Saturday, September 5, 2026

003 Ashtavakra Gita: Rest in Consciousness, Be Free అష్టావక్ర గీత: చైతన్యంలో విశ్రమించి ముక్తుడవు కా

003 Ashtavakra Gita: Rest in Consciousness, Be Free అష్టావక్ర గీత: చైతన్యంలో విశ్రమించి ముక్తుడవు కా

Author Name:The Wisdom Compass

Youtube Channel Url:https://www.youtube.com/@TheWisdomCompass

Youtube Video URL:https://www.youtube.com/watch?v=AwWcrS0NhLs



Transcript:
(00:05) ఆ నువ్వు నీ దేహం కాదు అనే ఒకే ఒక వాస్తవాన్ని మనం నిజంగా అంగీకరించగలిగితే అంటే కేవలం పైపైన కాదు పూర్తిగా అంగీకరిస్తే ఈ క్షణమే మనకు సంసార బంధాల నుంచి విముక్తి లభిస్తుందట ఖచ్చితంగా వినడానికి ఇది చాలా సింపుల్ గా అనిపిస్తుంది కదా కానీ అష్టావక్రగీత చెబుతున్న అత్యంత ప్రగాఢమైన కఠోరమైన సత్యం ఇదే అవును అష్టావక్రుడు ఇప్పుడు ఈ విషయాన్ని ఎవరికో భవిష్యత్తులో జరిగే ఏదో వాగ్దానంగా చెప్పడం లేదు చాలా స్పష్టంగా ఒక శాసనంలా చెబుతున్నాడు ఆయన ఏమంటాడంటే యదిదేహం ప్రితకృత్య చితి విశ్రామ్యతిష్టసి అధునైవ సుఖీ శాంతో బంధముక్తో భవిష్యసి ఒక్క నిమిషం అధునైవ అంటే ఇప్పటికిప్పుడేనా
(00:50) ఎగజక్ట్లీ అధునైవ [గురకలు] అంటే ఇప్పుడే ఈ క్షణంలోనే అని అర్థం దీని భావం ఏంటంటే దేహంతో ఉన్న తాదాత్మ్యాన్ని ఆ ఐడెంటిఫికేషన్ని వేరుచేసి కేవలం స్వచ్ఛమైన చైతన్యంలో అంటే కాన్షియస్నెస్ లో గనక విశ్రమించగలిగితే ఇప్పటికిప్పుడే మనం శాంతిని బంధముక్తిని పొందుతాము. అబ్బా అంటే మన ఉనికి గురించి మనం పడుతున్న బాధల గురించి మనం నమ్ముతున్న పునాదులనే ఈ శ్లోకం ఆమూలాగ్రం ప్రశ్నిస్తోంది.
(01:18) అవునండి అసలు దేహాభిమానం అంటే ఏమిటి మనని మనం ఒక పరిమితమైన ఆకారంగా ఎందుకు బంధించుకుంటున్నాం అన్న లోతైన వేదాంత విచారణ ఇక్కడే మొదలవుతుంది. మనిషి ఎప్పుడూ తన ఉనికిని ఎక్కడో ఒక చోట నిలబెట్టుకోవాలని చూస్తుంటాడు కదా దేనికో ఒక దానికి లంగరు వేయాలని తీవ్రంగా ట్రై చేస్తుంటాడు. అద్వైత వేదాంతంలో దీన్నే అస్మిత అంటారు. అస్మిత అంటే అహంకారం అనా అవును ఒక రకమైన అహంకారం అంటే నేను ఇది ఐ యామ్ దిస్ అని గట్టిగా నమ్మడం ఈ ఇది అనేది వ్యక్తులను బట్టి మారుతూ ఉంటుంది.
(01:53) చూడండి ఒక పారిశ్రామిక వేత్తను లేదా ఒక బ్యాంకర్ ని తీసుకుంటే అతని అస్మిత అతని బ్యాంకు బ్యాలెన్స్ లో ఉంటుంది. కరెక్ట్ అదే ఒక మేధావికి లేదా ప్రొఫెసర్ కి తన జ్ఞానంలో తను రాసిన పుస్తకాలలో అస్మిత ఉంటుంది. అలాగే మోడల్స్ కి లేదా యాక్టర్స్ కి వారి అస్మిత వారి ఉనికి అంతా వారి అందమైన దేహంలోనే ఉంటుంది. వీళ్ళందరూ తాము ఎంచుకున్న ఆ గుర్తింపుతో ఎంతలా మమేకం అయిపోతారంటే ఆ గుర్తింపుకు ఏమాత్రం ముప్పు వచ్చినా తట్టుకోలేరు కదా ఆ ప్రాణాలే పోయినంతగా వెలవెలలాడిపోతారు.
