ఒక గ్లాసు నీటిలో దాగి ఉన్న విశ్వ రహస్యం! | నీరు కేవలం H₂O కాదు... #drpasupathirajgurejala

ఒక గ్లాసు నీటిలో దాగి ఉన్న విశ్వ రహస్యం! | నీరు కేవలం H₂O కాదు... #drpasupathirajgurejala

Author Name:Dr_Pasupathi_Raj_Gurejala

Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@Dr_Pasupathi_Raj_Gurejala

Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=1xeYveH7e8w



Transcript:
(00:00) ఒక్కసారి ఊహించండి. ఈ క్షణం నుంచి భూమిపై ఉన్న మొత్తం నీరు ఒక్కసారిగా మాయమైపోయిందని మొదట నదులు అదృశ్యమవుతాయి. తర్వాత సరస్సులు, సముద్రాలు, మేఘాలు ఆ తర్వాత మొక్కలు ఎండిపోతాయి. జంతువులు అంతరించిపోతాయి. చివరకు మనిషి కూడా ఉండడు. కొన్ని రోజుల్లోనే ఈ నీలి గ్రహం నిశశబ్దమైన రాతి గోళంగా మారిపోతుంది. అందుకే శాస్త్రవేత్తలు విశ్వంలో కొత్త గ్రహాన్ని కనుగొన్న ప్రతిసారి ముందుగా వెతికేది బంగారం కాదు.
(00:28) వజ్రాలు కాదు కేవలం ఒక్కటే అక్కడ నీరు ఉందా లేదా ఎందుకంటే ఇప్పటివరకు మనకు తెలిసిన ప్రతి జీవం వెనుక నీరే ఉంది. కానీ మనం ప్రతిరోజు తాగే ఈ నీరు నిజంగా ఏమిటి? ఇది కేవలం దాహం తీర్చే ఒక ద్రవమా లేక విశ్వంలోని అత్యంత గొప్ప రహస్యాలలో ఒకటా? ఒక సాధారణ గ్లాసు నీటి వెనుక బిలియన్ల సంవత్సరాల విశ్వ చరిత్ర దాగి ఉందంటే మీరు నమ్ముతారా? మనకు నీరు చాలా సాధారణంగా కనిపిస్తుంది.
(00:52) ఎందుకంటే మనం ప్రతిరోజు దానిని చూస్తున్నాం, తాగుతున్నాం, ఉపయోగిస్తున్నాం. కానీ శాస్త్రవేత్తల దృష్టిలో నీరు విశ్వంలోని అత్యంత అసాధారణమైన పదార్థాలలో ఒకటి. చిన్నప్పుడు మనం H2O అంటే రెండు హైడ్రోజన్ పరమాణువులు. ఒక ఆక్సిజన్ పరమాణువు అని నేర్చుకున్నాం. కానీ ఈ చిన్న ఫార్ములా వెనుక భూమిపై మొత్తం జీవ వ్యవస్థ దాగి ఉందని చాలా మందికి తెలియదు.
(01:15) భూమిపై సహజ పరిస్థితుల్లో ఘన రూపమైన మంచుగా ద్రవరూపమైన నీరుగా వాయురూపమైన నీటి ఆవిరిగా నిరంతరం మారుతూ ఉండే అత్యంత ముఖ్యమైన పదార్థం నీరే ఈ మూడు రూపాల మధ్య జరిగే మార్పులే మేఘాలను సృష్టిస్తాయి వర్షాన్ని కురిపిస్తాయి నదులను ప్రవహింపజేస్తాయి పంటలను పెంచుతాయి అడవులను నిలబెడతాయి చివరకు జీవాన్ని కొనసాగిస్తాయి భూమిపై జరిగే ప్రతి నీటి చక్రానికి కేంద్ర బిందువు నీరే ఇప్పుడు ఒక చిన్న ప్రయోగాన్ని గుర్తు చేసుకోండి.
(01:41) ఒక గ్లాసు నీటిలో మంచు ముక్క వేస్తే అది తేలుతుంది. ఇది మనకు సాధారణంగా అనిపిస్తుంది. కానీ శాస్త్రవేత్తలకు ఇది ఒక అద్భుతం. ఎందుకంటే దాదాపు అన్ని పదార్థాలు గడ్డ కట్టినప్పుడు మరింత దట్టంగా మారి కిందకు మునిగిపోతాయి. కానీ నీరు మాత్రం గడ్డ కట్టినప్పుడు విస్తరిస్తుంది. దాని సాంద్రత తగ్గుతుంది. అందుకే మంచు నీటిపై తేలుతుంది.
(02:02) ఈ ఒక్క లక్షణం లేకపోయి ఉంటే ప్రతి చలికాలంలో సరస్సులు, నదులు, సముద్రాలు అడుగు నుంచి గడ్డ కట్టడం ప్రారంభించేవి. కొద్ది కాలానికే అవి పూర్తిగా మంచుగా మారిపోయేవి. జలచర జీవం దాదాపు అంతరించిపోయేది. భూమిపై జీవ పరిణామం పూర్తిగా వేరే దిశలో వెళ్ళిపోయేది. అంటే మనం ఈ రోజు జీవించి ఉండటానికి కూడా ఈ చిన్న భౌతిక లక్షణం ఒక ముఖ్యమైన కారణం.
