భ్రమరి ప్రాణాయామం (భ్రమర నాద ప్రాణాయామం)
భ్రమరి ప్రాణాయామం అష్టాంగ యోగంలో ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక ప్రశాంతతను కలిగించే ప్రాణాయామం. శ్వాసను విడిచే సమయంలో తుమ్మెద వంటి "మ్మ్మ్..." నాదం చేయడం దీని ప్రత్యేకత. ఈ నాదం తల, ముఖం, గొంతు ప్రాంతంలో సూక్ష్మ ప్రకంపనలను కలిగిస్తుంది. చేసే విధానం 1. పద్మాసనం, సిద్ధాసనం, సుఖాసనం లేదా కుర్చీలోనైనా వెన్నెముక నిటారుగా ఉంచి కూర్చోవాలి. 2. కళ్లను మూసి శరీరాన్ని పూర్తిగా సడలించాలి. 3. దీర్ఘంగా ముక్కు ద్వారా శ్వాసను పీల్చుకోవాలి. 4. శ్వాసను మెల్లగా విడిచేటప్పుడు నోరు మూసి "మ్మ్మ్..." అనే తుమ్మెద నాదాన్ని చేయాలి. 5. ఆ నాదం తల, గొంతు, ముఖం, భ్రూమధ్య ప్రాంతంలో కలిగించే ప్రకంపనలను గమనించాలి. 6. ప్రారంభంలో 5 సార్లు, తరువాత 10–15 సార్ల వరకు చేయవచ్చు. అభ్యాసం ఉన్నవారు గురువు మార్గదర్శకత్వంలో షణ్ముఖి ముద్రతో కూడా భ్రమరి చేయవచ్చు. శాస్త్రీయంగా నిర్ధారిత ప్రయోజనాలు ఒత్తిడి (Stress) తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది. ఆందోళన (Anxiety) లక్షణాలను తగ్గించవచ్చు. గుండె స్పందన (Heart Rate) తగ్గి విశ్రాంతి స్థితి పెరగవచ్చు. రక్తపోటు స్వల్పంగా తగ్గడానికి తోడ్పడవచ్చు (వైద్య చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు). ఏకాగ్రత, జ్ఞాపకశక్తి మెరుగుపడటానికి సహాయపడుతుంది. నిద్ర నాణ్యత మెరుగుపడటానికి ఉపయోగపడుతుంది. శ్వాస విడిచే సమయంలో నాసికలో నైట్రిక్ ఆక్సైడ్ (Nitric Oxide) ఉత్పత్తి పెరగవచ్చని కొన్ని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. ఇది శ్వాసనాళాలకు అనుకూల ప్రభావాన్ని చూపవచ్చు. యోగశాస్త్రం మరియు మంత్రశాస్త్రం ప్రకారం హఠయోగ సంప్రదాయం ప్రకారం భ్రమరి వల్ల: మనస్సు ప్రత్యాహార స్థితిలోకి సులభంగా ప్రవేశిస్తుంది. అనాహత నాదాన్ని అనుభవించేందుకు మనస్సు సిద్ధమవుతుంది. ఆజ్ఞా చక్రంపై ధ్యానం సులభమవుతుంది. ధ్యానానికి ముందు చేసే ఉత్తమ ప్రాణాయామాలలో ఇది ఒకటి. జాగ్రత్తలు ఖాళీ కడుపుతో లేదా భోజనం చేసిన 3 గంటల తరువాత చేయాలి. చెవిలో తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్, ఇటీవల చెవి శస్త్రచికిత్స, తీవ్రమైన తల తిరుగుడు ఉన్నవారు వైద్యుడు లేదా యోగ నిపుణుడి సలహాతో మాత్రమే చేయాలి. నాదాన్ని బలవంతంగా లేదా చాలా గట్టిగా చేయకూడదు. మృదువుగా, సమానంగా చేయాలి. మీ సందర్భానికి ప్రత్యేక సూచన మీరు గతంలో ఎడమ చెవిలో వినికిడి సమస్య ఉందని చెప్పారు. అలాంటి పరిస్థితిలో భ్రమరి ప్రాణాయామం చేయాలనుకుంటే: చెవులను బలంగా మూయకుండా చేయండి. మృదువైన నాదంతో 3–5 సార్లు మాత్రమే ప్రారంభించండి. చెవిలో నొప్పి, ఒత్తిడి లేదా తల తిరుగుడు అనిపిస్తే వెంటనే ఆపి వైద్యుని లేదా యోగ నిపుణుడిని సంప్రదించండి. సరైన విధంగా, ప్రతిరోజూ 5–10 నిమిషాలు అభ్యాసం చేస్తే భ్రమరి ప్రాణాయామం మనశ్శాంతి, ధ్యాన సామర్థ్యం మరియు నాడీ వ్యవస్థ ప్రశాంతతకు ఎంతో ఉపకరిస్తుంది.
No comments:
Post a Comment