(02:25) వయసు పైబడి ఆ రూపం సహకరించినప్పుడు లేదా ఆర్థికంగా నష్టపోయినప్పుడు వారి అస్మిత కుప్పకూలిపోతుంది. ఆ ఐడెంటిటీ పోయిందన్న బాధలో వాళ్ళు తీవ్రమైన డిప్రెషన్ లోకి వెళ్ళడం ఆత్మహత్యలు చేసుకునే స్థాయికి వెళ్లడం మనం చూస్తుంటాం. వాళ్ళకి వెళ్లి నువ్వు ఈ దేహం కాదు ఈ హోదా కాదు అని చెప్తే వాళ్ళు అస్సలు అంగీకరించలేరు. అంటే ఎప్పటిదికైనా క్రాష్ అవుతుందని ఖచ్చితంగా తెలిసిన ఒక పాత సాఫ్ట్వేర్ మీద లేదా కూలిపోతుందని తెలిసిన ఒక ఇసుక కోట మీద మనం మన లైఫ్ అంతా ఇన్వెస్ట్ చేస్తున్నామ అన్నమాట.
(02:53) ఎగజక్ట్లీ చాలా మంచి అనాలజీ ఇది. కానీ ఇక్కడ నాకు ఒక ప్రాథమికమైన డౌట్ వస్తుంది. దేహం అనేది ఒక భౌతికమైన భ్రమ అని వేదాంతం చెబుతోంది బానే ఉంది. భౌతిక శాస్త్రం క్వాంటం ఫిజిక్స్ ప్రకారం చూసినా కూడా ఈ దేహం 99.99% శూన్యం అని అదొక ఎనర్జీ ఫీల్డ్ అని మనం సైంటిఫిక్ గా మాట్లాడుకోవచ్చు. కానీ వాస్తవ జీవితంలో ఎవరైనా నన్ను గట్టిగా కొడితే ఆ ఎంటీ స్పీస్ కు నొప్పి రాదు కదా నా శరీరానికి నొప్పి వస్తుంది.
(03:24) నా కంటికి ఈ శరీరం వాస్తవంగా కనిపిస్తోంది. నా చర్మానికి ఆ స్పర్శ తెలుస్తోంది. ప్రాక్టికల్ గా ఆ నొప్పిని మనం ఎలా ఇగ్నోర్ చేయగలం. [గురకలు] దేహం ఒక బ్రమ అయితే ఈ నొప్పి ఎందుకు అంత నిజంగా అనిపిస్తుంది? ఇది చాలా చాలా కీలకమైన ప్రశ్న. ఇక్కడే మనం పెయిన్ కి సఫరింగ్ కి అంటే నొప్పికి దుఃఖానికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని కచ్చితంగా అర్థం చేసుకోవాలి.
(03:49) ఓ ఆ రెండు వేరు వేరు అంటారా అవునండి ఎవరైనా మిమ్మల్ని కొట్టినప్పుడు లేదా కాలికి గాయమైనప్పుడు కలిగేది నొప్పి అది కేవలం ఒక బయోలాజికల్ సిగ్నల్ శరీరంలో ఏదో డామేజ్ జరిగింది అని నాడీ వ్యవస్థ మన మెదడుకు పంపే ఒక అలెర్ట్ మాత్రమే అది. చైతన్యం ఉన్నంతవరకు ఆ సిగ్నల్ వస్తూనే ఉంటుంది. వేదాంతం కూడా ఈ నొప్పిని నిరాకరించడం లేదు.
(04:12) మరి దేన్ని నిరాకరిస్తుంది సఫరింగ్ ను నిరాకరిస్తోంది. సఫరింగ్ అనేది కంప్లీట్ గా సైకలాజికల్ అయ్యో నా శరీరం పాడైపోయిందే నా అందం తగ్గిపోయిందే నన్ను వీడు కొట్టాడే అని ఆ శరీరంతో ఐడెంటిఫై అయ్యి మనసు పడే వేదన అది. మనం దేహాన్ని ఒక వాస్తవికమైన స్వతంత్ర వస్తువుగా బ్రమిస్తాం. బుద్ధుడు ఈ విషయాన్ని చాలా అద్భుతంగా చెప్పాడు.
(04:38) దేహం అనేది నీటిలో పుట్టే ఒక అల లాంటిది అని ఆ అల లాంటిది అవును ఒక సరసులో అల వచ్చినప్పుడు అది నీటి కంటే వేరైన ఒక ప్రత్యేకమైన వస్తువు లాగా మన కంటికి కనిపిస్తుంది కానీ అక్కడ ఉన్నది కేవలం ఒక అప్పియరెన్స్ మాత్రమే నీటికి భిన్నంగా అలా అనే వేరే వస్తువు ఏదీ లేదు అక్కడ దేహం కూడా అంతే అంటే మన సెన్సెస్ అన్నీ కలిసి ఆ అప్పియరెన్స్ ను నిజమని నమ్మిస్తున్నాయా మనకి కచ్చితంగా వేవ్ కి రియాలిటీ ఎలాగైతే వాటర్ ఈ దేహం యొక్క రియాలిటీ ప్యూర్ కాన్షస్నెస్ అంటే స్వచ్ఛమైన చైతన్యం అసలు చైతన్యం లేకుండా దేహమే లేదు.