(02:24) ఇక్కడితో ఆశ్చర్యాలు ముగియవు. నీటికి హై స్పెసిఫిక్ హీట్ కెపాసిటీ అనే అద్భుతమైన లక్షణం ఉంది. అంటే నీరు అపారమైన వేడిని గ్రహించిన నెమ్మదిగా వేడెక్కుతుంది. అలాగే నెమ్మదిగానే చల్లబడుతుంది. అందుకే సముద్రాలు భూమి ఉష్ణోగ్రతను సమతుల్యంగా ఉంచుతాయి. పగలు భూమి పూర్తిగా కాలిపోకుండా రాత్రి పూర్తిగా గడ్డకట్టిపోకుండా కాపాడుతాయి. మీరొక విషయం గమనించారా సముద్ర తీర ప్రాంతాల్లో ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణంగా స్థిరంగా ఉంటాయి.
(02:52) కానీ ఎడారి ప్రాంతాల్లో పగలు భరించలేని వేడి రాత్రి తీవ్రమైన చలి ఉంటుంది. కారణం ఒక్కటే నీటి ప్రభావం ప్రకృతి భూమికి ఇచ్చిన సహజ ఉష్ణ నియంత్రణ వ్యవస్థ సముద్రాలే మరో అద్భుతమైన లక్షణం నీటిని శాస్త్రవేత్తలు యూనివర్సల్ సాల్వెంట్ అని పిలుస్తారు. ఎందుకంటే ఇది అనేక పదార్థాలను తనలో కరిగించగలదు. మన రక్తం శరీరమంతా ఆక్సిజన్, పోషకాలు, ఖనిజాలు హార్మోన్లు తీసుకెళ్లగలగడానికి ప్రధాన కారణం కూడా నీరే.
(03:17) ప్రతి కణంలో జరిగే దాదాపు అన్ని జీవరసాయన చర్యలు నీటిలోనే జరుగుతాయి. నీరు లేకపోతే జీవకణాలు పనిచేయవు. జీవం కొనసాగదు. మన శరీరంలో దాదాపు 70% నీరే ఉంటుంది. మెదడులో సుమారు 75% రక్తంలో దాదాపు 90% నీరే ఉంటుంది. మీరు ఇప్పుడు ఈ మాటలు వింటున్నారు, అర్థం చేసుకుంటున్నారు. ఆలోచిస్తున్నారు. ఈ ప్రతిక్షణంలో మీ శరీరంలోని కోట్లాది కణాలు నీటి సహాయంతోనే తమ పనిని చేస్తున్నాయి.
(03:43) అయితే నీటిలోని అసలు మాయ ఇంకా ఇక్కడే ఉంది. నీటి అణువులు ఒకదానితో ఒకటి హైడ్రోజన్ బాండ్స్ అనే సూక్ష్మ బంధాలతో అనుసంధానమై ఉంటాయి. ఈ బంధాల వల్లే నీటికి మిగతా పదార్థాల్లో కనిపించని అసాధారణ లక్షణాలు వస్తాయి. మంచు తేలడం అధిక ఉష్ణ సామర్థ్యం, అధిక ఉపరితల ఉద్రిక్తత. ఇవన్నీ ఈ సూక్ష్మ బంధాల అద్భుత ఫలితాలే.
(04:05) ఒక చిన్న పురుగు నీటి మీద నడవడం మీరు ఎప్పుడైనా చూశారా? దానిని వాటర్ స్ట్రైడర్ అని పిలుస్తారు. అది మునిగిపోదు. ఎందుకంటే నీటికి సర్ఫేస్ టెన్షన్ అనే ప్రత్యేక లక్షణం ఉంది. నీటి ఉపరితలం ఒక పలుచని తెరలా ప్రవర్తిస్తుంది. ఈ చిన్న సంఘటన వెనుక కూడా గొప్ప భౌతిక శాస్త్రం దాగి ఉంది. ఇప్పుడు ఇంకో ఆశ్చర్యకరమైన ప్రశ్న. ఒక భారీ మర్రి చెట్టు, 100 అడుగుల ఎత్తు, వేలాది ఆకులు కానీ వేర్ల నుంచి ఆ ఆకుల వరకు నీరు ఎలా చేరుతుంది? అక్కడ ఎలాంటి మోటార్ లేదు, పంపు లేదు అయినా ప్రతి రోజు వేల లీటర్ల నీరు పైకి వెళుతూనే ఉంటుంది.
(04:38) దీనికి కారణం క్యాపిలరీ యాక్షన్. అలాగే హైడ్రోజన్ బాండ్స్ నీటి అణువులు ఒకదానిని ఒకటి ఆకర్షించుకుంటూ అతి సన్నని గొట్టాల గుండా కూడా పైకి ప్రయాణించగలవు. ఈ లక్షణం లేకపోతే భూమిపై భారీ చెట్లు పెరగడం అసాధ్యమయ్యేది. ఒక్కసారి ఒక చిన్న విత్తనాన్ని ఊహించండి. అది సంవత్సరాల పాటు ఎండిన నేలలో నిశ్చలంగా ఉండగలదు. కానీ కొన్ని చుక్కల నీరు తాకగానే అందులో నిద్రిస్తున్న జీవం మేల్కుంటుంది.
