చనపేట మండలంలో కొడవటూరు అనే ఒక విలేజ్ లో రాళ్లతోట అని ఉంటుంది. ఉమ్ వాళ్ళు లా తోట అంటారు. ఓకే ఆ ఆలయం ఉత్సవాలు జరిగినప్పుడు ఆ పాంప్లెట్ లో ఏమని స్టోరీ రాస్తారంటే ఇక్కడ కొందరు సిద్ధులు తపస్సు చేసేవారు ఈ పక్కన ఉన్న మామిడి తోటలో ప్రతిరోజు మామిడి పళ్ళు తినేవారు.
(1:03:01) ఈ రైతు ఎవరు ఈ మామిడి పళ్ళు తింటున్నారు ఎవరు ఈ మామిడి పళ్ళు దొంగతనం చేస్తున్నారని ఆ మామిడి చెట్లకు చెప్పులు కట్టాడు. ఉ ఈ సిద్ధులు ఏం చేశారు తపస్సు చేసుకునే వారు వెళ్ళేటప్పటికి మామిడి చెట్లకు చెప్పులు కట్టి ఉన్నాయి. అలా చెప్పులు ఎందుకు కడతారు అంటే ఇప్పుడు ఆ మామిడి పండు తింటే చెప్పుతో కొట్టినట్టే ఇప్పటికి కూడా చెప్పులు కడతారు ఎవరనా మామిడికాయలు దొంగతనం చేస్తే ఇంకొక టెంపర్ అన్నమాట అట్లా చెప్పులు కట్టడం వల్ల ఈ సిద్ధులు ఏం చేస్తారు ఆగ్రహించి కోపానికి వచ్చి ఈ మామిడి చెట్లన్నీ రాళ్లతోటగా అని శపిస్తారు.
(1:03:31) ఓ అందుకే రాళ్లతోట ఉంది. మామిడి తోట అయితే ఎలా ఉంటదో మనం ఒక పెద్ద బిల్డింగ్ పై నుంచి వ్యూ పాయింట్ నుంచి చూస్తే మామిడి తోట అక్కడొకటి అక్కడఒకటి ఇలా ఉంటది కదా లైన్ గా అట్లా అట్లా రాళ్లు ఉంటాయి. అది రాళ్లతోట ఇది నాకు చాలా ఆసక్తికరంగా ఉంది అదేమిటి శపిస్తే శపిస్తే మామిడి చెట్లు రాళ్ళ అవ్వడం ఏమిటి ఇది దేవతల కాలము ఇట్లా కాదు కదా ఇంత చదివినం ఇవి ఎట్లా నమ్ముతాం అనిపోతే అక్కడ రాళ్లతోట ఉంది.
(1:03:56) ఇది ఏంటని చూస్తే తమిళనాడులో బూడిదహల్లి అనే ఒక గ్రామం ఉంటది. ఆ బూడిద తమిళనాడు కర్ణాటక వాళ్ళు మనకంటే చరిత్రను కాపాడుకుంటున్నారు వాళ్ళు. ఉమ్ ఇప్పటికీ స్టిల్ వాళ్ళు భాషని చరిత్రని బాగా కాపాడుకుంటారు. మ్ ఆ మామిడ మన బూడిదహల్లి ప్రాంతంలో ఇలాంటి రాళ్లతోట ఉంది అక్కడ. ఓ మ్ అయితే ఈ రాళ్లతోట వీళ్ళన్నీ తొలగించారు. తొలగించి ఆ రాళ్లను రోడ్డు పక్కకి నాటేశారు.