(05:16) మీరు గమనించండి మనం గాఢ నిద్రలో ఉన్నప్పుడు మనకు దేహస్పృహ ఉంటుందా? లేదు అస్సలు ఉండదు. ఉండదు కదా లేదా ఒక సర్జరీ జరుగుతున్నప్పుడు అనస్తీషియా ఇస్తే శరీరాన్ని కోస్తున్న కూడా నొప్పి తెలియదు. ఎందుకంటే అక్కడ ఆ అనుభవాన్ని ప్రాసెస్ చేసే చైతన్యంతో మనసుకి ఉన్న కనెక్షన్ తాత్కాలికన కట్ అయింది. ఒక ఫుట్బాల్ ప్లేయర్ ని తీసుకోండి ఆటలో పూర్తిగా లీనమైనప్పుడు అతనికి తన దేహానికైన గాయాలు కూడా గుర్తుండవు.
(05:44) నిజమే తర్వాత ఎప్పుడో రిలాక్స్ అయ్యాక గాని నొప్పి తెలియదు వాళ్ళకి. అవును బహుళ సెన్సేషన్స్ అన్ని మనసులో కలిసి బాడీ అనే ఒక ఫీలింగ్ ని క్రియేట్ చేస్తున్నాయి తప్ప చైతన్యానికి అతీతంగా దానికి స్వతంత్ర అస్తిత్వం లేదు. దేహం అనేది ఒక ప్యాకేజింగ్ మాత్రమే అందులోని కంటెంట్ కాదు బాగుంది దేహం కేవలం ఒక ఫీలింగ్ ఒక ప్యాకేజింగ్ మాత్రమే అయినప్పుడు మరి మనం దేనితో ఐడెంటిఫై అవ్వాలి ఎందుకంటే ఒక గుర్తింపు అనేది మనిషికి చాలా ప్రాథమికమైన అవసరం కదా ఈ ప్రశ్నకి అష్టావక్రుడు ఇచ్చే సమాధానం ఏమిటి? ఇక్కడే అష్టావక్ర గీత మన దృష్టికోణాన్ని పూర్తిగా మారుస్తుంది. ఒక చిన్న ఉదాహరణ
(06:23) చూద్దాం. ఒక కాటన్ షర్ట్ ని చూసినప్పుడు మనం దాని షేప్ తోనో కుట్టిన టైలర్ తోనో లేదా ఆ బ్రాండ్ లేబుల్ తోనో ఐడెంటిఫై అవ్వకూడదు. దాని అసలు తత్వం ఏమిటో గమనించాలి. అంటే దాన్ని కాటన్ గా చూడాలంటారా అవును దాన్ని కాటన్ గానే చూడాలి. షర్ట్ అనేది కేవలం నామరూపాలు మాత్రమే కాటన్ అనేది దాని ఉనికి అలాగే ఈ భౌతిక శరీరాన్ని దాని రంగును దాని ఆకారాన్ని పక్కన పెట్టి దాన్ని చిన్మయుడుగా అంటే చైతన్య స్వరూపంగా గుర్తించాలి.
(06:57) ఈ నశించిపోయే దేహంతో ఐడెంటిఫై అవ్వడమే మానవాళి చేసే అతి పెద్ద తప్పు అద్వైతంలో ఇదే అసలైన అజ్ఞానం. రైట్ ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే క్రైస్తవ మతంలో ఉన్న ఒరిజినల్ సిన్ అలాగే క్రూసిఫిక్షన్ అనే భావనలను కూడా మనం ఈ అద్వైత కోణంలో అన్వయించుకుంటే ఒక అద్భుతమైన అర్థం వస్తుంది. ఓ ఇది చాలా ఇంట్రెస్టింగ్ గా ఉంది ఒరిజినల్ సిన్ అంటే ఆదాము ఈవులు ఆ నిషేధించబడిన ఫలాన్ని తినడం తద్వారా దేవుడికి దూరం అవ్వడం అని కదా మనం వింటుంటాం.
(07:30) దానికి మన దేహాభిమానానికి లింక్ ఏమిటి? ఆ ఫలాన్ని తినడం అనేది ఒక రూపకం ఒక మెటఫర్ మాత్రమే అండి ఒరిజినల్ సిన్ అంటే నిజంగా ఏదో ఒక చెట్టు పండు తినడం కాదు మీరు జాగ్రత్తగా గమనిస్తే ఆ పండు తిన్న తర్వాత వారికి మొదటిసారిగా తాము నగ్నంగా ఉన్నామనే స్పృహ కలిగింది. ఆ అంటే మొదటిసారిగా వారు తమను తాము దేహాలుగా గుర్తించారన్నమాట. ఎగజాక్ట్లీ అంతకుముందు వారు స్వచ్ఛమైన చైతన్యంలో దైవంతో మమేకమై ఉన్నారు.