(05:01) ఒక మొలకగా మారుతుంది. తరువాత ఒక మహా వృక్షంగా ఎదుగుతుంది. ఒక చిన్న నీటి బిందువు ఒక అడవికి ఆరంభం కావచ్చు. వేల సంవత్సరాల క్రితమే మన ఋషులు కూడా నీటి గొప్పతనాన్ని అర్థం చేసుకున్నారు. అందుకే ఋగ్వేదంలో ఇలా చెప్పారు ఆపోహి స్థఠా మయోభవః తా నా ఊర్జే దధాతన మహే రణాయ చక్షసే దీని భావం ఓ జలమా నీవు ఆనందానికి మూలం మాకు బలాన్ని ప్రసాదించు ఆరోగ్యాన్ని ప్రసాదించు జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించు ఇది కేవలం ఒక ప్రార్థన మాత్రమే కాదు జీవం మొత్తం నీటిపైనే ఆధారపడి ఉందనే లోతైన అవగాహన ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే ఆధునిక జీవశాస్త్రం కూడా మరో భాషలో ఇదే విషయాన్ని
(05:39) చెబుతోంది. ప్రతి జీవకణం పని చేయడానికి ప్రతి జీవ రసాయన చర్య జరగడానికి ప్రతి జీవి బతకడానికి నీరు తప్పనిసరి అయితే ఇక్కడ ఒక ప్రశ్న తలెత్తుతుంది. మనం ఈరోజు తాగే ఈ నీరు అసలు ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది ఇది భూమిపైనే పుట్టిందా లేక దీని ప్రయాణం విశ్వం పుట్టుకతోనే ప్రారంభమైందా మీ శరీరంలో ఉన్న నీటి వయస్సు నిజంగా ఎంత? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం తెలుసుకున్న తర్వాత మీరు ఇకపై ఒక గ్లాసు నీటిని ఎప్పటికీ మామూలుగా చూడలేరు.
(06:06) ఇప్పుడు మీకు ఒక ప్రశ్న మీ శరీరంలో ఉన్న నీటి వయస్సు ఎంత ఉంటుందని అనుకుంటున్నారు 10 సంవత్సరాల 100 సంవత్సరాల 1000 సంవత్సరాలా కాదు బహుశా మీ శరీరంలో ఉన్న కొన్ని నీటి అణువులు సౌర కుటుంబం ఏర్పడక ముందే అంతరిక్షంలో ఏర్పడి ఉండవచ్చు. ఈ ఆలోచన వినడానికి ఆశ్చర్యంగా ఉన్న ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు పరిశీలిస్తున్న అత్యంత ఆసక్తికరమైన విషయాలలో ఇదొకటి. మనం ఈ రోజు తాగే ఒక గ్లాసు నీరు ఒకప్పుడు డైనోసార్ శరీరంలో భాగంగా ఉండి ఉండవచ్చు.
(06:31) అంతకంటే ముందు ఒక పురాతన సముద్రంలో ప్రయాణించి ఉండవచ్చు. ఇంక వెనక్కి వెళితే ఒక మంచుతో నిండిన తోక చుక్కలో ఉండి ఉండవచ్చు. మరింత వెనక్కి వెళితే నక్షత్రాల మధ్య తేలియాడే వాయువు. దూళి మేఘాలలో ఏర్పడి ఉండవచ్చు. ఎందుకంటే నీటి అణువులు ప్రకృతిలో నశించవు. అవి తమ రూపాన్ని మాత్రమే మార్చుకుంటాయి. కానీ తమ ప్రయాణాన్ని ఎప్పటికీ ఆపవు.
(06:52) అయితే ఈ నీరు అసలు భూమిపైకి ఎలా వచ్చింది? దీనికి శాస్త్రవేత్తల దగ్గర ఒకే సమాధానం లేదు. ఒక సిద్ధాంతం ప్రకారం భూమి ఏర్పడుతున్న తొలి దశల్లో మంచుతో నిండిన గ్రహసకలాలు మరియు తోక చుక్కలు భూమిని డీకొనడంతో భారీ మొత్తంలో నీరు ఇక్కడికి చేరింది. మరో సిద్ధాంతం ప్రకారం భూమి లోపల ఉన్న ఖనిజాలలోనే నీటి మూలకాలు దాగి ఉంది. అగ్ని పర్వతాల ద్వారా కోట్ల సంవత్సరాల పాటు బయటకు విడుదలయ్యాయి.
(07:16) ప్రస్తుతం ఈ రెండు అవకాశాలపై పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి. అంటే నీటి పుట్టుక ఇప్పటికీ శాస్త్రానికి పూర్తిగా ఛేదించని రహస్యాలలో ఒకటి. కానీ ఒక విషయం మాత్రం ఖచ్చితంగా నిజం.మీ మీరు ఈ రోజు తాగే నీటి అణువులు కోట్ల సంవత్సరాలుగా భూమి మీద ఒక అద్భుతమైన ప్రయాణం చేస్తున్నాయి. ఒక రోజు అవి సముద్రంలో ఉంటాయి. మరుసటి రోజు సూర్యుడి వేడి వల్ల ఆవిరిగా మారి ఆకాశంలోకి వెళ్తాయి. తరువాత మేఘాలుగా మారుతాయి.
