* *“పరిజ్ఞానం – అష్టాదశ విద్యలు.*

                  (*18 విద్యలు*)”. 

*ఇవి భారతీయ సనాతన సంప్రదాయంలో చెప్పబడిన ప్రధాన జ్ఞాన శాఖలు.* 

*మధ్యలో ఉన్న సరస్వతీ దేవి జ్ఞానం, వాక్కు, కళలకు అధిష్ఠాన దేవతగా చూపించబడ్డారు.* 🙏

*అష్టాదశ విద్యలు అంటే,*

*1. ఋగ్వేదము*

దేవతా స్తుతులు, మంత్రాలు, యజ్ఞ విధానాలకు సంబంధించిన వేదం.

*2. యజుర్వేదము*

యజ్ఞాలు, హోమాలు, కర్మకాండ విధులను వివరించే వేదం.

*3. సామవేదము*

సంగీత స్వరాలతో మంత్రగానం చేసే వేదం.

*4. అథర్వవేదము*

ఆరోగ్యం, శాంతి, రక్షణ, జీవన విధానాలకు సంబంధించిన జ్ఞానం.

*5. శిక్ష*

వేద మంత్రాలను సరైన ఉచ్చారణ, స్వరం, అక్షర శుద్ధితో పలికే శాస్త్రం.

*6. వ్యాకరణము*

భాషా నియమాలు, పద నిర్మాణం గురించి చెప్పే శాస్త్రం.

*7. ఛందస్సు*

మంత్రాలు, శ్లోకాలలోని ఛందో నియమాల శాస్త్రం.

*8. నిరుక్తము*

వేద పదాల మూల అర్థాలను వివరించే శాస్త్రం.

*9. జ్యోతిషము*

కాల నిర్ణయం, తిథి, నక్షత్రం, గ్రహగతులు మొదలైన వాటి శాస్త్రం.

*10. కల్పము*

యజ్ఞాలు, సంస్కారాలు, ఆచార విధానాల నియమాలు.

*11. మీమాంస*

వేద వాక్యాల అర్థ విచారణ, ధర్మ నిర్ణయ శాస్త్రం.

*12. న్యాయశాస్త్రము*

తర్కం, ప్రమాణాలు, యుక్తి విచారణ శాస్త్రం.

*13. పురాణాలు*

దేవతా చరిత్రలు, ధర్మ కథలు, ఆధ్యాత్మిక బోధనలు.

*14. ధర్మశాస్త్రములు*

ధర్మం, ఆచారాలు, సామాజిక నియమాల వివరణ.

*15. ఆయుర్వేదము*

ఆరోగ్యం, వైద్యం, జీవన విధానం గురించి శాస్త్రం.

*16. ధనుర్వేదము*

యుద్ధ విద్య, ఆయుధ ప్రయోగం, రక్షణ విద్య.

*17. నీతిశాస్త్రము*

రాజనీతి, జీవన నీతి, ధర్మాచరణ మార్గాలు.

*18. అర్థశాస్త్రము*

ఆర్థిక వ్యవస్థ, పరిపాలన, రాజ్య నిర్వహణ శాస్త్రం.

👉 *మొత్తం భావం.*

వేదాల నుండి కళలు, వైద్యం, తర్కం, ధర్మం, రాజనీతి వరకు మానవ జీవితాన్ని సంపూర్ణంగా తీర్చిదిద్దే జ్ఞాన సంపదనే అష్టాదశ విద్యలు అంటారు. 

అందుకే మధ్యలో, *సరస్వతీ దేవిని “సర్వ విద్యా స్వరూపిణి”* గా చూపించారు. 🙏

*యా కుందేందు తుషారహార ధవళా యా శుభ్రవస్త్రావృతా* ।

*యా వీణావరదండమండితకరా యా శ్వేతపద్మాసనా* ॥

🙏 *శ్రీ సరస్వత్యై నమః* 🙏