(07:59) ఎప్పుడైతే వారు నేను ఈ శరీరాన్ని అని ఐడెంటిఫై అయ్యారో అప్పుడే వారు ఆ స్వర్గం నుండి అంటే ఆ స్వచ్ఛమైన చైతన్యం నుండి పతనమయ్యారు. అదే ఫాల్ ఆఫ్ మ్యాన్ దేహంతో మమేకం అవ్వడమే అసలైన పాపం అదే ఒరిజినల్ సిన్ వావ్ ఈ కోణం చాలా ఆలోచింపచేసేలా ఉంది. మరి అలాంటప్పుడు క్రూసిఫిక్షన్ సంగతి ఏంటి? అంటే సిలువ వేయడం అది కేవలం ఒక చారిత్రిక సంఘటన మాత్రమే కాదా? హిస్టోరికల్ కోణాన్ని పక్కన పెడితే దానికి ఉన్న లోతైన తాత్విక అర్థం మరొకటి ఉంది.
(08:29) క్రూసిఫిక్షన్ అంటే భౌతిక దేహాన్ని సిలువ వేయడం కాదు దేహాభిమానాన్ని వదిలించుకోవడం. క్రాస్ అంటే నిలువు గీతను ఒక అడ్డుగీత ఖండించడం. మన అహాన్ని ఆ బాడీ ఐడెంటిఫికేషన్ ని నెగెట్ చేయడమే నిజమైన క్రూజి ఫిక్షన్. జీసస్ ఆఫ్ నజరేత్ అనే వ్యక్తి తన దేహాభిమానాన్ని పూర్తిగా వదిలించుకున్నప్పుడే తన అహంకారాన్ని సిలువ వేసినప్పుడే అతను క్రైస్ట్ గా ప్యూర్ కాన్షస్నెస్ గా ఎదిగాడు.
(08:57) ఓహో అంటే దేహాన్ని హింసించుకోవడం కాదు ఇక్కడ పాయింట్ కాదు అసలు కాదు దేహం నేను కాదు అన్న స్పృహలో నిలబడటమే ఒకవైపు దేహాభిమానాన్ని వదిలేయాలి అని వేదాంతం చెప్తోంది కానీ మనం కేవలం చైతన్యం అయితే మన ఆచరణలో మనం మన దేవుళ్ళను కూడా మనుషుల రూపంలోనే ఎందుకు ఊహించుకుంటాం దేవుడికి కూడా ఒక ఆకారం రంగు చేతిలో ఆయుధాలు ఆభరణాలు ఉన్నాయని ఆరోపిస్తాం కదా ఇది మన దేహాభిమానాన్ని తీసుకెళ్లి దేవుడి మీద రుద్దడమే కదా 100 శాతం అదే మనిషి తాను ఏ స్థాయిలో ఉంటాడో తన ప్రపంచాన్ని తన దేవుడిని కూడా ఆ స్థాయిలోనే సృష్టిస్తాడు.
(09:37) దేహమే నేను అని బలంగా అనుకునేవాడు దేవుని కూడా తనకంటే శక్తివంతమైన పెద్ద దేహం ఉన్నవాడిగా మాత్రమే ఊహించగలడు. దేవుడి స్కిన్ కలర్ ఏంటి ముక్కు ఎలా ఉంటుంది ఏ బట్టలు వేసుకుంటాడు అని లెక్కలు వేసుకుంటాడు. ఒక ఆశ్రమంలో జరిగిన సంఘటన చెప్తాను వినండి. ఒక సాధకుడు శ్రీకృష్ణుని విగ్రహానికి అత్యంత ఖరీదైన పట్టు వస్త్రాలు ఆభరణాలు అలంకరించాడట. హ భక్తితో చేసి ఉంటాడు కదా పైకి అది భక్తిలాగానే కనిపిస్తుంది.
(10:02) కానీ లోతుగా విశ్లేషిస్తే వాస్తవానికి ఆ సాధకుడికి తనను తాను ఖరీదైన దుస్తులతో సెంట్లతో అలంకరించుకోవాలని దేహాభిమానం చాలా బలంగా ఉంది లోపల. తనలో ఉన్న భౌతిక సంస్కారమే ఆ కోరికే దేవుడి మీద ప్రతిబింబిస్తుంది. మన అంతరంగం ఎలా ఉంటే బాహ్య ప్రపంచం కూడా అలాగే కనిపిస్తుంది. దేవుడు అంటే చిత్ అనంతమైన చైతన్య ప్రకాశం కానీ మనం మన పరిమితమైన ఫేక్ ఐడెంటిటీని దేవుడి మీద రుద్ది ఈ ఆకారాల మీద నామాల మీద కొట్లాడుకుంటుంటాం.