(07:40) వర్షంగా కురుస్తాయి. నదులలో ప్రవహిస్తాయి. చెట్ల వేర్లలోకి ప్రవేశిస్తాయి. ఆకుల వరకు చేరుతాయి. జంతువుల శరీరాల్లోకి వెళ్తాయి. మన శరీరంలోకి వస్తాయి. మళ్ళీ బయటకు వచ్చి అదే ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తాయి. ఇదే ప్రకృతి యొక్క మహత్తరమైన నీటి చక్రం కోట్ల సంవత్సరాలుగా ఒక్క క్షణం కూడా ఆగకుండా తిరుగుతున్న అద్భుత వ్యవస్థ.
(08:00) ఈ నీటి చక్రాన్ని గమనిస్తే ప్రకృతిలో నిజంగా ఏదీ వృధా కాదని అర్థమవుతుంది. ఒకప్పుడు మీరు తాగిన నీరు రేపు ఒక మేఘంగా మారవచ్చు. ఎల్లుండి ఒక హిమ పర్వతం పై మంచుగా గడ్డకట్టవచ్చు. మరికొన్ని సంవత్సరాల తర్వాత ఒక నదిగా ప్రవహించవచ్చు. ఇంకొన్ని వందల సంవత్సరాల తర్వాత మరో మనిషి శరీరంలో భాగం కావచ్చు. నీరు ఎప్పటికీ చనిపోదు. అది కేవలం తన రూపాన్ని మాత్రమే మార్చుకుంటుంది.
(08:24) ఈ అద్భుతమైన చక్రాన్ని చూసినప్పుడు తైతర్య ఉపనిషత్లోని ఒక గొప్ప వాక్యం గుర్తుకు వస్తుంది. ఆకాశాద్వాయుహ వాయురగ్నిహ అగ్నేరాపః అభ్యః పృథివి దీని భావం ఆకాశం నుంచి వాయువు వాయువు నుంచి అగ్ని అగ్ని నుంచి నీరు నీటి నుంచి భూమి ఇది ఆధునిక శాస్త్రం చెప్పే విశ్వ సృష్టి సిద్ధాంతం కాదు. కానీ సృష్టిలోని మూలతత్వాల పరస్పర సంబంధాన్ని వివరిస్తున్న ఒక తాత్విక దృక్కోణం ప్రకృతిలో ప్రతి అంశం మరొక అంశంతో అనుసంధానమై ఉందనే భావాన్ని ఇది తెలియజేస్తుంది.
(08:54) ఇప్పుడు ఒక క్షణం భూమి వెలుపలికి వెళ్దాం. ఈ విశ్వంలో ఎక్కడైనా జీవం ఉందా అనే ప్రశ్నకు సమాధానం వెతుకుతున్న శాస్త్రవేత్తలు ముందుగా అడిగే ప్రశ్న ఒక్కటే. అక్కడ నీరు ఉందా? అందుకే అంతరిక్ష పరిశోధనలో ఒక ప్రసిద్ధమైన సూత్రం ఏర్పడింది. ఫాలో ద వాటర్ ఎందుకంటే ఇప్పటివరకు మనకు తెలిసిన ప్రతి జీవరూపం నీటిమీదే ఆధారపడి ఉంది. నీరు ఉన్నచోట జీవం ఉండే అవకాశం కూడా పెరుగుతుంది.
(09:16) ఈ ఆలోచనతోనే అంగారక గ్రహాన్ని దశాబ్దాలుగా పరిశీలిస్తున్నారు. అక్కడ ఒకప్పుడు నదులు ప్రవహించి ఉండవచ్చని సరస్సులు ఉండి ఉండవచ్చని. ఇప్పుడు కూడా భూగర్భంలో మంచు రూపంలో నీరు ఉండవచ్చని అనేక ఆధారాలు లభించాయి. అందుకే అంగారక గ్రహం ఇప్పటికీ జీవం అన్వేషణలో అత్యంత ముఖ్యమైన లక్ష్యంగా ఉంది. అయితే అంగారక గ్రహం ఒక్కటే కాదు బృహస్పతి ఉపగ్రహమైన యూరోపా శాస్త్రవేత్తలను మరింత ఉత్సాహపరుస్తోంది.
(09:42) దాని ఉపరితలం పూర్తిగా మంచుతో కప్పబడి ఉంది. కానీ ఆ మంచు పొర కింద ఒక భారీ ద్రవ సముద్రం ఉండవచ్చని బలమైన ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. కొన్ని అంచనాల ప్రకారం అక్కడి నీటి పరిమాణం భూమి సముద్రాల కంటే కూడా ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. అందుకే భూమి వెలుపల జీవం కోసం వెతుకుతున్నప్పుడు యూరోపా అత్యంత ఆశాజనకమైన ప్రదేశాలలో ఒకటిగా మారింది.
(10:04) శని గ్రహానికి చెందిన ఉపగ్రహం ఎన్ సెలడస్ కూడా అంతే ఆశ్చర్యకరం అక్కడి మంచు చీలికల నుంచి నీటి ఆవిరి మంచు కణాలు కార్బన్ ఆధారిత సేంద్రియ సమ్మేళనాలు అంతరిక్షంలోకి వెలువడుతున్నట్లు అంతరిక్ష నౌకలు గుర్తించాయి. ఈ పరిశీలనలు అక్కడ జీవానికి అనుకూలమైన పరిస్థితులు ఉండవచ్చనే ఆసక్తిని మరింత పెంచాయి. ఇటీవల కాలంలో జేమ్స్ వెబ్ స్పేస్ టెలస్కోప్ దూర గ్రహాల వాతావరణాలను విశ్లేషిస్తూ వాటిలో నీటి ఆవిరి ఆనవాళ్లను కూడా గుర్తిస్తోంది.