(1:04:23) ఆ రాళ్ల తోట మీద నుంచే రోడ్డు పోయింది. ఉమ్ రాళ్ళన్నీ తొలగించి రోడ్డు పక్కనే వేసేసారు. అది సాగు చేసుకుంటున్నారు ఇప్పుడు. మరి రాళ్లతోట ఉందని ఇప్పుడు ఎట్లా చెప్పాలి నేను చెప్తే నమ్మరు ఆర్కియాలజిస్ట్ కాదు రాళ్లతోట ఎలా ఉందని చెప్పాలి ఆ ఆలయంలో స్టోరీ ఉంది అది నమ్మరు అప్పుడు ఏం చేశను నేను నా ఆఖరి ఆధారంగా ఆ రాళ్లను వరసగా అలా రాళ్లుు ఎక్కడ దొరకవు ఆ రాళ్ళ నుంచి నేను వీడియో తీసి పెట్టాను ఇక్కడ రాళ్లతోట ఉంది ఇదేంటంటే తమిళనాడులోని బోడిదహల్లిలో ప్రయోగాలు చేశారు ఉత్తరాయణం నుంచి సూర్యుడు దక్షిణాయనానికి ఎలా ప్రయాణ స్తాడు అనే జర్నీని వాళ్ళు అక్కడ ఫైండింగ్
(1:05:02) చేశారు. ఒక్కొక్క రాయి నుంచి వచ్చినప్పుడు ఒక్కొక్క రోజు మనం సూర్యుడు తూర్పున ఉదయిస్తాడు అంటాం. అంటే ఆ టైం లోనే మనకి సంక్రాంతి వస్తదంట ఆ ఉత్తరాయణంలోకి సూర్యుడు మకర రాశిలోకి ప్రవేశించినప్పుడు సంక్రాంతి వస్తుందని అంటే ఈ పండగలు ఈ కొలతలన్నీ వాళ్ళు అప్పుడే ఇప్పుడు ఏ పుస్తకం లేనప్పుడు ప్రతి రైతు ఏ రాశి వస్తది ఏ నక్షత్రం వస్తది మూడాలు ఎప్పుడు వస్తాయి శ్రావణ వాళ్ళకి తెలుస్తుంది అట్లా అంటే వాళ్ళు ప్రకృతి పట్ల అంత జ్ఞానం ఉంది సమయాన్ని టైం యొక్క నీడ నీడను బట్టి కూడా సమయాన్ని ఇప్పటికే చెప్తారు పల్లెటూర్లలో వాచులు లేని కడ ఇప్పుడు ఆదివాసి వాళ్ళు
(1:05:36) ఉన్నారు గడియారం ఉండదు పిల్ల పిల్లలు ఎప్పుడు స్కూల్ నుంచి ఇంటికి వస్తారో వాళ్ళు తండావాసులు ఇప్పటికీ ఆ చెట్టు నీడనో గుంజ నీడనో ఏన నీడనో చెప్తారు కదా అట్లా ఉత్తరాయణం నుంచి దక్షిణాయనానికి సూర్యుడు ఒక రోజు ఇక్కడే ఉదయిస్తే రెండవ రోజు ఇక్కడి నుంచి సూర్యుడు కనిపిస్తాడు మూడో రోజు ఇక్కడి నుంచి కనిపిస్తాడు ఎప్పుడు ప్రతిసారి ఒకే యాంగిల్ లో సూర్యుడు కనిపించాడు అందుకే సూర్యుడి కిరణాలు శివలింగం మీద పడతాయి ఇది ప్రత్యేకమైన రోజు అని చాలా మంది దర్శించుకుంటారు చాలా దేవాలయాల్లో ఆ ఎందుకు రోజు పడవు సూర్యుడు తూర్పున ఉదయిస్తే అంటే సూర్యుడు ఒకే రోజు ఒకే ఒక దిశలో
(1:06:10) ఎప్పుడు ఉదయించాడు ఈ రోజు ఉదయిస్తే రేపు యాంగిల్ మారుతుంది. ఓకే అంటే భూమి యాంగిల్ వంగి ఉండడం వల్ల కొంత వంగి ఉండడం వల్ల అక్యూరేట్ గా రాదు మనకి టైం అందుకనే సూర్యుడు వేరు వేరు దిశలలో ఉదయిస్తుంటాడు. అట్లా సూర్యుడు ప్రయాణించే దూరం సూర్యుడు ఏం ప్రయాణించడు కానీ మనం ఊరికి అనుకుందాం భూమి తిరుగుతూ ఉంటుంది. అయితే ఆ ప్రయాణించే దూరాన్ని మనం లెక్క కట్టారు వాళ్ళు.
(1:06:33) అక్కడ బూడిద గల్లిలో ఆ ప్రయోగాలు అవి రికార్డు అయి ఉన్నాయి. అవి ప్రూఫ్ అయినవి. ఉ అంటే మీరు ఒక మాట అన్నారు పారామీటర్ ఏంటి డిపార్ట్మెంట్ కి పంపించారు డిపార్ట్మెంట్ కి పంపించాల్సిన అవసరం ఏమి లేదు మనకు తెలిసిపోతుంది. ఎందుకంటే ఆల్రెడీ ఎక్స్పెరిమెంట్స్ ఉన్నాయి ఆల్రెడీ ప్రయోగాలు ఉన్నాయి ఆల్రెడీ సమాచారం ఉంది ఆల్రెడీ పుస్తకాలలో ఉన్నాయి కాబట్టి దాన్ని బేస్ చేసుకొని మనం చెప్తాం.
(1:06:54) ఇప్పుడు ఒకతను ఇది ఏనుగు అని మనకు పరిచయం చేశాడు అనుకోండి ఇప్పుడు ఏనుగుని ప్రపంచం అంతా గుర్తుపడతాం. ఉ అదేమి జియాలజిస్ట్లో జుయాలజిస్ట్లు వచ్చి చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు ఇది కూడా అంతే అట్లాంటి ప్రయోగము ఇక్కడ జరిగింది. ఉమ్ అట్లా నారాయణపేట అంత ఫేమస్ మ్ చాలా బాగుంటది నారాయణపేట [సంగీతం] [సంగీతం]