(10:32) కరెక్ట్ దేహం అనేది ఒక భౌతికమైన బ్రమ లేదా కేవలం ఒక ఫీలింగ్ అని మనం అర్థం చేసుకున్నాం కానీ ఇక్కడ నాకు ఒక థాట్ ఎక్స్పరిమెంట్ చేయాలనిపిస్తుంది. చెప్పండి ఉదాహరణకు ఒక వ్యక్తికి యాక్సిడెంట్ జరిగి తీవ్రమైన ఎమ్నీషియా వచ్చింది అనుకుందాం అంటే పాత విషయాలు ఏమీ గుర్తులేవు. అతనికి తన శరీరం ఉంటుంది. చేతులు కాళ్ళు పని చేస్తాయి కానీ తాను ఎవరో గుర్తుండదు.
(10:57) తన పేరు తను చేసే ఉద్యోగం తన కులం తన బ్యాంక్ బ్యాలన్స్ తన మతం ఇవేవి గుర్తుండవు. అంటే సమాజంలో భౌతికంగా కనిపించని గుర్తింపులు కూడా చాలా ఉన్నాయన్నమాట. అవును మరి వీటి సంగతి ఏంటి? దేహం నేను కాదు అని తెలుసుకున్నా ఈ సామాజిక గుర్తింపులు మనల్ని బంధిస్తాయా? మీరు సరిగ్గా అష్టావక్రగీతలోని ఐదవ శ్లోకం దగ్గరికి వచ్చారు.
(11:22) ఈ శ్లోకంలో అష్టావక్రుడు మనల్ని మరింత లోతుకు తీసుకువెళ్తున్నాడు. ఆయన అంటాడు నత్వం విప్రాదికో వర్ణో నాశ్రమే నాక్షి గోచరః దీని అర్థం నీవు బ్రాహ్మణాది వర్ణానివి కావు ఏ ఆశ్రమానికి అంటే బ్రహ్మచర్య గృహస్థ వానప్రస్థ సన్యాస ఆశ్రమాలకు చెందిన వాడివి కావు నీవు కంటికి కనిపించేవాడివి కూడా కావు అంటే భౌతికమైన ఐడెంటిటీస్ మాత్రమే కాదు సామాజిక ఐడెంటిటీస్ కూడా కాదంటున్నారు.
(11:50) అవును దేహాభిమానం కనీసం ఫిజికల్ ఎంటిటీ అనే బ్రమనైనా కల్పిస్తుంది. కానీ ఈ వర్ణాభిమానం, కులాభిమానం, హోదా అనేవి భౌతికమైనవి కూడా కావు. అవి ఎక్కడ ఉన్నాయి అసలు మీ బ్లడ్ టెస్ట్ చేస్తే మీ కులం బయటపడుతుందా? లేదు కదా, మీ ఎంఆర్ఎస్ స్కాన్ చేస్తే మీ ఉద్యోగ హోదా కనిపిస్తుందా? లేదు లేదు. అవి కేవలం సమాజం సృష్టించిన భావనలు మాత్రమే.
(12:17) కాన్సెప్చువల్ ఎంటిటీస్ ఒక వ్యక్తి పుడతాడో పెరుగుతాడో మధ్య వయసుకు రాగానే తనకంటూ ఒక కుల సంఘం పెట్టుకొని తన పేరు చివర కులం పేరును తగిలించుకుంటాడు. ఎందుకంటే ఆ కల్పితమైన ఐడెంటిటీతో తన ఈగోను తన అహంకారాన్ని పెంచుకోవడానికి అంటే ఈ సామాజిక గుర్తింపులుఏవి మన సొంతం కాదు మనం పుట్టుకతో తీసుకురాలేదు కేవలం సొసైటీ నుండి అరువు తెచ్చుకున్న బారో చేసుకున్న ఒక ఫేక్ ఐడెంటిటీ అన్నమాట ఇది మన ఆలోచన విధానాన్ని ఎలా దెబ్బతీస్తుంది అంటారు దీని వెనుక ఉన్న సైకాలజీ ఏమిటి ఆ ప్రవహిస్తున్న నదీ జలాలలో ఎడ్డీ కరెంట్స్ అంటే సుడిగుండాలు ఏర్పడి న్నట్లుగా ఈ అరువు తెచ్చుకున్న అభిమానాలు
(12:58) పనిచేస్తాయి. స్వచ్ఛమైన నదీ ప్రవాహంలో సుడిగుండాలు ఏర్పడితే ఆ నీరు ముందుకు వెళ్ళకుండా అక్కడే గిరగిర తిరుగుతూ ఓవరాల్ ఫ్లో ని ఎలా డిస్టర్బ్ చేస్తుందో చూడండి. అవును ఈ వర్ణాభిమానం కులాభిమానం మతాభిమానం అనేవి మన స్వచ్ఛమైన చైతన్య ప్రవాహంలో అలాంటి డిస్టర్బెన్స్ ని క్రియేట్ చేస్తాయి. మన కాన్షియస్నెస్ లో ఒక ముడి పడిపోతుంది.