(10:31) ఎందుకంటే ఒక గ్రహం పై నీటి ఉనికి అక్కడ జీవం ఉండే అవకాశాన్ని అంచనా వేయడంలో అత్యంత కీలకమైన సూచనగా పరిగణించబడుతోంది. ఇప్పుడు ఒక్కసారి ఆలోచించండి మీ చేతిలో ఉన్న ఒక చిన్న గ్లాసు నీరు బహుశా ఒకప్పుడు డైనోసార్ దాహాన్ని తీర్చి ఉండవచ్చు. ఒక పురాతన అడవిలోని చెట్టును పెంచి ఉండవచ్చు. ఒక హిమ నదిలో వేల సంవత్సరాలు మంచుగా నిద్రించి ఉండవచ్చు.
(10:53) ఒక తోక చుక్కతో అంతరిక్షంలో ప్రయాణించి ఉండవచ్చు. ఇప్పుడు అదే నీరు మీ చేతిలో ఉంది. మీరు దానిని తాగబోతున్నారు. ఇక్కడ ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం ఉంది. మనం నీటిని ప్రతిరోజు చూస్తాం. కానీ దాని ప్రయాణాన్ని ఎప్పుడూ చూడం. ఒక నీటి బిందువు కథను పూర్తిగా చెప్పాలంటే అది భూమి చరిత్రను, జీవ చరిత్రను. చివరికి విశ్వ చరిత్రను కూడా చెప్పాల్సి వస్తుంది. ఎందుకంటే నీటి కథ.
(11:16) భూమి కథతో విడదీయరాని సంబంధం కలిగి ఉంది. బహుశా అందుకేనేమో ప్రపంచంలోని దాదాపు ప్రతి ప్రాచీన నాగరికత నీటిని కేవలం ఒక పదార్థంగా చూడలేదు. జీవానికి ప్రతీకగా చూసింది. పవిత్రంగా గౌరవించింది. వేదాలు, ఉపనిషత్తులు, భగవద్గీత, పురాణాలు కూడా నీటికి అసాధారణమైన స్థానం ఇచ్చాయి. కానీ ఎందుకు వారు నీటిలో ఏమి చూశారు? ఆధునిక శాస్త్రం కనుగొన్న సత్యాలకు వారి తాత్విక ఆలోచనలకు ఏమైనా సంబంధం ఉందా? ఇప్పుడు ఆ అద్భుతమైన ప్రయాణంలోకి వెళ్దాం.
(11:45) మనిషి చరిత్రను పరిశీలిస్తే ఒక ఆశ్చర్యకరమైన విషయం కనిపిస్తుంది. ప్రపంచంలోని దాదాపు ప్రతి నాగరికత నీటిని కేవలం ఒక సహజ వనరుగా మాత్రమే చూడలేదు. జీవానికి మూలంగా పవిత్రమైన శక్తిగా సృష్టి యొక్క ప్రతీకగా గౌరవించింది. భారతదేశంలో గంగా గోదావరి కృష్ణ కావేరి ఈజిప్ట్ లో నైల్ మెసోపొటేమియాలో టైగ్రస్ మరియు యూఫ్రెటీస్ చైనాలో హువాహి ప్రపంచ చరిత్రలోని ప్రతి గొప్ప నాగరికత ఒక నది ఒడ్డునే పుట్టింది.
(12:13) ఇది యాదృచ్చికం కాదు ఎందుకంటే నీరు ఉన్న చోటే జీవం ఉంటుంది. జీవం ఉన్నచోటే నాగరికత పుడుతుంది. వేల సంవత్సరాల క్రితమే మన ఋషులు ఈ సత్యాన్ని అర్థం చేసుకున్నారు. అందుకే ఋగ్వేదంలో జలాన్ని స్తుతిస్తూ ఇలా చెప్పారు. ఆపోహి ష్ట మయోభువః తా న ఊర్జే దథాతన మహే రణాయ చక్షసే దీని భావం ఓ జలమా నీవు ఆనందానికి మూలం మాకు శక్తిని ఇవ్వు ఆరోగ్యాన్ని ప్రసాదించు జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించు ఇది కేవలం ఒక ప్రార్థన కాదు జీవం మొత్తం నీటిపై ఆధారపడి ఉందనే గొప్ప అవగాహన ఆధునిక జీవశాస్త్రం కూడా ఇదే విషయాన్ని మరో భాషలో చెబుతోంది.
(12:51) ప్రతి జీవకణం పని చేయడానికి ప్రతి జీవరసాయన చర్య జరగడానికి నీరు తప్పనిసరి అధర్వ వేదంలో మరో గొప్ప వాక్యం కనిపిస్తుంది. ఆపః సర్వస్య భేష జీహ అంటే నీరు సమస్త జీవులకు ఔషధం ఈ వాక్యాన్ని ప్రతి రోగానికి మందు అనే అర్థంలో తీసుకోవడం సరైంది కాదు దీని అసలు భావం నీరు ఆరోగ్యానికి పునాది. ఆధునిక వైద్యం కూడా ఇదే విషయాన్ని స్పష్టంగా చెబుతోంది.
(13:15) శరీరంలో నీరు తగ్గితే మెదడు పనితీరు నుంచి రక్త ప్రసరణ వరకు ప్రతి వ్యవస్థ ప్రభావితమవుతుంది. ఇప్పుడు ఉపనిషత్తుల వైపు వెళ్దాం. ఈషా వాస్య ఉపనిషత్ ఇలా చెబుతుంది. ఈషా వాస్య మిదం సర్వం యత్కించ జగత్యాం జగత్ దీని భావం ఈ విశ్వంలోని ప్రతీదీ ఒకే పరమ సత్యం తో నిండి ఉంది. ఒక గ్లాసు నీటిని ఆలోచించండి. అదే నీరు మేఘం అవుతుంది వర్షం అవుతుంది నదిగా ప్రవహిస్తుంది సముద్రంలో కలుస్తుంది మళ్ళీ ఆవిరిగా మారుతుంది రూపాలు మారుతున్నాయి కానీ నీరు మాత్రం అదే ఉపనిషత్తులు చెప్పే ఏకత్వ భావనకు ఇది ఒక అద్భుతమైన ప్రకృతి ఉదాహరణ ఇది శాస్త్రీయ నిరూపణ కాదు కానీ ఒక గొప్ప తాత్విక పోలిక
(13:53) ఛాందోగ్య ఉపనిషత్ మరింత లోతైన భావనను తెలియజేస్తుంది. సర్వం కల్విదం బ్రహ్మ అంటే ఈ విశ్వమంతా ఒకే పరమ సత్యం ఆధునిక శాస్త్రం కూడా విశ్వంలోని ప్రతి పదార్థం ఒకే భౌతిక నియమాలను అనుసరిస్తుందని చెబుతోంది. మన శరీరంలోని నీటి అణువులు అయినా సముద్రంలోని నీటి అణువులు అయినా అవన్నీ ఒకే ప్రకృతి నియమాలకు లోబడి ఉంటాయి.
(14:16) ఇది ఉపనిషత్తులకు శాస్త్రీయ నిరూపణ కాదు కానీ ప్రకృతిలోని ఏకత్వాన్ని రెండు వేరు వేరు దృక్కోణాలు వివరిస్తున్న ఆసక్తికరమైన ఉదాహరణ. ముండక ఉపనిషత్లో ఒక అందమైన ఉపమానం ఉంది. యథానద్యః శందమానాః సముద్రేలస్తం గచ్చంతి నామరూపే విహాయ అంటే ఎన్ని నదులు ప్రవహించినా చివరకు సముద్రంలో కలుస్తాయి. అక్కడ తమ పేరు తమ రూపం అనే భేదాలను వదిలేస్తాయి.
(14:39) గోదావరి, కృష్ణ, గంగా, కావేరి సముద్రంలో కలిసిన తర్వాత వాటిని వేరు చేయడం అసాధ్యం. ప్రకృతి మొత్తం ఒకే నిరంతర ప్రవాహం అనే భావాన్ని ఈ ఉపమానం అద్భుతంగా తెలియజేస్తుంది. భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునితో ఇలా అంటాడు. రసోల్లహమప్సు కౌంతేయ దీని భావం ఓ అర్జున నీటిలోని రుచి నేనే. ఈ శ్లోకం రసాయన శాస్త్రాన్ని వివరించడం కాదు. జీవాన్ని నిలబెట్టే ప్రతి మూలంలో దైవత్వాన్ని చూడాలని చెప్పే ఆధ్యాత్మిక సందేశం.
(15:08) నీరు లేకపోతే రుచి లేదు జీవం లేదు అనుభవం లేదు అందుకే గీత నీటిని దైవత్వానికి ప్రతీకగా ఉపయోగించింది. మరో శ్లోకంలో శ్రీకృష్ణుడు ఇలా చెబుతాడు. గామావిస్య చ భూతాని ధారయామ్య హమోజస దీని భావం నేను భూమిలో ప్రవేశించి సమస్త జీవులను నిలబెడుతున్నాను. దీనిని కూడా ప్రకృతి ద్వారా జీవం కొనసాగుతుందనే తాత్విక భావనగా అర్థం చేసుకోవాలి. భూమి, నీరు, గాలి, సూర్యకాంతి ఈ నాలుగు కలిసి జీవానికి పునాది.
(15:36) పురాణాలలో కూడా నీటికి అత్యంత విశిష్ట స్థానం ఉంది. శ్రీమద్భాగవతం మరియు విష్ణు పురాణంలో సృష్టి ప్రారంభాన్ని కారణ జలాలతో ప్రతీకాత్మకంగా వర్ణిస్తారు. ఇక్కడ జలం అనేది కేవలం భౌతిక నీటిని మాత్రమే సూచించదు. సృష్టి ఆవిర్భావానికి మూలమైన అనంత అవకాశాన్ని సూచించే తాత్విక ప్రతీకగా కూడా భావించబడుతుంది. ఇప్పుడు ఆధునిక శాస్త్రం వైపు తిరిగి వస్తే జీవం ఎలా ప్రారంభమైంది అనే ప్రశ్నకు సమాధానం ఇంకా పూర్తిగా దొరకలేదు కానీ ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
(16:07) జీవం ప్రారంభమై ఉండే రసాయన చర్యలకు నీరు అత్యంత అనుకూలమైన వేదిక. అందుకే శాస్త్రవేత్తలు భూమి వెలుపల జీవాన్ని వెతికేటప్పుడు కూడా ముందుగా నీటి ఆనవాళ్ళనే వెతుకుతున్నారు. నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత ఆల్బర్ట్ సెయింట్ గ్యోర్జీ ఒకసారి ఇలా అన్నాడు. వాటర్ ఇస్ లైఫ్స్ మట్రిక్స్ అంటే నీరే జీవానికి పునాది. లియోనార్డో డాట్ వించి కూడా ఒకసారి ఇలా అన్నాడు.