(13:20) మనం ఎదగలేం అవతలి వాడిని మనిషిగా చూడలేం. ఆ కల్పితమైన గుర్తింపుల అద్దంలో నుంచే ప్రపంచాన్ని చూస్తాం. సామాన్యులకు ఇలాంటి ఈగోలు ఉండటం సహజమే అనుకుందాం కానీ సన్యాసం తీసుకున్న వారిలో ఈ ఆధ్యాత్మిక సాధనలో ఉన్న వారిలో కూడా ఈ అరువు తెచ్చుకున్న ఐడెంటిటీస్ ఉంటాయా కచ్చితంగా ఉంటాయండి దాన్నే ఆశ్రమాభిమానం అంటారు.
(13:43) అసలు సన్యాసం తీసుకోవడం అంటే గృహస్థాభిమానాన్ని ఈ దేహం నేను అనే భావనను వదిలేయడం కదా కానీ నేటి కాలంలో సన్యాసులు కూడా తాము సన్యాసిని తాము ఒక పీఠాధిపతిని అనే ఆశ్రమ అభిమానం బలంగా ఉంటుంది. వారు మనుషులకు దూరంగా ఉంటూ కార్పొరేట్ కంపెనీలోని యంగ్ ఎగ్జిక్యూటివ్స్ లాగా లాప్టాప్లు ఖరీదైన సెల్ ఫోన్లు పట్టుకొని ప్రొఫెషనల్స్ లాగా ప్రవర్తిస్తున్నారు. అంటే కేవలం బట్టల రంగు మారింది అంటే అంటారా అవును వాళ్ళు వేసుకునే బట్టల రంగు మారింది కానీ లోపల ఐడెంటిఫికేషన్ మారలేదు.
(14:14) ఇది కూడా ఒక రకమైన అహంకారమే కదా ఒక అహంకారాన్ని వదిలేసి నేను సన్యాసిని అనే కొత్త అహంకారాన్ని మూటకట్టుకోవడం అన్నమాట. దేహం నేను కాదు అనుకున్నవాడుప వేల మంది భక్తులు తనకు పాదాభివందనం చేయాలని ఎందుకు కోరుకుంటాడు చెప్పండి ఇవన్నీ కేవలం మనసు చేసే సూక్ష్మమైన మోసాలు ఇది వింటుంటే నిజంగా ఒక భయంకరమైన ట్రాప్ లాగా ఉంది.
(14:37) కులం నేను కాదు ఆశ్రమం నేను కాదు సమాజం ఇచ్చిన హోదా నేను కాదు ఈ దేహం నేను కాదు మరి ఈ ఆకారాలు అరువు తెచ్చుకున్న గుర్తింపులు ఏవి నేను కానప్పుడు అసలు నేను ఎవరిని నా ఉనికి ఏమిటి దీనికి అష్టావక్రుడు ఏమని ముగింపు పలుకుతున్నాడు దానికి అష్టావక్రుడు అదే ఐదవ శ్లోకంలో బ్రహ్మాండమైన ముగింపు ఇస్తున్నాడు అసంగోసి నిరాకారః విశ్వసాక్షి సుఖీభవ అంటే నీవు అసంగుడవు అన్ అటాచ్డ్ దేనితోను అతుక్కొని వాడివి నిరాకారుడవు అంటే ఏ ఆకారం ఏ పరిమితులు లేని వాడివి ఈ విశ్వానికి కేవలం ఒక సాక్షివి ఆ సాక్షి భావంలోనే నిజమైన సుఖం శాంతి ఉన్నాయి అని చెబుతున్నాడు.