(16:28) వాటర్ ఇస్ ద డ్రైవింగ్ ఫోర్స్ ఆఫ్ ఆల్ నేచర్ అంటే ప్రకృతిని నడిపించే ప్రధాన శక్తి నీరే. ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే వేల సంవత్సరాల క్రితం వేదాలు నీటిని జీవానికి మూలంగా వర్ణించాయి. ఆధునిక శాస్త్రం అదే విషయాన్ని ప్రయోగాలు పరిశీలనలు గణితంతో అధ్యయనం చేస్తోంది. రెండూ ఒకే పద్ధతిని అనుసరించలేదు. ఒకటి ఆధ్యాత్మిక తత్వం మరొకటి శాస్త్రీయ పరిశోధన.
(16:52) కానీ రెండు నీటి అసాధారణ ప్రాముఖ్యతను గుర్తించాయి. ఇప్పుడు ఒక చిన్న విత్తనాన్ని ఊహించండి. అది ఎండిన నేలలో సంవత్సరాల పాటు అలాగే ఉంటుంది. కానీ కొన్ని చుక్కల నీరు తాకగానే అందులో నిద్రిస్తున్న జీవం మేల్కొంటుంది. ఒక మూలకగా మారుతుంది. తర్వాత ఒక మహా వృక్షంగా ఎదుగుతుంది. చివరకు వేలాది కొత్త విత్తనాలను సృష్టిస్తుంది. ఒక చిన్న నీటి బిందువు. ఒక అడవికి ప్రారంభం కావచ్చు.
(17:13) మనిషి ఆహారం లేకుండా కొన్ని వారాలు జీవించగలడు. కానీ నీరు లేకుండా కొన్ని రోజులు మాత్రమే జీవించగలడు. ఈ ఒక్క వాస్తవం నీటి విలువను చెప్పడానికి చాలదా? చెప్పండి. బహుశా అందుకేనేమో ప్రపంచంలోని దాదాపు ప్రతి నాగరికత నీటిని పవిత్రంగా భావించింది. అది మూఢనమ్మకం వల్ల కాదు అది జీవం పట్ల ఉన్న గౌరవం ప్రకృతి పట్ల ఉన్న కృతజ్ఞత మనుగడ పట్ల ఉన్న అవగాహన అయితే నీటి కథ ఇంకా పూర్తి కాలేదు ఎందుకంటే శాస్త్రం ఇప్పటికీ నీటి గురించి అన్ని రహస్యాలను ఛేదించలేదు.
(17:44) ఒక సాధారణ H2O అణువు ఇంకా ఎన్నో ప్రశ్నలను మన ముందు ఉంచుతోంది. ఆ ప్రశ్నలు ఏమిటి? నీటి గురించి ఇంకా ఏ రహస్యాలు మిగిలి ఉన్నాయి. ఇప్పుడు ఆ చివరి అధ్యాయంలోకి వెళ్దాం. నీటి గురించి మనకు చాలా తెలుసు అనుకుంటాం కానీ నిజానికి మనకు తెలిసింది చాలా తక్కువ. శాస్త్రవేత్తలు దశాబ్దాలుగా నీటిని అధ్యయనం చేస్తున్నప్పటికీ ఈ సాధారణ H2O అణువు ఇప్పటికీ ఎన్నో ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పకుండా నిలబడి ఉంది.
(18:09) ఉదాహరణకు నీరు గడ్డకట్టినప్పుడు ఎందుకు విస్తరిస్తుంది? ఇతర పదార్థాల్లా ఎందుకు ప్రవర్తించదు? ఎందుకు దీనికి అసాధారణమైన ఉష్ణ సామర్థ్యం ఉంది? ఎందుకు ఇది అనేక పదార్థాలను కరిగించగల అత్యుత్తమ ద్రావకంగా పనిచేస్తుంది? ఎందుకు జీవం దాదాపు పూర్తిగా నీటిపైనే ఆధారపడింది? ఈ ప్రశ్నల వెనుక ఉన్న భౌతిక శాస్త్రాన్ని చాలా వరకు అర్థం చేసుకున్నప్పటికీ నీటి ప్రత్యేకతలపై పరిశోధనలు ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి.
(18:32) మరోవైపు ప్రపంచవ్యాప్తంగా తరుచుగా వినిపించే ఒక వాదన ఉంది. నీటికి జ్ఞాపక శక్తి ఉంటుందని అది ప్రకంపనలను శబ్దాలను భావోద్వేగాలను గుర్తుంచుకుంటుందని కొందరు చెబుతారు. ఈ భావనను వాటర్ మెమొరీ అని పిలుస్తారు. అయితే ఇక్కడ ఒక విషయం చాలా స్పష్టంగా తెలుసుకోవాలి. ఇప్పటి వరకు ఈ వాదనను ప్రధాన శాస్త్రీయ ప్రపంచం నిర్ధారించలేదు.