(15:16) ఒక్క నిమిషం ఇక్కడ నేను ఖచ్చితంగా ఒక అభ్యంతరం చెప్పాలి. సాక్షిగా ఉండటం లేదా విశ్వసాక్షిగా మారటం అంటే జగత్తుతో సంబంధం లేకుండా బాధ్యతలన్నీ వదిలేసి ఎక్కడికో హిమాలయాలకు వెళ్ళిపోవడమా లేదా మన కళ్ళ ముందు ఏం జరుగుతున్న ఎవరైనా బాధపడుతున్న రాతి విగ్రహం లాగా ఎలాంటి ఎమోషన్స్ లేకుండా ఉండిపోవడమా మోడర్న్ లైఫ్ లో ఇది ప్రాక్టికల్ గా ఎలా సాధ్యం సాక్షి భావం అంటే కేవలం అపాతీనా చాలా అద్భుతమైన అవసరమైన ప్రశ్న ఇది సాక్షిగా ఉండటం అంటే కళ్ళు మూసుకొని శిలా ప్రతిమలా మారిపోవడం కానీ నిర్లిప్తంగా ఉండటం కానీ కాదు శ్రీరామకృష్ణ పరమహంస దీనికి ఒక చక్కటి ఉపమానం చెప్పారు పడవ
(15:59) నీటిలోనే ఉండాలి కానీ నీరు పడవలో ఉండకూడదు అని పడవ నీటిలోనే ఉండాలి నీరు పడవలో ఉండకూడదు ఆ అర్థమైంది అవును మనం జగత్తులోనే ఉంటాం కుటుంబంతో ఉంటాం ప్రపంచంతో ఇంటరాక్ట్ అవుతాం కానీ జగత్తు మనలో ప్రవేశించకూడదు అంటే దేనితోను సైకలాజికల్ గా ఐడెంటిఫై అవ్వకూడదు సాక్షిగా ఉండడం అంటే బాధ్యతలు వదిలేయడం కాదు అహంకారం లేకుండా ఆ బాధ్యతలు నిర్వర్తించడం పడవలో నీరు చేరకూడదు అంటే మనం పనులు చేస్తూనే అన్ఇన్వాల్వ్డ్ గా ఉండాలా దీనికి ఒక రియల్ వరల్డ్ ఎగ్జాంపుల్ ద్వారా ఆ మెకానిజం ఏంటో చెప్పగలరా తప్పకుండా ఇక్కడ మనం రెస్పాన్స్ కి అంటే ప్రతిస్పందనకి రియాక్షన్ కి అంటే
(16:40) ప్రతిచర్యకి మధ్య ఉన్న తేదాను గమనించాలి. సాక్షిగా ఉండటం అంటే రెస్పాన్స్ ఆగిపోవడం కాదు ఎమోషనల్ రియాక్షన్ ఉండకపోవడం అంటే ఆ తేడా ఎలా ఉంటుంది ఉదాహరణకు మీరు ఇంట్లో ఉన్నారు స్టవ్ మీద పాలు పొంగుతున్నాయి. వెంటనే వెళ్లి గ్యాస్ కట్టేస్తారు. చలి వేస్తే ఫ్యాన్ ఆపేస్తారు. ఎవరైనా ప్రమాదం జరిగితే వెళ్లి సాయం చేస్తారు.
(17:04) ఇవి నాచురల్ రెస్పాన్సెస్ వీటిలో ఈగో లేదు, కల్పితమైన ఐడెంటిటీ లేదు. ఒక పని జరగాలి, మీరు చేశారు అంతే. కానీ దీనికి భిన్నంగా మరొక దృశ్యాన్ని ఊహించండి. సమాజంలో ఒక చిన్న తప్పు చేసిన వాడిని అందరూ కలిసి విపరీతంగా కొడుతున్నారు అనుకుందాం. న్యాయపరంగా జడ్జ్ ఒక ఐదు యూనిట్లు శిక్ష వేయాల్సిన చోట ఈ గుంపు 500 యూనిట్లు శిక్ష వేసేస్తుంది వాడికి. అప్పుడు మీరు కూడా వెళ్లి మీ వంతుగా ఇంకో రాయి వేసి కొట్టడం అనేది ఎమోషనల్ రియాక్షన్.
(17:36) అక్కడ మీరు జగత్తుతో కనెక్ట్ అయిపోయారు ఆ గుంపు తాలుకు కోపంతో ఐడెంటిఫై అయిపోయారు. మీ సాక్షి భావాన్ని కోల్పోయారు. సాక్షిగా ఉన్నవాడు ఎప్పుడు మరింత కరుణతో ఉంటాడు. ఎందుకంటే వాడి కళ్ళను అహంకారం కప్పేయదు. ప్రతిస్పందనకు ప్రతిచర్యకు మధ్య ఉన్న ఆ సన్నని గీతను సాక్షి భావం అంటారన్నమాట. అబ్బా ఇది అర్థమైతే జీవితంలో చాలా సమస్యలు తీరిపోయినట్లే కదా.
(18:01) అవునండి మన జీవితంలో సుఖం వచ్చినా దుఃఖం వచ్చినా అవి కేవలం బయటి పరిస్థితులకు మనుషుల ప్రవర్తనకు మన మనసు ఇచ్చే మెంటల్ స్టేట్స్ అంటే మానసిక స్థితులు మాత్రమే అని గుర్తించాలి. మీరు సుఖంతో అటాచ్ అయిపోతే రేపు ఆ సుఖం లేనప్పుడు మీకై మీరే తీవ్రమైన దుఃఖాన్ని క్రియేట్ చేసుకుంటారు. అదే దుఃఖంతో అటాచ్ అయితే ఆ ఎమోషన్ లో పడిపోయి మీరు చేయాల్సిన కనీస బాధ్యతలను కూడా విస్మరిస్తారు.