(18:54) దీనికి బలమైన పునరావృతమయ్యే ప్రయోగాత్మక ఆధారాలు లేవు. అందుకే దీనిని ఒక నిరూపిత శాస్త్రీయ సత్యంగా కాకుండా ఇంకా చర్చలో ఉన్న ఒక వివాదాస్పద ఆలోచనగా మాత్రమే చూడాలి. కానీ శాస్త్రీయంగా నిరూపితమైన ఒక గొప్ప సత్యం మాత్రం ఉంది. నీరు లేకుండా మనకు తెలిసిన జీవం లేదు. భూమిపై ప్రతి కణం ప్రతి మొక్క, ప్రతి జంతువు, ప్రతి మనిషి, ప్రతి జీవరసాయన చర్య నీటిపైనే ఆధారపడి ఉంది.
(19:17) ఇప్పుడు ఒకసారి భూమిని అంతరిక్షం నుంచి చూసినట్లు ఊహించండి. ఈ గ్రహం నీలంగా కనిపిస్తుంది. అందుకే దీనిని బ్లూ ప్లానెట్ అంటారు. కానీ ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే భూమిపై ఉన్న మొత్తం నీటిలో దాదాపు 97% ఉప్పునీరు తాగడానికి అనుకూలమైన మంచి నీరు 3% కంటే కూడా తక్కువ. అందులో ఎక్కువ భాగం మంచు రూపంలో బంధించబడి ఉంది. మనం నేరుగా ఉపయోగించగల నీటి పరిమాణం చాలా చిన్నది.
(19:45) అంటే జీవాన్ని నిలబెట్టే అత్యంత విలువైన పదార్థం విశ్వంలో అత్యంత అరుదైన వనరులలో ఒకటిగా కూడా మారుతోంది. అందుకే ఈరోజు ప్రపంచం ఎదుర్కొంటున్న అతి పెద్ద సవాళ్లలో ఒకటి నీటి సంరక్షణ జనాభా పెరుగుతోంది. వాతావరణ మార్పులు వేగంగా జరుగుతున్నాయి. మంచు పర్వతాలు కరుగుతున్నాయి. భూగర్భ జలాలు తగ్గుతున్నాయి. భవిష్యత్తులో యుద్ధాలు కూడా చమురు కోసం కాకుండా నీటి కోసం జరిగే అవకాశం ఉందని కొందరు నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
(20:11) అందుకే నీటిని కాపాడటం అనేది కేవలం పర్యావరణ బాధ్యత మాత్రమే కాదు. అది మనిషి భవిష్యత్తును కాపాడే బాధ్యత కూడా. ఇప్పుడు ఈ మొత్తం ప్రయాణాన్ని ఒక్కసారి గుర్తు చేసుకోండి. ఒక సాధారణ గ్లాసు నీటితో ప్రారంభమైన ఈ కథ. మనల్ని భూమి పుట్టుక దగ్గరకు తీసుకెళ్ళింది. అక్కడి నుంచి తోక చుక్కల వరకు తీసుకెళ్ళింది. డైనోసార్ల కాలాన్ని చూపించింది.
(20:31) అంతరిక్ష పరిశోధనల వరకు తీసుకెళ్ళింది. వేదాలు ఉపనిషత్తులు భగవద్గీతలోని తాత్విక భావనలను పరిచయం చేసింది. చివరకు మళ్ళీ మన చేతిలో ఉన్న అదే గ్లాసు నీటి దగ్గరకు తీసుకొచ్చింది. ఇప్పుడు ఆ గ్లాసును మరోసారి చూడండి. అది కేవలం పారదర్శకమైన ఒక ద్రవం కాదు అది బిలియన్ల సంవత్సరాల ప్రయాణికుడు. నక్షత్రాల కథను మోసుకొచ్చిన సందేశవాహకుడు. భూమిపై తొలి జీవానికి సాక్షి ప్రతి నాగరికతను పెంచిన నిశశబ్ద శక్తి ప్రతి మనిషి శరీరంలో ప్రవహిస్తున్న జీవధార బహుశా మనం నీటిని తాగడం లేదు విశ్వ చరిత్రలోని ఒక చిన్న భాగాన్ని మనలోకి ఆహ్వానిస్తున్నాం అందుకే తదుపరిసారి మీరు ఒక గ్లాస్ నీటిని చేతిలో పట్టుకున్నప్పుడు
(21:07) దాహం తీర్చుకునే ముందు ఒకసారి ఆలోచించండి. ఈ చిన్న నీటి బిందువు ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది ఎన్ని సముద్రాలను చూసింది ఎన్ని మేఘాలుగా మారింది ఎన్ని జీవుల శరీరాల్లో ప్రవహించింది ఎన్ని కోట్ల సంవత్సరాలు ప్రయాణించింది బహుశా ఆ ప్రశ్నలకు సమాధానం తెలిసిన రోజు మీరు నీటిని ఎప్పటికీ మామూలుగా చూడలేరు ఎందుకంటే నీరు కేవలం జీవాన్ని మోసుకెళ్ళదు అది విశ్వ కథను కూడా మోసుకెళ్తుంది.
(21:34) ఓ