(18:28) అందుకే నేను ఆ మెంటల్ స్టేట్ ని కాదు ఈ సుఖాన్ని దుఃఖాన్ని అనుభవిస్తున్న దాన్ని గమనించే సాక్షిని అని ఎప్పుడైతే తెలుసుకుంటారో ఆ ఇన్నర్ సైలెన్స్ లో ఆ అంతః నిశ్శబ్దంలో మీరు స్థిరపడతారు. అప్పుడు మీ చుట్టూ ఎంత తుఫాను ఉన్నా మీ లోపల ప్రశాంతత ఉంటుంది. అష్టావక్రగీత మనకు నేర్పే అత్యంత శక్తివంతమైన పాఠం ఇదే అనిపిస్తుంది. అంటే ఈ సృష్టి అంతా ఒక సినిమా స్క్రీన్ లాంటిది కదా దాని మీద ఎన్నో దృశ్యాలు వస్తుంటాయి పోతుంటాయి.
(18:57) ట్రాజిడీలు జరుగుతాయి కామెడీలు నడుస్తాయి. కానీ స్క్రీన్ కి ఆ దృశ్యాలతో ఎలాంటి సంబంధం ఉండదు. ఎగజక్ట్లీ సినిమాలో మంటలు వస్తే స్క్రీన్ కాలిపోదు వర్షం వస్తే స్క్రీన్ తడవదు మనం కూడా ఆ స్క్రీన్ లాంటి స్వచ్ఛమైన చైతన్యమే. నూటికి నూరు పాళ్ళు నిజం మనలో మనం ఒక్కసారి లోతుగా విచారణ చేసుకుంటే నేను అనే భావనలో ఇది అనే అంశం ఎంత కలిసి ఉందో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
(19:22) నేను ఫలానా ఉద్యోగిని నేను ఫలానా కులానికి చెందిన వాడిని నేను అందమైన వాడిని నేను తెలివైన వాడిని ఇవన్నీ ఇది అనే కేటగిరీకి చెందినవి. ఇవన్నీ ఆ సినిమా స్క్రీన్ మీద పడే దృశ్యాలు మాత్రమే. అహం నుండి ఈ ఇదమనే ఇంప్యూరిటీని ఈ మలినాన్ని ఒక్క శాతం కూడా లేకుండా కన్సిస్టెంట్ గా తొలగించగలిగితే మిగిలే ఆ నిశబ్దమే ఆ చిన్మయ రూపమే మన అసలైన ఉనికి అద్వైత వేదాంతం ముఖ్యంగా అష్టావక్రగీతలోని ఈ విచారణ మన ఆలోచనల పునాదులని సమూలంగా కదిలించేలా ఉంది.
(19:54) అయితే ఈ డిస్కషన్ ముగించే ముందు నాకొక ఆసక్తికరమైన ఆలోచన వస్తుంది. చెప్పండి మన ప్రాచీన ఋషులు భౌతిక దేహాన్ని సామాజిక కులమతాలను ఫేక్ ఐడెంటిటీలు అన్నారు. కానీ ఈ రోజుల్లో ఈ డిజిటల్ యుగంలో మనం సోషల్ మీడియాలో ఆగ్మెంటెడ్ రియాలిటీలో మెటవర్స్ లో మనకంటూ ఒక డిజిటల్ అవతార్ని సృష్టిస్తున్నాం. ఫిల్టర్లు వేసి లేని అందాన్ని లేని ఆనందాన్ని ప్రదర్శిస్తూఇగ లో ఒక పర్ఫెక్ట్ లైఫ్ ను క్రియేట్ చేస్తున్నాం.
(20:23) భౌతిక దేహమే ఒక ఫేక్ ఐడెంటిటీ అనుకుంటే మనం ఆ ఫేక్ ఐడెంటిటీ మీద ఆధారపడి ఇంకో డిజిటల్ ఫేక్ ఐడెంటిటీ నిర్మిస్తున్నాం. మాయ మీద మరో మాయ అన్నమాట. చాలా డీప్ పాయింట్ ఇది. ఇలాంటప్పుడు అష్టావక్రుడి సాక్షి భావం మనకు ఎంత అవసరమో అర్థమవుతుంది. ఈ పొరలన్నింటిని దాటి రేపు ఉదయం మనం అద్దంలో చూసుకున్నప్పుడు లేదా ఆఫీస్ లో బాస్ ఏదైనా అన్నప్పుడు మన ఈగో దెబ్బ తింటే ఒక్క క్షణం ఆగి మనల్ని మనం ప్రశ్నించుకోవాలి.
(20:51) ఇప్పుడు గాయపడింది స్వచ్ఛమైన నా ఆత్మకా లేక ఈ భౌతిక ప్రపంచం నుండి ఈ వర్చువల్ ప్రపంచం నుండి నేను అరవు తెచ్చుకున్న ఒక ఫేక్ ఐడెంటిటీ కా ఈ ప్రశ్నతో మనలో మొదలయ్యే ఆ చిన్న నిశశబ్దమే మనల్ని ఆత్మజ్ఞానం వైపు నడిపిస్తుంది. ఆ నిశశబ్దంలోనే అన్ని సమాధానాలు ఉన్నాయి. కీప్ ఎక్స్ప్లోరింగ్.

No comments:

Post a Comment